Agendabundel

Bundel - Raadsvergadering van 11 juli 2024 Agenda bijlagen 20240711 Raadsmemo behandeling Perspectiefnota 20240627 Concept Verslag Parallelsessie I&O Perspectiefnota 2025-2028 Toelichting D66 Een redelijk alternatief - Perspectiefnota 2025-2028 Totaaloverzicht moties en amendementen PPN 2024 1 Opening door voorzitter Burgemeester Melissant opent de vergadering en heet iedereen welkom. Belangstellenden zijn van harte welkom de vergadering bij te wonen. 2 HAMERSTUK Ingekomen stukken Het zijn hier alleen Ingekomen stukken die betrekking hebben op de Perspectiefnota (PPN) Concrete vragen over de stukken dienen voorafgaand aan de raadsvergadering via e-mail te worden ingediend bij de griffier Besloten wordt over de wijze van afdoening van de stukken als hamerstuk, op voorstel agendacommissie 3 Vaststellen agenda Zie voor de agenda de bijgevoegde memo: 20240711 Raadsmemo behandeling Perspectiefnota en De Nieuwe Doelen Aan de agenda kunnen nog onderwerpen worden toegevoegd of van de agenda worden afgevoerd 4 BESPREEKSTUK Perspectiefnota 2025 gemeente Gorinchem 2024-922541 Rvs Perspectiefnota 2025 Perspectiefnota 2025-2028 Addendum: uitgangspunten Perspectiefnota 2025 aangepast (Toegevoegd d.d. 9 juli) Beantwoording technische vragen Perspectiefnota 2025 (Toegevoegd d.d. 9 juli) PPN 2025-2028 tbv Sociaal Domein (Toegevoegd d.d.

9 juli) Totaaloverzicht PPN 2025 tbv schriftelijke vragen (Toegevoegd d.d. 9 juli) 5 16.15 - 17.45 uur Algemene beschouwingen De fracties geven hun visie op de Perspectiefnota 2025 (PPN) in combinatie met de De Nieuwe Doelen (DND). Raadsleden kunnen vragen stellen aan elkaar en aan het college over de voorgelegde beleidskeuzes. Ook kunnen er moties en amendementen worden ingediend. Spreektijd: max. 8 minuten per fractie 1. Algemene Beschouwingen Stadsbelang PPN 2025-2028 3. Algemene Beschouwingen PvdA PPN 2025-2028 4. Algemene Beschouwingen VVD PPN 2025-2028 5. Algemene Beschouwingen CU-SGP PPN 2025-2028 6. Algemene beschouwingen Gorcum Actief PPN 2025-2028 7. Algemene beschouwingen D66 PPN 2025-2028 8. Algemene beschouwingen CDA PPN 2025-2028 9. Algemene Beschouwingen SP PPN 2025-2028 6 17.45 - 18.30 uur Maaltijd In het werkcafé zal door de collegae van Facilitaire Zaken een maaltijd worden verzorgd. 7 18.30 - 19.45 uur Eerste termijn college Het college geeft een reactie op de 1e termijn, op de ingediende moties en amendementen en gaat in op de vragen van de fracties over de voorgelegde beleidskeuzes en het raadsvoorstel DND. 8 19.45 - 20.15 uur Schorsing Een schorsing van een half uur zodat de fracties zich kunnen voorbereiden op de 2e termijn 9 20.15 - 21.30 uur Tweede termijn fracties De fracties reageren op elkaar en eventueel op de 1e termijn van het college.

Spreektijd: max. 6 minuten per fractie 10 21.30 - 22.00 uur Schorsing Een schorsing van een half uur zodat het college zich kan voorbereiden op de 2e termijn. 11 22.00 - 22.45 uur Tweede termijn college Het college reageert op de 2e termijn van de fracties.

12

13

22.45 - 23.15 uur Besluitvorming De gemeenteraad besluit over het raadsvoorstel PPN 2025, amendementen en de moties A01 Amendement DG - Betaalbaar bommetje A02 Amendement DG - Besparen door bewegen (INGETROKKEN) A00 Amendement PvdA e.a. - Gehandicaptenparkeerplaats A04 Amendement PvdA - Bescherm de Sociaal Domein Reserve! A05 Amendement D66 - Leges woonurgenties afschaffen A06 Amendement D66 - Bezuiniging Gorinchem Beweegt terugdraaien A07 Amendement D66 - Maatschappelijke organisaties wel indexeren voor prijsstijgingen A08 Amendement D66 - Verlaag de bezuinigingen in het sociaal domein A09 Amendement D66 - Beperk de extra verhoging van de OZB belasting A10 Amendement D66 - Starten met IHP A11 Amendement D66 - Top 10 fietsknelpunten volledig uitvoeren A12 Amendement D66 - Vertraag de korting op Brede Scholen A13 Amendement CDA e.a. - Nieuwe doelen voor De Nieuwe Doelen BIEB M01 Motie SB e.a.- Geen ongewenst vrachtverkeer in de Haarwijk M02 Motie DG - Flexwoningen M03 Motie VVD e.a.

- De OZB is geen sluitpost M04 Motie VVD - Maak van Kweeklust weer een visitekaartje M05 Motie CUSGP - Behoud kwalitatief groen: a right to challenge! (INGETROKKEN) M06 Motie CUSGP - Overspel Buitenspel! M07 Motie CDA - Veilige vestingoversteken M08 Motie CDA - De Gezel doet ertoe en heeft waarde (AANGEHOUDEN) M09 Motie CUSGP - Behoud kwalitatief groen (NIEUWE VERSIE) 23.20 uur Afsluiting, gesloten om 23.23 uur Na de vergadering worden het audioverslag en de notulen op de site geplaatst

MEMO Aan

: Gemeenteraad

Van

: Griffie, Hans Sepers

Betreft

: Bespreking perspectiefnota 2025 op donderdag 11 juli 2024

Datum

: 24 juni 2024

Beste raadsleden, fractieassistenten en collegeleden, Op donderdag 11 juli 2024 staat de raadsvergadering in het teken van de perspectiefnota 2025 (PPN). Om het proces soepel te laten verlopen hebben we een planning gemaakt. Dit in nauw overleg met de agendacommissie (d.d. 21 maart en 4 juli). Voorafgaand: twee stappen Vóór de behandeling van de PPN zijn er 2 belangrijke processtappen: 1. Alle stukken zijn uiterlijk 14 juni beschikbaar op IBABS 2. In I&O-parallelsessie van 27 juni is er een presentatie met ruimte voor technische vragen 3. Vragen worden zoveel als mogelijk tijdens de I&O-sessie van 27 juni 2024 beantwoord, de beantwoording van de openstaande vragen volgt zo spoedig mogelijk Spoorboekje: vergelijkbaar met andere jaren Hieronder leest u de planning van de bespreking van de PPN. Die planning is een prognose. Dat betekent dat u misschien eerder klaar bent met bepaalde stappen. De spreektijden voor de fracties liggen vast en uitlopen op de planning is niet mogelijk. De voorzitter houdt zich strikt aan de afgesproken spreektijden. De vergadering begint om 16.00 uur. Zorg dat u op tijd aanwezig bent en houdt u aan de afspraken. 16.00 – 16.15u

Opening door voorzitter

Burgemeester Melissant opent de vergadering.

16.15 – 17.45u

Algemene beschouwingen

De fracties geven hun visie op de PPN 2025. Raadsleden kunnen vragen stellen aan elkaar en aan het college over de voorgelegde beleidskeuzes. Ook kunnen er moties en amendementen worden ingediend. Spreektijd: max. 8 minuten per fractie

17.45 – 18.30u

Maaltijd

In het werkcafé zal door de collegae van Facilitaire Zaken een maaltijd worden verzorgd.

18.30 – 19.45u

Eerste termijn college

Het college geeft een reactie op de 1e termijn, op de ingediende moties en amendementen en gaat in op de vragen van de fracties over de voorgelegde beleidskeuzes.

19.45 – 20.15u

Schorsing

Een schorsing van een half uur zodat de fracties zich kunnen voorbereiden op de 2e termijn.

20.15 – 21.30u

Tweede termijn fracties

De fracties reageren op elkaar en eventueel op de 1e termijn van het college.

