5. Algemene Beschouwingen CU-SGP PPN 2025-2028

Behandeling Perspectiefnota 2025 – 2028

Onder embargo tot 11/07/24 18 uur, of zoveel eerder de inbreng in 1e termijn is afgerond.

Inbreng Anselm Krol namens fractie ChristenUnie - SGP Gorinchem 11 juli 2024,

Geachte voorzitter, (beschouwing PPN Algemeen) Gemeenten in Nederland waren de afgelopen maanden druk met het ‘rondkrijgen’ van het financiële meerjarenperspectief. We hoorden van pijnlijke keuzes elders. Ook in Gorinchem waren college en ambtelijke organisatie druk om tot de PPN te komen die vandaag ter bespreking en stemming voorligt. Onze conclusie is dat de pijn van bezuinigen, ombuigen en lastenverzwaring evenwichtig is verdeeld. Dankzij een budgetbijstelling via de mei-circulaire, die een plus van enkele miljoenen laat zien, blijft het pakket ‘behapbaar’. Wij hechten groot belang aan een financieel gezonde stad en danken allen voor de inspanning die is gedaan en het sluitende resultaat dat is behaald! De scepticus zal nu zeggen dat de PPN niet de hele werkelijkheid laat zien. Dat er uitdagingen voor ons liggen op onder meer onderwijshuisvesting en revitalisering van de Nieuwe Doelen. Hierover het volgende. (De nieuwe Doelen) Als ChristenUnie-SGP hebben we er vrede mee dat een traditionele invulling van de theaterfunctie van tafel lijkt te gaan. We zijn zelfs positief gestemd over de optie om het bestaande gebouw om te vormen tot bibliotheek, maar met behoud van de voormalige theaterzaal als een toekomstig cultureel hart van de stad.

Met een focus op lokale producties en voorstellingen, aangevuld met een aantal landelijke producties, voor zover dit binnen de beperkingen van de zaal past. We zien de mogelijkheden voor kruisbestuiving met bibliotheek en andere culturele partners in de stad. De investeringsruimte van ruim 8 mln. die nu in de PPN meegaat zou ook echt taakstellend moeten zijn voor deze revitalisering van de DND (als gebouw). En onder aan de streep mag de exploitatie van een dergelijk cultuurhuis straks ook best wat kosten aan publiek geld. Dat klinkt ons beter in de oren dan het bijleggen van vele tonnen op de exploitatie van een traditioneel theater. Naar wij menen past deze ontwikkeling zelfs prima binnen de bedoeling van zowel coalitie-akkoord, collegeprogramma als

raadsopdracht. De grote woorden die rondgingen dat DND ‘niet haalbaar’ is, zijn prematuur en getuigen van weinig creativiteit. Go for it, College!

(Onderwijshuisvesting) Wat betreft scholenhuisvesting zijn er uitdagingen in beeld die nog niet financieel gedekt zijn. Ook op het gebied van stadontwikkeling en infrastructuur zijn nog niet alle ambities rondgeschreven in businesscases en in de tijd weggezet. En er is niets nieuw onder de zon: het vorige college had in haar nalatenschap ook nog geen budgetoplossingen voor een nieuw zwembad, huisvesting van de bibliotheek, een volgende fase in de aanpak Banneweg, achterstallig onderhoud aan wegen, etc. En daar zijn wel oplossingen voor gekomen! Ook binnen het IHP zijn de afgelopen tijd al mooie stappen gezet. Het is -zeker op dit punt- goed te beseffen dat we in een uitermate voorspoedig land leven. Waar we ons druk kúnnen maken over de hoogste ventilatienormen voor scholen… Dit terwijl in steden in Oekraïne kinderen leskrijgen in geïmproviseerde lokalen in de metrostations, diep onder de grond. En veel kinderen in Gaza al helemaal van onderwijs zijn verstoken. (Schone Lucht Akkoord) Ik noemde al, het belang van gezonde financiën. Gezondheid op verschillende vlakken wil ik als rode draad nemen in het verdere van deze bijdrage. Onze fractie vroeg 2 jaar terug aandacht voor een gezondere lucht in Gorinchem, om de vele inwoners met longfunctieproblemen erkenning te geven en hun situatie te verbeteren.

Het college gaf toen aan dat oriëntatie op toetreding tot het schone lucht akkoord wellicht in 2023 of 2024 mogelijk zou zijn. Graag een reactie vanuit het College wat de stand van zaken is. (Schone Lucht/ milieuzone/ veiligheid) Aanvullend wil ik graag de suggestie doen om als Gorinchem in te zetten op een verbetering van doorstroming rond Knooppunt Gorinchem. Bijvoorbeeld door instelling van een 80 km-zone, zoals je ook elders langs grote steden ziet als milieu-zone. Naast vermindering van concentratie fijnstof, leidt dit ongetwijfeld tot een vermindering van het aantal ongelukken rond het Klaverblad. De afgelopen jaren zagen we regelmatig zware ongelukken die samenhangen met in- en uitvoegen en plotselinge filevorming. Soms moet je in het leven wat vertragen om ergens sneller te zijn… Is het college bereid om een lobby te starten voor een snelheidsbeperking rond knooppunt Gorinchem? (achterliggende doelen: verbeterde doorstroming/ minder ongelukken/ minder fijnstof) (Zorgdomein)

