986296 Zienswijze 1e bestuursrapportage Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid en Jeugd

Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid Postbus 166 3300AD DORDRECHT

Uw brief van:

Ons kenmerk: D-986296

Gorinchem, 19 september 2025

Uw kenmerk:

Behandelaar: mw. M. (Miriam) Teeuw-den Besten en dhr. T. (Theo) den Braanker Doorkiesnummer: 0183659474

Zaaknummer: Z/25/794134

Onderwerp: Zienswijze 1e bestuursrapportage Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid en Jeugd 2025

Geacht bestuur, Op 15 juli 2025 hebben wij uw brief ontvangen waarin u de gemeenteraad verzoekt te komen tot een zienswijze. De 1e bestuursrapportage 2025 geeft regionaal aanleiding om de gemeentelijke bijdrage voor het organisatie onderdeel Serviceorganisatie Jeugd te verhogen. Per gemeente kan dit beeld echter verschillen. U stelde de raad in de gelegenheid om uiterlijk 23 september 2025 met een zienswijze te komen. Omdat er tussen het moment van uw verzoek en 23 september geen raadsvergadering meer gepland stond in verband met het zomerreces, ontvangt u deze zienswijze iets later. Onze raadsvergadering was 25 september 2025. Wij verzoeken u om bij toekomstige verzoeken rekening te houden met de planning en control cyclus van gemeenten. Voorgestelde wijziging op vorige alinea U stelde de raad in de gelegenheid uiterlijk 23 september 2025 een zienswijze te geven. Omdat er in de periode tussen uw verzoek en 23 september geen raadsvergadering was gepland vanwege het zomerreces, was het voor de gemeenteraad feitelijk onmogelijk om binnen de door u gestelde termijn een zienswijze vast te stellen. De gemeenteraad heeft de zienswijze daarom vastgesteld in de eerstvolgende vergadering van 25 september 2025. De gemeenteraad acht het van groot belang om zijn kaderstellende en controlerende rol op adequate wijze te kunnen uitoefenen.

De raad verwacht daarom dat bij toekomstige verzoeken termijnen worden gehanteerd die het mogelijk maken om een zorgvuldige besluitvorming plaats te laten vinden. Begrotingswijziging GR DG&J 1e burap 2025- onderdeel SOJ U geeft aan dat er na een stabilisatie van twee jaar toch weer sprake is van groei in het gebruik van jeugdhulp. Deze groei was niet voorzien. Daarnaast is deze groei, conform het uitgangspunt

Stadhuisplein 1 Postbus 108 / 4200 AC Gorinchem

Telefoon: 14 0183 gemeente@gorinchem.nl

“geen groei en geen besparingen”, ook niet verwerkt in de primaire begroting 2025. Dat maakt dat u nu deze begrotingswijziging voorlegt. 2025 Op basis van de prognose in deze bestuursrapportage wordt voor 2025 € 8,1 miljoen aan hogere kosten verwacht voor de regio Zuid-Holland Zuid. € 7,2 miljoen is als gevolg van de groei in het jeugdhulpgebruik. Een aantal gemeenten kent deze groei echter niet. Wij zijn blij te constateren dat de gemeente Gorinchem tot één van de gemeenten behoort, waar een daling in jeugdhulpgebruik zichtbaar is. Hoewel wij ons realiseren dat het jeugdhulpgebruik niet altijd te voorspellen is, blijven wij ons lokaal inzetten om het jeugdhulpgebruik in Gorinchem verder te laten dalen. Dan kunnen we constateren dat ons lokale beleid rondom de Hervormingsagenda zijn vruchten begint af te werpen. Andere oorzaken stijging/daling van de kosten Naast groei noemt u een aantal andere oorzaken die leiden tot een stijging van de kosten. Het gaat dan over tariefswijzigingen of ontwikkelingen bij individuele aanbieders. Daar staat tegenover dat de “apparaatskosten voor de SOJ” lager uit lijken te vallen en er opbrengsten zijn als gevolg van “rentebaten en vrijval oude jaren”. Heel fijn dat u deze laatste post, conform ons verzoek in de zienswijze 1e bestuursrapportage 2024, verwerkt heeft in deze begrotingswijziging.

Actief betrekken bij ontwikkelingen risicobeheersing Ook schetst u in het hoofdstuk “Risicobeheersing” een aantal risico’s. Risico’s gekoppeld aan inflatie, een passend zorglandschap en financiële problemen bij cruciale aanbieders. Met name wat betreft het laatste punten vragen we u ons actief en tijdig mee te nemen als er zich ontwikkelingen voordoen. Begroting vaststellen Voor de gemeente Gorinchem stelt u voor de begroting vast te stellen op afgerond € 12.2 miljoen. Dat is een daling van ruim € 360.000 ten opzichte van de primaire begroting 2025. Deze daling wordt met name veroorzaakt door een daling in het jeugdhulpgebruik. We realiseren ons dat een daling in jeugdhulpgebruik in een paar maanden tijd om kan slaan in een stijging van jeugdhulpgebruik als gevolg van één of twee kinderen extra in “duurdere” zorg. Toch stemt deze ontwikkeling ons positief. Met dit in gedachte kunnen wij instemmen met de voorgestelde begrotingswijziging voor het jaar 2025. Meerjarig perspectief U geeft aan dat de groei van het jeugdhulpgebruik (regionaal) vooral zichtbaar was in 2024, na vaststelling van de begroting 2025. Op dit moment is de groei in 2025 beperkt. En in Gorinchem zien we nu een daling. Dat roept de vraag op wat de ingezette daling in jeugdhulpgebruik in de gemeente Gorinchem op dit moment betekent voor de onlangs vastgestelde begroting 2026.