21.30 – 22.00u

Schorsing

Spreektijd: max. 6 minuten per fractie Een schorsing van een half uur zodat het college zich kan voorbereiden op de 2e termijn

1 Bespreking perspectiefnota 2025 op donderdag 11 juli 2024

22.00 – 22.45u

Tweede termijn college

Het college reageert op de 2e termijn van de fracties

22.45 – 23.15u

Afronding en besluitvorming

De gemeenteraad besluit over de PPN 2025

Spreektijden: per fractie, niet per raadslid Misschien maakt u binnen de fractie afspraken over wie welk onderdeel voor zijn rekening neemt. Het is mogelijk om verschillende sprekers bij verschillende onderwerpen te hebben. Houd er wel rekening mee dat de spreektijden per fractie zijn en dus niet per spreker. Voorbereiding: een verzoek Lever uw algemene beschouwingen, moties, amendementen en vragen vooraf aan bij de griffie Dat kan de dagen voorafgaand aan de raadsvergadering of op de dag zelf tot uiterlijk 12.00 uur. De organisatie kan zich dan goed voorbereiden op de reactie van het college op uw bijdragen. Heeft u uw beschouwingen gedeeld en uw vragen gesteld in de vergadering? Pas dan plaatsen we ze openbaar binnen iBabs. Vragen? Heeft u nog vragen over de procedure of wilt u hulp bij het formuleren van uw beschouwingen, moties of vragen? Schroomt u niet daarvoor aan te kloppen bij de griffie. Ik wens u een fijne vergadering. Met vriendelijke groet, Hans Sepers

2 Bespreking perspectiefnota 2025 op donderdag 11 juli 2024

Parallelsessie Informatie en Ontmoeting 27 juni 2024 Perspectiefnota 2025-2028 Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Griffie: Notulist: Raadsleden/ fractieassistenten: Stadsbelang: Democraten Gorinchem: PvdA: VVD:

de heer Bahlmann mevrouw J. den Uyl mevrouw J.M. Kiep-de Jongh

Gorcum Actief: D66: CDA: SP:

de heer J. Klein de heer P. Schefferlie de heer A. Hachhouch mevrouw T. van ’t Westende mevrouw M. Veldheer de heer A. Krol de heer H. Heikens --de heer T. van der Meijden mevrouw J. van Oversteeg de heer P. van Andel

Portefeuillehouder: Ambtelijke ondersteuning:

mevrouw M. Molengraaf de heer M. Matla

ChristenUnie/SGP:

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Perspectiefnota 2025-2028 Onlangs is de perspectiefnota 2025-2028 aangeboden aan de gemeenteraad. Door middel van een presentatie wordt de perspectiefnota 2025-2028 toegelicht. Nadat wethouder Molengraaf een korte inleiding geeft, zal de heer Matla een presentatie op hoofdlijnen houden. Vervolgens kunnen de raadsleden technische vragen stellen. Wethouder Molengraaf leidt het onderwerp in. Een aantal weken geleden heeft zij gemeld dat er een stevige perspectiefnota zou volgen. Vanavond wordt gelegenheid geboden om verduidelijkende vragen te stellen. Vragen die vanavond niet beantwoord kunnen worden, worden schriftelijk beantwoord. De heer Matla verzorgt een presentatie. Het actuele begrotingssaldo is het uitgangspunt voor de perspectiefnota. De technische bijstellingen lopen op tot ongeveer € 5 mln. Het Gemeentefonds is de belangrijkste inkomstenbron. Hiermee kunnen de technische bijstellingen grotendeels gecompenseerd worden, met name in 2026, 2027 en 2028. Ruimtevragers zijn investeringen in de stad waar ook ruimtegevers voor nodig zijn. Verkoop van gronden en panden zorgt voor boekwinsten. De begroting sluit positief. Het meerjarenperspectief loopt op. De meicirculaire is verwerkt. De lasten van de IHP-scholen zijn niet opgenomen. Nieuwe Doelen scenario B is ook niet doorgerekend.

De heer Schefferlie informeert naar de motivatie om de scholen niet op te nemen.

Parallelsessie I&O Perspectiefnota 2025-2028, 27 juni 2024

De heer Matla antwoordt dat er op dit moment geen besluiten over de scholen zijn genomen. Het IHP is vastgesteld. Per onderwijsobject wordt een businesscase opgesteld. Omdat de raad nog niet besloten heeft wordt daarmee € 1 mln. per jaar bespaard zoals vorig jaar afgesproken in de perspectiefnota. De heer Schefferlie vervolgt dat altijd geprobeerd wordt om een goede voorspelling te doen als er nog geen besluit genomen is en informeert of het college verwacht dat er geen extra middelen nodig zijn. De heer Matla geeft aan dat er ook een sheet is opgenomen die aangeeft wat er gebeurt als de onderwijsplannen vanuit het IHP worden geïmplementeerd in de perspectiefnota. Er zijn wel gedachten over alternatieve financieringsbronnen om dit soort zaken te organiseren, maar het blijft een uitdaging. De heer Schefferlie merkt op dat het schema redelijk fictief is tenzij teruggekomen wordt op de eerder uitgesproken ambities op onderwijshuisvesting. De heer Matla vindt fictief wat te negatief gesteld, het is een reëel sluitend meerjarenperspectief maar op het gebied van onderwijshuisvesting ligt een uitdaging. Naast dit soort uitdagingen zijn er ook nog potentiele opbrengsten uit oude onderwijslocaties die financieel-technisch nog niet meegenomen mogen worden. De heer Schefferlie geeft aan dat één en ander voor de raad lastig is om in te schatten en dat blijft een zorg.

De heer Matla verduidelijkt dat in de perspectiefnota geprobeerd is om meer aan meerjarig perspectief te bieden dan normaal gesproken. Er is een staat toegevoegd die eigenlijk een aantal jaren verder gaat zodat ook naar de toekomstige investeringsopgaven gekeken wordt en daar nu al over nagedacht kan worden bij de besluitvorming. De heer Van der Meijden wijst op het spaarsysteem van een miljoen. Vorig jaar is bij de perspectiefnota afgesproken dat wanneer er overschotten zijn op de algemene reserve en de weerstandsratio boven de 2 komt een fiftyfifty verdeling volgt over de reserve onderwijshuisvesting en de reserve mobiliteit. Hij vraagt of er al geld is gestort volgens deze regel. De heer Malta antwoordt ontkennend. Bij de jaarrekening is aangegeven dat de weerstandsratio 1,39 was. Het bedrag van de verkoop van de locatie is in de reserve onderwijshuisvesting gestort (€ 520.000). Er is nu een voorziening vrijgevallen voor de Lange Slagenstaat (€ 257.000). Hij vervolgt zijn presentatie. De bijzondere beweging van het Gemeentefonds heeft te maken met de opschalingskorting. In 2025 is sprake van een eenmalige tegenvaller en een structurele correctie vanaf 2026. De heer Krol verzoekt de term opschalingskorting te verduidelijken.

De heer Matla antwoordt dat de gedachte is dat er steeds minder gemeenten zullen zijn op basis waarvan bespaard kan worden waardoor de algemene uitkering per fuserende gemeente omlaag kan. Hij vervolgt met de ruimtevragers. Onderhoud en vervanging wegen is de grootste ruimtevrager. De kosten voor de Wmo nemen toe. De overige ruimtevragers zijn relatief beperkt. Mevrouw Van ’t Westende wijst op de stijging van de kosten bij nieuw financieel systeem en ICT richting en informeert wat eenmalig en structureel is.

Parallelsessie I&O Perspectiefnota 2025-2028, 27 juni 2024

De heer Matla antwoordt dat het bij nieuw financieel pakket om € 71.000 structureel gaat. In 2025 worden nog incidentele kosten voor implementatie en beginproblematiek verwacht. ICT oplossingen worden duurder en daarom wordt het budget uitgebreid. De heer Hachhouch wijst op de sloopkosten voor ‘t Gilde die uit de reserve onderwijshuisvesting worden gedekt en vraagt of de baten en winsten van de doorontwikkeling ook deels beschikbaar komen voor het onderwijs omdat hij ervoor zou willen pleiten dat deze gelden bij het onderwijs blijven. De heer Matla bevestigt dat dit precies de gedachte is waarom het bedrag uit de reserve onderwijshuisvesting gehaald wordt. De sloopkosten horen bij de onderwijslocatie, als er straks baten volgen dan gaan deze terug naar de reserve onderwijshuisvesting. Mevrouw Van Oversteeg heeft behoefte aan een overzicht van de stand van de reserve onderwijshuisvesting en wat er gepland staat. De heer Matla verduidelijkt dat het investeringsbedrag is opgenomen en daarnaast is er een spaaropgave gerealiseerd. Mevrouw Van Oversteeg vervolgt dat dit bedrag uiteindelijk als dekking moet gelden voor deze investeringen. De heer Matla antwoordt dat dit mogelijk is, maar dit is nu nog niet opgenomen.

