Agendabundel

Bundel - Parallelsessie externe locatie van 4 april 2024 1 2 3

Opening I&O Themasessie woonzorgvisie met partners Op 2 april geplaatst. Discussienotitie Strategische- en uitvoeringsagenda wonen en zorg Gorinchem 240329 Sluiting Op 2 april nieuwe versie van de presentatie geplaatst. PPT themasessie Wozo 4 april 2024

DATUM

29 maart 2024

OPDRACHTGEVER

Gemeente Gorinchem

Discussienotitie (1ste concept)

Strategische- en uitvoeringsagenda Wonen en zorg Gorinchem

Tivolilaan 205 6824 BV Arnhem Postbus 1174 6801 BD Arnhem www.companen.nl info@companen.nl 026 351 25 32 KvK-nummer: 09035291 BTW-nummer: NL001826517B01

Inhoud 1 Inleiding Ontwikkelingen Doel discussiedocument

3 3 4

2 Beeld van Gorinchem Bevolking van Gorinchem Woningvoorraad in Gorinchem De woonzorgopgave samengevat

5 5 6 7

3 Belangrijkste opgaven Opgave 1: Veranderingen in de zorg Opgave 2: Zelfstandig wonen in de wijk Opgave 3: zorggeschikte woningen en toegankelijke leefomgeving Opgave 4: Welzijn in de wijk

8 8 9 10 12

2

1 Inleiding De gemeente Gorinchem werkt samen met woon- en zorgpartners uit de stad aan een strategische- en uitvoeringsagenda wonen en zorg voor de stad Gorinchem, voor de periode 2024 tot 2030. Het doel is om te komen tot een gedeelde agenda op wonen en zorg, inclusief een concreet plan voor de uitvoering. De agenda kent duidelijke keuzes in de richting die Gorinchem op wil de komende periode wat betreft wonen en zorg. Daarbij ligt de focus op de volgende doelgroepen: ouderen, inwoners met een verstandelijke beperking en inwoners met een lichamelijke beperking. De agenda sluit aan op zowel landelijk als regionaal beleid. De agenda integreert uitkomsten van de regionale Agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2024-2030 (HKG Agenda). In de HKG Agenda worden regionaal afspraken gemaakt over (tijdelijke) woonzorg producten en regionale uitstroom naar Thuis in de wijk voor dak- en thuislozen, kwetsbare jongvolwassenen en mensen met psychische aandoeningen (zie ook het contextkader hieronder). Agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen In de regio’s Drechtsteden en Alblasserwaard wordt al sinds 2016 samengewerkt tussen zorgaanbieders, gemeenten en woningcorporaties op het gebied van huisvesting voor kwetsbare groepen. Deze samenwerking kreeg onder andere vorm in de Agenda Kwetsbare Groepen (Agenda HKG) voor de periode 2020-2021. Momenteel wordt deze agenda geactualiseerd.

Basis voor de geactualiseerde agenda vormt gedaan onderzoek naar het zorglandschap Beschermd Wonen en Opvang van de regio’s. Er zijn daarnaast gesprekken gevoerd met de verschillende gemeentes over de opgaves die zij zien en bijdragen die zij kunnen en willen leveren. Voor het opstellen van de strategische- en uitvoeringsagenda Wonen en zorg Gorinchem wordt herhaaldelijk afstemming gezocht met de projectleiders van de HKGagenda, zodat de agenda’s goed op elkaar aansluiten en aanvullen waar nodig. De Gorcumse strategische- en uitvoeringsagenda wonen en zorg sluit zoals gezegd ook aan bij landelijk beleid. Vanuit de Wet versterking regie volkshuisvesting moeten alle gemeenten vanaf 2026 een woonzorgvisie opnemen in hun volkshuisvestingsprogramma. Het Rijksprogramma ‘Een thuis voor iedereen’ geeft gemeenten een opdracht om zich extra in te zetten voor aandachtsgroepen die ondersteuning nodig hebben bij het vinden van een passende woning. Hieronder vallen ook ouderen, sociaal en medisch urgenten. De Gorcumse strategische- en uitvoeringsagenda wonen en zorg loopt dus op dit landelijke beleid vooruit.

