6. Algemene beschouwingen Gorcum Actief PPN 2025-2028

PPN Raad alg.beschouwingen Gorcum Actief 11 juli 2024 Dank u voorzitter, We beslissen vandaag over een Perspectiefnota die me doet denken aan de eerste in een reeks met bezuinigingen van een jaar of vijftien geleden, die Alle Hens Aan Dek heetten; AHAD 1, 2 en 3. Bij 3 stopten algemeen sociaal cultureel werk Staerk, de gemeenschappelijke Muziekschool en ging de Nieuwe Doelen dicht. Het was de eerste jaren minder zichtbaar dat ook op het onderhoud aan wegen en beschoeiingen werd bezuinigd. Dat alles breekt ons nu op. Daar kom ik straks op terug. Toentertijd werd gezegd: ‘Gorcum heeft geen vet meer op de botten’. Dat vet is sindsdien nooit meer teruggekomen, wel torenhoge schulden. En daarbovenop nu dan een landelijk ravijnjaar een jaar eerder dan verwacht: De nieuwe regering en bezuiniging op het gemeentefonds, hogere loonkosten die niet volledig worden gecompenseerd en stijgende rente. Alles bij elkaar doet het ons de das om en hoe deal je daar dan mee? De afdeling financiën heeft spitsuren gedraaid, dat is zeker en daar wil ik de medewerkers voor bedanken. Er ligt nu een PPN voor waarmee we vooruit kunnen; de grote investeringen als zwembad en Nieuwe Doelen blijven staan, het college-programma wordt grotendeels uitgevoerd, het extra sociaal beleid wordt overeind gehouden. Al met al in deze tijd geen sinecure; complimenten daarvoor.

Toch hebben wij, Gorcum Actief, moeite met deze PPN. Naast al de financiële pijnpunten die ik net genoemd heb, komt er nu weer een ander gemeen konijn uit de hoge hoed. Vorig jaar was dat het zwembad, nu het onderhoud aan wegen en beschoeiingen. Wij hebben de extra kosten opgeteld: maar liefst 6 miljoen volgend jaar en de jaren daarna telkens 2.5 miljoen per jaar; alles bij elkaar 14 miljoen in 4 jaar tijd! Me dunkt dat de gemeenteraad daarover gaat en dat de gemeenteraad een gedegen Plan van Aanpak mag verwachten, waarbij er kansen zijn om te prioriteren en te temporiseren. Want dit is een te grote onverwachte kostenpost om zomaar alleen administratief te verwerken. We hebben over het wegonderhoud eind mei alleen één I&O gehad…. Wij, Gorcum Actief, hebben er moeite mee dat dit debacle volledig wordt afgewenteld naar onze inwoners, bedrijven en bezoekers door middel van allerlei kostenstijgingen en bezuinigingen om dit achterstallige onderhoud mogelijk te maken. Dat is een politieke keus. Wij gaan door met onze plannen en leggen de rekening in de stad. Ook subsidies aan bijvoorbeeld verenigingen worden gekort, zonder dat we daarbij de consequenties goed kunnen overzien. Ik noem een voorbeeld: de binnensporten betalen huur aan SGS. De verenigingen krijgen minder subsidie. SGS voert huurverhogingen door en krijgt extra loonkosten gecompenseerd.

Verenigingen krijgen de bezuiniging voor de kiezen, maar moeten wel de huur blijven betalen. In het verleden is zwemvereniging PCG daardoor bijna failliet gegaan. Wij weten niet hoe deze nieuwe maatregelen nu gaan uitpakken voor sport, cultuur en sociaal culturele activiteiten. Daar hebben wij moeite mee.

Dan de extreme verhoging van de OZB, bij elkaar 8 procent. Wij dienen samen met VVD de motie in om ervoor te zorgen dat dit de komende jaren niet elke keer gaat gebeuren. Aanvankelijk zou de OZB voor bedrijven niet extra verhoogd worden, want dat was in het verleden al eens gebeurd. Nu zien we dat al het ‘niet-wonen’ die extra 5 procent krijgt, voor het Ondernemersfonds? Hoe zit dat dan? En hoe zit het dan voor de winkeliers in de binnenstad die ook al een eigen BIZ betalen? Moeten zij straks voor twee Bizzen inleggen? Voorzitter; het Investeringsplafond. Dat was 5 miljoen per jaar, door indexeren nu 5.8 miljoen. Het plafond is cumulatief, dwz voor lange termijn elk jaar ca 5.8 miljoen. Maar we gaan waarschijnlijk fors meer uitgeven. Voor komend jaar vinden we dekking uit lastenverhogingen en bezuinigingen. ‘Het kan, want we blijven komend jaar binnen het plafond’ vinden wij te kort door de bocht. We kunnen op langere termijn immers niet door blijven gaan met lastenverhogingen en extra investeringen. En we hebben enkele groterisico-dossiers: zwembad, Nieuwe Doelen en Infrastructuur. Voor de komende 4 jaar wordt er nu niet verantwoord, alleen voor 2025. Nu zeilen nu op het randje, maar kunnen dat niet blijven doen.

Voorzitter, Gorcum Actief kijkt dus kritisch naar de keuzes die nu gemaakt worden, we stemmen onder voorbehoud in met deze PPN, en verwachting richting begroting meer duidelijkheid. Voorzitter, Wij benoemen tenslotte nu enkele zaken die voor ons belangrijk zijn: 1- De OZB wordt nu eenmalig extra verhoogd, daarna niet meer. 2- Wij verwachten een Plan van Aanpak mbt wegenonderhoud en beschoeiingen zodat we weten waar we aan toe zijn. 3- Veilige infrastructuur van en naar de Beroepencampus krijgt prioriteit. 4- Gorcum Actief dient samen met Stadsbelang een motie in om ongewenst vrachtverkeer uit de Haarwijk te mijden. 5- Bij onderhoud bestratingen vragen wij directe aandacht voor de stadwallen; hèt stadspark voor alle inwoners en hèt visitekaartje van onze stad en ook nog eens Unesco Werelderfgoed dat we goed moeten onderhouden. Dank u wel.