Desgevraagd geeft hij aan dat er ook op andere gebieden uitdagingen op het gebied van onderwijshuisvesting zijn waardoor het beter wordt geacht om het bedrag van € 4 mln. nu nog te reserveren. In een later stadium kan nog besloten worden om de middelen te gebruiken om dit probleem te dekken. Het zal altijd om onderwijshuisvesting gaan. De heer Schefferlie sluit zich aan bij de behoefte om nadere informatie die zojuist is geuit door mevrouw Van Oversteeg. De heer Klein hoorde zojuist dat er de vorige keer sprake was van een lijst van 50 ruimtevragers en nu slechts 13. Hij informeert wat niet is meegenomen. Wethouder Molengraaf reageert dat bij elke perspectiefnota een hele lijst aan ruimtevragers wordt opgesteld. Gevraagd is om te kijken welke zaken binnen het eigen budget gevonden zouden kunnen worden waarna uiteindelijk deze lijst is overgebleven. De heer Krol wijst op het extra budget voor Wmo en vraagt of bekend is wat het gemiddelde budget per deelnemer/inwoner is om een beeld te krijgen hoeveel mensen er vanuit dit budget bediend worden. De heer Matla zegt schriftelijke beantwoording toe. De heer Schefferlie vraagt of het college langere lijsten van ruimtevragers en ruimtebieders heeft afgewogen. Als dit het geval is, zou hij deze lijsten graag ontvangen.

Wethouder Molengraaf antwoordt dat er allerlei lijsten zijn waar eerst ambtelijk aan gewerkt wordt die ook het college niet ziet. Daarnaast zijn er lijsten die het college wel ziet en afweegt. De heer Schefferlie refereert aan de sessie over het draaien aan knoppen. Er wordt nu een afgebakend geheel aan mogelijkheden overlegd. Hij zou graag kennisnemen van het afwegingsproces binnen het college zodat de raad eventueel alternatieve afwegingen kan maken.

Parallelsessie I&O Perspectiefnota 2025-2028, 27 juni 2024

Wethouder Molengraaf vindt het lastig om te filteren wat wel en wat niet gedeeld moet worden. Over twee weken wordt de perspectiefnota behandeld. Zij wil de raad niet overvoeren met een lijst aan ruimtevragers en denkt nog even na hoe zij dit het beste kan doen om te voorkomen dat er bij de perspectiefnota gehakketak volgt over allerlei posten. De heer Schefferlie zou deze afweging graag zelf maken. De raad moet het nu doen met een voorselectie vanuit het college waardoor hij niet weet wat er wordt gemist. De heer Matla verduidelijkt dat het proces is gestart met onontkoombare ruimtevragers. Uiteindelijk hebben de collega’s ruimtevragers aangeleverd die in eerste instantie zijn gescand door de afdeling Financiën waarna een keuze is gemaakt. Die lijst is vervolgens naar het MT en het DT gegaan. De heer Schefferlie geeft aan dat dit overkomt als denkt u vooral niet na, dat doen wij wel voor u. Of iets onvermijdelijk is kan soms ook subjectief zijn. Hij zou toch graag wat meer inzicht willen. De heer Van Andel merkt op dat zijn fractie deze behoefte ook heeft. Dit geldt ook voor de post subsidies want ook daar is al een selectie gemaakt. Wethouder Molengraaf begrijpt de behoefte, maar tegelijkertijd wordt het college ook geacht een perspectiefnota af te leveren in een tijd waarin vooral voor het onontkoombare gegaan wordt.

Bekeken is wat de gemeente echt moet doen, allerlei andere ruimtevragers zijn beoordeeld door de organisatie (budgetten slimmer inzetten et cetera). Er kan een lijst verstrekt wordt van de zaken die niet gedaan worden omdat deze anders opgelost zijn of omdat ervoor gekozen wordt om het niet te doen waaruit de raad inspiratie kan halen voor de behandeling van de perspectiefnota. De heer Schefferlie meldt ter geruststelling dat zijn fractie zich wat zal aantrekken van het voorwerk dat is gedaan, maar het is wel gek dat er geen eigen afweging gemaakt kan worden. Hij moet nu blindvaren daar waar de raad in andere processen wat meer meegenomen wordt. De heer Krol wordt altijd een beetje nerveus van dit soort vragen vanwege de rolverdeling tussen college en raad ondanks dat hij de behoefte snapt. Het college is gemandateerd om het voorwerk te doen. De heer Schefferlie is het eens dat het ambtelijk apparaat en het college het voorwerk doen, maar het zou vreemd zijn als de raad die moet besluiten geen inzicht heeft in de alternatieven of afwegingen. De heer Klein is blij met het aanbod van de wethouder. Hij heeft vooral vrees voor het verder in de tijd schuiven van zaken en hij zou daarom graag zien wat er verschoven wordt. De heer Matla vervolgt met de ruimtegevers. Bij de parkeerketen wordt beneden de gemiddelde omgeving gescoord waardoor er ruimte is om de tarieven te verhogen.

Daarnaast kunnen de parkeertijden uitgebreid worden en verwacht wordt dat er op het gebied van vergunning het één en ander gedaan kan worden. Voorgesteld wordt om op de subsidies geen prijsindexatie toe te passen, alleen een loonindexatie omdat de exploitatiebudgetten van de ambtelijke organisatie ook niet geïndexeerd worden. De heer Van der Meijden vraagt of de gevolgen van het niet indexeren van subsidies ingeschat kunnen worden voor de activiteiten die de subsidieontvangers moeten verrichten. Voorts vraagt hij of aangegeven kan worden of het college enige vorm van participatie heeft laten plaatsvinden over het voornemen om niet te indexeren.

Parallelsessie I&O Perspectiefnota 2025-2028, 27 juni 2024

De heer Matla antwoordt dat de impact van het niet indexeren een effect heeft van 2,9% minder activiteiten. De lonen worden wel gecompenseerd. Er is een traject gestart om te kijken waar de mogelijkheden liggen waaruit allerlei ideeën zijn ontstaan waarna het college gekozen heeft om gefaseerd naar gesubsidieerde partijen te kijken (prijsindex € 80.000). De rest moet gevonden worden in het aanpassen van subsidies. De heer Van der Meijden vraagt of het college met subsidieontvangers het gesprek heeft gevoerd over de impact van het eventueel niet indexeren van de subsidie. Wethouder Molengraaf antwoordt dat de subsidieontvangers niet zijn gebeld om aan te geven dat alleen de lonen geïndexeerd worden, maar natuurlijk wordt wel het gesprek aangegaan over wat dit voor hen betekent. Zij verwacht dat dit gezien de financiële situatie van de gemeente niet echt een verrassing zal zijn. De heer Van der Meijden begrijpt hieruit dat het college voornemens is om het gesprek aan te gaan nadat de raad het besluit tot korten heeft genomen. Wethouder Molengraaf bevestigt dat wanneer de raad de perspectiefnota vaststelt het college met partijen in gesprek gaat. De heer Van Andel merkt op dat het in 2025 gaat om de effectiviteit op gemeentelijke doelen en dat is wat anders dan de indexatie.

Hij vraagt of er al een lijst verstrekt kan worden waardoor het college denkt dat zij € 172.000 kan ophalen zodat de raad een akkoord kan geven. Wethouder Molengraaf weet niet hoe dit technisch gezien werkt. Er is wel een voornemen om wat kritischer te kijken naar subsidies die al jaren worden gegeven en de bijbehorende beleidsdoelen. Er is nog geen lijst voor handen, het is een taakstelling die is opgenomen. De raad ontvangt deze informatie op het moment dat dit duidelijk is. De heer Matla vervolgt dat voorgesteld wordt om de tarieven voor het zwembad met € 2 te verhogen. De heer Van Andel merkt op dat hij heeft gelezen dat het om 260.000 bezoekers gaat en verzoekt om verduidelijking met betrekking tot het bedrag. De heer Matla antwoordt dat wordt uitgegaan van het aantal recreatieve bezoekers. Mevrouw Van Oversteeg geeft aan dat hier bij het raadsvoorstel over het zwembad al over besloten is en informeert hoe één en ander in verhouding tot elkaar staat. De heer Matla antwoordt dat dit bedrag daar bovenop komt. De heer Van der Meijden merkt op dat het raadsbesluit is gebaseerd op een businesscase die uitging van bezoekersaantallen. Hij hoort nu dat daar aan gesleuteld wordt en kan zich niet voorstellen dat een prijsverhoging niets doet aan de bezoekersaantallen. Hij informeert hoe dit de businesscase verandert.

De heer Matla antwoordt dat de prijselasticiteit van het zwembad en de tarieven vrij lastig uit te leggen zijn. De toegangsprijs wordt in de markt als redelijk goedkoop geïnterpreteerd en ervaren. Verwacht wordt dat de verhoging geen effect heeft op het aantal bezoekers. De heer Krol refereert aan openbaar groen waar wordt toegelicht dat wordt teruggegaan van niveau A naar niveau B en informeert wat hiervan gemerkt wordt.