Ontwikkelingen

Algemene ontwikkelingen op het gebied van wonen en zorg laten zien dat de doelgroep ouderen sterk toeneemt, landelijk en ook in Gorinchem. De vraag naar intensieve zorg groeit en ook het aantal mensen met dementie neemt sterk toe. Als het gaat om de doelgroep mensen met een verstandelijke beperking is er een lichte toename te zien. Een belangrijke ontwikkeling is ook de extramuralisering van de zorg. Mensen wonen vaker zelfstandig, ook als zij zorg en ondersteuning nodig hebben. Die ondersteuning moet er zo veel mogelijk zijn in de eigen woon- en leefomgeving. Een relatief kleiner deel van de

3

zorgdoelgroepen woont straks in een intramurale voorziening zoals bijvoorbeeld een verpleeghuis. Verder ontstaat er meer vraag naar tussenwoonvormen, tussen “thuis wonen” en wonen in een intramurale setting. Dat geldt voor ouderen, maar ook voor mensen met een psychische aandoening of een verstandelijke beperking. Naast een schaarste op de woningmarkt, hebben we in Nederland en Gorinchem ook te maken een schaarste op de zorgarbeidsmarkt, zowel bij de professionele zorg, als bij informele zorg en mantelzorg. Dit vraagt een andere inzet van beschikbare capaciteit en om een andere mind-set van zowel inwoners als professionals. De woonzorgagenda geeft hiervoor richtingen aan. Om deze uitdagingen het hoofd te bieden moeten er duidelijke keuzes gemaakt worden en acties ondernomen worden. Het vraagt om lef, creativiteit en samenwerking. De strategischeen uitvoeringsagenda zal aan deze behoefte dienen te beantwoorden.

Doel discussiedocument

In dit discussiedocument geven we een overzicht van de maatschappelijke opgaven als het gaat om wonen en zorg in Gorinchem. Het biedt een opsomming van de in de strategischeen uitvoeringsagenda uit te werken opgaven, met enkele discussiepunten. Overigens zijn de opgaven voor wonen en zorg veelomvattend en niet allemaal binnen de beschikbare capaciteit en genoemde periode op te lossen. Dit vraagt van de gemeente en haar partners om prioriteiten te stellen en keuzes te maken. In deze notitie geven we de hoofdconclusies uit de analyse weer en benoemen we per thema de volgende punten: welke opgaven zien we, en welke keuzes wat betreft beleid moeten we daarin maken (en welke consequenties hebben deze keuzes)?

4

2 Beeld van Gorinchem Gorinchem is een unieke stad. Bijvoorbeeld door haar ligging, als grensgebied tussen vier provincies: Zuid-Holland, Noord-Brabant, Gelderland en Utrecht. Maar ook door haar historische waarde en mooie, groene omgeving. De stad bestaat uit een oud centrum waarvan de middeleeuwse vestingwallen nog in tact zijn, en nieuwe wijken buiten de wallen die vanaf de 20e eeuw werden gebouwd om in de groei van inwoners te kunnen voorzien. Daarnaast staat de stad bekend om haar sociale karakter en wordt er in Gorinchem gewerkt aan inclusieve samenleving, waarin iedereen mee kan doen. Het is dus goed wonen en leven in Gorinchem, ook voor mensen die zorg of ondersteuning nodig hebben. Van oudsher heeft de stad een belangrijke regionale functie als het gaat om het aanbieden van wonen en zorg. Met de aanwezigheid van onder andere Rivas, Syndion, Philadelphia, Yulius, Leger des Heils en ASVZ is er veel woonzorgaanbod in de gemeente, voor zowel ouderen als andere doelgroepen. Dit aanbod bevindt zich met name in de wijken Gildenwijk en Binnenstad. Zorg is dan ook één van de belangrijkste economische sectoren voor Gorinchem, het creëert het grootste aantal banen (19%) voor de gemeente. Mede door haar gunstige ligging en historische waarde zijn ook de industrie, transport en toerisme belangrijke economische sectoren voor Gorinchem.1

Bevolking van Gorinchem

Gorinchem is een middelgrote stad. Op 1 januari 2024 telde ze 38.671 aantal inwoners. De groei van de bevolking wordt tot 2040 geschat op 5%, wat een gematigde groei is in vergelijking met Nederland. Na 2040 zet de groei zich op een lager tempo voort. Het aantal ouderen (hier gedefinieerd als 65-plus) in Gorinchem neemt sterk toe. Het percentage 65+ers groeit van 19% in 2023 naar 25% in 2040. De meeste 65-plussers wonen in de Gildenwijk, Haarwijk, Binnenstad en Laag Dalem.

