Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - Raadsvergadering van 10 november 2022
Agenda bijlagen 20221110 Raadsmemo Begroting & Turap.pdf 20221027 Verslag Parallelsessie I&O Begroting 2023 gemeente Gorinchem.docx 2022-829471 Schriftelijke beantwoording vragen I&O-sessie begroting 2023.pdf 1
2
3
4
15.00 uur: Opening vergadering De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen van harte welkom. Belangstellenden zijn van harte welkom de vergadering bij te wonen HAMERSTUK Ingekomen stukken Het betreft hier alleen ingekomen stukken die betrekking hebben op de begroting 2023 - 2026 Concrete vragen over de stukken dienen voorafgaand aan de raadsvergadering via e-mail te worden ingediend bij de griffier Vaststellen agenda (zie raadsmemo begroting) Aan de agenda kunnen nog onderwerpen worden toegevoegd of van de agenda worden afgevoerd. De raad beslist op voorstel van de voorzitter bij aanvang van de vergadering 15.15 uur, Tussentijdse rapportage 2022 gemeente Gorinchem Dit raadsvoorstel stond geagendeerd voor de raadsvergadering van 20 oktober 2022 en is omwille van de tijd, verplaatst naar deze raadsvergadering. De gemeenteraad heeft schriftelijk technische vragen kunnen stellen over de Tussentijdse rapportage 2022.
De gestelde vragen en antwoorden zijn verwerkt in de bijlage '2022-824790 Schriftelijke vragen en antwoorden tussentijdse rapportage 2022' 2022-824790 Rvs Tussentijdse rapportage ( voor raadsvergadering 10-11).pdf 2022-824790 Bijlage Tussentijdse rapportage 2022 gemeente Gorinchem.pdf 2022-824790 Schriftelijke vragen en antwoorden tussentijdse rapportage 2022.pdf M01 Motie D66 Rijkscompensatie voor cultuur besteden aan cultuur M02 Motie D66 (CU-SGP) Taalonderwijs vanaf de start (INGETROKKEN) M03 Motie D66 Minimaregelingen invoeren met terugwerkende kracht M04 Motie PvdA Kunstwerk
5
16.00 uur, Algemene beschouwingen fracties - Fracties geven hun visie op de begroting. Fracties dienen moties en amendementen in - Zodra deze zijn uitgesproken en ontvangen worden deze geplaatst - Per fractie maximaal 10 minuten, inclusief (max 2) interrupties 1. Algemene Beschouwingen Stadsbelang 3. Algemene Beschouwingen PvdA 2. Algemene beschouwingen Democraten Gorinchem 4. Algemene beschouwingen VVD 5. Algemene Beschouwingen CU SGP 6. Algemene Beschouwingen Gorcum Actief 7. Algemene Beschouwingen D66 8. Algemene Beschouwingen CDA 9. Algemene Beschouwingen SP
6.a
Vaststellen moties en amendementen begroting 2023 - Zodra deze zijn uitgesproken en ontvangen worden deze geplaatst. Totaaloverzicht ingediende Moties en Amendementen Begrotingsraad 10 november 2022 A01 Amendement D66 (VVD CDA SB GA) Gorcumse binnenstad als warenhuis A02 Amendement CDA Festiviteitenvereniging Dalem - het (Elzen)hof (INGETROKKEN) M01 Motie Stadsbelang (GA SP D66) De Buurt Bestuurt M02 Motie DG (PvdA D66) Realistische starterslening (AANGEHOUDEN) M03 Motie PvdA Energiebesparing (INGETROKKEN)
M04 Motie PvdA Ombouw leegstaande panden (AANGEHOUDEN) M05 Motie PvdA Stadsvervoer M06 Motie VVD (CU-SGP SP) Motiemarkt in Gorinchem M06 Motie VVD (CU-SGP SP) Toelichting op Motiemarkt (BIJLAGE) M07 Motie CU SGP (PvdA SP D66 DG CDA) SUN M08 Motie GA (CU SGP) Schone lucht (INGETROKKEN) M09 Motie GA (SB VVD) Energiecrisis winkeliers M10 Motie GA Begroting Grip op schulden (AANGEHOUDEN) M11 Motie D66 (PvdA) Ondersteuning kinderen van ouders met middeninkomens bij sport- en cultuuractiviteiten (INGETROKKEN) M12 Motie D66 Verken mogelijkheden voor woningbouw op Gorinchem Noord M13 Motie D66 Maak Gorcums deel van de Waaldijk echt gastvrij (INGETROKKEN) M14 Motie D66 Ondersteuning kinderen bij sport- en cultuuractiviteiten 6.b
BESPREEKSTUK: Vaststellen raadsvoorstel Begroting 2023-2026 Uiterlijk op 15 november voorafgaande aan een begrotingsjaar dient de gemeenteraad te besluiten over de begroting voor dat jaar. Dit is de Begroting 2023, waarvoor de I&O sessie op donderdag 27 oktober 2022 en de inhoudelijke behandeling en besluitvorming op donderdag 10 november 2022 plaatsvindt. Op 7 november 2022 is de schriftelijke beantwoording van de vragen uit de I&O sessie begroting 2023 geplaatst. 2022-829471 Begroting 2023- Raadsvoorstel begroting 2023.pdf 2022-829471 Begroting 2023- Begroting 2023.pdf 2022-829471 Begroting 2023- Begroting In Een Oogopslag 2023.pdf 2022-829471 Begroting 2023- Stresstest 2023.pdf 2022-829471 Schriftelijke beantwoording vragen I&O-sessie begroting 2023.pdf
6.c
Vaststellen Belastingverordeningen 2022 (onderdeel van rvs Begroting 2023-2026) De begroting 2023 wordt ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. In de begroting worden tevens voorstellen gedaan over de tarieven van diverse belastingen en rechten voor volgend jaar (2023). Deze tarieven dienen formeel in de desbetreffende belastingverordeningen te worden opgenomen en door de raad te worden vastgesteld. Na vaststelling van de belastingverordeningen tijdens deze begrotingsraad door de raad worden met ingang van 1 januari 2023 de belastingen, waarmee in de begroting is gerekend, geheven en toegepast. 2022-829471 Begroting 2023- Verordening leges 2023.pdf 2022-829471 Begroting 2023- Verordening Lijkbezorgingsrechten 2023.pdf 2022-829471 Begroting 2023- Verordening precariobelasting 2023.pdf 2022-829471 Begroting 2023- Verordening rioolbelasting 2023.pdf 2022-829471 Begroting 2023- Verordening afvalstoffenheffing.pdf 2022-829471 Begroting 2023- Verordening marktgelden 2023.pdf 2022-829471 Begroting 2023- Verordening RZB 2023.pdf 2022-829471 Begroting 2023- Verordening OZB 2023.pdf 2022-829471 Begroting 2023- Verordening tot intrekking van de hondenbelasting.pdf 2022-829471 Begroting 2023- Verordening tot intrekking van de brandweerrechten.pdf
7
Raadsvoorstel begrotingswijzigingen 10 november 2022-833268 Rvs Maandwijziging raad 10 november.pdf 2022-833268 Bijlage 1 maandwijziging raad 10 november 2022.pdf
8
Afsluiting Na de vergadering worden het audioverslag en de notulen op de site geplaatst
Agenda bijlagen 1 20221110 Raadsmemo Begroting & Turap.pdf
Raadsmemo Begroting & Turap Aan
: Gemeenteraad
Van
: Griffie
Betreft
: Behandeling begroting 2023-2026
Datum
: 6 oktober 2022
Beste fractievoorzitters, raadsleden en fractie-assistenten, Op donderdag 10 november staat de raadsvergadering in het teken van de begroting. Hieronder leest u hoe het proces rondom technische vragen en de bespreking verloopt. Uw hulp daarbij stellen we op prijs!
Het spoorboekje voor 10 november 2022 en de technische vragen Onlangs is de Begroting 2023 aangeboden aan de gemeenteraad. Op donderdag 27 oktober (aanvang 19.30 uur) voorafgaande aan de I&O zal wethouder Molengraaf een korte inleiding geven, waarna de heer Bouwmeester, teamleider Financiën, een presentatie op hoofdlijnen houdt. Na de presentatie worden de gemeenteraadsleden tot ongeveer 21.30 uur in de gelegenheid gesteld om technische vragen te stellen.