Parallelsessie I&O Perspectiefnota 2025-2028, 27 juni 2024

De heer Matla antwoordt dat de gedachte daarachter is dat er wordt geïnvesteerd door de huidige beplanting te vervangen door meer onderhoudsvrije beplating. Het kost geld om een deel van het areaal te vervangen en daarna wordt er op onderhoudskosten bespaard. De heer Krol verzoekt een nadere toelichting te verstrekken wat dit gaat betekenen. Zijn fractie is voor duurzaam en groen. Makkelijk te onderhouden groen is niet per definitie het groen dat het meest toevoegt aan de natuurwaarden in de stad. De heer Matla vervolgt dat het Sociaal Domein een groot onderdeel is van de gemeentelijke begroting. Het wordt mogelijk geacht om hier een besparing van € 700.000 te realiseren. Het college maakt hierin een afweging die nog wordt besproken met de raad. De heer Van der Meijden vraagt of aangegeven kan worden in welke richting wordt gedacht omdat het om een fors bedrag op een belangrijk dossier gaat. Wethouder Molengraaf antwoordt dat dit voorstel uit de organisatie is gekomen. Er wordt met name ingestoken op slimmer werken, medewerkers slimmer inzetten. Er wordt niet gekort op minimaregelingen, de Participatiewet of de Wmo. Het wordt slimmer gedaan zonder dat het voor de zwaksten in de samenleving gevolgen heeft.

De heer Van der Meijden vervolgt dat bij efficiency organisatie € 400.000 wordt genoemd voor de hele gemeente, terwijl voor het Sociaal Domein bedacht is om bijna tweemaal zo veel te besparen op het ambtelijk apparaat. Wethouder Molengraaf heeft geen nadere toelichting, onderzocht wordt hoe dit ingevuld kan worden. Het bedrag van € 400.000 efficiency op de organisatie is een andere efficiencyslag. Binnen het Sociaal Domein gaat het om moet je alles zelf doen, kunnen de medewerkers beter ingezet worden. Wat er precies gedaan wordt moet nog opgehaald worden. De heer Krol is benieuwd wat dit qua percentage betekent op jaarbasis. Geantwoord wordt dat dit ongeveer 1% is. De heer Schefferlie vraagt of het werkelijk helemaal niet ten laste gaat van welke inhoud voor belanghebbenden dan ook. Wethouder Molengraaf reageert dat op het Sociaal Domein meer wordt gedaan dan de wettelijke verplichting (tot 130%, collectieve ziektekostenverzekering, declaratiefonds voor jongeren en volwassenen) waardoor zij durft te stellen dat de € 700.000 niet ten koste van de zwakste inwoners gevonden wordt. De heer Schefferlie vervolgt dat mensen iets gewend zijn en daardoor wordt hij toch een beetje in verwarring gebracht.

Hij vraagt of gekeken wordt naar wat mensen toekomt en dit wordt door de gemeente geboden, of dat wordt gekeken of de gemeente hetzelfde kan blijven bieden waarbij kansen worden gezien om dit efficiënter te doen. Als dat laatste het geval is, vraagt hij zich af waarom het in dit domein efficiënter kan dan op andere plekken. Scherper gesteld; wordt er gesneden in voorzieningen of in wat mensen mogen verwachten qua hulp of wordt het alleen slimmer gedaan? Wethouder Molengraaf benadrukt dat gevraagd werd wat gaan inwoners ervan merken, gaan zij er op achteruit. Het pakket dat door de gemeente in de lucht gehouden wordt is best ruim. Het belang hiervan is in allerlei besluiten onderstreept en blijft gewoon overeind. Het bedrag wordt gevonden in meer efficiency, dingen slimmer inzetten omdat het belangrijk is om deze categorie zo veel mogelijk te ontzien. De heer Schefferlie snapt best dat er vanwege de urgentie omgedacht moet kunnen worden. Iets inschatten en daarna kijken wat het wordt. Zijn vraag is technisch bedoeld om

Parallelsessie I&O Perspectiefnota 2025-2028, 27 juni 2024

te weten of de zoektocht zich richt op de inhoud of op de manier waarop dingen georganiseerd worden. Wethouder Molengraaf heeft al geantwoord dat het laatste het geval is. De heer Schefferlie vervolgt dat wanneer het niet de inhoud betreft het opmerkelijk is dat het op dit terrein € 700.000 slimmer kan en op alle andere terreinen kennelijk veel minder. De heer Van Andel is gerustgesteld door de woorden van de wethouder, want zijn fractie was voornemens om met een amendement te komen. Mevrouw Van Oversteeg merkt op dat er een forse verhoging van de parkeergelden wordt voorgesteld. Zij vraagt of aangegeven kan worden of en op welke manier de gesprekken zijn gevoerd met de partners in de stad over het niet uitbreiden van parkeergarage Kweeklust. Wethouder Molengraaf antwoordt dat de partners in de stad hierover geïnformeerd zijn. Op verzoek van het CDA is gewerkt aan het in kaart brengen van alles omtrent parkeertarieven (garages, straat parkeren et cetera). Er wordt eigenlijk een voorschot genomen op een parkeerbalans. De parkeertarieven in Gorinchem zijn behoorlijk laag en dat biedt mogelijkheid om ruimte te bieden aan allerlei ruimtevragers. De parkeerbalans wordt in september aan de raad gepresenteerd. Mevrouw Van Oversteeg had liever een andere volgorde gezien los van wat haar fractie van deze forse verhoging vindt.

De heer Van der Meijden refereert aan woonurgenties waar een besparing is ingeboekt van € 4.000 door mensen te verplichten om voor de aanvraag een digitaal stroommodel te doorlopen en verzoekt om verduidelijking. De heer Matla zegt schriftelijke beantwoording toe. Hij geeft aan met betrekking tot de groenvoorziening dat het areaal wordt omgevormd en daarna komen er bodem bedekkende heesters. Voorgesteld wordt om de exploitatiebudgetten van de organisatie niet te indexeren. Voorgesteld wordt om de OZB met 5% extra te verhogen ten opzichte van de voorgestelde reguliere indexering. De heer Schefferlie vraagt of het klopt dat dit niet wordt genoemd bij de uitgangspunten. De heer Matla kijkt na of dit gecorrigeerd moet worden. De heer Klein merkt op dat het voorbeeld over huishoudens gaat en vraagt of dit betekent dat het alleen over huishoudens gaat. De heer Matla antwoordt dat de verhoging ook over bedrijven gaat. De heer Krol vraagt of er veel gemeenten zijn die tot boven de indexatie verhogen. De heer Matla antwoordt dat Gorinchem vorig jaar iets minder heeft verhoogd dan omliggende gemeenten van vergelijkbare klasse. Na deze inhaalslag verwacht hij dat er nog net iets op het gemiddelde achtergelopen wordt.

De heer Van der Meijden vraagt aangaande betere inzet Brede Scholen welke concrete bezuinigingen het college voor ogen heeft om eerst € 50.000 en later € 100.000 per jaar te vinden.

Parallelsessie I&O Perspectiefnota 2025-2028, 27 juni 2024

De heer Matla antwoordt dat er gedacht wordt aan effectiever inzetten, bijvoorbeeld met partijen die nu ergens anders huren waardoor de gemeente extra huurinkomsten genereert. De heer Van der Meijden vraagt zich af of het accommodatiebeleid dit toestaat. De heer Matla vervolgt dat dit afhangt van de vorm van de instelling. Als het een gesubsidieerde partij is, is dit mogelijk. Aangaande efficiency organisatie geeft hij aan dat het mogelijk wordt geacht om € 400.000 aan ruimte te vinden. De heer Van der Meijden vraagt of het klopt dat dit bovenop een eerdere taakstelling van € 182.000 voor de ambtelijke organisatie komt. Dit wordt bevestigd. Hij vraagt vervolgens hoe dit zich verhoudt tot de arbeidsmarkt, het binnenhalen van goed personeel en een fijne werkgever blijven. De heer Matla antwoordt dat de taakstelling niet alleen over personeel gaat, misschien juist wel helemaal niet. Hij vervolgt met de investeringen en het effect van de kapitaallasten. Vertrekpunt is het bedrag van € 2 mln. in 2027. Met name in het Ruimtelijk Domein is sprake van enkele tegenvallers die ervoor zorgen dat het investeringsplafond wordt overschreden. Als mogelijke oplossing noemt hij afromen van een deel van het Sociaal Domein en verkoop van onroerend goed (gronden en panden) waardoor in 2028 binnen het investeringsplafond gebleven kan worden.

