807581 - Rvs Dienst Gezondheid en Jeugd.pdf

Raadsvoorstel: Z/22/733303/D-807581 Onderwerp: Zienswijze begroting 2023, jaarstukken 2021 en resultaatbestemming 2021 Dienst Gezondheid & Jeugd (DG&J).

Datum: 24 mei 2022 Portefeuillehouder: Eelke Kraaijeveld I&O: 2 juni 2022 B&A / Raadsvergadering: 16 juni/23 juni 2022 Opsteller: Braanker, Theo den/Miriam Teeuw Geeft voorstel begrotingswijziging: Ja

Onderwerp: Zienswijze begroting 2023, jaarstukken 2021 en resultaatbestemming 2021 Dienst Gezondheid & Jeugd (DG&J). Voorstel: Wij stellen u voor: 1. Met bijgevoegde zienswijze (Z/22/733303) te reageren op de jaarrekening en het jaarverslag 2021 en de begroting en het jaarplan 2023 van de gemeenschappelijke regeling DG&J; 2. De in de ontwerpbegroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026 genoemde meerkosten, zijnde: - De indexeringsbijdrage SOJ ad € 190.800 en € 42.400 voor DGJ (structureel/2023-2026) - De meerkosten DGJ ad € 15.500 (alleen voor ontwerpbegroting 2023) - De meerkosten SOJ voor de ontwerpbegroting 2023 ad. € 2.220.200 en voor de meerjarenraming 2024-2026 jaarlijks € 2.255.400 te verwerken in de uitwerking van de Perspectiefnota 2023 – 2026; 3. Het nadelig resultaat 2021 van de DG&J ad € 4.000 te verwerken via een begrotingswijziging en ten laste te brengen van het begrotingssaldo. Aanleiding: De Wet gemeenschappelijke regelingen gaat uit van een zienswijzeprocedure op de ontwerpbegroting, de jaarstukken en voorstellen resultaatbestemming van gemeenschappelijke regelingen, waaronder DG&J. In de financiële verordening is in artikel 21 aangegeven dat het college de raad een bundel van zienswijzen begroting, jaarstukken en resultaatbestemming voorlegt. De zienswijze is als bijlage bij dit raadsvoorstel opgenomen.

Beoogd effect: Met dit voorstel bereiden wij uw raad een zienswijze voor en bieden wij inzicht in de begroting 2023 en jaarstukken 2021 van de DG&J en de financiële gevolgen voor de gemeente Gorinchem. Argumenten: Dienst Gezondheid & Jeugd (DG&J) 1.1. De concept zienswijze bevat instemming met het voorgestelde financiële scenario, uitbreiding Veilig Thuis en Meldpunt Zorg en Overlast - Voor de Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) is in de zienswijze opgenomen dat Gorinchem vooralsnog instemt met het voorgestelde scenario als uitgangspunt voor de begroting 2023 en de meerjarenbegroting en daarmee rekening houdt met een autonome groei voor de jaren 2022-2025 van respectievelijk 5%-2,5%-0%. - Voor Veilig Thuis is in de zienswijze opgenomen dat vooralsnog ingestemd wordt met de tijdelijke formatie uitbreiding van de functie maatschappelijk werk (3,67 fte) voor het jaar 2023. Dit onder de voorwaarde dat zowel bij de 1e als 2e bestuursrapportage 2022 wordt toegelicht of de uitbreiding nog noodzakelijk is. - Voor de gevraagde formatie uitbreiding meldpunt Zorg en Overlast is in de zienswijze opgenomen dat hiermee wordt ingestemd voor een periode van 3 jaar. Daarna zal opnieuw beoordeeld moeten worden over de formatie uitbreiding nog noodzakelijk is.