De voortdurende stijging van de uitgaven aan WMO en jeugdzorg roept veel vragen op, zoals: benutten we de mogelijkheden van preventie wel voldoende? Hebben we wellicht teveel mogelijkheden geboden binnen het formele aanbod? En hebben we daarmee de vanzelfsprekendheid uitgedoofd om het zelfherstellend vermogen van personen en van samenlevingen aan te spreken? Gaan we wel goed om met kinderen die niet door een standaardhoepeltje kunnen? Kunnen we nog wel omgaan met tegenslagen in ons leven? Hebben we echt altijd professionals nodig om staande te blijven? Of kunnen we daar wat tegenover zetten en het als samenleving opbrengen om weer wat meer oprechte interesse te hebben in hoe het met een ander gaat? (vaak een krachtig medicijn!) (Zorg: het kan, moet anders) Wij zijn enthousiast over de activiteiten van herstelacademie Peerpoint in Gorinchem en de ruimte die zij krijgen om heel binnenkort op een eigen locatie (hier tegenover het stadhuis) nog meer programma’s te bieden aan onze inwoners om met inzet van ervaringsdeskundigen en lotgenotencontact, inwoners van Gorinchem te helpen op eigen benen te staan. Dit is echt de beweging die we moeten maken! Een herstelplaats (zoals Peerpoint) zou vaker voorliggend moeten zijn aan formele zorg , of op zijn minst moeten leiden tot het eerder afschalen van formele zorg.

Is het college bereid om het werk van Peerpoint nadrukkelijk onder de aandacht te brengen in relevante netwerken? (huisartsen, sociale teams, inloopcentra, etc.). De preventieve inzet van jongerenwerk is enorm van belang in onze stad. Heeft het college al een besluit genomen om de bevoegdheid in te zetten de gunning van het jeugdwerk aan the Mall met 2 jaar te verlengen? Afhankelijk van de reactie van het college willen we -mede namens het CDA- een motie in stemming brengen op dit punt. Tot slot wil ik op 2 voorstellen uit de PPN ingaan, die voor ons lastig zijn. In een poging om deze van de scherpste kanten te ontdoen. Ook deze 2 onderwerpen hebben volop met gezondheid te maken… (Gezonde relaties) Allereerst: uitbreiding van inkomsten door het plaatsen van een extra reclamezuil. Naast de lichtvervuiling, biedt dit ook nog meer gelegenheid tot het projecteren van aanstootgevende ‘reclame’. Onze fractie heeft zeer veel moeite met de promotie van vreemd gaan binnen onze stadgrenzen. Naast een verloedering van de moraal, waarbij de suggestie wordt gewekt dat het

bedonderen van je partner een acceptabel avontuur is, is de schade enorm: kinderen in de kreukels, psychische nood, extra druk op de woningmarkt, extra druk op uitkeringen. Als overheid dienen we een ‘schild te zijn voor de zwakken’. En gegeven het reclamesucces van dit soort diensten als ‘second love’, zijn er blijkbaar veel zwakkeren onder ons… En dat is niets nieuws.. de Bijbel verhaalt al dat de geest wel gewillig is het goede te doen, maar het vlees zwak is… Onlangs buitelden de verschillende fracties van uw raad over elkaar heen om aan te tonen dat ze allemaal gezinspartijen zijn. Het lijkt mij dat er daarmee ook breed draagvlak is om dit soort reclameuitingen tegen te gaan, toch? Wij dienen hiertoe de motie ‘overspel buitenspel!’ in. Onze dank gaat uit naar een dappere stadsgenote, die begin vorige maand op dit punt haar zorg met ons deelde op de zeepkist! (openbaar groen) Tot slot, eerder hebben wij gepleit voor kwalitatief goed openbaar groen dat bijdraagt aan biodiversiteit (o.a. motie bee happy). In de PPN staat een bezuiniging op groenonderhoud. Anders dan bij de informatiesessie over de PPN werd aangegeven worden heesters verwijderd en wordt er ‘geasfalteerd’ met gras. Dit klinkt niet als een verrijking… op dit punt de volgende vraag aan het college: het lijkt erop dat in de middenberm van de Banneweg alle heesters zijn verwijderd.

Ik zie daar nu vooral grasstroken. Blijft onze Gorcumse Champs-Elyssees deze sobere uitstraling houden? Of krijgt de middenberm van de Banneweg na vernieuwing in de volgende fase weer een wow-factor? Omdat ook wij pijnlijke punten in de PPN moeten slikken, gaan wij niet op voorhand inzetten om deze bezuiniging terug te draaien. Maar ik wil wel een suggestie doen: kunnen wij deze besparing niet anders realiseren, namelijk door een beroep te doen op inwoners in de straat om bij te dragen aan onderhoud van openbaar groen? Wellicht is er een groep inwoners die het onderhoud wel willen overnemen, in plaats van dat de gemeente heesters verwijderd? Mogelijk staan er mensen op, wanneer zij weten dat perkjes met heesters uit hun straat worden gerooid. Net zoals we helden in de stad hebben die frequent zwerfvuil verwijderen omdat ze verantwoordelijkheid willen pakken voor hun leefomgeving. Hiertoe dienen wij de motie: ‘behoud van kwalitatief groen: a right to challenge!’ in.

Voorzitter, wij wensen als fractie uw raad, het college en de ambtelijke organisatie Gods zegen toe in de besluitvorming en uitvoering van beleid.