De heer Schefferlie verzoekt om nadere toelichting over de onttrekking aan het Sociaal Domein (loopt de gemeente een verhoogd risico). De heer Matla antwoordt dat dit niet geval is. De buffer wordt kleiner dus gesteld zou kunnen worden dat de risico’s toenemen. De grote pilaren in het Sociaal Domein zijn afgezet tegen het minimum van € 5 mln. Daarvan is een gemiddelde genomen waardoor het mogelijk is om € 1,1 mln. te onttrekken kijkend naar het lange termijn perspectief van de reserve Sociaal Domein. De heer Schefferlie is benieuwd of er al tekenen zijn dat de ambities van het omdenken ook zullen lukken gezien de grote bedragen die bespaard moeten worden. De heer Matla antwoordt dat de taakstelling voor 2025 ongeveer € 1,5 mln. bedraagt die door de meicirculaire is verlaagd naar € 400.000, aanzienlijk lager dan vorig jaar werd gedacht bij de begrotingsbehandeling. De heer Schefferlie benadrukt dat dit een financiële correctie is waardoor de taakstelling kleiner wordt en vraagt zich af of er al bewegingen zijn waardoor hoop gehouden mag worden dat het ook gaat lukken, want in de jaren daarna zijn de bedragen nog groter. De heer Matla vervolgt dat hij signalen heeft gekregen dat de beweging de goede kant op gaat.

Daarnaast is de taakstelling grotendeels gebaseerd op de hervormingsagenda waarbij er vanuit gegaan wordt dat deze uiteindelijk ook gaat leveren en eigenlijk zorgt dat de taakstelling voor het grootste deel kan worden opgelost. De heer Schefferlie zegt dat het tot nu toe altijd heel erg tegen viel en daarom is zijn fractie waakzaam als voorgesteld wordt om geld uit de reserve te halen. De heer Matla geeft aan dat de hervormingsagenda vertraagd is en daardoor compenseert het Rijk de gemeente met € 1,1 mln. ten opzichte van het plan van vorig jaar. De heer Van der Meijden begrijpt uit dit antwoord dat verwacht wordt dat de besparing gerealiseerd wordt. Het toekomstscenario kind en gezin is niet opgenomen. Daar is de lijn

Parallelsessie I&O Perspectiefnota 2025-2028, 27 juni 2024

dat de gemeente iets meer moet gaan doen. Hij vraagt of deze ontwikkeling ook is meegenomen in de reserve van het Sociaal Domein. De heer Matla kent de regeling niet, maar uiteindelijk gaat het erom dat het waarschijnlijk structurele kosten zullen zijn die niet met de reserve Sociaal Domein gedekt kunnen worden. De heer Krol begrijpt dat op jaarbasis bekeken de komende drie jaar het investeringsplafond wordt overschreden, maar bezien over de gehele periode van de perspectiefnota wordt het uiteindelijk rechtgetrokken. Dit wordt bevestigd. Mevrouw Van Oversteeg verwijst naar de reserve sloopkosten en de sessie over de Lange Slagenstraat van vorige week waarin nog geen keuze is gemaakt voor sloop of gedeeltelijk hergebruik maar er wordt al wel rekening gehouden met het niet doorgaan van de sloop. De heer Matla antwoordt dat dit meegenomen kan worden als ruimtegever voor het investeringsplafond. Hij heeft geen berichten gekregen dat dit niet zou kunnen. Mevrouw Van Oversteeg betwijfelt dat en verzoekt om dit nog even te checken. Haar afdronk van de sessie was dat er een raadsvoorstel volgt. De rode lijn is dat iedereen voor sloop van de hele locatie is. Het college moet dit nog afwegen, maar het verbaast haar dat hier al rekening mee gehouden wordt want zij heeft nog geen bericht gehad over de afweging van het college.

Aangaande de investering voor het zwembad met enerzijds een elektrische aansluiting en anderzijds een aansluiting op het warmtenet geeft zij aan dat de laatste mogelijk een financiële complicatie met zich meebrengt. De heer Matla antwoordt dat dit niet is opgenomen. Dit gaat puur over de indexering om de huidige design en build procedure te starten om uiteindelijk een aanbesteding te kunnen starten. Eventuele aanpassingen op de oorspronkelijke businesscase zullen volgen. Na de vaststelling van de perspectiefnota volgt een raadsinformatiebrief met de stand van zaken over de aanbesteding van het zwembad. Hierin wordt ook ingegaan op de aansluiting van het warmtenet versus een all-electric aansluiting. Mevrouw Veldheer mist het fietsknelpunt rondom de scholencampus en verzoekt om verduidelijking. De heer Matla antwoordt dat het gaat om de fietsknelpunten top 10 waarvoor aanvankelijk € 1 mln. was gereserveerd. Bij nader inzien wordt het mogelijk geacht om een x-aantal knelpunten die minder urgent zijn niet te doen en dat zorgt voor een lagere investering. Wethouder Molengraaf vult aan dat een deel van de problematiek bij de scholen wordt opgelost door de aanpak van de Haarsekade, een aantal elementen is al opgenomen in andere plannen.

Mevrouw Van ’t Westende begrijpt dat een deel van de Haarsekade wordt opgenomen, maar de Haarweg en de Mollenburgseweg zijn gevaarlijke toegangswegen zonder fietspaden wat met meer studenten straks wellicht een probleem wordt. Wethouder Molengraaf vervolgt dat het te ver voert om daar nu een beschouwing over te geven. In het project Groote Haar is de omlegging van de weg opgenomen met een apart fietspad. Mevrouw Van ’t Westende benadrukt dat de school op een bepaalde datum opengaat en dan moet het in haar optiek in orde zijn.

Parallelsessie I&O Perspectiefnota 2025-2028, 27 juni 2024

De heer Krol merkt op dat het schrappen van de investeringen in Kweeklust een gevoelig punt is. Hij is bekend met de geschiedenis van parkeerpanels en verbonden partijen en informeert welke toezeggingen zijn gedaan aan de betrokkenen die nu nog niet waargemaakt worden. Wethouder Molengraaf antwoordt dat er toezeggingen zijn gedaan aan de bewoners van de bovenstad. De uitbreiding van Kweeklust zou deels een oplossing kunnen bieden voor het nijpende parkeerprobleem daar. Hartje Gorkum heeft zich hier actief mee bemoeid en is ingelicht over het voorstel tot schrappen. Er is sprake van teleurstelling, maar dat voelt zij zelf ook. De heer Krol begrijpt hieruit dat het meer om verwachtingen dan om toezeggingen gaat. Wethouder Molengraaf vervolgt dat de parkeerpanels één op één zijn vertaald in het parkeerbeleid dat uitgerold zou worden waarvan Kweeklust één van de onderdelen was. Er is altijd gezegd wij kunnen pas parkeerplaatsen weghalen als Kweeklust gerealiseerd is. Als de problemen in de bovenstad niet opgelost worden moet gekeken worden of daar op een andere manier aan tegemoet gekomen kan worden. Bijvoorbeeld door abonnementen uit te geven aan inwoners van de Bovenstad, maar dit moet nog nader onderzocht worden. De heer Van der Meijden heeft begrepen dat het terugdraaien van een investering ook geld kost. Over deze investering is in het voortraject uitvoerig gesproken.

Hij vraagt of in aanloop naar de behandeling in de raad inzichtelijk gemaakt kan worden welke kosten er al gemaakt zijn voor het vooronderzoek zodat dit bij de afwegingen betrokken kan worden afgezet tegen de investering die hiermee gemoeid zou zijn. Dit wordt toegezegd. De heer Matla geeft aan dat het meerjarig begrotingssaldo van 2029 en 2030 is toegevoegd met name omdat de kapitaallasten van investeringen altijd een jaar later volgen waardoor het beeld soms een beetje scheef is. Hierin is een aantal IHP-scholen geprojecteerd en scenario B van de Nieuwe Doelen is opgenomen. De heer Van der Meijden wijst op het verzoek van zijn fractie om ook variant 0 (terugval) door te rekenen. De heer Matla antwoordt dat de kapitaallasten van scenario 0 in de huidige begroting staan. Het tekort (€ 64.000) wat destijds in het raadsvoorstel werd gepresenteerd is nog niet gedekt maar daar wordt vanavond meer over verteld in de sessie over de Nieuwe Doelen. Hij vervolgt dat het investeringsplafond uiteindelijk cumulatief oploopt tot een overschrijding van € 30 mln. Dit is niet conform de afspraken met de raad. Ook in het bijgestelde meerjarenperspectief is te zien dat de kapitaallasten uiteindelijk dermate groot zijn dat het meerjarig begrotingssaldo negatief wordt. Mevrouw Van Oversteeg vraagt of dit bij scenario 0 moet worden opgeteld als voor scenario B gekozen wordt.

