9. Algemene Beschouwingen SP

Eerste termijn begroting SP Ja voorzitter dank u wel, Allereerst zou ik kort willen zeggen dat ik het bijzonder grote eer vind om vandaag na 4 weken raadslidmaatschap de begrotingsbehandeling namens de SP te mogen doen! Voorzitter dan het inhoudelijke deel. Voor de SP is deze begroting een mooi moment om zowel vooruit te kijken als huidige programma’s te evalueren. Er is immers dit jaar een gloednieuw college aangetreden. Dit nieuwe college zal het bestaande beleid voortkomend uit de diverse opgestelde visiedocumenten correct uit moeten voeren. Tevens zal dit college compleet nieuw beleid moeten maken. Voorzitter, toen we de begroting indoken kwam mijn fractie al snel tot de ontdekking dat er binnen de begroting eigenlijk twee zaken centraal staan. Respectievelijk, temporiseren en prioriteren. Dit in relatie tot het vastgestelde investeringsplafond voor nieuwe investeringen van vijf miljoen. Deze noodzaak tot het temporiseren en prioriteren in relatie tot het investeringsplafond, wordt wat de SP betreft goed samengevat op pagina 13. Aangezien dat deze tekst een belangrijke relatie heeft tot de rest van de begroting zou het ik graag letterlijk citeren. Op pagina 13 lezen we: We zien na jaren van afbouw van de rente op de kapitaalmarkt dat inmiddels een opwaartse lijn is ingezet.

Het nu loslaten van dit plafond zou binnen afzienbare tijd kunnen leiden tot het moeten ingrijpen in de begroting, omdat het rentebudget dan niet meer toereikend is voor de rentekosten. We kijken daarom naar alternatieven om toch de komende jaren de noodzakelijke investeringen te kunnen doen. En nu komt het voorzitter: Mogelijk kunnen investeringen worden getemporiseerd of worden stopgezet, waarmee er ruimte ontstaat voor andere investeringen. Maar we verwachten ook dat het nodig is om extra ruimte te creëren. We denken dan vooral aan het sparen vanuit de begrotingssaldi. Dus voorzitter, in het kort: Een aanpassing van het investeringsplafond is geen optie. Voor de investeringen die er op termijn gedaan moeten worden betekent dat dus dat bij investeringen waarvoor nog geen of te weinig geld gereserveerd is er een prioriteitenlijstje zal moeten worden gemaakt. Niet alles is namelijk meer mogelijk en er zal dus waarschijnlijk zelfs ouderwets gespaard moeten gaan worden. En voorzitter dat is wat mij betreft vanavond een oproep waard naar de collega´s. Namelijk; wat zijn nu de onderwerpen die we als gemeenteraad echt belangrijk vinden en waar willen we als gemeenteraad prioriteit aan willen geven. Als namelijk alle projecten een prioriteit zijn, is eigenlijk niks een prioriteit.

Voorzitter, naast deze oproep aan de collega’s, is dit wat mij betreft een nog grotere oproep en vraag aan het college. Namelijk waar wil het college de prioriteit aan geven met een gelimiteerde investeringsruimte? Deze vragen omtrent de prioritering en temporisering zou ik graag per thema willen bespreken. En voorzitter om dan met het thema stedelijke ontwikkeling en vernieuwing te beginnen. Er wordt binnen de begroting genoemd dat de stedelijke ontwikkeling een aanzienlijke en dus grote investeringsruimte vraagt. Zoals op pagina 6 genoemd is het voornemen om het project De ‘vleugels van de stad’ te concretiseren en moet Gorinchem aan de slag met het verstevigen van de woningvoorraad, maar dit vraagt natuurlijk investeringsruimte. Voorzitter dat roept de vraag op, heeft het college voldoende zicht op de financiële vraag die als het gaat om stedelijke vernieuwing aanstaande jaren gevraagd gaat worden? Deze behoefte aan financiële ruimte voor de stedelijke ontwikkeling komt later in de begroting weer aan de orde. Zo staat er op pagina 74: ‘Vanuit de visie 'vleugels van de stad', Gorinchem Noord en de stedelijke vernieuwing in de Haarwijk en de Gildenwijk gaan we verschillende stedelijke ontwikkelingsprojecten realiseren. Gecombineerd met beperkte

financiële ruimte én bouwkostenstijgingen, zien we ons genoodzaakt het geheel van investeringen in de stad integraal te bezien en een strategie te ontwikkelen wat we wanneer in welke volgorde aanpakken.’ Voorzitter het zal u niet verbazen dat ik daar ook een aantal vragen over heb. Allereerst hoe groot acht het college de impact van de stijgende bouwkosten op de uitdagingen die er aanstaande jaren zijn als het gaat om de stedelijke ontwikkeling? Dan ten tweede voorzitter, aangezien het college nu al opmerkt dat er prioriteiten moeten worden gesteld als het gaat om woningbouw en stedelijke ontwikkelingsprojecten, aan welke projecten wil het college dan de prioriteit geven? Dan voorzitter het tweede thema waar ik specifiek aandacht wil vragen in relatie tot het temporiseren en het prioriteren is mobiliteit. Afgelopen week kregen we het nieuwe plan voor de Banneweg, een stuk van de stationsweg en de rotonde tussen de bruggen gepresenteerd. Nu gaat het hier voornamelijk om gereserveerd geld waardoor het niet het investeringsplafond raakt, maar het feit dat er 14.4 miljoen wordt gevraagd geeft wel de grote behoefte aan financiële middelen bij dit soort infrastructurele projecten aan. Voorzitter, gelet op de opgestelde mobiliteitsvisie is het realistisch dat er aankomende jaren een grote financiële behoefte in het thema verkeer en vervoer blijft bestaan.

