931722- concept raadsvoorstel

Raadsvoorstel: Z/24/776761/D-931722 Onderwerp: Zienswijze 1e bestuursrapportage GR DG&J 2024 en Indexering JGZ

Datum: 22 juli 2024 Portefeuillehouder: Eva Dansen I&O: 5 september 2024/ B&A 19 september 2024 Raadsvergadering: 26 september 2024 Opsteller: Teeuw-den Besten, Miriam & Braanker den, Theo Geeft voorstel begrotingswijziging: Ja/Nee

Onderwerp: Zienswijze 1e bestuursrapportage Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd (GR DG&J) 2024 en Indexering JGZ Voorstel: Wij stellen u voor: 1. Met bijgevoegde zienswijze ((D-932137) te reageren op de 1e bestuursrapportage GR DG&J 2024 en indexering Jong JGZ 2024 en 2025. 2. De gevolgen van de genoemde meerkosten, zijnde: - De gevraagde extra bijdrage GR DG&J ad € 651.454 te verwerken via een begrotingswijziging en ten laste brengen van de Reserve Sociaal Domein; - De gevraagde extra inwonersbijdrage als gevolg van de indexering Jong JGZ ad € 26.437, voor 2024 te verwerken via een begrotingswijziging en ten laste brengen van de Reserve Sociaal Domein; Aanleiding: In de vergadering van het algemeen bestuur van de GR DG&J van 11 juli 2024 is de 1 e bestuursrapportage 2024 behandeld. Daarnaast is ook het verzoek van Jong JGZ tot toekenning van een aanvullende indexatie voor de jaren 2024 en 2025 en de daarmee samenhangende aanvullende inwonerbijdrage voor de uitvoering van de Jeugdgezondheidszorg besproken. Beide onderwerpen geven aanleiding tot een verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Dat is de reden om, conform artikel 39 van de gemeenschappelijke regeling, u om een zienswijze te vragen. Op 17 juli 2024 is het verzoek bij uw raad binnengekomen om uw zienswijze hierop kenbaar te maken voor 26 september 2024.

Beoogd effect: Met dit voorstel beogen wij u te ondersteunen in het geven van uw zienswijze op de 1 e bestuursrapportage 2024 GR DGJ en indexering Jong JGZ en de financiële gevolgen voor de gemeente Gorinchem Argumenten: 1e burap 2024 GR DG&J 1.1 Sinds twee jaar is er regionaal toch weer sprake van een groei in het jeugdhulpgebruik Deze groei was niet voorzien, aldus de Service Organisatie Jeugd, bij het opstellen van de begroting 2025 of zichtbaar bij de jaarrekening 2023. Wel zijn er regionaal verschillen te zien. Sommige gemeenten laten een flinke groei zien, andere gemeenten laten geen groei zien. De gemeente Gorinchem laat een lichte groei zien. Van de gevraagde 8,3 miljoen komt ongeveer 3 ton ten laste van de gemeente Gorinchem. Deze lichte groei kan heel goed het gevolg zijn van één of twee jeugdigen extra in “duurdere” zorg. Zowel regionaal als lokaal wordt er gestuurd op het nemen van maatregelen om deze groei te laten afnemen. Er gaat onder andere strakker gestuurd worden op het normenkader, door meer vastleggen van de benodigde zorg aan de voorkant. Daarnaast wordt op dit moment de huidige inkoop geëvalueerd. Onderdeel van deze evaluatie is de sturing van gemeenten op de inzet van zorg. Ook de bestuursopdracht “Verkenning bijdrage GR DG&J aan financiële problematiek gemeenten” van december 2023 moet bijdragen aan het terugdringen en beheersbaar houden van de kosten.

Stadhuisplein 1 Postbus 108 4200AC Gorinchem

T 140183 F 0183-630540

E gemeente@gorinchem.nl I www.gorinchem.nl

Tot slot worden er maatregelen getroffen in het kader van de Hervormingsagenda jeugd. Zowel regionaal als lokaal. Tijdens de I&O van 5 september 2024 bent u hierover geïnformeerd. 1.2 De begroting 2024 is gecorrigeerd voor de actuele indexatie en overige tariefaanpassingen. Op basis van een landelijke nacalculatie is er sprake van een aangepaste hogere indexering voor 2024. De indexatie bedraagt 6,1%. In de begroting was- in lijn met de kaderbrief- rekening gehouden met 3,6%. Voor Gorinchem betekent dit een ophoging van bijna 3 ton euro. 1.3 Landelijke en regionale (inhoudelijke) ontwikkelingen zorgen voor extra kosten en/of meevallers Zoals ook weergegeven bij de begroting 2025 zorgt een aantal landelijk en/of regionaal ingezette beleidsontwikkelingen voor (tijdelijk) extra kosten. Deze ontwikkelingen spelen ook in 2024. Denk hierbij onder andere aan het af- en ombouwen van residentiële (gesloten) jeugdzorg. Maar ook de landelijk gemaakte afspraken over de verlaging van de caseload van jeugdbeschermers brengen extra kosten met zich mee. Niet alle ontwikkelingen tellen even zwaar mee in elke gemeente. Zo heeft de gemeente Gorinchem op dit moment geen kosten op “verkleinen groepen 3Milieu voorzieningen.” Daarnaast is er ook een aantal posten die zorgen voor een financiële meevaller. Zie paragraaf financiën voor een totaaloverzicht.