Donderdag 10 november, begrotingsbehandeling én tussentijdse rapportage 2022 We hanteren een strakke tijdsplanning. De spreektijden voor de fracties liggen vast en uitlopen op de planning is niet mogelijk! Mogelijk gaan bepaalde stappen wel sneller. Alle faciliteiten, zoals u gewend bent, zijn aanwezig. 15.00- Aanvang 15.15 h vergadering
Opening, mededelingen, ingekomen stukken, bepalen agenda
15.15- Tussentijdse 16.00 h rapportage 2022 gemeente Gorinchem
In eerste aanleg was dit raadsvoorstel geagendeerd voor de raadsvergadering van donderdag 20 oktober 2022, omwille van de tijd verplaatst naar deze raadsvergadering.
16.00- Algemene 17.30 h beschouwingen van de fracties
Fracties geven hun visie op de begroting. Fracties dienen moties en amendementen in. Spreektijd: max. 10 minuten per fractie, inclusief interrupties. Twee interrupties per fractie in de eerste termijn worden toegestaan
17.30- Maaltijd 18.30 h
Maaltijd voor aanwezigen. De organisatie gebruikt deze tijd om de antwoorden op de vragen voor te bereiden.
18.30- Beantwoording 19.45 h vragen door college
College beantwoordt de vragen van de fracties.
1 Memo begrotingsbehandeling 2023 - 2026
19.45- Schorsing 20.15 h 20.15- Tweede termijn 21.45 h fracties
Fracties bereiden zich voor op de tweede termijn. Fracties reageren op de beantwoording van het college. Spreektijd: max. 5 minuten per fractie. Interrupties in de tweede termijn worden toegestaan
21.45- Schorsing 22.15 h
Een schorsing van een half uur zodat het college zich kan voorbereiden op de tweede termijn.
22.15- Tweede termijn 22.45 h college
Het college reageert op de tweede termijn van de fracties.
22.45 h Afronding en besluitvorming
De gemeenteraad besluit over de stukken met betrekking tot de begroting.
Vaste spreekvolgorde Gewoontegetrouw hanteren we een vaste spreekvolgorde. Dat betekent dat de grootste fractie, die met de meeste stemmen bij de verkiezingen, begint. De fractie met de minste stemmen komt het laatst aan bod. Vaste spreektijden Misschien maakt u binnen de fractie afspraken over wie welk onderdeel in de tweede termijn voor zijn rekening neemt. Het is mogelijk om verschillende sprekers bij verschillende onderwerpen te hebben. Houd er wel rekening mee dat de spreektijden per fractie zijn en dus niet per spreker.
Een zorgvuldige voorbereiding U maakt het ons (en uzelf) een stuk gemakkelijker als u … 1. … algemene beschouwingen vooraf inlevert bij de griffie Dat kan de dagen voorafgaand aan de raadsvergadering van 10 november of op de dag zelf per e-mail. Na uitspraak van de algemene beschouwingen publiceren wij de tekst in iBabs. Daardoor kan de organisatie direct aan de slag met de voorbereiding van de beantwoording van de vragen. 2. … moties en amendementen vooraf deelt met de griffie Wilt u hulp bij het opstellen of opmaken van een motie of amendement? Tot en met dinsdag 8 november lezen we mee en geven advies, als u dat wilt. Tot donderdag 12.00 uur bent u zeker van ondersteuning bij de opmaak. Stuurt u ons vooraf uw motie of amendement? Laat ons dan duidelijk weten of wij uw tekst mogen delen met de andere fracties en/of het college. 3. … uw (politiek-bestuurlijke) vragen duidelijk verwoordt U maakt de beantwoording ervan dan een stuk eenvoudiger.
Een verzoek aan de fractievoorzitters Wilt u doorgeven wie van uw fractie niet aanwezig is? Geef dat door aan griffie@gorinchem.nl, alstublieft.
2 Memo begrotingsbehandeling 2023 - 2026
Vragen? Heeft u nog vragen over de procedure of wilt u hulp bij het formuleren van uw beschouwingen, moties of vragen? Schroomt u niet daarvoor contact op te nemen met de griffie.
We wensen u een fijne vergadering. Griffie
3 Memo begrotingsbehandeling 2023 - 2026
1 20221027 Verslag Parallelsessie I&O Begroting 2023 gemeente Gorinchem.docx
Parallelsessie Informatie en Ontmoeting, 27 oktober 2022 Begroting 2023 gemeente Gorinchem Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Griffie: Fracties: Afwezig: Portefeuillehouder: Ambtelijk: Notulen:
de heer K. van Willigen de heer H. Sepers Stadsbelang-Democraten Gorinchem-CDA-PvdA-SGP/ChristenUnie VVD-D66-SP Gorcum Actief mevrouw M. Molengraaf de heer S. Bouwmeester notulistenbureau Leeuwenburgh-Vendrig
Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Hij licht de agenda voor deze dubbele sessie toe. Elke fractie krijgt de gelegenheid om enkele vragen te stellen na de presentaties van de wethouder en van de heer Bouwmeester. Begroting 2023 gemeente Gorinchem Wethouder Molengraaf leidt de bespreking in. De begroting is een lijvig boekwerk, zeker ook voor de nieuwe raadsleden. Het is wel een leesbaar document. Zij hoopt op een goede uitwisseling vanavond en een goede voorbereiding op de begrotingsbehandeling in november. De heer Bouwmeester geeft een presentatie (beschikbaar op iBabs). Het gaat niet zozeer om nieuwe feiten maar om een toelichting op de inhoud van de begroting voor 2023. Hij gaat in op de financiële samenvatting, het begrotingssaldo, de septembercirculaire, het investeringsplafond en de weerstandsratio. Tot slot gaat hij in op de financiële stresstest. De begroting biedt ruimte voor de komende jaren en laat een ruim saldo zien. Hij toont de opbouw van het saldo. In deze begroting worden meer beleidsrijke keuzes voorgelegd. Een deel van het saldo wordt ingezet om investeringen te dekken. Er is sprake van een structureel sluitende meerjarenbegroting. De septembercirculaire wordt toegelicht. Op Prinsjesdag werd hier nog aan gewerkt door de rijksoverheid en door de haast zijn er fouten in gemaakt (raming WOZ-waarden).
Dit leidt ertoe dat in de decembercirculaire een correctie zal worden toegepast. Het meerjarensaldo zal iets minder positief zijn dan nu gepresenteerd. Voor de loon- en prijsstijging moet gereserveerd worden. Het investeringsplafond wordt toegelicht; dit betreft € 5 mln. per jaar, inmiddels geindexeerd naar € 5,4 mln. Verwezen wordt naar de vergadering van de Perspectiefnota. Het scenario voor afbouw van de schuldpositie wordt voortgezet. De heer Tekir vraagt welk deel van de investeringen gefinancierd wordt; waar komt de initiële investeringsruimte vandaan? De heer Bouwmeester antwoordt dat er jaarlijks € 6 mln. aan kapitaalruimte in de begroting zit. De ruimte die vrijvalt is beschikbaar voor nieuwe investeringen. Voor de komende vier
1
Parallelsessie I&O Begroting 2023 gemeente Gorinchem, 27 oktober 2022
jaar zijn veel investeringen gepland, maar voor een groot deel worden die gefinancierd uit incidentele middelen. De heer Tekir vraagt of in de komende jaren het grootste deel van de kapitaallasten al vastliggen. De heer Bouwmeester bevestigt dit. De heer Van Veen noemt de interne investeringen en vraagt of dit geen gevolg heeft voor een externe investering. De heer Bouwmeester zegt dat de liquiditeitspositie van de gemeente een momentopname is. Drie jaar geleden is voor de schuldafbouw gekozen in relatie tot de algemene reserve. De schuldpositie nu is lager dan drie jaar geleden. Vanuit de algemene reserve kan een en ander betaald worden en die komt niet onder de € 27 mln. De heer Van Veen heeft het goed geduid. De heer Bouwmeester vervolgt zijn presentatie. Mocht de raad besluiten tot nieuwe investeringen dan zal er altijd in een dekking voorzien moeten worden. Pas in 2025 is er weer ruimte binnen het investeringsplafond. Als er op korte termijn behoefte is aan nieuwe investeringen dan kan hiervoor dekking gevonden worden. Er zijn verschillende opties: sparen, kijken of investeringen nodig zijn of het investeringsplafond verhogen. Er moet dan wel een maatregel getroffen worden voor het aflossen van de schulden. De heer Koçak vraagt wat precies bedoeld wordt met investeringen.