De daling, zoals deze nu geconstateerd wordt in de 1e bestuursrapportage 2025 is immers nog niet

meerjarig verwerkt. En of deze daling voor de gemeente Gorinchem doorzet, is op dit moment nog niet goed in te schatten. Naast deze daling geeft u aan dat het Verbeterprogramma Betaalbare en Beschikbare jeugdhulp en de aanscherping in de toegang tot zorg die we regionaal en lokaal voor ogen hebben, moeten leiden tot een reductie van kosten. Ook lokaal blijven wij ons inspannen om besparingen te realiseren. Dit doen we onder andere door uitwerking te geven ons lokale Plan van Aanpak Hervormingsagenda Jeugd. Wij verzoeken u dan ook om deze ontwikkelingen en in relatie daarmee het jeugdhulpgebruik goed te monitoren. En als blijkt dat de daling in de gemeente Gorinchem doorzet, zien we dit graag meerjarig verwerkt in een dalende bijdrage voor de gemeente Gorinchem. Overige ontwikkelingen Dienst Gezondheid en Jeugd Voor de organisatieonderdelen GGD, Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten (LVS) en Veilig Thuis laat de prognose bij de 1e bestuursrapportage 2025 een positief resultaat van circa € 865.000 zien. De prognose is omgezet naar een begrotingswijzing en deze is door het Algemeen Bestuur vastgesteld vanwege begrotingsrechtmatigheid.

Aangezien de totale omvang van de gemeentelijke bijdrage niet wijzigt voor de onderdelen GGD, LVS en Veilig Thuis, wordt, gelet op artikel 39 van de Gemeenschappelijke Regeling, over de hiermee samenhangende begrotingswijziging geen zienswijze gevraagd. Toch willen we in deze zienswijze wel aandacht vragen voor twee zaken: Veilig Thuis U geeft aan dat het aantal meldingen in 2025 verder is gestegen. Wij vinden dat dat niet uit moet maken. We willen immers dat mensen blijven melden bij Veilig Thuis als het echt nodig is. Dat deze stijging in relatie tot de beschikbare middelen mede de oorzaak is van het overschrijden van wettelijke termijnen baart ons zorgen. Onze meest kwetsbare inwoners moeten immers zo snel mogelijk gezien, gehoord en ondersteund worden. Een deel van de oorzaak ligt in het niet tijdig kunnen overdragen van meldingen aan ketenpartners zoals het lokale team. Daarvoor bent u al enige tijd in overleg met de gemeenten en de lokale teams. We waarderen het dat u dit in gezamenlijkheid oppakt. U geeft echter ook aan dat het in 13% van de gevallen niet lukt om de casuïstiek binnen 14 dagen over te dragen. Dat betekent dat het in andere gevallen wel lukt of dat er een andere oorzaak ten grondslag ligt aan het overschrijden van de termijnen. Zoals de complexiteit van casuïstiek.

Graag zouden we in een volgende rapportage ook wat meer inzicht krijgen in de andere oorzaken die leiden tot het overschrijden van de wettelijke termijnen. Het gaat immers om de meest kwetsbare inwoners van onze gemeente c.q. regio. Wij blijven u verzoeken ons actief op de hoogte te houden van alle ontwikkelingen. Daarnaast verzoeken wij u om gezamenlijk met de regio gemeenten te zoeken naar structurele oplossingen zodat de beschikbaarheid en tijdigheid van de desbetreffende zorg niet (verder) onder druk komt te staan. Tijdelijk Huisverboden In uw bestuursrapportage geeft u aan dat het aantal verzoeken tot tijdelijke huisverboden gestegen is. U lijkt daarbij te suggereren dat dit een onwenselijke situatie is. Wij zien het toepassen ervan echter van toegevoegde meerwaarde. Het biedt ruimte om rust te creëren en hulpverlening op gang te krijgen. Dat hierover gesprekken worden gevoerd met gemeenten is bij

ons niet bekend. Wij vragen u hier actief afstemming over te zoeken met ons. Zo kunnen we deze, in onze ogen waardevolle interventie, inzetten waarvoor hij bedoeld is. Het positieve resultaat Gezien de omvang van het voordeel (€ 865.000,00) en de bezuinigingsopgave waar we voor staan, stellen wij voor om -bij hoge uitzondering- de inwonerbijdrage wel voor dit volledige bedrag neerwaarts aan te passen en al lopende dit jaar te restitueren aan de gemeenten. Hierdoor kunnen gemeenten dit voordeel al ten gunste van 2025 (i.p.v. 2026 bij het vaststellen van de jaarstukken 2025) boeken. Gemeenschappelijke adviescommissie Als gemeenteraad van Gorinchem hebben we al meermalen ingezet op een gemeenschappelijke adviescommissie. Acht van de tien gemeenten zijn hier voorstander van. In de zienswijze bij de begroting 2026 hebben we u verzocht om hier duidelijkheid over te geven. Het standpunt van de twee andere gemeenten zijn ons niet bekend. Kunt u, in uw reactie op deze zienswijze, aangeven hoever het hiermee staat en of er al voorbereidingen worden getroffen om deze commissie vorm te geven?

Tot slot Wij zien uw reactie met vertrouwen tegemoet en spreken de verwachting uit dat de door ons ingebrachte punten hun weg zullen vinden in de uitvoering. Hoogachtend,

De gemeenteraad van Gorinchem, De griffier,

De voorzitter,