Figuur 1 Leeftijdsverdeling over de wijken

1

https://www.gorinchem.nl/files/2023-07/Economische%20visie%20Gorinchem_2021.pdf

5

Absoluut én relatief zijn er ook veel mensen met een lichte verstandelijke beperking in de regio; in 2020 was dat 20% (hoger dan landelijk, 16%, en provinciaal, 18%). Na Dordrecht is dit percentage in Gorinchem het hoogst van de hele regio, wat verklaarbaar is vanuit de centrumfunctie die Gorinchem vervult in de opvang van mensen met een (licht) verstandelijke beperking. Zoals de kaart hieronder aangeeft, wonen zij vooral in Gildenwijk, Haarwijk en de Binnenstad.

Figuur 2 Kaart inwoners met een licht verstandelijke beperking verspreid over Gorinchem

Woningvoorraad in Gorinchem

De bestaande woningvoorraad in Gorinchem bestond in 2023 uit ruim 17.000 woningen die verdeeld waren in 49% koopwoningen, 51% huurwoningen, waarvan 38% huurwoningen van de corporatie Poort6 en 13% particuliere huurwoningen. Een groot deel van de sociale huurwoning (30%) staat in Gildenwijk.

Figuur 3 Corporatievoorraad naar wijk 2022 in Gorinchem (Companen)

6

Een inventarisatie van het woonaanbod voor de doelgroepen ouderen, mensen met een verstandelijke beperking, lichamelijke beperking en dementie laat zien dat er meer behoefte is aan woontussenvormen als geclusterd wonen. Het bestaande aanbod is daarnaast onevenwichtig verspreid over de stad. De prognose van de onderzochte doelgroepen laat met name een groei zien van (dementerende) ouderen. Een matching van het woonaanbod en de woonvraag laten voor de doelgroepen vooral een kwalitatieve opgave zien. De scheiding van wonen en zorg zorgt voor de behoefte aan passende woonvormen, waar passende zorg en ondersteuning mogelijk is. Door algemene ontwikkelingen van langer thuis wonen en extramuralisering van de zorg, is er sprake van een extra vraag naar zelfstandig wonen. Naar verwachting groeit de vraag naar geclusterde woonvormen in de periode 2023 tot 2040 met ruim 600 woningen, en waarschijnlijk 200 meer als de verpleeghuiscapaciteit niet meegroeit met de vergrijzing2. De vraag naar rollator- en/of rolstoelgeschikte woningen groeit daarnaast in dezelfde periode met 800 woningen. Ter vergelijking: de totale groei van de woningbehoefte is in die periode circa 1.800 woningen. Overigens kunnen geclusterde en rollator-/rolstoelgeschikte woonvormen deels ook door aanpassing van bestaande woningen gerealiseerd worden.

De woonzorgopgave samengevat

Samenvattend ontstaat er een beeld van een sociale stad, waar het fijn wonen is voor iedereen. Hoewel Gorinchem relatief veel woonzorgplekken heeft, is er sprake van zowel een kwantitatieve opgave door vergrijzing als een kwalitatieve opgave door extramuralisering. Het aanbod van zorgwoningen en sociale woningen is ongelijk verdeeld over de stad. Met name Gildenwijk heeft een hoog aantal sociale woningen, waar ouderen gebruik van maken. Ook het woonzorgaanbod bevindt zich voor een groot deel in Gildenwijk. In het volgende hoofdstuk bespreken we de vier belangrijkste opgaven op het gebied van wonen en zorg voor de stad Gorinchem, namelijk: • Veranderingen in de zorg; • Zelfstandig wonen in de wijk; • Geschikte woningen en toegankelijke leefomgeving; • Welzijn in de wijk. Voor elk van deze opgaven wordt de huidige situatie besproken en welke vragen dit oproept voor de strategische- en uitvoeringsagenda wonen en zorg.