Naast de indexering en groei jeugdhulpgebruik zit de overige gevraagde extra bijdrage in deze posten. 1.4 Op diverse onderdelen is er sprake van een groei van het aantal meldingen Er is sprak van een groei van meldingen en casuïstiek in de onderdelen Veilig Thuis (VT), Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten (LVS) en Gemeentelijke Gezondheidsdienst/Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (GGD/OGGZ). Zoals in de conceptbegroting 2025 al aangegeven, zet in de periode waarover de 1e bestuursrapportage rapporteert, deze groei door. De prognose laat zien dat de DG&J, exclusief Jeugd (SOJ) naar verwachting het jaar 2024 afsluit met een beperkt negatief resultaat van circa € 10.000. Dit resultaat is een optelsom van diverse voor- en nadelen. De DG&J verwacht door bijsturing dit resultaat terug te kunnen brengen naar een neutraal beeld. Indexering JongJGZ 1.5 De uitvoering van Jeugdgezondheidszorg betreft wettelijke taken Het verzoek van Jong JGZ tot toekenning van een aanvullende indexatie voor de jaren 2024 en 2025 en de daarmee samenhangende aanvullende inwonerbijdrage voor de uitvoering van de Jeugdgezondheidszorg, betreft de uitvoering van wettelijke taken, waar inhoudelijk ook geen commentaar op is. Over de hoogte van de aanvullende indexatie zijn diverse gesprekken gevoerd, dat heeft geleid tot het inzicht dat we JongJGZ hier gedeeltelijk in moeten compenseren.

We maken echter wel onderscheid tussen 2024 en 2025. 1.6 De gevraagde indexering is het gevolg van CAO wijzigingen Jong JGZ heeft aangegeven dat zij niet binnen de gestelde indexatie voor het jaar 2024 en verder de uitvoering kan laten plaatsvinden. De fors gestegen loonkosten zijn het gevolg van wijzigingen binnen de CAO (een hogere CAO dan die van de DG&J). Het voorstel is daarom om een indexering toe te kennen voor 2024 die overigens lager is dan door JongJGZ gevraagd en meer in lijn is met die van de DG&J zelf. Wel is het voorstel om pas op de plaats te maken voor 2025. Het gaat uit boven de contractafspraken en wordt op voorhand volledig bij de gemeenten neergelegd. Voorstelbaar is dat voor deze extra indexering 2025 eerst de opdracht verstrekt wordt om binnen de eigen begroting van JongJGZ structureel ruimte/dekking te vinden. Risico’s: De jeugdzorg kent een open einde regeling We zien diverse ontwikkelingen die gerelateerd zijn aan het jeugdhulpgebruik en als risico aangemerkt kunnen worden. Dit betreft inhoudelijke beleidsontwikkelingen zoals eerder benoemd en opgenomen in gevraagde gemeentelijke bijdrage. Maar ook het nog tot 5 jaar terug mogen declareren van PGB budgetten

is een mogelijk risico. De gemeente kent een zorgplicht voor jeugdzorg. Dat betekent dat de uiteindelijk geleverde zorg aan het eind van een kalenderjaar betaald moet worden. We zien de laatste jaren een positieve ontwikkeling in de voorspelling van de Service Organisatie Jeugd (SOJ). Dat neemt niet weg dat de uiteindelijke kosten altijd lager of hoger kunnen uitvallen dan begroot. Eén jeugdige in zware zorg kan al snel voor een verhoging van 1 a 2 ton op jaarbasis zorgen. De door de SOJ ontvangen maandrapportages geven elke maand de meest actuele cijfers. Er zal waarschijnlijk spanning ontstaan tussen oplopende kosten jeugdzorg en een dalende Rijksbijdrage. In de Hervormingsagenda Jeugd zijn een aantal programmalijnen opgenomen die moeten leiden tot een afname van de kosten. In lijn hiermee worden de rijksbijdragen sterk afgebouwd. Als het niet lukt de kosten te laten dalen, ontstaat er een tekort tussen rijksbijdragen en kosten jeugdhulp. Daar staat tegenover dat het Rijk heeft toegezegd gemeenten te zullen compenseren als blijkt dat zij zich inspannen, maar resultaten uitblijven omdat er ontwikkelingen zijn die buiten de invloedsfeer van gemeenten liggen. Financiën: 1e burap 2024 GR DG&J De prognose van de kosten 2024 neemt ten opzichte van de begroting toe met € 16,8 miljoen (12,2%). Het beeld per gemeente varieert sterk.