Alleen moet er binnen dit thema ook geprioriteerd en getemporiseerd worden volgens de begroting. Zo staat er letterlijk in de begroting bij dit thema dat er de noodzaak is het geheel van investeringen in de stad integraal te bezien, waarbij ook naar de volgorde van uitvoer moet worden gekeken (pagina 30). En voorzitter daar heeft de SP een aantal vragen over. Ten eerste in hoeverre verwacht het college dat deze prioritering en temporisering zoals genoemd in de begroting een invloed gaat hebben op de uitwerking van bestaand beleid omtrent mobiliteit, bijvoorbeeld de mobiliteitsvisie? En ten tweede voorzitter, aan welke projecten is het college voornemens als het gaat om verkeer en vervoer prioriteit te geven en welke projecten worden dan vervolgens uitgesteld (getemporiseerd)? Kortom, voorzitter de SP wil naar aanleiding van deze begroting een belangrijke boodschap meegeven aan het college. Zo heb ik naar aanleiding van de begroting meermaals aangegeven dat er een noodzaak is om prioriteiten te stellen. Ik zou het college vooral aan willen moedigen om hier vooral een aansturende rol in te durven nemen. Dus als het gaat om het stellen van die prioriteiten, geef vooral bij de gemeenteraad aan wat jullie belangrijk vinden en wat jullie het belangrijkste vinden in relatie tot het gelimiteerde budget.

Dan is de raad vervolgens goed gepositioneerd om wat van die prioritering te vinden en daar vervolgens naar te handelen. Dan voorzitter zou ik buiten het temporiseren en prioriteren van programma’s op een aantal lopende ontwikkelingen in willen gaan. Om te beginnen de invoering van het DIFTAR-systeem. De SP krijgt steeds meer signalen binnen uit de stad dat onze inwoners echt niet zitten te wachten op de invoering van dit systeem. Ook heeft de gemeenteraad mogen vernemen dat de invoering van het DIFTAR-systeem forse vertraging oploopt. Daarnaast zijn inmiddels diverse gemeenten gestopt met het DIFTAR-systeem, zoals gemeente Arnhem. Mijn fractie heeft dus wel een aantal vragen over de aanstaande invoering. Mocht nu namelijk blijken dat het DIFTAR-systeem niet het gewenste effect heeft. Waarbij dus geen vermindering in de hoeveelheid ingeleverd afval ontstaat, de kosten op het inzamelen van afval enorm toenemen of de hoeveelheid bijgezet afval (oftewel afvaldumpingen) toeneemt, wat is het college dan voornemens te gaan doen? En dan een laatste ontwikkeling waar ik graag naar zou willen kijken voorzitter, namelijk het vergroenen van Gorinchem. Hoewel ik hier in eerste instantie een aantal moties over wilde indienen ben ik mening dat het spreken over de vergroening van Gorinchem beter op zijn plek komt de 22ste op de raadsagenda.

Wel heeft mijn fractie voor nu een aantal lopende ontwikkelingen waar de SP graag aandacht voor zou willen vragen. En dan specifiek de ontwikkelingen als het gaat om

opwekking van zonne-energie. Het zal niemand verbazen dat de SP groot voorstander is van zonneenergie. Op pagina 69 staat dat de gemeente meer wil inzetten op het dakpotentieel voor de opwekking van groene energie in samenwerking met bedrijven, maatschappelijk vastgoed, woningcorporaties, woningeigenaren en VvE’s. Voorzitter laat ik voorop stellen dat de SP dat een buitengewoon goede zaak vind. Verduurzamen doe je immers niet vanuit het gemeentehuis, maar samen met je inwoners. Desondanks voorzitter ook hier hebben wij een tweetal vragen, namelijk: wat gaat de gemeente doen om deze maatschappelijke partners te verleiden om het dakpotentieel te benutten? En ten tweede, stel diverse van deze maatschappelijke partners willen of kunnen niet meewerken om hun dakpotentieel te benutten, wat is het college dan voornemens te doen? En daarmee sluit ik mijn eerste termijn voorzitter, dank u wel.

Samenvatting vragen voor beantwoording Stedelijke vernieuwing 1. Heeft het college voldoende zicht op de financiële vraag die als het gaat om de stedelijke vernieuwing de aanstaande jaren gevraagd gaat worden? 2. Hoe groot acht het college de impact van de stijgende bouwkosten op de uitdagingen die er aanstaande jaren zijn als het gaat om de stedelijke ontwikkeling? 3. Aangezien het college nu al opmerkt dat er prioriteiten moeten worden gesteld als het gaat om woningbouw en stedelijke ontwikkelingsprojecten, aan welke projecten wil het college dan de prioriteit geven? Mobiliteit 4. In hoeverre verwacht het college dat de prioritering en temporisering zoals genoemd in de begroting een invloed gaat hebben op de uitwerking van bestaand beleid omtrent mobiliteit, bijvoorbeeld de mobiliteitsvisie? 5. Aan welke projecten is het college voornemens als het gaat om verkeer en vervoer prioriteit te geven en welke projecten worden dan vervolgens uitgesteld? Diftar 6. Mocht blijken dat het DIFTAR-systeem niet het gewenste effect heeft. Waarbij dus geen vermindering in de hoeveelheid ingeleverd afval ontstaat en de hoeveelheid bijgezet afval (oftewel afvaldumpingen) toeneemt, wat is het college dan voornemens te gaan doen? Verduurzaming 7. Wat gaat de gemeente doen om onze maatschappelijke partners te verleiden om hun dakpotentieel te benutten? 8.

Stel diverse van deze maatschappelijke partners willen of kunnen niet meewerken om hun dakpotentieel te benutten, wat is het college dan voornemens te doen?