De heer Bouwmeester zegt dat alles wat duurzaam is en meer dan € 25.000 kost gezien wordt als een investering. Als de raad volgend jaar een investering wil doen voor € 25.000 dan zal er een dekking bij gezocht moeten worden. De heer De Pagter merkt op dat het er rooskleurig uitziet en vraagt of er rekening is gehouden met prijsstijgingen. De heer Bouwmeester antwoordt dat nagenoeg alle investeringsbudgetten met 8% geindexeerd zijn. Hij verwijst naar de bijlagen bij de begroting. De heer Foppen vraagt of er nog mogelijkheden zijn om te tornen aan het investeringsplafond. De heer Bouwmeester antwoordt dat het is ingesteld omdat de gemeenteraad vond dat de schuldpositie te hoog was. Als alleen naar de begroting gekeken wordt kan er veel meer investeringsruimte vrijgemaakt worden. De gemeente kan dit nu best betalen maar om het renterisico te beperken is het investeringsplafond ingesteld. De heer Bouwmeester vervolgt zijn presentatie en licht de weerstandsratio toe. Die komt uit op 2,43. Het college stelt voor de discussie hierover uit te stellen tot volgend jaar. Tot slot licht hij de stresstest toe. De positie van de grondexploitaties staat op rood; het gaat dan met name over Groote Haar, risicodragend bezit. De vaste activa en schulden worden historisch bekeken. Het bezit groeit, de grexen zijn negatief. De schuldpositie is een momentopname.
De rentelasten ontwikkelen zich uiteraard slecht. De reserves en voorzieningen geven geen bijzonder verloop te zien. Waar het gaat om de lokale lasten licht hij toe dat een aantal cijfers van www.waarstaatjegemeente.nl niet actueel is. De voorzitter bedankt de heer Bouwmeester voor zijn presentatie en geeft de fracties gelegenheid om vragen te stellen.
2
Parallelsessie I&O Begroting 2023 gemeente Gorinchem, 27 oktober 2022
De heer Foppen noemt het programma stedelijke ontwikkeling en de investeringsruimte die nodig is. Er wordt gesproken over prioriteren en temporiseren en hij vraagt welke projecten prioriteit krijgen en of er voldoende middelen voor zijn. Met betrekking tot de mobiliteit vraagt hij welke maatregelen als eerste aangepakt worden en of daar financiële middelen voor zijn. De heer Bouwmeester licht de investeringsplanning toe. Het is in principe de bedoeling de volgorde van de planning te hanteren. Hij verwijst naar de mobiliteitsvisie en zegt dat die bezien moet worden in relatie tot wat de gemeente financieel aan kan. Volgend jaar gaat de raad integraal het investeringsprogramma bespreken en dat is bij uitstek een politiek gesprek. Voor de stedelijke vernieuwing staan nog geen concrete investeringen genoemd in de begroting. De heer Van der Geest noemt de Quick wins van het coalitieakkoord en vraagt naar de onderbouwing hiervan; met name van de € 600.000 voor uitbreiding personeel. De investeringen worden geindexeerd; hij vraagt of dit ook geldt voor de aanbesteding van De Nieuwe Doelen (DND). De heer Bouwmeester antwoordt dat er twee keer € 250.000 beschikbaar gesteld wordt voor Quick wins en via de P&C cyclus wordt hiervoor verantwoording afgelegd. Er is zeker een onderbouwing voor het bedrag van € 600.000 voor het personeel.
Wethouder Molengraaf zegt dat de onderbouwing in een sessie toegelicht kan worden. Desgevraagd zegt zij dat er ook een schriftelijke onderbouwing gegeven zal worden voor de begrotingsbehandeling. Met betrekking tot de lopende investeringen en de indexering licht de heer Bouwmeester toe dat rekening gehouden wordt met een forse kostenstijging. Zo nodig wordt voorgesteld investeringsbudgetten te verhogen. Er is een buffer voor. De heer Koçak complimenteert de heer Bouwmeester met het begrijpelijk toelichten van de begroting. In 2026 wordt een keldering van het gemeentefonds verwacht. Is er een plan B? In de septembercirculaire is een reserve opgenomen voor loon- en prijscompensatie. Is dat gebruikelijk? De heer Bouwmeester antwoordt dat de gemeente een positief sluitende begroting heeft dus er is geen probleem als het gemeentefonds afneemt. De ontwikkelingen worden natuurlijk wel goed gevolgd. In de begroting zitten weinig voorstellen met een structureel effect. Alle jaarschijven zijn op orde. In het weerstandsvermogen wordt ook rekening gehouden met een afname van het gemeentefonds. Het is niet gebruikelijk dat het rijk in de septembercirculaire met aanvullende loon– en prijscompensatie komt. Het is nu wel verstandig om er geld voor opzij te zetten; hij verwijst naar de energie- en brandstofkosten.
Mevrouw Pellikaan noemt de overlast van de top tien van wegen in relatie tot de mobiliteitsvisie en vraagt om een toelichting. Er worden behoorlijk wat middelen uitgetrokken voor de versterking van de organisatie. Het is de bedoeling om de organisatie te ondersteunen door toevoeging van fte’s. Zij vraagt naar welke andere indicatoren gekeken wordt in dit kader en noemt het positioneren als aantrekkelijke werkgever. De heer Bouwmeester zegt dat hij de vragen inzake de mobiliteit niet direct kan beantwoorden. Hij moet dat nagaan. Wethouder Molengraaf licht toe dat het college meer wil inzetten op fietsmobiliteit en ook op de Mollenburgseweg. De meeste knelpunten staan in de mobiliteitsvisie behalve de fietsknelpunten. Mevrouw Pellikaan vraagt of de andere wegen al zijn opgenomen in de mobiliteitsvisie. Wethouder Molengraaf zegt dit te zullen nagaan.
3
Parallelsessie I&O Begroting 2023 gemeente Gorinchem, 27 oktober 2022
De heer Bouwmeester zal de vraag inzake het positioneren op de arbeidsmarkt schriftelijk beantwoorden. Het is belangrijk om concurrerend te zijn op de arbeidsmarkt. Gezocht wordt naar flexibele oplossingen in dit kader. De heer De Pagter noemt pagina 15 waar gesproken wordt over het autorisatieniveau investeringen; hij vraagt om een toelichting en ook wat de raad ermee kan doen. Ook vraagt hij een toelichting bij pagina 153, opsomming afschrijvingsreserve, die toeneemt. De heer Bouwmeester licht toe dat voorheen de autorisatie per investeringsbudget geregeld was. Een paar jaar geleden is dat gewijzigd. Hij licht toe dat de raad kan vragen eerst geïnformeerd te worden voordat tot uitvoering wordt overgegaan. De afschrijvingsreserve: het BBV schrijft dit voor zodat de baten en lasten tegen elkaar wegvallen. Het is een technische oplossing om de schulden binnen de perken te houden. De heer Tekir is blij dat het college de raad attendeert op het autorisatieniveau en vraagt in dit kader naar het cultuurhuis. De heer Bouwmeester zegt dat het college uitvoering kan geven aan het budget maar het is voor de hand liggend dat het college met de uitwerking van de plannen terugkomt naar de gemeenteraad. Wethouder Molengraaf bevestigt dit. De heer Tekir zegt ervan uit te gaan dat er nog een schriftelijke vragenronde mogelijk is.
Op pagina 37 wordt gesproken over de draagvlakmeting BIZ en Warenhuis Gorinchem en bijdrage van de gemeente; hoe hoog is die bijdrage van de gemeente? Op pagina 69 is een vertraging gemeld met betrekking tot het afval- en grondstoffenbeleid. Wat zijn de financiële gevolgen hiervan voor de tarieven voor de burgers? Op pagina 47 gaat het over DND, de aanbesteding start eind dit jaar. Er worden meerdere locaties in beeld gebracht; is nagedacht over de werkwijze voor een subsidieaanvraag? De heer Bouwmeester zal de vraag over de bijdrage van de gemeente voor Warenhuis Gorinchem schriftelijk beantwoorden. Over het uitstel invoering diftar is onlangs een raadsinformatiebrief verzonden. De voorbereidingen gaan gewoon door. Het effect zal wel wat later optreden. Als diftar is ingevoerd komt er een andere kostenstructuur; de effecten zijn pas in latere jaren te merken. Hij verwacht dat de tarieven lager worden of minder hard stijgen. DND-aanbesteding; ondanks de subsidierelatie is een Europese aanbestedingsprocedure nodig. In de situatie dat het om meerdere locaties gaat zal de heer Bouwmeester zich nog verdiepen en terugkoppelen. De heer Van Santen vraagt nadere toelichting inzake de brandweerrechten. Ook noemt hij de investering op IT; de uitleg is heel algemeen dus graag een nadere toelichting. Het gaat om een groot bedrag.