2

Prognose op basis van de Woonzorgweter Gorinchem van Companen (2023)

7

3 Belangrijkste opgaven De samenleving verandert. We moeten (of willen) langer zelfstandig wonen. Ook als de zorgvraag groot is en groeit. Dat vraagt een andere organisatie van wonen met welzijn en zorg. Dat begint bij een veilig en prettig thuis, in een buurt waar je mensen kent en ontmoet. Die thuissituatie staat echter onder groeiende spanning. De volgende opgaven geven weer waar die spanning met name optreedt.

3.1 Opgave 1: Veranderingen in de zorg De zorg staat onder druk: we hebben te maken met een toenemende groep zorgbehoevenden door vergrijzing, tegelijkertijd neemt het aantal beschikbare professionele zorghulpverleners en mantelzorgers juist af. Ook in Gorinchem is hier sprake van. In de regio Waardenland lag de instroom van het aantal zorgmedewerkers in 2021 iets hoger dan het aantal uitstromers. Dit wordt echter grotendeels gecompenseerd doordat een belangrijk deel van de huidige zorgmedewerkers 55 jaar een ouder is, een groep die in de komende tien jaar met pensioen zal gaan. De grootste tekorten in de zorgsector bevinden zich in de branche van de verpleging en verzorging.

Figuur 5 Instroom en uitstroom medewerkers zorgsector Waardenland (Regiobeeld)

Figuur 6 Ontwikkeling leeftijdsgroepen medewerkers zorgsector Waardenland (Regiobeeld)

Ook het mantelzorgpotentieel (het aantal 45-65-jarigen ten opzichte van het aantal 85plussers) laat in Gorinchem een dalende beweging zien (tussen 2023 en 2040 is deze daling 15%).3 Ten opzichte van andere gemeenten in regio Waardenland heeft Gorinchem relatief weinig mantelzorgers en vrijwilligers. Deze veranderingen in de zorg vragen ook om veranderingen in onze zorginfrastructuur. Zo zal er in de toekomst bijvoorbeeld meer van patiënten en hun netwerk zelf verwacht worden. Deels kunnen nieuwe (zorg)technologieën hierbij helpen. Dit vergt nieuwe vaardigheden, zowel voor de zorg- of ondersteuningsbehoevenden en hun netwerk zelf, als voor de zorgprofessionals. Het is daarom belangrijk dat inwoners zich van deze veranderingen bewust zijn.

3

Deze berekening is gemaakt op basis van Primos-prognosecijfers.

8

Vragen: • •

Hoe gaan we om met toenemende druk op het zorgpersoneel en afnemend mantelzorgpotentieel? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat inwoners in Gorinchem zich voldoende bewust zijn van deze ontwikkelingen in de zorg en wat dit van hen vraagt? Wat is hierin de rol van de gemeente, van de zorgorganisaties en van Poort6?

3.2 Opgave 2: Zelfstandig wonen in de wijk Het aantal ouderen groeit, maar de capaciteit in verpleeghuizen groeit niet mee. Hierdoor daalt het aandeel ouderen dat in een verpleeghuis woont. Dit krijgt vorm via het Rijksprogramma Wonen, Ondersteuning, en Zorg voor Ouderen (WOZO)4. Ook binnen de regionale Agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen (HKG) klinkt deze ontwikkeling van extramuralisering door. Zo heeft het als doel geformuleerd om uitstromers uit intramurale zorginstellingen aan zelfstandige woningen te helpen en meer tussen woningen te realiseren voor wie die stap te groot is. Als hulpmiddel hierbij is het platform thuisindewijken.nl in het leven geroepen. De beweging naar meer en langer zelfstandig wonen, waarbij zorg steeds vaker ambulant wordt verleend bij inwoners thuis of op een andere locatie dan de zorginstelling, is ook in Gorinchem zichtbaar. Door de extramuralisering is er een toenemende behoefte aan tussenwoonvormen zoals geclusterde woningen. Deze zijn er op dit moment onvoldoende. Naast dat er sprake is van een kwantitatieve opgave (vergrijzing, toename aantal inwoners dat zorg en ondersteuning nodig heeft), is er dus met name ook een kwalitatieve opgave (beweging naar meer zelfstandig wonen). De vraag naar geclusterde woonvormen zal toenemen van 1.490 woningen in 2023 naar 2.120 woningen in 2040.