Stadhuisplein 1 Postbus 108 4200AC Gorinchem

T 140183 F 0183-630540

E gemeente@gorinchem.nl I www.gorinchem.nl

2.1 De ontwerpbegroting 2023 voldoet aan de wettelijke verplichtingen. 2.2 Wij kunnen ons vinden in de ontwerpbegroting 2023 en de meerjarenraming 2024 – 2026. De begroting is meerjarig sluitend. De indexering, de hogere kosten voor de uitvoering van de taken van de DG&J en de hogere kosten voor de SOJ wijken af. De kosten van de indexering krijgen wij vergoed via het gemeentefonds. De hogere kosten voor het SOJ krijgen wij naar verwachting gecompenseerd via een hogere bijdrage uit het gemeentefonds. De meerkosten zullen we verwerken in de Perspectiefnota 2023 – 2026. 2.3 Wij kunnen ons vinden in de door de Dienst voorgestelde programmabegroting voor het onderdeel SOJ waarbij rekening gehouden wordt met autonome groei. In de meerjarenbegroting geeft de Dienst ons inzicht in de autonome groei van de afgelopen jaren. Groei die er de laatste jaren steeds voor gezorgd heeft dat we tussentijds, middels een begrotingswijziging, onze bijdrage aan de dienst moesten ophogen. De wens om meer realistisch te begroten aan de voorkant is uitgesproken door u als raad en ook door de Dienst omarmd. Zij adviseert ons dan ook om bij het bepalen van de bijdrage aan hun als Dienst, rekening te houden met een autonome groei. Er zijn nog verschillende onzekere factoren te noemen (zie paragraaf risico’s).

Toch lijkt het vooralsnog verstandig om met het voorstel van de Dienst in te stemmen en uit te gaan van 5% groei in 2022 en 2,5% groei in 2023. We verwachten deze extra jeugdhulp-kosten te kunnen dekken vanuit de, als gemeente te ontvangen, (hopelijk nu structurele) rijksmiddelen voor de jeugdzorg. De meicirculaire zal ons hier duidelijkheid over geven. 2.4 Wij kunnen ons vinden in de formatie uitbreiding bij Veilig Thuis Eind 2021 constateerde Veilig Thuis (VT) dat de begrote capaciteit op dat moment onvoldoende was om de taken van VT ZHZ in 2022 en verder binnen de wettelijk gestelde termijnen uit te kunnen voeren. Door middel van een begrotingswijziging 2022 is hier formatie-uitbreiding voor gevraagd (circa 615K regionaal). Deels incidenteel en deels structureel. Het AB DG&J heeft deze structurele bijdrage (meerjarig) en incidentele bijdrage (2022) na een zienswijze ronde vastgesteld op 7 april 2022. De incidentele formatie-uitbreiding (circa 315K regionaal) had tot doel om alle gemeenten extra tijd te geven om er voor te zorgen dat de lokale teams voldoende waren toegerust om de casuïstiek met veiligheidsvraagstukken goed op en over te kunnen pakken (grotendeels binnen het project “Veilig Opgroeien is Teamwerk”). Het doel was om in 2022 het incidentele deel indien mogelijk af te bouwen.

In het nu voorliggende voorstel begroting 2023 wordt aangegeven dat de incidentele middelen nog niet afgebouwd kunnen worden. De DG&J vraagt dus ook voor 2023 deze incidentele middelen aan. Daarnaast worden de eerder vastgestelde structurele formatie-uitbreiding nu meerjarig verwerkt in de begroting. Omdat het hier gaat om de meest kwetsbare jeugdigen in onze samenleving, vinden we het belangrijk om deze zorg uiterst zorgvuldig te borgen met voldoende formatie. Hetzij bij Veilig Thuis, hetzij bij de lokale toegang. Daarom geven wij een positieve zienswijze af met betrekking tot het verzoek tot verlenging van de incidentele formatie-uitbreiding in 2023. Wij zien dit als een incidentele uitbreiding voor enkel het jaar 2023, onder de voorwaarde dat de DG&J zowel bij de 1e bestuursrapportage 2022 als eind 2022, in gezamenlijkheid met het lokale sociaal team en andere betrokken netwerkpartners, aantoont of deze gevraagde uitbreiding echt nog noodzakelijk is en ingezet blijft worden op de lokale netwerkversterking. 2.5 Wij kunnen ons vinden in de incidentele formatie uitbreiding bij het meldpunt Zorg en Overlast. De DG&J verzoekt om het meldpunt Zorg en Overlast tijdelijk op te hogen met 1fte. De toelichting die daarvoor wordt gegeven is herkenbaar.