Er zijn ook enkele gemeenten waarbij de verwachte kosten lager uitkomen dan de begroting. Per saldo stijgen de gemeentelijke bijdragen met € 16,2 miljoen (11,7%). Regionaal en lokaal zien we het volgende beeld en lokaal zien we het volgen beeld:

Bedragen * € 1.000 Gemeentelijke bijdragen begroting 2024 Indexatie 2024 hoger dan begroot Niet gerealiseerde besparingen gemeenten opgenomen in de begroting (of groei hoger dan besparingen) Extra kosten jeugdhulp voorziening "De Break" Verkleinen groepen 3Milieu Verlagen caseload jeugdbeschermers Beëindiging gezinshuis en overgang jeugdigen naar kleinschalige woonvoorziening Verlagen bezettingsgraad in tarieven Jeugdzorgplus van 95% naar 90% Rentebaten en vrijval oude jaren Lagere apparaatskosten SOJ Per saldo groei jeugdhulpgebruik Gemeentelijke bijdragen eerste bestuursrapportage

Regio € 138.403 € 3.460 € € € €

2.200 250 1.269 1.489

€ € € € € €

Gorinchem € 11.209 € 258

€

24

€

145

584

€

57

244 -1.385 -200 8.334 154.648

€ € € € €

24 -135 -20 299 11.861

De gevraagde extra bijdrage GR DG&J voor de gemeente Gorinchem bedraagt € 651.454. Omdat het een incidentele extra bijdrage voor 2024 betreft wordt deze bijdrage ten laste gebracht van de hiervoor bestemde Reserve Sociaal Domein. Dit kan na besluitvorming verwerkt worden door middel van een begrotingswijziging.

De prognose rondom het stijgen van de meldingen op de onderdelen GGD, LVS en VT is omgezet naar een begrotingswijzing, en deze is door het Algemeen Bestuur vastgesteld. Dit vanwege begrotingsrechtmatigheid. Aangezien de totale omvang van de gemeentelijke bijdrage niet wijzigt, wordt, gelet op artikel 39 van de Gemeenschappelijke Regeling, over de hiermee samenhangende begrotingswijziging geen zienswijze gevraagd. Indexering Jong JGZ De gevraagde extra bijdrage GR DG&J (onderdeel JGZ) voor de gemeente Gorinchem bedraagt € 26.437 voor het jaar 2024 en € 33.343, voor het jaar 2025. Deze extra bijdrage wordt voor 2024 ten laste gebracht van de Reserve Sociaal Domein. Dit kan na besluitvorming verwerkt worden door middel van een begrotingswijziging. Vooralsnog wordt voorgesteld om niet in te stemmen met de gevraagde verhoging van de inwonersbijdrage als gevolg van de extra indexering voor 2025 Participatie: Niet van toepassing. Communicatie: De definitieve zienswijze wordt namens het college en de raad aan het bestuur van de gemeenschappelijke regeling aangeboden. Duurzaamheid: Niet van toepassing. Vervolgproces: Het Algemeen Bestuur van de GR DG&J neemt op 7 november 2024 een definitief besluit. Hierbij betrekken zij de ingediende zienswijzen van de tien gemeenten in Zuid-Holland Zuid.

Bijlagen: Concept Zienswijze gemeente Gorinchem Brief zienswijze 1e burap 2024 GR DG&J 1e burap 2024 GR DG&J

Burgemeester en wethouders van Gorinchem, de secretaris, de burgemeester,

Raadsbesluit De gemeenteraad van Gorinchem, Gelet op het raadsvoorstel van het college d.d. 20 augustus 2024 Gelet op de wettelijke bepalingen gemeenschappelijke regeling DG&J Besluit: 1. Met bijgevoegde zienswijze (D-932137) te reageren op de 1e bestuursrapportage GR DG&J 2024 en indexering Jong JGZ 2024 en 2025. 2. De gevolgen van de genoemde meerkosten, zijnde: -

De gevraagde extra bijdrage GR DG&J ad € 651.454 te verwerken via een begrotingswijziging en ten laste brengen van de Reserve Sociaal Domein;

-

De gevraagde extra inwonersbijdrage als gevolg van de indexering Jong JGZ ad € 26.437, voor 2024 te verwerken via een begrotingswijziging en ten laste brengen van de Reserve Sociaal Domein.

Aldus besloten in de raadsvergadering van 26 september 2024

Griffier,

Voorzitter,