Tegelijkertijd groeit het aantal mensen dat op basis van hun zorgbehoefte nu in een verpleeghuis zou gaan wonen: van 320 naar 520 in 2040. De verpleeghuizen groeien echter niet meer. Ook deze mensen zoeken naar geclusterd wonen met intensieve zorg nabij. Vraag geclusterde woonvormen 2.500 2.000 1.500

650

760

840

490

530

1.000

190

220

240

260

190

500

810

840

910

980

1.020

2023

2025

2030

2035

2040

0

Sociale huur

Vrije sector huur

Koop

Figuur 7 Prognose van de vraag naar geclusterde woonvormen van 2023-2024 4

https://open.overheid.nl/documenten/ronl-63e851f8e45b8662a4d04b1d5832b98231d40670/pdf.

9

Binnen de vraag naar geclusterde woonvormen is de vraag naar seniorencomplexen, hofjeswoningen en aanleunwoningen het grootst. Naast een toereikend aantal woningen waar inwoners met een zorg- of ondersteuningsbehoefte naar toe kunnen, is het van belang dat er voldoende voorzieningen bereikbaar zijn in de nabije omgeving. Zo hebben inwoners die extramuraal wonen bij voorkeur toegang tot ontmoeting, sport en bewegen, eerstelijnszorg en winkelvoorzieningen. De extramuralisering van de zorg vraagt ook wat van de zorgverleners, die hierdoor extra reisbewegingen kennen en in de thuissituatie ook arbotechnisch moeten kunnen werken. Vragen: • Wat vinden we nodig om zelfstandig wonen beter mogelijk te maken, bijv. wat betreft huisvestingsvoorzieningen, welzijn in de wijk en zorgaanbod? • Welke keuzes maken we hierin, ook als het gaat om bijv. schaarste van grond in Gorinchem? • Wat zouden elementen zijn voor een gezamenlijke definitie van een zorgzame wijk waar mensen in zelfstandigheid kunnen wonen? Is er behoefte aan beleid of aan concrete projecten? • Van wie wordt financiële of organisatorische ondersteuning (of allebei) verwacht om ambities te realiseren? • •

Wat is hierin de rol van de gemeente (aanjagen, faciliteren, realiseren), zorgaanbieders, Poort6, zorgverzekeraars en het zorgkantoor? Is de beweging naar langer zelfstandig wonen een lokaal of regionaal vraagstuk?

3.3 Opgave 3: zorggeschikte woningen en toegankelijke stimulerende leefomgeving Binnen de ontwikkeling naar langer zelfstandig wonen, zijn ook (zorg)geschikte woningen en een toegankelijke leefomgeving cruciaal. De woon- en leefomgeving wordt dan zo ingericht, dat inwoners er prettig kunnen blijven wonen en bewegen, ook wanneer ze meer zorg en ondersteuning nodig hebben. In 2020 waren er in Gorinchem 3.355 koopwoningen en 3.480 huurwoningen geschikt. Van de 55+ huishoudens met ADL-beperking woonde 88% in een geschikte woning, wat vergelijkbaar is met het gemiddelde in Nederland (CBS Micro-data). Zoals te zien in de afbeelding hieronder, heeft Gorinchem relatief veel geschikte woningen in de wijken Gildenwijk, Stalkaarsen en de Binnenstad.

10

Figuur 6 Kaart geschiktheid woningen verspreid over Gorinchem (Woonzorgwijzer 3.0 Plus Waardenland)

De Woonzorgwijzer definieert geschikte woningen, als woningen die zonder traplopen toeen doorgankelijk zijn (appartementen met lift of op de begane grond en bungalows). Bij aanpasbare woningen gaat het om eengezinswoningen met voldoende ruimte voor een traplift, die dus aanpasbaar zijn te maken. Daar is het beeld dat deze juist over de noordelijke wijken, Laag en Hoog Dalem, Wijdschild en Lingewijk te vinden zijn (zie onderstaande verbeelding Woonzorgwijzer). In de andere wijken met minder aanpasbaar te maken woningen staat meer hoogbouw.