De heer Matla antwoordt dat in het raadsvoorstel is opgenomen dat er € 566.000 aan kapitaallasten bestaand in de begroting zitten. Dat zijn de kapitaallasten van de € 8 mln. die er al was. In het kader van exploitatie is er eventueel nog een tekort van € 64.000 en dat bedrag is niet in het meerjarig saldo opgenomen. Wanneer voor scenario B wordt gekozen en het bedrag van € 638.000 in de begroting landt dan is scenario 0 niet van toepassing. Als wordt gekozen voor scenario 0 dan moet er nog € 64.000 in de begroting verwerkt worden. De heer Schefferlie merkt op dat dit voornamelijk over stenen gaat en begrijpt dat de raad vanavond nog nader wordt geïnformeerd. Dit wordt bevestigd.

Parallelsessie I&O Perspectiefnota 2025-2028, 27 juni 2024

De heer Klein zag dat de gemeente trots is op € 9 mln. subsidie voor woningbouw langs de Schelluinsestraat en de Arkelsedijk en informeert of er al vanuit gegaan werd dat de gemeente dit bedrag zou ontvangen. De heer Matla antwoordt dat bij een subsidieregeling ook vaak een cofinanciering hoort waardoor de investering groter zal zijn dan het subsidiebedrag. De gemeente moet zelf ook nog een deel bijdragen. De heer Hachhouch wijst op de investeringen voor het parkeersysteem en vraagt of dit echt noodzakelijk is voor de komende jaren. De heer Matla antwoordt dat er allerlei afwegingen zijn gemaakt om te bepalen of dit echt noodzakelijk is. De parkeerketen wordt nog belangrijker waardoor de gemeente zich geen storingen kan veroorloven en daarom wordt hierin geïnvesteerd. De heer Van der Meijden begrijpt dat de inkomsten van de windturbines Groote Haar onzeker zijn geworden door juridische procedures en verzoekt om verduidelijking aangezien de turbines al vergund zijn waardoor daar inkomsten aan gekoppeld zijn. De heer Matla antwoordt dat er incidenteel en structureel geld vanuit de windmolens komt. Structureel is € 180.000 in de begroting opgenomen, maar in de afgelopen jaren is dit bedrag steeds bijgesteld. Het bedrag dat nu is opgenomen is niet te negatief en niet te positief.

De heer Van der Meijden vervolgt dat dit niet met de juridische procedures te maken heeft, maar met de opbrengsten van de windturbines. De heer Matla zegt dat het gaat om de termijn die verstrijkt totdat de middelen bij de gemeente zijn. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering.

Toezeggingen: Voor de PPN vergadering 11 juli de volgende vragen1 te beantwoorden. • Overzicht stand van zaken benutting reserve onderwijshuisvesting verstrekken • Wmo gemiddeld budget per inwoner/per traject verstrekken • Bezien of inzicht verstrekt kan worden in de afwegingen hoe is gekomen tot de 13 opgenomen ruimtevragers • Hoe levert digitaal woonurgentie aanvragen een besparing op? • Nagaan waarom de OZB niet is opgenomen in de uitgangspunten • Klopt het dat bij de reserve sloopkosten voor de Lange Slagenstraat van niet slopen wordt uitgegaan? • Inzicht verschaffen in de kosten van het vooronderzoek Kweeklust

1 en de voor maandag 1 juli 12.00 uur ingediende technische vragen (aangegeven in

weekbericht van de griffie)

Parallelsessie I&O Perspectiefnota 2025-2028, 27 juni 2024

Een redelijk alternatief De Perspectiefnota 2025-2028 vraagt om politieke keuzes. Sommige keuzes liggen voor de hand, maar anderen vereisen aandacht en een goede afweging tussen wat wel kan en wat niet kan. Om die keuzes te maken hanteert D66 vier uitgangspunten. De breedste schouders dragen de zwaarste lasten D66 kiest ervoor om kwetsbare inwoners zo veel mogelijk te ontzien. Gorcumers die ondersteuning nodig hebben om mee te doen in onze stad kunnen op ons blijven rekenen. Of het nu gaat om kinderen die in hun ontwikkeling worden bedreigd, ouderen die zorg nodig hebben of inwoners die moeite hebben om aan het einde van de maand de eindjes aan elkaar te knopen; wij houden hun voorzieningen op pijl. Lastenverzwaringen voorkomen Inwoners en maatschappelijke organisaties zoals buurthuizen, sportclubs en cultuurverenigingen moeten niet het kind van de rekening worden. Wij willen daarom lastenverzwaringen voor onze inwoners en maatschappelijke organisaties beperken door eerst te kijken wat we binnen de gemeentelijke begroting kunnen oplossen. Eerst beloften waarmaken, dan pas nieuwe ideeën bedenken In de afgelopen jaren heeft de gemeente veel plannen gemaakt en ambities uitgesproken. Wat D66 betreft maakt belofte schuld. We prioriteren daarom het realiseren van huidige plannen en zijn terughoudend met nieuwe ideeën.

We zadelen toekomstige generaties niet op met schulden Wij staan voor een financieel gezonde gemeente. Dat betekent ook dat we de schuldpositie van de gemeente binnen de perken willen houden zodat ook in de toekomst ruimte is voor investeringen.

| 1 Een redelijk alternatief – Perspectiefnota 2025-2028

Onze keuzes In het licht van onze uitgangspunten stelt D66 voor om de Perspectiefnota 2025-2028 op 12 punten te wijzigen. Dit is het resultaat van onze keuzes over enerzijds waar wij in willen investeren ofwel bezuinigingen willen voorkomen of beperken en anderzijds welke maatregelen we voorstellen om deze zaken mee te bekostigen. We laten eerst zien wat onze keuzes betekenen voor de meerjarenbegroting (tabel 1). Daarna laten we de effecten van onze keuzes zien op de Reserve ICT (tabel 2) en het investeringsplafond (tabel 3). Tot slot lichten we onze voorstellen stuk voor stuk toe. Tabel 1: Meerjarenperspectief Nr.

Begrotingsmaatregelen (bedragen x € 1.000)

2025

Startpunt: bijgesteld meerjarenperspectief

2026

2027

2028

289

1142

768

1878

1

Leges gehandicaptenparkeerplaatsen terugdraaien

-5

-5

-5

-5

2

Leges woonurgenties afschaffen

-5

-5

-5

-5

3

Bezuiniging Sociaal Domein verminderen

-200

-200

-200

-200

4

Bezuiniging Brede Scholen vertragen

0

-50

0

0

5

Bezuiniging Gorinchem Beweegt terugdraaien

-10

-10

-10

-10

6

Indexatie subsidies maatschappelijke organisaties

-80

-80

-80

-80

7

IHP Van Goudoeverstraat Samen Onderweg

0

0

-151

-151

8

Aanpak top-10 fietsknelpunten volledig uitvoeren

0

-21

-21

-20

9

Verhoging OZB verminderen

-200

-200

-200

-200

10

Wijziging Citymarketing vervroegen

82

0

0

0

11

Toeristenbelasting eerder verhogen

93

50

0

0

12

Implementatiekosten ICT eenmalig dekken uit

63

5

0

0

27

626

96

1207

reserve ICT Saldo meerjarenbegroting Meerjarenbegroting gebaseerd op keuzes D66

Tabel 2: Reserve ICT Nr.

Begrotingsmaatregelen (bedragen x € 1.000)

12

Implementatiekosten ICT eenmalig

2025

2026

2027

2028

-63

-5

0

0

419

414

414

414

dekken uit reserve ICT Bijgesteld saldo reserve ICT Reserve ICT gebaseerd op keuzes D66

| 2 Een redelijk alternatief – Perspectiefnota 2025-2028

Tabel 3: Investeringsplafond Nr.

Investeringsvoorstellen (bedragen x € 1.000)

2025

2026

2027

7a

IHP Van Goudoeverstraat Samen Onderweg

0

-2800

7b

Spaarruimte onderwijs

0

3000

8

Aanpak top-10 fietsknelpunten volledig uitvoeren

-350

Cumulatieve ruimte in investeringsplafond

-3898

2028 0

0

0

0

0

-980

-1489

118

Investeringsplafond gebaseerd op keuzes D66

1. Leges gehandicaptenparkeerplaatsen terugdraaien D66 wil géén leges heffen voor het realiseren van gehandicaptenparkeerplekken op kenteken. Wij willen de drempel voor mensen met een handicap om volledig mee te doen in de samenleving verlagen in plaats van verhogen. Met het heffen van leges zouden we deze groep inwoners tot kosten jagen, wat niet strookt met het VN-verdrag Handicap. Het terugdraaien van deze lastenverzwaring kost structureel € 5.000. 2. Leges woonurgenties afschaffen In bijzondere gevallen kan de gemeente inwoners voorrang geven op een sociale huurwoning. Bijvoorbeeld vanwege medische noodzaak of omdat dakloosheid dreigt buiten de schuld van de inwoner om. D66 wil de leges over de urgentieprocedure afschaffen, zoals in de evaluatie ook is aanbevolen.1 Het is naar onze mening niet maatschappelijk rechtvaardig om mensen in woningnood op kosten te jagen. We begroten daarom structureel € 5.000 om het afschaffen van de leges te bekostigen. 3. Bezuinigingen Sociaal Domein verminderen De voorzieningen in het Sociaal Domein vormen een (financieel) vangnet voor kwetsbare Gorcumers. Voor bijvoorbeeld inkomensondersteuning, begeleiding naar werk en jeugdzorg zijn inwoners (deels) afhankelijk van de gemeente.