Ook de gemeente Gorinchem ziet een toename van het aantal recidiverende meldingen en verzwaring van de problematiek binnen de caseload van de professionals. Wel zien we in onze gemeenten gelukkig al wel een daling van het aantal initiële meldingen. Wachttijden in de zorg, uitgestelde zorgvragen i.v.m. de corona pandemie en een toename van de complexiteit van de samenleving liggen ten grondslag aan deze problematiek. Op dit moment is er een vierjarige subsidie aanvraag bij ZonMw in voorbereiding. Deze aanvraag is gericht op een verdiepende samenwerking rondom een regionale aanpak Onbegrepen Gedrag. Alle gemeenten in Zuid Holland Zuid en alle samenwerkingspartners rondom Zorg en Overlast werken hierin samen. Dit project zou mede de recidive meldingen terug moeten brengen. Dit maakt dat wij een positieve zienswijze kunnen

afgeven voor de tijdelijke ophoging van 1fte voor het Meldpunt Zorg en Overlast voor de periode van 3 jaar. Dit bedrag van afgerond € 10.000 wordt gedekt uit het budget OGGZ. In 2025 zullen we opnieuw moeten beoordelen of deze tijdelijk ophoging noodzakelijk is. 3.1 De Jaarstukken 2021 sluiten af met een nadelig resultaat van € 4.000 Vanaf 2021 is de inwonerbijdrage gebaseerd op de bijdrageverordening zoals deze op 16 mei 2019 in het Algemeen Bestuur is vastgesteld. Doel van de vernieuwde systematiek is om de bijdrage van de deelnemers op een zo eenvoudige, objectieve en kosten efficiënte manier vast te stellen waarbij een verdeelsleutel wordt gehanteerd die aansluit bij de doelgroep. Om financiële effecten van deze verordening geleidelijk bij gemeenten te laten landen, is afgesproken om een ingroeimodel te hanteren. Voor 2021 betekent dat de inwonerbijdrage voor 1/3 gebaseerd is op de nieuwe systematiek en voor 2/3 op basis van de oude systematiek. In verband met deze nieuwe verdeling komt het resultaat voor Gorinchem uit op een extra bijdrage van € 4.000. Dit zal ten laste komen van het begrotingssaldo.

3.2 Bij het opstellen van de jaarrekening 2021 was al rekening gehouden met een hogere uitgave voor het onderdeel SOJ Op basis van eerdere prognoses bleek al dat er sprake zou zijn van een overschrijding van het budget ten opzichte van de primaire begroting gemeente Gorinchem 2021, zijnde € 9.999.600. Bij het opstellen van de jaarrekening 2021 hebben we hierop geanticipeerd. Uiteindelijk blijkt de overschrijding iets lager uit te vallen. Totale kosten 2021 bedragen voor de gemeente Gorinchem ad. € 10.901.800. De verwachte overschrijding is volledig gedekt uit de extra Rijksbijdrage jeugd in 2021. 3.3 Er vindt geen resultaatbestemming plaats. Het resultaat voor de reguliere DGJ-taken is neutraal. Er hoeft geen resultaat ten laste of ten gunste van de reserve DG&J gebracht te worden. Risico’s: Risicoparagraaf Zowel in de jaarrekening als de begroting van de DG&J is vastgelegd hoe risico's binnen de Dienst Gezondheid en Jeugd worden geïnventariseerd, waar nodig gekwantificeerd, gekwalificeerd en beheerst. Daarmee geeft de Dienst aan dat de risico’s op een goede manier te ondervangen zijn. Compensatie In veel situaties is er sprake van compensatie voor extra gemaakte kosten. Compensatie die ofwel de gemeente ontvangt dan wel de gemeenschappelijke regeling zelf. Dat geldt ook voor de bestrijding van Covid-19 waarvoor de Dienst grote inspanningen verricht.