Figuur 7 Kaart aanpasbaarheid woningen verspreid over Gorinchem (Woonzorgwijzer 3.0 Plus Waardenland)

De definities van de Woonzorgwijzer zeggen echter niets over de mate van zorggeschiktheid van de woningen, waarvoor bijvoorbeeld van belang is dat zorgmedewerkers ARBO-technisch in de woning kunnen werken, dat er een stabiele internetverbinding is voor domotica, en dat de woning rollatorgeschikt is. Ook de toegankelijkheid van de leefomgeving is van belang: zijn er bijvoorbeeld herkenbare wandelroutes met voldoende rustpunten onderweg en ontmoetingsplekken, eerstelijnszorg en winkelvoorzieningen op loopafstand? Een nuttige benadering in het denken hierover is die van Positieve Gezondheid, die niet de ziekte en/of beperkingen, maar de veerkracht en eigen regie van mensen centraal stelt. Positieve Gezondheid bestaat uit zes dimensies: lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving,

11

kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren. Het doel van deze benadering is om het vermogen van mensen te vergroten om met de fysiek, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan en zelf regie te houden.

Vragen: • Er is sprake van een hoog aantal geschikte woningen, maar ze concentreren zich in een beperkt aantal wijken; hoe willen we hiermee omgaan? • Investeren we meer in de toegankelijkheid en voorzieningen in wijken die van oudsher veel woonzorglocaties hebben? Wat is hierin de rol van de gemeente, de zorgorganisaties en van Poort6? • Wat is onze gezamenlijke ambitie als het gaat om een toegankelijke woon- en leefomgeving? Wat is hierin nodig beleidsmatig en/of projectmatig? Wat is hierin nodig financieel?

3.4 Opgave 4: Welzijn in de wijk Welzijnswerk in de gemeente Gorinchem is versnipperd: er is geen overkoepelende organisatie waar mensen terecht kunnen als het gaat om welzijn. Toch is er in Gorinchem een heleboel. Samen Gorinchem heeft veel van deze plekken in kaart gebracht op hun sociale kaart. De kaart hierna laat zien dat de meeste welzijns-/ ontmoetingsvoorzieningen zich concentreren rondom zorglocaties. De meeste voorzieningen bevinden zich in de Gildenwijk en de Binnenstad.

12

Figuur 8 Verspreiding welzijnsvoorzieningen (Sociale Kaart)

Vragen: • Wat is er nodig in Gorinchem als het gaat om zorg- en welzijnsvoorzieningen met het ook op langer zelfstandig thuis wonen? • Wat vraagt dit financieel en wie is hiervoor verantwoordelijk? • Wat is de rol van de verschillende partners (gemeente, zorgaanbieders en Poort6) en van de inwoners hierin?

13

Themasessie Wonen en Zorg Gorinchem, 4 april 2024

2

Programma voor vandaag 19:15-19:30

Inloop

19:30-19:35

Welkom en opening

Voorzitter

19:35-19:40

Introductie wethouder

Eva Dansen

19:40-19:45

Toelichting op het doel en programma van de dag en het proces

Arie Strik

19:45-20:00

Inhoudelijke toelichting

Bram Klouwen

20:00-21:30

In groepen uiteen (inclusief korte pauze)

Iedereen

21:30-21:45

Plenaire terugkoppeling

Bram Klouwen

21:45-21:55

Dankwoord en vervolgproces (wat wordt er met de oogst van vandaag gedaan?)

Eva Dansen

21:55-22:00

Afsluiting

Voorzitter

22:00-22:30

Borrel

Waarom een strategische- en uitvoeringsagenda wonen en zorg? 

Nederland vergrijst en dat geldt ook voor Gorinchem.



De zorg extramuraliseert (zo lang mogelijk thuis en weer thuis)



Er ontstaat meer vraag naar tussenwoonvormen, tussen “thuis wonen” en wonen in een intramurale setting.



Schaarste op de arbeidsmarkt dwingt om na te denken over andere inzet van beschikbare capaciteit.