Daarnaast ondersteunen we mensen die het hoofd soms moeilijk boven water kunnen houden zoals mantelzorgers en zorgen we voor gemeenschapszin met bijvoorbeeld buurthuizen. Door slimmer te werken kan wellicht geld worden bespaard, maar D66 wil voorkomen dat in deze zoektocht naar kostenefficiëntie kwetsbare inwoners in de kou komen te staan. We houden een slag om de arm en verminderen daarom de voorgenomen bezuiniging met structureel € 200.000.

1 Instituut Publieke Waarden. (2022). Evaluatie lokale urgentieprocedure Gorinchem.

| 3 Een redelijk alternatief – Perspectiefnota 2025-2028

4. Korting op Brede Scholen vertragen In de raadsagenda is vastgelegd dat Gorinchem werkt aan het creëren van een Pedagogisch Educatief Ecosysteem (PEE).2 Hoewel het verbeteren van het welzijn van jongeren hierbij voor ons voorop staat, gaat dit waarschijnlijk ook gepaard met kostenbesparingen op (middel)lange termijn. D66 stelt voor om deze korting te vertragen en pas volledig te verrekenen op het moment dat het PEE is gerealiseerd in 2026. We maken daarom € 50.000 vrij voor 2025 om ademruimte te creëren. 5. Bezuiniging Gorinchem Beweegt terugdraaien Gorinchem Beweegt vormt sinds jaar en dag een belangrijke schakel in het vergroten van sportdeelname, activering van inwoners en creëren van nieuwe verbindingen in de stad. Denk bijvoorbeeld aan de sportpunten in iedere wijk, waar kinderen maar ook ouders elkaar ontmoeten. We zijn blij met het activiteitenaanbod van Gorinchem Beweegt en zien geen reden om de activiteiten te versoberen. We schrappen daarom de voorgenomen bezuiniging van structureel € 10.000. 6. Indexeren subsidies maatschappelijke organisaties Onze maatschappelijke partners vormen de hoeksteen van Gorinchem. Van sport en spel tot cultuur en vermaak. Het zijn plekken die we moeten koesteren. Ook zij hebben te maken met prijsstijgingen vanwege de inflatie. D66 wil niet breken met de regel om maatschappelijke partners te indexeren voor prijsstijgingen.

Als wij gemeentelijke budgetten hiervoor corrigeren, dan hebben we de plicht om dat ook te doen bij maatschappelijke organisaties. Het terugdraaien van deze besparing vraagt om structureel € 80.000 die we toevoegen in de begroting. 7. IHP Samen Onderweg locatie Van Goudoeverstraat In 2023 stemde de gemeenteraad in met het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor scholen. Onderdeel daarvan was de noodzakelijke aanpak van vijf schoolgebouwen. D66 kiest ervoor om niet langer te wachten met de noodzakelijke renovatie die benodigd is. We starten daarom met één van de meest urgente schoolgebouwen, namelijk de CBS Samen Onderweg aan de Van Goudoeverstraat. We nemen deze investering op in de investeringsplanning voor 2026 en benutten hiervoor de gespaarde ruimte voor onderwijs. Daarmee blijven we binnen het investeringsplafond.

2 VVD, SB, PvdA & D66. (2023). Initiatiefvoorstel Jeugd- en jongerenproblematiek Gorinchem.

| 4 Een redelijk alternatief – Perspectiefnota 2025-2028

8. Aanpak top-10 fietsenknelpunten volledig uitvoeren D66 is voorstander van een stad waar de fiets een snel, duurzaam en gezond alternatief is voor de auto. Voor woon-werkverkeer, de reis naar school of om mensen te ontmoeten; de fiets moet steeds aantrekkelijker worden. We zetten daarom in op een verbetering van de fietsveiligheid en willen dat alle 10 fietsknelpunten worden aangepakt. Inclusief de drie fietsknelpunten zoals het Paardewater, de Newtonweg en de rotonde Spijksedijk-Lingebrug. Afspraak is afspraak. Om dat te realiseren handhaven we deze investering in de investeringsplanning voor 2025. 9. Verhoging OZB-belasting verminderen De reguliere verhoging van de OZB-belasting is in 2025 3,4%. Daar bovenop wil D66 behoedzaam zijn met een extra lastenverhoging voor huiseigenaren. De financiële uitdagingen waar we voor staan, maken een beperkte verhoging onontkoombaar. Echter, dat houden we graag beperkt: richting 3% in plaats van de voorgestelde verhoging van 5%. Deze verhoging raakt immers een te grote groep Gorcumers. We maken daarom € 200.000 financiële ruimte waarmee we de extra verhoging beperkt houden. 10. Wijziging Citymarketing vervroegen Wij stellen voor om de al aanstaande bezuinigingen op Citymarketing één jaar naar voren te halen. D66 vindt een bescheiden rol op dit gebied passend, zeker gelet op het feit dat citymarketing geen klassieke overheidstaak is.

We kunnen hierdoor in 2025 € 82.000 aan extra baten inboeken om andere plannen mee te dekken. 11. Toeristenbelasting eerder verhogen De toeristenbelasting in Gorinchem ligt onder het landelijk gemiddelde. Wij stellen voor om deze niet stapsgewijs te verhogen, maar deze in één keer op niveau te brengen. Onderaan de streep gaat dit om een relatief laag bedrag; de toeristenbelasting stijgt met van ongeveer € 1,96 naar € 3,51 (verhoging van € 1,55). Dit levert € 93.000 op in 2025 en € 50.000 in 2026. 12. Implementatiekosten ICT eenmalig dekken vanuit reserve ICT De nieuwe ICT-inrichting en het nieuw financieel systeem vragen om eenmalige kosten in 2025 en 2026, zoals de implementatie van het nieuwe systeem. Deze eenmalige kosten dekken we vanuit de reserve ICT, waardoor deze geen beslag leggen op de exploitatie.

| 5 Een redelijk alternatief – Perspectiefnota 2025-2028

Stemnr

A/M

Indiener

Onderwerp aangegeven in de motie zelf

Naam motie digitaal

1

A04

PvdA

Bescherm de Sociaal Domein Reserve!

Amendement PvdA Bescherm de Sociaal Domein Reserve!

2

A08

D66

Verlaag de bezuinigingen in het Sociaal Domein

Amendement D66 Verlaag de bezuinigingen in het sociaal domein

3

A01

DG

Betaalbaar bommetje

Amendement DG Betaalbaar bommetje

4

A09

D66

Beperk de extra verhoging van de OZB- belasting

Amendement D66 Beperk de extra verhoging van de OZB belasting

5

A07

D66

Maatschappelijke organisaties wel indexeren voor prijsstijgingen

Amendement D66 Maatschappelijk organisaties wel indexeren voor prijsstijgingen

6

A12

D66

Vertraag de korting de Brede Scholen

Amendement D66 Vertraag de korting op Brede Scholen

7

A06

D66

Bezuiniging Gorinchem Beweegt terugdraaien

Amendement D66 Bezuiniging Gorinchem Beweegt terugdraaien

8

A02

DG

Besparen door bewegen

Amendement DG Besparen door bewegen

9

A05

D66

Leges woonurgenties afschaffen

Amendement D66 Leges woonurgenties afschaffen

10

A03

PvdA

Handhaving van kostenvrije gehandicaptenparkeerplaatsen op kenteken

Amendement PvdA e.a. Gehandicaptenparkeerplaats

11

A13

CDA

Nieuwe doelen voor De Nieuwe Doelen, editie 2

Amendement CDA e.a. Nieuwe doelen voor de Nieuwe Doelen BIEB

12

A11

D66

Top 10 fietsknelpunten volledig uitvoeren

Amendement D66 Top 10 fietsknelpunten volledig uitvoeren

13

A10

D66

Starten met IHP Samen onderweg locatie Van Goudoeverstraat

Amendement D66 Starten met IHP

14

M01

SB

Geen ongewenst vrachtverkeer in de Haarwijk

Motie SB e.a. Geen ongewenst vrachtverkeer in de Haarwijk

15

M02

DG

Perspectief voor starters

Motie DG Flexwoningen

16

M03

VVD

De OZB is geen sluitpost

Motie VVD e.a. De OZB is geen sluitpost

17

M04

VVD

Maak van Kweeklust weer een Visitekaartje

Motie VVD Maak van Kweeklust weer een visitekaartje

18

M05

CU/SGP Behoud van kwalitatief groen: a right to challenge!