Met betrekking tot de algemene reserve en indexeringen voor het investeringsplafond vraagt hij of reserves ook niet geindexeerd moeten worden. De heer Bouwmeester zegt dat het effect van de brandweerrechten op de begroting niets is. De verordening moet alsnog ingetrokken worden. Ten aanzien van de IT zegt hij dat de kosten in de hardware en softwarebranche enorm stijgen. Jaarlijks zijn vervangingsinvesteringen nodig. Desgevraagd zegt hij dat in het laatste programma van de begroting een tussenkopje is weggevallen. Het gaat om standaardvervangingen en niet om onvoorzien. Er kan een overzicht van gegeven worden als daar behoefte aan bestaat. Reserves indexeren; een reserve kan niet geindexeerd worden, de investeringen zijn geindexeerd. Als een reserve onvoldoende is, zal een aanvullend budget gevraagd moeten worden. De heer Van Veen geeft complimenten voor de duidelijke presentatie.
4
Parallelsessie I&O Begroting 2023 gemeente Gorinchem, 27 oktober 2022
Bij pagina 51 wordt gesproken over een investering van € 220.000 voor de openbare ruimte inzake het monument voor de Gorinchemse martelaren. Hij vraagt hiervan een onderbouwing. Bij voorzieningen is sprake van regels met betrekking tot de hoogte van het bedrag; zijn dat harde regels? De heer Bouwmeester licht toe dat er gesproken is met de stichting die bezig is met het monument voor de Gorinchemse martelaren. Als er een monument geplaatst wordt moet de openbare ruimte erop aangepast worden. Daar is een raming van € 220.000 uitgekomen. Met betrekking tot de voorzieningen licht hij toe dat bij sommige voorzieningen de plicht is om voor de volledige omvang een voorziening te treffen. Bij wachtgeld is sprake van veel onzekerheid over hoe snel iemand uit de regeling gaat. Die voorziening wordt dus voor de volledige omvang gedaan. Vervolgens valt het weer vrij als iemand uit de wachtgeldregeling gaat. De heer Tekir vraagt of er nog beleidsmatige vragen gemaild kunnen worden. De voorzitter zegt dat als de vragen voor maandag ingediend worden, ze voor de begrotingsbehandeling beantwoord zullen worden. Ook de vragen waarop vanavond geen antwoord gegeven kon worden zullen nog schriftelijk beantwoord worden voor de begrotingsbehandeling. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering.
Beantwoording voor de begrotingsbehandeling van 10 november 2022: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Onderbouwing voor het bedrag van € 600.000 voor het personeel (pagina 3 verslag) Vragen over de mobiliteit (pagina 3) Andere wegen al zijn opgenomen in de mobiliteitsvisie (pagina 3) Positioneren op de arbeidsmarkt (pagina 4) Bijdrage van de gemeente voor Warenhuis Gorinchem (pagina 4) Aanbesteden/ subsidie DND (pagina 4) IT-overzicht (pagina 4) € 220.000 voor de openbare ruimte inzake het monument voor de Gorinchemse martelaren (pagina 5) 9. Schriftelijke vragen D66, hieronder opgenomen (pagina 5)
5
Parallelsessie I&O Begroting 2023 gemeente Gorinchem, 27 oktober 2022
I&O begroting 2023, technische vragen gesteld vanuit de fractie D66, ontvangen d.d. vrijdag 28 oktober 2022: -
-
Waarom heeft het college bij het programma Veiligheid geen passage opgenomen over de aanpak van mensenhandel, een beleidsontwikkeling die eind 2022 afgerond zou moeten zijn volgens de planning van de gemeente (p. 27)? Kan het college nader specificeren welke activiteiten worden uitgevoerd in het kader van VPT-beleid (p. 28)? Zijn er fietsknelpunten uit de top 10 die in 2023 worden aangepakt? Zo ja, welke? (P. 30) Er wordt 46K gereserveerd voor de instandhouding en exploitatie van het theater. Wat betekent dat concreet voor 2023 (p. 50)? Voortgang huisvesting bibliotheek (p.47), is er al zicht op een locatie en wat is de planning? Er ligt een motie hierover waarin om een versnelde oplossing werd gevraagd. In 2023 werken we door aan de doorontwikkeling van respijtzorg. Wat houdt in in? Wordt respijtzorg bijvoorbeeld ook verruimd als mantelzorgers iets langer adempauze willen, zoals vakantie? Pag. 59 Zijn er gemeentelijke middelen beschikbaar gesteld voor het lokaal isolatieakkoord? Zo ja, welk bedrag? En wat is de planning? Pag. 68. Zijn er nog leegstaande panden van de gemeente (uit de afstootlijst) die verhuurd kunnen worden als woonruimte? Pag. 74.
6
Parallelsessie I&O Begroting 2023 gemeente Gorinchem, 27 oktober 2022
1 2022-829471 Schriftelijke beantwoording vragen I&O-sessie begroting 2023.pdf
1
Schriftelijke beantwoording vragen I&O-sessie begroting 2023
Nr. Vraag
Antwoord
1
Versterking formatie: Graag een De in de begroting opgenomen € 610.000 voor versterking van de formatie schriftelijke onderbouwing m.b.t. is als volgt opgebouwd: de personele consequenties. (blz. Versterking interne controle en rechtmatigheid € 49.000 9) Voortzetting subsidieverwerving € 99.000 Versterking woonbeleid € 74.000 Versterking groenbeheer i.r.t. klimaatadaptatie € 79.000 Versterking Lobby en strategie € 120.000 Versterking Erfgoedbeleid € 99.000 Diverse kleine formatie-uitbreidingen* € 90.000 * We zien op diverse plaatsen in de organisatie dat de formatie net te krap is voor de uitvoering van de gemeentelijke taken. Door op meerdere plaatsen kleine uitbreidingen te doen (o.a. bij ruimtelijke ordening en voor de (online) dienstverlening), ontstaat hierin meer balans. In totaal gaat het hierbij om circa 1 fte.
2
Versterking formatie: Hoe blijven we ons positioneren als aantrekkelijke werkgever? Hoe behouden we jong talent? Wat is het verloop? (blz. 9)
3
Top 10 fietsknelpunten: Welke De top 10 Fietsknelpunten is van latere datum dan de Uitvoeringsagenda knelpunten zijn opgenomen in de van het Mobiliteitsplan 2020-2023. uitvoeringsagenda van de Bij het samenstellen van de top 10 is ervoor gekozen om alleen knelpunten mobiliteitsvisie? Welke knelpunten op te nemen die nog niet zijn opgenomen in de ´Maatregelen Mobiliteitsvisie zijn niet opgenomen? (blz. 30) Gorinchem 2040”. Door deze opzet bevat de Uitvoeringsagenda geen projecten uit de top 10 fietsknelpunten.
4
Hoe hoog is de bijdrage van de gemeente aan de BIZ? (blz. 37)
We spelen in op de behoeften van huidige werkzoekenden. Die behoeften gaan met name over flexibiliteit in werktijden, mogelijkheid om thuis te werken en ontwikkelkansen. Zo gaan we ook om met het behouden van jong talent. Medewerkers in ontwikkeling zetten doen we met behulp van onze strategische personeelsplanning en door het aanbod in de Gorinchem Academie steeds uit te breiden. Het eigen stagebureau is gericht op het matchen van stageplekken met stagiaires met de filosofie dat stagiaires onze medewerkers van de toekomst zijn. Natuurlijk is er verloop binnen de organisatie: enerzijds de leeftijdsopbouw maar anderzijds ook de huidige arbeidsmarkt maken dat medewerkers vertrekken. Dit is een landelijke trend waar we als gemeente Gorinchem niet boven het gemiddelde van andere gemeenten uitkomen
De gemeente heeft de voorbereiding en draagvlakmeting van de BIZ 2023-2028 voor de binnenstad gefaciliteerd en gefinancierd. De gemeente draagt ingevolge de BIZ-wet zorg voor de heffing en inning van de BIZbijdragen. De totale bijdrage aan de BIZ is ca. € 140.000. We mogen hiervoor uitvoeringskosten inhouden op de BIZ. Gemeente Gorinchem heeft ervoor gekozen geen uitvoeringskosten in te houden. Stel dat we 2,5%-5% aan uitvoeringskosten rekenen dan komt dat over een totaal van 5 jaar uit op € 17.813 tot € 35.625. De BIZ is er voor en door ondernemers, daarom is de gemeente geen deelnemer aan de BIZ. Wel dragen we bij aan de sfeerverlichting a € 16.500 per jaar. Daarnaast zijn we momenteel in gesprek met Hartje Gorkum over de totale financiële ondersteuning vanuit de gemeente voor het Warenhuis van de stad. Hartje Gorkum heeft voor het warenhuis een 5-jarenplan ontwikkeld en
1
Nr. Vraag
Antwoord hiervoor middelen gereserveerd op de BIZ begroting. De gemeente heeft hierover intensief contact met de initiatiefnemers en komt hier inhoudelijk bij de raad op terug. Uiterlijk begin 2 februari 2023 (afhankelijk van de agenda van de raad) gaan we inhoudelijk dieper in op de Investeringsagenda Binnenstad. Naast het warenhuis maakt de verkleining van het kernwinkelgebed en het uitvoeringsplan mooiste vesting onderdeel uit van de Investeringsagenda Binnenstad.