Er zijn toezeggingen dat de GGD de meerkosten over 2021 en 2022 volledig vergoed krijgt. Gelet op deze toezeggingen en de wijze waarop deze tot nu toe zijn nagekomen, zijn de risico’s hiervan niet opgenomen. Toch heeft de Dienst besloten een eerste kwantificering op te nemen rond Covid-19 omdat het onzeker is hoe de inzet en de bekostiging na 2022 zich gaat ontwikkelen. Risicomatrix Tijdens de I&O van 2 juni krijgt u een risicomatrix ter bespreking voorgelegd. Het doel hiervan is om een meer gedeeld beeld van het college en de raad te krijgen over de bestuurlijke en financiële risico’s gemeenschappelijke regelingen en hoe hiermee om te gaan. Veilig Thuis 1. Indien Veilig Thuis ZHZ gehouden wordt aan de oorspronkelijke begroting en dientengevolge inkrimping van de formatie op het vlak van maatschappelijk werkers, levert dit veiligheidsrisico’s op voor gezinnen waarover meldingen zijn gedaan, en de wettelijke doorlooptijden kunnen dan niet behaald worden. 2. Er dient actief afstemming plaats te vinden tussen de lokale toegang en Veilig Thuis om te zoeken naar lokale en/of structurele borging van formatie, expertise en middelen binnen de lokale toegang. Zolang de extra inzet enkel bij Veilig Thuis wordt ingezet, zal de gewenste overdracht mogelijk niet plaatsvinden.

Ontwikkelingen SOJ Voor het onderdeel SOJ (jeugdzorg) zijn er een aantal te verwachten ontwikkelingen die een onzekerheid met zich mee brengen en waarvan we de impact nog niet kunnen kwantificeren. Het gaat dan om het effect van corona, de komst van Oekraïense vluchtelingen, het woonplaatsbeginsel en de landelijke hervormingsagenda jeugd. Tevens beseffen we ons dat de voorgestelde percentages gemiddelden zijn voor de regio en dat voor individuele gemeenten deze groeipercentages kunnen afwijken. We hebben de Dienst in de zienswijze verzocht deze ontwikkelingen te monitoren en ons tijdig op de hoogte te brengen van de effecten hiervan zodat we hier op kunnen acteren. In de loop van 2022 zullen we hier naar verwachting meer zicht op krijgen en ook acties op uit kunnen gaan zetten. Accountantscontrole De jaarstukken worden nog door de accountant gecontroleerd. Uit deze controle kunnen wijzigingen naar voren komen waardoor de jaarstukken mogelijk nog moeten worden aangepast. Financiën: Jaarstukken 2021 DG&J Het DG&J sluit af met een nadelig resultaat voor Gorinchem van afgerond € 4.000, te verwerken via een begrotingswijziging en ten laste brengen van het begrotingssaldo. Dit nadelig resultaat heeft te maken met de eerder vastgestelde nieuwe verdeelsystematiek waardoor de Gemeente Gorinchem iets nadeliger uitkomt. Regionaal sluiten we het jaar af met een neutraal resultaat.

SOJ Het SOJ sluit af met een regionaal nadelig resultaat van € 3.9 mln. Voor Gorinchem zijn de totale uitgaven € 10.901.800 t.o.v. het voorschot voor 2021 (€ 9.999.600). Er is € 902.200 meer uitgegeven. Hier is rekening mee gehouden in de jaarrekening 2021 (extra Rijksmiddelen jeugd). Begroting 2023-2026 DG&J De uitgaven van de DG&J nemen toe voor de volgende onderwerpen (reeds besloten in 2022) voor de begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026. - Veilig Thuis jeugd, uitbreiding diverse functies - Uitbreiding RVP met Meningokokken vaccinatie - Uitbreiding RVP met HPV voor jongens - Prenatale huisbezoeken - OGGZ, het Meldpunt Zorg en Overlast uit te breiden met 0,7 fte - SOA/Sense Seksuele Gezondheid - Indexering 2023 Voor gemeente Gorinchem is het indexeringsbedrag € 42.400 en voor de andere onderwerpen is het e.e.a. al vergoed via het gemeentefonds en kan er dekking gevonden worden binnen de budgetten van het DGJ. Er resteert nog een bedrag van € 15.500 voor Veilig Thuis (jeugd). Het totale bedrag ad € 57.900 zal worden meegenomen bij de uitwerking van de Perspectiefnota. Meldpunt Zorg en Overlast De extra gevraagde bijdrage in verband met uitbreiding van 1 fte (bovenop de hierboven genoemde 0.7fte) aandeel Gorinchem ad € 9.800 voor het meldpunt Zorg & Overlast kan na besluitvorming gedekt worden uit de begrote middelen OGGZ binnen de gemeentelijke begroting.