Wat is er tot nu gedaan? • Op 21 december 2023 heeft de raad van Gorinchem ingestemd met de startnotitie Strategische- en Uitvoeringsagenda Wonen en Zorg

• Een kernteam is aan de slag gegaan met de uitvoering van de opdracht onder begeleiding van adviesbureau Companen

• Er heeft een analyse plaatsgevonden van relevante data • Aan de hand van die analyse is een discussienota opgesteld • In maart is een onderzoek uitgevoerd onder inwoners • Vandaag spreken we alle relevante partners over de opgaven die we zien

Welke producten leveren we op? 1. Met de startnotitie heeft de raad de procesafspraken vastgelegd 2. In de strategische agenda staan we stil bij te maken keuzes, leidende principes en meetbare doelen

3. De strategische agenda wordt vervolgens vertaald in een gebiedsgerichte uitvoeringsagenda

Planning 4 april – Themasessie 10 oktober – I&O 14 november – B&A 28 november - raadsvergadering

Gemeente Gorinchem Themasessie Opgaven en dilemma's Strategische- en uitvoeringsagenda Wonen en zorg

Opgave 1: Veranderingen in de zorg • Zorg staat onder druk • afname aantal beschikbare zorghulpverleners • afnemend mantelzorgpotentieel. • Daarom  veranderingen in de zorginfrastructuur (grotere rol voor patiënten mensen en hun netwerk) 43% van de respondenten: meer aandacht voor beter begrijpen wat er nodig is om zelfstandig te kunnen blijven wonen

Wat mag van u meer aandacht krijgen als het gaat om wonen met zorg in Gorinchem? Anders Een gebied waar ik buiten gemakkelijk kan wandelen, bewegen of sporten Meer plekken om elkaar te ontmoeten in de directe omgeving Winkels voor boodschappen, apotheek of huisarts beter bereikbaar maken Zorgen voor een veilige omgeving om te wonen en leven. Meer verpleeghuis- of verzorgingshuisplekken voor mensen die niet (meer) zelfstandig kunnen wonen Beter begrijpen wat nodig is om zelfstandig te kunnen (blijven) wonen Meer woningen die geschikt zijn voor mensen met een zorgbehoefte

0

20

40

60

80

100

120

Opgave 2: Zelfstandig wonen in de wijk Meer ambulante zorg + toenemende vraag geclusterde woonvormen

Ontwikkeling van extramuralisering

Meer behoefte aan (sociale) voorzieningen in de wijk

Vraag geclusterde woonvormen 2.500

2.100

2.000 1.500

1.500

1.000 500 0 2023

2025

2030

2035

Sociale huur

Vrije sector huur

Koop

2040

Daarnaast: groei zorgbehoefte niveau huidig verpleeghuis  van 320 nu naar 520 in 2040 ↓ Extra behoefte zorggeschikt geclusterd wonen met intensieve zorg nabij

Opgave 3: Zorggeschikte woningen en toegankelijke stimulerende leefomgeving • Vraagstukken hierbij:

Woning en woongebouw geschikt

- Verdeling geschikte woningen over wijken - Kan zorg ARBO-technisch in woningen? - Stabiel internet voor domotica? - Is de leefomgeving toegankelijk? - Hoe positieve gezondheid stimuleren? 47% vindt woning en woongebouw niet geschikt bij verminderde mobiliteit

Vervolg 3: toegankelijke omgeving Moeilijk bewegen

Onveilige plekken

Vervolg 3: stimulerende leefomgeving Waar ontmoet u mensen?

Opgave 4: Welzijn in de wijk

Buurt is makkelijk bereikbaar met een lichamelijke beperking

• Welzijn versnipperd. Toch gebeurt er een boel!

Neutraal

• Belangrijk in de directe woonomgeving:

Waar

1 Ik kan overal komen waar ik moet zijn; boodschappen,

Helemaal waar

huisarts, apotheek, fysiotherapeut en tandarts

2 Mijn omgeving is fijn ingericht en ik kan makkelijk naar buiten

3 Ik heb veel vrijheid en privacy. 4 Ik woon met mensen waarbij ik me thuis voel.

Helemaal niet waar Niet waar

Ik voel me thuis in mijn buurt

Wonen en zorg in Gorinchem Wat willen we bereiken?

• Komen tot een gedeelde agenda die richtinggevend is voor opgaven die er liggen, en waar partners in de stad zich in herkennen • Aansluitend en aanvullend op HKG-agenda • Bieden van een kader voor woonzorginitiatieven

VRAGEN?

Vervolg bijeenkomst: Open gesprek over de inhoudelijke thema’s en bijbehorende dilemma’s • Hebben we een gedeeld beeld van de belangrijkste opgaven? • Hebben we een gedeelde visie van welke kant het op moet? In vier groepen in gesprek in 3 rondes

16