5
Afval- en Grondstoffenbeleid: Wat Door het uitstel van diftar (invoering per 1 januari 2024) hebben huishoudens zijn de financiële gevolgen (door in 2023 nog niet de kans om door goede afvalscheiding te besparen op de het uitstel van de DIFTAR) m.b.t. afvalstoffenheffing. De tariefsopbouw blijft daarom in 2023 gelijk t.o.v. afvalstoffenheffing voor de burger? voorgaande jaren. Het verschil tussen tarief 2022 en 2023 is grotendeels te (blz. 69) verklaren door een eenmalige compensatie van de stijging afvalstoffenheffing in 2022 vanuit de egalisatiereserve afvalstoffenheffing, zoals besloten in de raadsvergadering van 24 juni 2021.
6
Nieuwe Doelen: Is er nagedacht/ afweging gemaakt om dit als een subsidieaanvraag te behandelen i.p.v. een aanbesteding? (blz. 47)
7
Hard- en software: Een globaal De post Hard- en software 2023 ter hoogte van € 478.000 heeft betrekking overzicht van de applicaties waar op een investeringsbudget. het bedrag van ca. € 500.000 uit bestaat. (blz. 78) De investeringen die ten laste worden gebracht van dit budget hebben geen betrekking op software, enkel op hardware. Het betreft daarbij in 2023 vooral kosten voor: - Modernisering Server- & storage infra, inclusief voorzieningen voor het maken van backups; - Modernisering netwerkinfrastructuur; - Jaarlijks vervanging van een klein gedeelte randapparatuur, zoals beeldschermen, laptops, dockstations.
8
Subsidie: Wie is de gesubsidieerde Stichting de Sociale Basis is onderdeel van Mee-Vivenz. Zij voeren de taken partij ‘de sociale basis’? (blz. 64) uit in het sociaal team Gorinchem.
9
Waarom heeft het college bij het De aanpak van mensenhandel is ondergebracht binnen de aanpak van programma Veiligheid geen Ondermijning en krijgt derhalve ook in 2023 de aandacht die het verdient. passage opgenomen over de aanpak van mensenhandel, een beleidsontwikkeling die eind 2022 afgerond zou moeten zijn volgens
2
Het is de wens van de gemeenteraad om de stad uit te dagen om plannen te ontwikkelen voor de toekomstige exploitatie van De Nieuwe Doelen (cultuurvisie 2019). Daarbij hanteren we het door de gemeenteraad vastgestelde uitgangspunt dat de toekomstige exploitatie van het groot podium tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten gerealiseerd wordt. Het is daarbij niet het uitgangspunt dat er een subsidie verleend wordt voor exploitatie. Op basis van deze wens is een proces gestart, waarbij meerdere geïnteresseerden een plan of idee hebben ingediend. Door een marktpartij de exploitatie van het groot podium te laten uitvoeren, wordt deze in de gelegenheid gesteld om een omzet te genereren, waardoor een aanbesteding noodzakelijk is. De door de gemeenteraad aangenomen motie roept het college op om bij de aanbesteding andere locaties toe te staan. De hiervoor genoemde uitgangspunten wijzigen hierdoor niet. Het college beraadt zich op het vervolg van het proces om te komen tot een toekomstige exploitatie van een groot podium, inclusief de uitvoering van de motie.
Nr. Vraag
Antwoord
de planning van de gemeente (p. 27)? 10 Kan het college nader specificeren Zoals in de begroting reeds aangegeven wordt de aard van de onderwerpen welke activiteiten worden waarmee de gemeente te maken krijgt zwaarder en de burger wordt steeds uitgevoerd in het kader van VPT- mondiger. Het is van belang dat bestuurders en werknemers van de beleid (p. 28)? gemeente met een publieke taak hun taak veilig en integer uitoefenen. Activiteiten die in het kader van VPT kunnen worden uitgevoerd kunnen enerzijds gaan om maatwerk in individuele gevallen, maar kunnen ook zien op het vormgeven van risicoprofielen en het verzorgen van (extra, op maat) (agressie-)trainingen. 11 Zijn er fietsknelpunten uit de top 10 In 2023 willen wij het knelpunt Glacis - Flank aanpakken en deze voorzien die in 2023 worden aangepakt? Zo van fiets(suggestie)stroken. ja, welke? (P. 30) 12 Er wordt 46K gereserveerd voor de In afwachting van de definitieve plannen voor De Nieuwe Doelen is voor de instandhouding en exploitatie van komende jaren een budget van € 62.000 opgenomen voor de energiekosten. het theater. Wat betekent dat Ook bij leegstand zijn er energiekosten. Daarnaast wordt er door de concreet voor 2023 (p. 50)? actualisatie van het MOP van het pand aan de Haarstraat 64, jaarlijks € 16.000 minder gestort in de betreffende onderhoudsvoorziening (was € 92.000, wordt € 76.000).
Per saldo nemen de exploitatielasten door de hogere energielasten met € 46.000 toe. 13 Voortgang huisvesting bibliotheek Het college heeft er in 2022 in het zicht van de verkiezingen voor gekozen (p.47), is er al zicht op een locatie om de nadere uitwerking van de 2 meest reële locaties (Groenmarkt en en wat is de planning? Er ligt een Botersteeg) over te laten aan de nieuwe raad. Met het duidingsdebat en het motie hierover waarin om een vaststellen van het coalitieakkoord begin september ligt er een basis om versnelde oplossing werd hiermee aan de slag te gaan. Te beginnen met gesprekken met de gevraagd. bibliotheek en andere belanghebbenden. Het college verwacht rond het eerste kwartaal 2023 te komen met een procesvoorstel. 14 In 2023 werken we door aan de In het kader van de doorontwikkeling van respijtzorg werken we aan de doorontwikkeling van respijtzorg. ontwikkeling van een Odensehuis. Dit biedt respijt in de vorm van een Wat houdt dit in? Wordt respijtzorg inloopvoorzieningen voor mensen met beginnende dementie en hun bijvoorbeeld ook verruimd als mantelzorgers. Vakantie met zorg behoort niet tot het gemeentelijk aanbod. mantelzorgers iets langer Dit kunnen inwoners zelf organiseren vanuit de (aanvullende) adempauze willen, zoals vakantie? zorgverzekering. Pag 59 Respijtzorg is overigens een breed begrip.
In het kader van respijtzorg bieden we vanuit de Wmo onder andere dagbesteding, kortdurend verblijf en huishoudelijke ondersteuning. In 2021 introduceerden we ook de pilot respijtzorg thuis. Via deze pilot bieden we respijtzorg in de thuissituatie. Daarbij kan ondersteuning worden geboden door vrijwilligers van de klussendienst en bij complexere problematiek door professionele ondersteuners van Zorgmies/Merwecare. Respijtzorg thuis kan worden verstrekt voor maximaal 40 uur per client per jaar. Kortdurend verblijf kan worden verstrekt voor 50 etmalen per client per jaar. Mantelzorgers kunnen binnen het beschikbare tijdsbudget de ondersteuning zelf inplannen. 15 Zijn er gemeentelijke middelen In de begroting is geen bedrag gereserveerd voor het lokaal isolatieakkoord. beschikbaar gesteld voor het Via het Nationaal Isolatieprogramma worden er in 2023 extra rijksmiddelen lokaal isolatieakkoord? Zo ja, welk verwacht voor slecht geïsoleerde woningen. De gemeente Gorinchem zal bedrag? En wat is de planning? hier mogelijk op aansluiten om verduurzaming van woningen verder te Pag 68 stimuleren.
3
Nr. Vraag
Antwoord
16 Zijn er nog leegstaande panden van de gemeente (uit de afstootlijst) die verhuurd kunnen worden als woonruimte? Pag 74.
Er zijn op dit moment geen leegstaande panden die ingezet kunnen worden als woonruimte. Het huidige beleid is om in geval van tijdelijke leegstand, daar waar mogelijk, deze panden in te zetten voor tijdelijke bewoning via een leegstandsbeheerder.
