6 Gorcum Actief - Algemene Beschouwingen

Raad 9 november 2023. Algemene Beschouwing Gorcum Actief Begroting+ 2024. Dank u voorzitter, Allereerst onze complimenten voor de duidelijke wijze waarop deze financiële stukken zijn opgetekend. Het is geen sinecure dit jaar: Sluitende begrotingen opstellen + investering in een nieuw zwembad + begrotingswijzigingen om dat zwembad mogelijk te maken. We kunnen ons voorstellen; de hele afdeling financiën heeft alles binnenstebuiten gekeerd om dit mogelijk te maken, duidelijk uit te leggen en tegelijk te zorgen voor een toekomstbestendig Gorinchem. Chapeau! We gebruiken met opzet woorden als Toekomstbestendig en Bestaanszekerheid voor onze gemeente. We zien de onderliggende stukken in samenhang. Oftewel: zonder keuzes te maken in investeringen : géén zwembad. En dat zwembad wil iedereen, want dat is een belangrijke voorziening voor Gorinchem en omstreken, maar niet vanzelfsprekend dus. Die keuzes zijn dus nodig; deze voorstellen zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden. Wij stemmen dus in met ál deze voorstellen zonder te morrelen aan investerings- of schuldenplafonds. Waarom is Gorcum Actief hier zo streng in? Dat leggen we uit. Er staan een paar stoplichten op rood in de stresstest. Een oude bekende is de grex van Groote Haar. Blijft een groot risico. Nieuw rood licht is de rente, nu 1.5%, maar komende jaren oplopend naar 4%. De tijd van gratis geld lenen is voorbij.

De stijgende rentes zullen ook onze gemeente op kosten jagen + stijgende kosten + stijgende loonlasten, die niet worden gecompenseerd enz. Uit de meerjarenraming blijkt dat de schuld van Gorinchem in 2027 een recordhoogte van 182 miljoen bedraagt. Wat dan, als de gemeente het niet meer trekt? Grijpt provincie dan in? ‘Zooo Gorinchem, jullie hebben het financieel verpruts, ga maar fuseren met een andere gemeente of anders naar Drechtsteden? Of nog erger A12-gemeente? Dan hebben we helemaal niets meer te zeggen en wordt bijvoorbeeld ons nieuwe zwembad gesloten. Het gaat ons dus om bestaanszekerheid van onze gemeente en om toekomstbestendigheid als wij het hebben over plafonds. Die zijn niet voor niets vastgesteld. Daarbinnen is van alles mogelijk. Kijk maar, we kunnen zelfs een zwembad bouwen, iets waar de meeste gemeenten tegenwoordig niet meer aan beginnen. Daar is lef en durf voor nodig. Maar we gaan niet onze kinderen en kleinkinderen opzadelen met de schulden van de keuzes die wij nu maken. Zij krijgen immers nog zat andere, wellicht veel grotere uitdagingen voor de kiezen. Mind you… De bijdrage uit het Gemeentefonds valt tegen. Er komen Tweede Kamer verkiezingen, geen idee wat dat ons brengt voor de toekomst. We hebben wel iets grip op eigen inkomsten. We hebben de hondenbelasting afgeschaft en voeren nu Toeristenbelasting in. Mooi zo. We zien overal 2.50 euro p.p.p.n.

OZB is een andere bron van inkomsten. Voor OZB niet-wonen staat in de stresstest op rood. Dat heeft Gorcum Actief vaker aangekaart. Niet-wonen oftewel bedrijven. OZB-kosten zijn een aspect voor het vestigingsklimaat. Deze kosten voor bedrijven