SOJ De uitgaven voor de SOJ stijgen fors in de begroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026. In totaal nemen de uitgaven regionaal voor de SOJ toe met ruim € 16.000.000. Dit komt door: - Extra indexatie 2022. De zorgsalarissen zijn landelijk extra verhoogd. Deze verhoging is verwerkt in de tarieven die zorgaanbieders hiervoor in rekening brengen. - Indexatie 2023. - Stijging zorgkosten 2021 en prognose 2022; De prognose voor 2022 (welke de basis is voor deze primaire begroting 2023) is toegenomen ten opzichte van de raming bij de begrotingswijziging 2022 bij de 2e burap 2021. - Stijging zorgkosten 5% in 2022 en 2,5% in 2023.In deze begroting wordt rekening gehouden met een afnemende groei in de jaren 2022, 2023 en 2024 van respectievelijk 5%, 2,5% en 0%. Dit wijkt af van scenario 1 (bijdrage zonder groei), waar we als gemeente in 2021 voor gekozen hadden en wat is overgenomen door het AB DG&J. - Eerder niet verwerkte aanpassing van de naar beneden bijgestelde taakstelling in onze lokale begroting (1 miljoen); Na de zomer van 2021 hebben de SOJ samen met alle gemeenten gekeken naar meer realistische taakstellingen omdat afgelopen jaren bleek dat deze niet realistisch waren. Ook voor Gorinchem is de taakstelling toen bijgesteld.

Deze nieuwe, naar beneden bijgestelde, taakstellingen zijn meerjarig opgenomen in de begroting van de SOJ waardoor onze bijdrage voor de komende jaren hoger is geworden. Deze bijstelling is nog niet gecorrigeerd in onze begroting voor 2023 en meerjarig. Dit dient nu te gebeuren. Het totale bedrag waarmee de begroting 2023 voor Gorinchem toeneemt is € 2.411.000 inclusief de indexeringsbedrag voor 2023 van € 190.800. Het totale bedrag waarmee de meerjarenraming 2024-2026 toeneemt is jaarlijks € 2.246.200. De bedragen voor de begroting 2023 en de bedragen voor de meerjarenbegroting 2024-2026 worden meegenomen in de uitwerking van de perspectiefnota. Wij verwachten dat we deze bedragen vanaf 2023 gecompenseerd gaan krijgen via een verhoogde rijksbijdrage uit het gemeentefonds. Participatie: Niet van toepassing. Communicatie: De definitieve zienswijzen worden zowel namens het college en de raad aan de besturen van de gemeenschappelijke regelingen aangeboden. Duurzaamheid: Niet van toepassing. Vervolgproces: 1. Na uw raadsbesluit op 23 juni aanstaande, zullen de dagelijks besturen per brief geïnformeerd worden over de zienswijzen. 2. De nog niet ontvangen controleverklaringen van de gemeenschappelijke regelingen worden op de lijst van ingekomen stukken geplaatst. Bijlagen: Uitgaande brieven zienswijzen gemeenschappelijke regelingen plus begrotingen en jaarstukken.

De begrotingen 2023, de jaarstukken 2021 en de controleverklaringen van de gemeenschappelijke regelingen zijn geplaatst in IBABS en op de lijst van ingekomen stukken.

Burgemeester en wethouders van Gorinchem, de secretaris, de burgemeester,

Raadsbesluit De gemeenteraad van Gorinchem, Gelet op het raadsvoorstel van het college d.d. 24 mei 2022 Gelet op de wettelijke bepalingen

Besluit:

1. Met bijgevoegde zienswijze (Z/22/733303) te reageren op de jaarrekening en het jaarverslag 2021 en de begroting en het jaarplan 2023 van de gemeenschappelijke regeling DG&J; 2. De in de ontwerpbegroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026 genoemde meerkosten, zijnde: - De indexeringsbijdrage SOJ ad € 190.800 en € 42.400 voor DGJ (structureel/2023-2026) - De meerkosten DGJ ad € 15.500 (alleen voor ontwerpbegroting 2023) - De meerkosten SOJ voor de ontwerpbegroting 2023 ad. € 2.220.200 en voor de meerjarenraming 2024-2026 jaarlijks € 2.255.400 te verwerken in de uitwerking van de Perspectiefnota 2023 – 2026; 3. Het nadelig resultaat 2021 van de DG&J ad € 4.000 te verwerken via een begrotingswijziging en ten laste te brengen van het begrotingssaldo.

Aldus besloten in de raadsvergadering van 23 juni 2022

Griffier,

Voorzitter,