4
4 15.15 uur, Tussentijdse rapportage 2022 gemeente Gorinchem 1 2022-824790 Rvs Tussentijdse rapportage ( voor raadsvergadering 10-11).pdf
Raadsvoorstel: Z/22/740456 / 824790 Onderwerp: Tussentijdse rapportage 2022
Datum: 20 september 2022 Portefeuillehouder: Marjo Molengraaf I&O: Schriftelijke vragenronde Raadsvergadering: 10 november 2022 Opsteller: Dursun, Enez Geeft voorstel begrotingswijziging: Ja
Onderwerp: Tussentijdse rapportage 2022 Voorstel: Wij stellen u voor: 1. De tussentijdse rapportage 2022 vast te stellen. 2. Een bedrag van € 515.000 te storten in de reserve Sociaal domein. 3. Een bedrag van € 11.000 te onttrekken aan de algemene reserve. 4. De financiële consequenties te verwerken in een begrotingswijziging. Aanleiding: Het college informeert de gemeenteraad in de tussentijdse rapportage 2022 over bestuurlijke, beleidsmatige en financiële ontwikkelingen. Sinds 2017 bieden wij u één tussentijdse rapportage aan, conform de ‘financiële verordening’. Het uitgangspunt van deze tussentijdse rapportage is dat zij de huidige stand van zaken weergeeft van de lopende begroting (peildatum 1 juli 2022) en alvast vooruitblikt op de jaarrekening. Beoogd effect: Het afleggen van verantwoording over de voortgang van beleid en financiën over het eerste halfjaar en de gemeenteraad meenemen in belangrijke ontwikkelingen en de benodigde bijstelling van de begroting. Argumenten: 1.
Met het afleggen van verantwoording voldoen wij aan hetgeen in onze financiële verordening is opgenomen. Het college informeert de gemeenteraad tenminste 1 keer per jaar door middel van een tussentijdse rapportage over de stand van zaken en prognose van het lopende begrotingsjaar, en de daaruit voortkomende structurele effecten in de meerjarenraming.
2.
Voor de begrotingsbudgetten van het Sociaal domein geldt de afspraak dat voor- en nadelen verrekend worden met de reserve Sociaal domein. Deze onderdelen hebben dus geen invloed op het begrotingssaldo. Het overschot van € 515.000 wordt toegevoegd aan de reserve Sociaal Domein.
3.
Voor de kosten voor de verhuizing van Het Kleurenlint en de opening van de brede school Dalemplein wordt een bedrag van € 11.000 onttrokken aan de algemene reserve.
4.
De bijstelling van de budgetten in de begroting, als gevolg van de inhoudelijke ontwikkelingen, is een bevoegdheid van gemeenteraad. Na wijziging van de begroting, geven de budgetten weer actuele sturingsinformatie. Risico’s: De tussentijdse rapportage 2022 bevat een eerste prognose voor het jaarrekeningresultaat. Dit is een inschatting naar de huidige inzichten, het feitelijke resultaat kan hiervan afwijken. Financiën: Het resultaat van de tussentijdse rapportage 2022 is € 1.343.000 negatief. Er wordt voorgesteld om een bedrag van € 515.000 te storten in de reserve Sociaal domein. Daarnaast wordt voorgesteld om een bedrag van € 11.000 te onttrekken aan de algemene reserve. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen
Stadhuisplein 1 Postbus 108 4200AC Gorinchem
T 140183 F 0183-630540
E gemeente@gorinchem.nl I www.gorinchem.nl
we verder naar de Turap. Het totaal van de opgenomen prognoses geeft een verwacht jaarrekeningresultaat van € 2,28 mln. positief. Dit wordt (nog) niet verwerkt in de budgetten en niet toegevoegd aan het begrotingssaldo of een bestemmingsreserve. Bij de feitelijke realisatie (jaarrekening 2022) zal de verwerking plaatsvinden, inclusief een voorstel voor de bestemming ervan. Participatie: n.v.t. Communicatie: De tussentijdse rapportage 2022 wordt op gebruikelijke wijze aan de gemeenteraad aangeboden. Er vindt geen afzonderlijke externe communicatie plaats. Duurzaamheid: n.v.t. Vervolgproces: Er vindt geen I&O-sessie plaats. In plaats daarvoor kunnen de fracties technische vragen schriftelijk stellen en zo nodig ter verduidelijking contact zoeken met een behandelend ambtenaar. Tussen donderdag 22 september en donderdag 6 oktober kunnen de schriftelijke vragen worden ingeleverd bij de Griffie. Uiterlijk donderdag 13 oktober worden de vragen schriftelijk beantwoord. Bijlagen: 1.
Tussentijdse rapportage 2022
Burgemeester en wethouders van Gorinchem, de secretaris, de burgemeester,
Raadsbesluit
De gemeenteraad van Gorinchem, Gelet op het raadsvoorstel van het college d.d. 20 september 2022 Gelet op de wettelijke bepalingen
Besluit: 1.
De tussentijdse rapportage 2022 vast te stellen.
2.
Een bedrag van € 515.000 te storten in de reserve Sociaal domein.
3.
Een bedrag van € 11.000 te onttrekken aan de algemene reserve.
4.
De financiële consequenties te verwerken in een begrotingswijziging.
Aldus besloten in de raadsvergadering van 10 november 2022.
Griffier,
Voorzitter,
1 2022-824790 Bijlage Tussentijdse rapportage 2022 gemeente Gorinchem.pdf
Tussentijdse rapportage 2022
Gemeente Gorinchem Tussentijdse rapportage 2022
Inhoudsopgave 1
Inleiding
2
2
Ontwikkelingen corona
7
3
Voortgang programma's
12
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11
12 14 16 21 24 29 34 41 45 48 49
Programma 1 Bestuur en Ondersteuning Programma 2 Veiligheid Programma 3 Verkeer en vervoer Programma 4 Economie Programma 5 Onderwijs Programma 6 Sport, cultuur en recreatie Programma 7 Sociaal domein Programma 8 Duurzaamheid Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing Algemene dekkingsmiddelen Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien
4
Reserves en Voorzieningen
50
5
Bijlagen
53
5.1
54
Afkortingen
1
Gemeente Gorinchem Tussentijdse rapportage 2022
1
Inleiding
Voor u ligt de tussentijdse rapportage 2022. Wij informeren u hierin over de bestuurlijke, beleidsmatige en financiële ontwikkelingen. Deze tussentijdse rapportage geeft de huidige stand van zaken weer van de lopende begroting (peildatum 1 juli) en blikt alvast vooruit op de jaarrekening. Wij hebben u als gemeenteraad al separaat geïnformeerd over de ontwikkelingen van het gemeentefonds en de financiële gevolgen die volgen uit de meicirculaire 2022. De septembercirculaire 2022 is bij het opstellen van deze rapportage nog niet beschikbaar en derhalve niet verwerkt in deze tussentijdse rapportage. Over de financiële gevolgen daarvan wordt u separaat geïnformeerd. Leeswijzer De tussentijdse rapportage over 2022 kent een programmagewijze opzet, net als de begroting en jaarrekening. Per programma wordt eerst ingegaan op de relevante bestuurlijke of beleidsmatige ontwikkelingen. Vervolgens worden de financiële cijfers weergegeven van het programma, verbijzonderd op taakveldniveau inclusief een prognose per het einde van het jaar. Zaken die met grote mate van zekerheid gaan optreden of reeds zijn opgetreden, worden in deze rapportage in de budgetten verwerkt (kolom bijstellingen). In de gevallen waarbij het gaat om zaken die minder zeker zijn, worden de budgetten, voorzichtigheidshalve, nog niet bijgesteld.
Bij de prognose wordt een inschatting gemaakt van de verwachte budgetuitputting aan het eind van het jaar. De prognose geeft een eerste indicatie voor het te verwachten jaarrekeningresultaat. Naast de begrotingsbudgetten zijn ook de lopende investeringen per programma weergegeven. Dit zijn alle investeringen waarvoor reeds een investeringsbudget door de gemeenteraad beschikbaar is gesteld en die nog niet gereed waren ultimo 2021. Conform de Financiële verordening 2020 worden de financiële bijstellingen op taakvelden die groter zijn dan € 50.000 in ieder geval nader toegelicht. Voor de investeringen ligt deze grens ook op € 50.000. Omdat een benodigde bijstelling van een taakveld opgebouwd kan zijn uit verschillende onderwerpen, is ervoor gekozen om de mutaties die bestuurlijk relevant zijn, maar kleiner zijn dan de eerdergenoemde grensbedragen, ook toe te lichten. De bijstellingen worden voorzien van de indicatie "voordeel" (v) of "nadeel" (n). De eventuele structurele gevolgen van bijstellingen worden meegenomen in de begroting 2023 e.v. Tot slot wordt in het hoofdstuk 'Reserves en voorzieningen' een totaaloverzicht gegeven van alle bijstellingen die de reserves en voorzieningen raken.