dus zeker niet verder verhogen. Afval- en rioollasten moeten altijd kostendekkend zijn en worden iets lager. Er zijn wel loon- en prijsstijgingen, maar de stijging van lokale lasten blijft beperkt met 2 tot 4 procent. Heel acceptabel, vinden wij. Vraag 1 (IHP en sport 5 milj.) We hadden het over bestaanszekerheid van onze kleine gemeente in het verzorgingsgebied van 140.000 inwoners. We stellen volgend jaar een nieuw IHP vast, het huisvestingsplan voor alle scholen. Het gaat om investeringen van maar liefst 42 miljoen. Daarbij zal Gorcum Actief een stevige vinger aan de pols houden. De aangenomen motie ‘eerst de wettelijke taken’ geldt daarbij als prioritering; zowel voor wat betreft huisvesting van onze kinderen als duurzaamheid. Kan de wethouder dat toezeggen? (1) Wij verbazen ons over een sportvoorziening van 5 miljoen (!) op de beroepencampus. Kan de wethouder dat uitleggen? (2) Vraag 3, 4 en 5 (cultuur) In schril contrast hiermee staan de investeringen in cultuur. Na corona zijn sport en cultuur belangrijker dan ooit; zeker voor de jeugd. Wat is er voor hen te doen? We hebben het al meermaals gehad over cultuur op scholen, in de wijken enzovoorts.

Wat komt daarvan terecht? Kan de wethouder dat uitleggen? (3) En hoe gaat het met de Nieuwe Doelen? (4) We hebben het ook meermaals gehad over de verdeling van ruimten, die van de gemeente zijn, over verenigingen en initiatiefnemers. Zo is de Bunker uitermate geschikt voor live optredens. Nu komt er weer een initiatief, maar dat is te weinig. Kan de wethouder vertellen hoe het gaat met bandjes en live optredens in de binnenstad? (5) Want in de binnenstad is toch ook het uitgaansleven. Vraag 6 en 7 (erfgoed) Een andere ruimte van de gemeente is het laboratorium op de Dalemwal. Wordt deze momenteel verhuurd? Het zou een perfecte locatie zijn voor de vestingwerkgroep van Oud Gorcum. Deze vrijwilligers zetten de vesting Gorinchem op de kaart met interessante rondleidingen over de vestingwerken en YouTube filmpjes. Zij zouden ook graag meer laten zien over Gorcum Garnizoensstad, een piepklein museumpie, tegelijk ontvangstruimte voor groepen en een plek waar je lezingen kan houden. Heeft de wethouder overleg met de vestingwerkgroep/Oud Gorcum hierover? (6) En we zijn natuurlijk reuze benieuwd naar het Erfgoedbeleid en de Kerkenvisie. Kan de wethouder daar iets meer over vertellen? (7) Amendement (Nieuwe Hoven) Tenslotte voorzitter hebben we een suggestie voor de fietsveiligheid van de Nieuwe Hoven.

We weten dat de bomen, de wortels van de platanen, telkens weer zorgen voor een onveilige situatie voor fietsers. Het lijkt wel een soort maanlandschap waarover senioren op hun elektrische fietsen soms halsbrekende hindernissen moeten nemen. Als we praten over

fietsveiligheid, dan is de Nieuwe Hoven zeker aan de beurt, maar een bedrag van 2 miljoen is veel te veel. We stellen daarom voor dat bedrag te halveren, de fietspaden op te knappen en te praten met de bewoners over die platanen. We dienen hiervoor een amendement in. Voorzitter, ik kom tot een afronding van ons betoog. We hebben nu de Week van Respect. Uitgerekend in deze week, en midden in de voorbereidingen van de landelijke intocht van Sint Nicolaas in Gorinchem, wordt u tijdens deze werkzaamheden openlijk bedreigd. Wij vinden dat onacceptabel en heel spijtig. We wensen u en familie veel sterkte, en vragen ook aandacht voor Respect, voor elkaar, voor andere opvattingen en voor allen die dat nog durven uitspreken. Dank u wel.

Vragen: 1: IHP: prioriteit voor de wettelijke taken. 2: Sportvoorziening 5 miljoen? 3: Cultuur op scholen en in de wijken? 4: Nieuwe Doelen stand van zaken? 5: Jeugd, bandjes, live muziek in de Bunker? 6: Vestingwerkgroep in Laboratorium? 7: Erfgoedbeleid en kerkenvisie? 8: Amendement Nieuwe Hoven.