Motie CU SGP Behoud kwalitatief groen: a right to challenge

19

M06

CU/SGP Overspel Buitenspel!

Motie CU SGP Overspel Buitenspel!

20

M07

CDA

Veilige vesting voor voetgangers

Motie CDA Veilige vestingoversteken

21

M08

CDA

De Gezel heeft waarde en doet ertoe

Motie CDA De Gezel geeft waarde en doet ertoe

22

M09

CU/SGP

Behoud van kwalitatief groen: a right to challenge!

Motie CU SGP Behoud kwalitatief groen: a right to challenge (nieuwe versie)

Mede-indieners

DG, CDA, D66 DG

GA,D66

SB, CU/SGP, GA

Stemming

Resultaat

Ingetrokken

Ingetrokken

Raadsvoorstel: Z/24/770047/D-922541 Onderwerp: Perspectiefnota 2025

Datum: 11 juni 2024 Portefeuillehouder: Marjo Molengraaf I&O: 27 juni 2024 Raadsvergadering: 11 juli 2024 Opsteller: Dursun, Enez Geeft voorstel begrotingswijziging: Nee

Onderwerp: Perspectiefnota 2025-2028 Voorstel: Wij stellen u voor: 1. De perspectiefnota 2025-2028 vast te stellen; 2. En daarmee in te stemmen met: a. De opgenomen financiële uitgangspunten; b. De voornemens tot bijstelling van de begroting, het investeringsplan en de reserves; c. De middelen die door het schrappen van investeringen niet nodig zijn in te zetten voor de (gedeeltelijke) dekking van andere investeringen. 3. De besluitvorming over de Perspectiefnota 2025-2028 te betrekken bij het opstellen van de Begroting 2025. Aanleiding: Jaarlijks bieden wij, als kader voor de begroting van het volgende jaar, de Perspectiefnota aan. In de Perspectiefnota worden de (financiële) uitgangspunten voor de begroting uiteengezet en worden voorstellen tot bijstellingen gedaan. Beoogd effect: Het vaststellen van de financiële kaders voor de begroting 2025. Argumenten: 1.1 Het opstellen van de Perspectiefnota is conform het gestelde in de financiële verordening. In de financiële verordening is opgenomen dat het college jaarlijks een Perspectiefnota voorlegt aan de gemeenteraad. Het vaststellen van deze nota is een bevoegdheid van de gemeenteraad. 2.1 De Perspectiefnota bevat uitgangspunten voor de bijstelling van het meerjarenperspectief en voornemens tot bijstellingen van de begroting en het investeringsplan. a.

Met het vastleggen van de uitgangspunten voor het opstellen van de Begroting geeft de raad aan met welke percentages, indexeringen, etc. de in de begroting opgenomen budgetten, tarieven en dergelijke worden aangepast en doorgerekend. b. Er wordt voorgesteld om ruimtevragers die noodzakelijk zijn op te nemen in de Perspectiefnota. Om tot een financieel sluitende begroting te komen, wordt voorgesteld om de ruimtegevers op te nemen als begrotingsmaatregelen. Dit zijn zowel maatregelen die de gemeentelijke inkomsten verhogen als maatregelen die de uitgaven verlagen. Daarnaast worden ook nieuwe investeringen voorgesteld. c. Op het moment dat een geplande investering wordt geschrapt of verlaagd zal (een deel van) de daarvoor geplande afschrijvingsreserve niet hoeven te worden gevormd waardoor over deze ruimte kan worden beschikt. Om een structureel voordeel te realiseren zal het hierdoor vrijvallende bedrag worden ingezet voor de (gedeeltelijke) dekking van andere investeringen. 3.1 De besluitvorming over de Perspectiefnota wordt uitgewerkt in de begroting. De Perspectiefnota bevat uitgangspunten en bijstellingen die worden verwerkt in de Begroting 2025. Bij het vaststellen van de Begroting worden de budgetten formeel bekrachtigd en beschikbaar gesteld voor de uitvoering.

Stadhuisplein 1 Postbus 108 4200AC Gorinchem

T 140183 F 0183-630540

E gemeente@gorinchem.nl I www.gorinchem.nl

Risico’s: De Perspectiefnota is opgesteld op basis van de meest actuele financiële inzichten. In de meicirculaire zijn de ontwikkelingen van het gemeentefonds opgenomen, de uitkomsten daarvan zijn in de Perspectiefnota verwerkt. Financiën: In de Perspectiefnota is een actueel financieel meerjarenperspectief opgenomen. Ook is er een actueel overzicht van de geplande (nieuwe) investeringen opgenomen. De uitkomsten van het gemeentefonds zijn in de overzichten verwerkt. Participatie: N.v.t. Communicatie: De Perspectiefnota 2025 wordt op de gemeentewebsite gepubliceerd. Tevens is er een persbericht verspreid. Duurzaamheid: N.v.t. Vervolgproces: De Perspectiefnota 2025-2028 wordt verder verwerkt in de Begroting 2025 en meerjarenbegroting 20252028. Bijlagen: 1. Perspectiefnota 2025.

Burgemeester en wethouders van Gorinchem, de secretaris, de burgemeester,

Raadsbesluit De gemeenteraad van Gorinchem, Gelet op het raadsvoorstel van het college d.d. 11 juni 2024 Gelet op de wettelijke bepalingen

Besluit: Wij stellen u voor: 1. De perspectiefnota 2025-2028 vast te stellen; 2. En daarmee in te stemmen met: a. De opgenomen financiële uitgangspunten; b. De voornemens tot bijstelling van de begroting, het investeringsplan en de reserves; c.

De middelen die door het schrappen van investeringen niet nodig zijn in te zetten voor de

(gedeeltelijke) dekking van andere investeringen. 3. De besluitvorming over de Perspectiefnota 2025-2028 te betrekken bij het opstellen van de Begroting 2025. Aldus besloten in de raadsvergadering van 11 juli 2024 Griffier,

Voorzitter,

Perspectiefnota 2025-2028

Perspectiefnota 2025-2028

Inhoudsopgave 1

Inleiding

2

2

Financiële ontwikkelingen

4

2.1 2.2 2.3 2.4

5 8 9 12

3

Technische- en autonome bijstellingen Ontwikkelingen gemeentefonds Ruimtevragers Ruimtegevers

Investeringen

16

3.1 3.2

16 17

Investeringsplafond Investeringsvoorstellen

4

Overige ontwikkelingen

23

5

Bijlagen

24

5.1 5.2

24 26

Bijgestelde investeringsplanning Uitgangspunten

1

Perspectiefnota 2025-2028

1

Inleiding

Voor u ligt de Perspectiefnota 2025-2028 van de gemeente Gorinchem. In deze nota brengen we de financiële en beleidsmatige ontwikkelingen voor de komende jaren in beeld en laten we zien welke financiële middelen daarbij horen. De perspectiefnota is daarmee de belangrijkste opmaat naar de begroting 2025-2028, die in de tweede helft van het jaar wordt opgesteld. In de perspectiefnota kijken we dus vooruit. En als we dat doen, zien we financieel zwaar weer aan komen. Al langer weten we dat de financiële positie van onze gemeente zorgvuldigheid vraagt. In het verleden hebben we daarom bijvoorbeeld afgesproken om een investeringsplafond te hanteren, om de schuldenlast van onze gemeente beheersbaar te houden. Bij het opstellen van deze perspectiefnota zijn we geconfronteerd met diverse tegenvallers, die we moeten verwerken in onze cijfers. In de volgende pagina’s lichten we deze onvermijdelijke ontwikkelingen verder toe. Dat zijn niet de eerste tegenvallers die we in de afgelopen jaren zijn tegengekomen. Ook in eerdere jaren moesten tegenvallers verwerkt worden, zoals vorig jaar de benodigde investering voor het nieuwe zwembad. Dit zet onze financiële positie onder druk. Financiële tegenvallers worden ook veroorzaakt door het beleid van de Rijksoverheid. Daarin is onze gemeente niet uniek. Al langer worden gemeenten geconfronteerd met onvoldoende financiële middelen vanuit het Rijk.