2
Gemeente Gorinchem Tussentijdse rapportage 2022
Financiële samenvatting De tussentijdse rapportage staat in het teken van de bijstellingen op de begroting 2022, als gevolg van de ontwikkelingen in de loop van het jaar. De totale bijstelling van de budgetten leidt tot een nadeel van ruim. € 1,3 mln. In onderstaande tabel vindt u, op hoofdlijnen, een verklaring van het totale nadelig saldo. Het resultaat Het resultaat van deze rapportage is € 1.343.000 negatief. Hieronder is de opbouw van het negatieve saldo op hoofdlijnen weergegeven: Omschrijving (bedragen in € 1.000)
V /N
De financiële effecten als gevolg van corona zijn in deze tussentijdse rapportage € 253.000 nadelig. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar het hoofdstuk ontwikkelingen corona.
253
N
De voorziening wachtgelden voor bestuurders is geactualiseerd. Hieruit blijkt dat er € 845.000 moet worden toegevoegd aan de voorziening. Dit heeft voornamelijk te maken met het vertrek van wethouders na de gemeenteraadsverkiezingen (prog. 1, Bestuur en Ondersteuning).
845
N
Door uitbreiding van het college met 1 wethouder, vanaf juli 2022, houden we rekening met een stijging van de loonkosten (prog. 1, Bestuur en Ondersteuning).
54
N
Op 24 februari 2022 is besloten om de griffie te versterken door middel van uitbreiding van de formatie met 1,2 fte. (prog. 1, Bestuur en Ondersteuning).
83
N
In verband met de gedeeltelijke leegstand van het Stadhuisplein wordt de verwachte huuropbrengst naar beneden bijgesteld (prog. 1, Bestuur en Ondersteuning).
213
N
Bij de uitvoering van de stationstunnel is rekening gehouden met het behoud van de wilgen waardoor dit project duurder is uitgevallen (prog. 2, Veiligheid).
137
N
Het uitstel van plaatsing van windmolens op Groote Haar levert voor 2022 een nadeel op (prog. 9, VROSV).
180
N
Hogere dividenduitkering BNG en ontvangen winstuitkering ROM-S (Algemene dekkingsmiddelen).
414
V
Opbrengst verkoop woonark (Algemene dekkingsmiddelen).
154
V
Stijging loonkosten als gevolg van een verschil tussen de geraamde loonstijging in de begroting en de werkelijke CAO-loonstijging (Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien).
208
N
Overige bijstellingen.
62
V
Totaal
1,3
N
3
Gemeente Gorinchem Tussentijdse rapportage 2022
Invloed op het begrotingssaldo Maandelijks bij de gemeenteraadsvergadering wordt een actueel overzicht gegeven van de ontwikkeling van het begrotingssaldo. Het saldo waarmee we deze tussentijdse rapportage starten, sluit aan op het saldo dat in de raadsvergadering van juli 2022 is vastgesteld. De onderstaande tabel geeft het effect van de tussentijdse rapportage op dit saldo weer. Begrotingssaldo (bedragen in € 1.000)
2022
Begrotingssaldo juli 2022
1.013
Effect tussentijdse rapportage
-1.343
Uitkomsten meicirculaire 2022
2.920
Bijgesteld begrotingssaldo
2.590
Meicirculaire gemeentefonds De gevolgen van de meicirculaire 2022 voor het begrotingssaldo, zijn in bovenstaande overzichten verwerkt. De begrotingsbijstelling verloopt via een separaat raadsvoorstel. Daaruit komt een positieve bijstelling van het begrotingssaldo, ter hoogte van € 2.920.000. Overigens kan de septembercirculaire, die in de regel op Prinsjesdag wordt gepubliceerd, daar nog effect op hebben. Het Sociaal Domein Voor de begrotingsbudgetten van het Sociaal Domein geldt de afspraak dat voor- en nadelen verrekend worden met de reserve Sociaal Domein. Deze onderdelen hebben dus geen invloed op het begrotingssaldo. Hieronder volgt een overzicht van de ontwikkelingen in het Sociaal domein. De lager verwachte lasten van € 515.000 worden ten gunste gebracht van de reserve sociaal domein: Omschrijving (bedragen in € 1.000)
V/N
Er wordt meer gebruik gemaakt van de minimaregelingen. In 2021 steeg het aantal aanvragen en met name de uitgaven voor bewindvoering. Ook stegen de kosten voor kinderopvang op basis van sociaal medische indicaties.
220
Bijstelling diverse Wmo budgetten, kosten begeleiding en huishoudelijke ondersteuning
650
V
Compensatie door het Rijk van exploitatietekort sociaal werkbedrijf
177
V
Uitvoering motie "Ondersteuning van mantelzorgers" (Raad 23-06-2022)
49
N
Overige bijstellingen
43
N
Totaal bijstellingen budgetten Sociaal Domein
515
V
Toevoeging aan de reserve Sociaal Domein
515
N
Totaal
4
N
0
Gemeente Gorinchem Tussentijdse rapportage 2022
Prognose jaarrekeningresultaat Net zoals in voorgaande jaren is een budgetprognose opgenomen voor het einde van het jaar. Het totaal van de opgenomen prognoses geeft een verwacht jaarrekeningresultaat van € 2,30 mln. positief. Dit wordt (nog) niet verwerkt in de budgetten en niet toegevoegd aan het begrotingssaldo of een bestemmingsreserve. Bij de feitelijke realisatie (jaarrekening 2022) zal de verwerking plaatsvinden, inclusief een voorstel voor de bestemming ervan. De voornaamste onderwerpen bij de prognose zijn: Omschrijving (bedragen in € 1.000)
V/N
Met name door een licht stijgende rente dient de verliesvoorziening voor de grondexploitatie Groote Haar met € 216.000. te worden verhoogd. Daarnaast is de voorziening van Mollenburg verlaagd met € 33.000.
183
N
Conform BBV-notitie grondbeleid is voor grondexploitaties Oost II, Lingewijk Noord en Kleine Haarsekade een winstneming geprognosticeerd van respectievelijk € 26.000, € 628.000 en € 126.000.
780
V
Als gevolg van de (late) aanbesteding van het bestek Herinrichting Vissersdijk kan dit werk pas vanaf het voorjaar van 2023 worden uitgevoerd. De genoemde levertijden en de verwachte (drukke) werkplanning van de aannemers hebben ook invloed op de geplande kleine asfaltonderhoudswerkzaamheden op diverse wegen in Gorinchem. Van het budget voor wegenonderhoud 2022 zal een bedrag van € 475.000 niet wordt uitgegeven (in prognose).
475
V
Het budget voor onderzoek naar inclusief onderwijs en duurzaamheid op de locatie Retranchement, het opstellen van een uitvoeringsprogramma en de kosten voor diverse verhuisbewegingen voorafgaand aan de ingebruikname van de locatie, wordt niet meer in 2022 besteed.
200
V
Het Rijk heeft ons via een aantal corona steunpakketten in 2020 en 2021 budget beschikbaar gesteld voor het borgen van de lokale culturele infrastructuur. In 2020 heeft de gemeenteraad hier € 206.000 van bestemd voor de uitvoering van een reactivatieplan cultuur, waarbij met cultuur als middel de stad niet alleen cultureel, maar ook sociaal en economisch zou worden geactiveerd. Gezien de positieve ontwikkelingen op cultureel vlak, verwachten we deze € 200.000 niet meer sec voor cultuur nodig te hebben. Op dit moment onderzoeken we de mogelijkheden om (in brede samenhang met cultuur) extra op reactivering en innovatie op sociaal en economisch vlak in te zetten, waarbij deze middelen dan kunnen worden benut. In afwachting van concrete plannen hiervoor, prognosticeren we een overschot op cultuur van € 200.000.
200
V
De verkoop van snippergroen levert naar verwachting € 25.000 op.
25
V
We vewachten dat het gereserveerde wachtgeld in 2022 niet volledig uitgekeerd zal worden. Hierdoor kan de hoogte van de voorziening wachtgeld bestuurders aan het einde van het jaar neerwaarts worden bijgesteld.
369
V
Het Rijk compenseert gemeenten voor de gederfde inkomsten over het jaar 2021. Voor Gorinchem betreft het vooral een compensatie voor niet gerealiseerde pakeeropbrengsten.
435
V
Op basis van de huidige beleidslijnen zal de bestemming van dit resultaat er bij de jaarrekening dan als volgt uitzien:
5
Gemeente Gorinchem Tussentijdse rapportage 2022
Prognose na mutatie reserves (bedragen x € 1.000)
2022
Prognose jaarrekeningresultaat voor bestemming
2.301
Toevoeging saldo grondexploitaties aan reserve Infrastructuur
-596
Budgetoverheveling onderwijsbudgetten
-200
Butgetoverhevelingen budget uitvoering reactivatieplan cultuur
-200
Verwacht jaarrekeningresultaat na bestemming
1.305
Meerjarensaldo Ook het meerjarensaldo wordt bijgesteld als gevolg van de bijstellingen in de Tussentijdse rapportage. De bijstelling in 2023 is het gevolg van een bijstelling op de kapitaallasten als gevolg van actualisering van de investeringsplanning. Ook wordt er rekening gehouden met een latere plaatsing van windmolens op Groote Haar en (gedeeltelijke) leegstand van gebouw aan het Stadhuisplein ("gebouw C"). De bijstelling in 2024 is hoofdzakelijk het gevolg van een bijstelling op de kapitaallasten. De bijstellingen in 2025 en 2026 zijn marginaal. De ontwikkelingen uit de perspectiefnota 2023-2026 zijn hierin meegenomen. Meerjarenperspectief (bedragen in € 1.000)
2023
2024
2025
2026
Begrotingssaldo (na raad juli 2022)
4.261
7.540
9.470
2.557
Effecten tussentijdse rapportage
-167
356
32
32
Bijgesteld begrotingssaldo
4.094
7.896
9.502
2.589
Verloop algemene reserve De ontwikkeling van de algemene reserve in 2022 wordt hieronder weergegeven. De algemene reserve vormt het belangrijkste onderdeel van het weerstandsvermogen, dat bij de begroting 2023 en jaarrekening 2022 geactualiseerd zal worden. Saldo algemene reserve (bedragen in € 1.000)
2022
Saldo algemene reserve conform jaarrekening 2021
29.571
Resultaatbestemming jaarrekening 2021
1.795
Af: Tussentijdse rapportage 2021 Reservering voor moties PPN 2022-2025
-70
Af: Kernwinkelgebied binnenstad Gorinchem
-230
Af: Verhuizing Kleurenlint en opening brede school Dalemplein
-11
Prognose algemene reserve ultimo boekjaar
6
31.055
Gemeente Gorinchem Tussentijdse rapportage 2022
2
Ontwikkelingen corona
Begin januari 2022 bereikte de omikrongolf Nederland. Deze verving daarmee binnen enkele weken de deltavariant. In januari 2022 vonden de eerste versoepelingen plaats van de in december 2021 afgekondigde harde lockdown. Basis- en voortgezet onderwijs en de BSO gingen weer open. Eind januari 2022 werden meer versoepelingen doorgevoerd. In februari 2022 was er veel aandacht voor de blijvende inzet van het coronatoegangsbewijs. De opening van de samenleving in 3 stappen werd toegelicht. Eind februari vervielen verschillende maatregelen, zoals de anderhalvemetermaatregel en het coronatoegangsbewijs. In maart 2022 vervielen de laatste maatregelen, zoals het dragen van een mondkapje in het openbaar vervoer. Na het vervallen van bijna alle maatregelen eind maart 2022 speelt corona een steeds kleinere in het dagelijks leven. Per 20 mei vervalt de tijdelijke coronawet. Daarnaast komt er een grotere focus op het lange termijnbeleid en het herstel van corona, bijvoorbeeld in de cultuursector. De gemeente Gorinchem heeft in 2020 en 2021 noodsteunmaatregelen en compenserende maatregelen getroffen om de gevolgen van corona voor de inwoners en bedrijven zo goed mogelijk op te vangen. Ook in de eerste maanden van 2022 zijn maatregelen getroffen, zoals bijvoorbeeld controles op en ondersteuning van de naleving van de coronatoegangsbewijzen.
Samen met het onderwijs, opvang en maatschappelijke partners is gesproken over de inzet van middelen die zijn ondervangen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs. Deze middelen worden ingezet ten behoeve van: • Herstel van de corona-gerelateerde vertraging in de leergroei en ontwikkeling van leerlingen (cognitief, sociaalemotioneel, welbevinden) • Herstel van de corona-gerelateerde toegenomen kansenongelijkheid • Het leggen van een stevigere basis voor goed onderwijs (duurzaam leereffect).
7
Gemeente Gorinchem Tussentijdse rapportage 2022
Financiële gevolgen Onderstaand overzicht met de financiële gevolgen van corona opgesteld op basis van de huidige inzichten. We verwachten dat er de tweede helft van het jaar nauwelijks extra kosten worden gemaakt of baten niet worden gerealiseerd. Dit hangt wel af van het verloop van corona. In onderstaande tabel staan de onderdelen opgenomen die invloed hebben op het begrotingssaldo. Het gaat in het bijzonder om tegenvallende inkomsten in het eerste kwartaal van 2022. Taakveld
Omschrijving (bedragen x € 1.000)
Programma 3.
Verkeer en Vervoer
2.2
Meerlasten
Niet gerealiseerde lasten
Niet gerealiseerde baten
Compen- Nummer satie Rijk
150
Parkeren
Totaal Programma 3.
-
150
1 -
Algemene dekkingsmiddelen 0.63
103
Parkeerbelasting
Totaal algemene dekkingsmiddelen.
-
Totaal Programma's
-
8
-
2
103
-
253
-
Gemeente Gorinchem Tussentijdse rapportage 2022
Nr.
Bijstelling en prognose exploitatiebudgetten
1
De lockdown leidde ook in het eerste kwartaal van 2022 tot minder bezoekers aan de binnenstad. Financieel werd dit zichtbaar door het wegvallen van een deel van de parkeerinkomsten voor de parkeergarages.
2
Als gevolg van corona zijn de opbrengsten van het straatparkeren in het eerste kwartaal van 2022 lager dan begroot. Op basis hiervan zijn de baten verlaagd met €103.000. In 2020 en 2021 zijn wij door het Rijk (gedeeltelijk) gecompenseerd voor de lagere parkeeropbrengsten als gevolg van corona. Het is nog niet duidelijk of wij door het Rijk (gedeeltelijk) in 2022 zullen worden gecompenseerd.
Er zijn diverse begrotingsposten die beïnvloed zijn door corona, maar waarvoor geldt dat het Rijk de gemeenten compenseert, of dat deze betaald worden vanuit de budgetten die vorig jaar beschikbaar zijn gesteld. Die zijn via de resultaatbestemming doorgezet van 2021 naar 2022, of worden gefinancierd vanuit de reserve Sociaal Domein. Derhalve hebben ze geen invloed op het begrotingssaldo, maar voor de volledigheid hebben we ze toch opgenomen. Financiële Omschrijving gevolgen door corona (bedragen x € 1.000) Programma 1 0.2
1.2
Burgerzaken*
3.1
Openbare orde en Veiligheid
4.3
Economische ontwikkeling*
90
90
90
143
143
143
143
1
2
300
3
300
Onderwijs Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
Totaal Programma 5.
Programma 6.
90
Economie
Totaal Programma 4. Programma 5.
Nummer
Veiligheid
Totaal Programma 2. Programma 4.
Niet Niet Compengerealiseerde gerealiseerde satie Rijk lasten baten
Bestuur en Ondersteuning
Totaal Programma 1 Programma 2.
Meerlasten
1.218
1.218
1.218
1.218
4
Sport, Cultuur en Recreatie
5.1
Sportbeleid en activering
40
40
5
5.3
Cultuurpresentatie, productie en participatie*
420
420
6
9
Gemeente Gorinchem Tussentijdse rapportage 2022
Financiële Omschrijving gevolgen door corona (bedragen x € 1.000)
Meerlasten
Totaal Programma 6. Programma 7.
Niet Niet Compengerealiseerde gerealiseerde satie Rijk lasten baten
460
460
Nummer
Sociaal Domein
6.3
Inkomensregelingen
30
30
7
6.5
Arbeidsparticipatie*
287
287
8
6.71
Maatwerkdienstverlening 18+*
111
111
9
6.72
Maatwerkdienstverlening 18-*
64
64
10
Totaal Programma 7.
492
492
Totaal Programma's
2.703
-
-
2.403
* Bij de gemarkeerde posten is sprake van (gedeeltelijke) overheveling van budgetten uit 2021. In totaal gaat het om een bedrag van € 1,05 mln. Voor de overige posten geldt dat die gecompenseerd worden door middelen die door het Rijk beschikbaar zijn gesteld.