3. PvdA - Algemene Beschouwingen Begroting 2026

Bijdrage PvdA Begroting 2026 Dank u wel, voorzitter. De laatste begroting van deze raadsperiode alweer. Dat maakt dat de meest spannende keuzes niet meer in deze begroting zitten. Maar dat betekent niet dat we als PvdA minder kritisch kijken naar wat er wel in staat. Zoals u van ons gewend bent, kunnen we niet om het sociaal domein heen. Wij vinden het belangrijk dat mensen in onze stad – kwetsbaar of niet – geholpen worden en de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben. Iedereen moet gebruik kunnen maken van de regelingen waar hij of zij recht op heeft. We zien dat de reservering voor inkomensregelingen de komende jaren toeneemt. Al eerder is aangegeven dat dit deels komt door de verwachting dat meer mensen hier gebruik van gaan maken. Wij weten niet of we hier nu blij om moeten zijn. Als we het voorzichtig positief benaderen dan betekent het misschien wel dat inwoners de weg beter weten te vinden naar ondersteunen. Als we negatief zijn dan komt dit omdat steeds meer mensen het financieel moeilijk krijgen. Bij dat laatste kunnen we ons er ook wel deels in verbeelden. Wat we namelijk zien in de begroting, is dat de gemeentelijke lasten de laatste jaren flink gestegen zijn. Voor iedereen wordt het leven duurder, en daar komen die lasten nog eens bovenop. Wij maken ons daar zorgen over.

Daarom zijn wij benieuwd of het college een toename ziet in de aanvragen van kwijtschelding? Tegelijkertijd weten we dat het aanvragen van kwijtschelding niet voor iedere inwoner een makkelijk proces is. Om het eenvoudiger te maken voor inwoners die kwijtschelding willen aanvragen, dienen wij een motie in, samen met DG, over het vereenvoudigen van de kwijtscheldingsprocedure. Er zijn mooie voorbeelden in het land te vinden over hoe dit kan, bijvoorbeeld in de gemeente Tilburg. Tilburg past automatische kwijtschelding toe via het Inlichtingenbureau: inwoners die vorig jaar al kwijtschelding kregen, hoeven geen nieuwe aanvraag te doen zolang hun inkomens- en vermogenspositie gelijk is gebleven of verslechterd. Daarnaast wordt in sommige gemeenten, ook gekeken naar het feitelijk besteedbare inkomen, dus na aftrek van vaste lasten zoals huur, zorgkosten en alimentatie. Dit maakt het voor inwoners die nét boven de minimagrens zitten maar toch financieel kwetsbaar zijn mogelijk om kwijtschelding te ontvangen. Zo wordt de regeling toegankelijker en minder stressvol. Daarom roepen wij in de motie ook op om te onderzoeken welke beleidsruimte er nog aanwezig is in Gorinchem en dit in het tweede kwartaal van 2026 in een overzicht te verstrekken aan de raad. De PvdA staat altijd voor het creëren van gelijke kansen. Voor iedereen.

En er worden al mooie stappen gezet, maar soms kunnen we samen nog een stap extra zetten — bijvoorbeeld op het gebied van sport. Sport verbindt, maar niet iedereen kan zich sportkleding of materialen veroorloven. In andere gemeenten, zoals Gouda, zien we dat een sportspullenbank helpt om dat gat te dichten: gebruikte sportspullen krijgen daar een tweede leven en maken sporten voor iedereen toegankelijk. Wij dienen daarom een motie in, samen met het CDA en DG, om te onderzoeken hoe ook in Gorinchem — samen met de Speelgoedbank, Voedselbank en lokale sportverenigingen — een sportspullenbank kan worden opgezet. Zo zorgen we ervoor dat iedereen niet alleen lid kan zijn van een sportclub, maar ook écht mee kan doen. Iedereen moet kunnen sporten. Voorzitter, dan de taakstelling in het sociaal domein. Wij waren daar kritisch op, maar het college gaf destijds aan dat het om een efficiëntieslag ging – en dat inwoners er niet de dupe van zouden

worden. Nu zien we in de begroting dat die taakstelling deels is ingevuld door €300.000 uit het minimabeleid van Avres te halen. Dat is al vastgesteld, dat realiseren we ons. Maar het wringt wel, want er is gezegd dat de taakstelling niet ten koste zou gaan van mensen. En juist dat gebeurt hier indirect wel. Het is dan ook een principekwestie voor ons: als het niet lukt om de taakstelling in te vullen op de manier die is afgesproken: •

heeft het college dan te vroeg gejuicht? Of waren de verwachtingen simpelweg te optimistisch?

Dan veiligheid – en specifiek vrouwenveiligheid. We horen nog te vaak dat vrouwen zich in onze stad ’s avonds niet altijd veilig voelen, bijvoorbeeld op de stadwallen of op de buiten de waterpoort. Veiligheid gaat niet alleen over cijfers, maar ook over gevoel. Daarom vragen wij het college: • •

welke stappen worden gezet om vrouwenveiligheid te verbeteren? Zijn er gesprekken met vrouwen en meisjes, bijvoorbeeld op scholen of bij de Mall, of Centraal Punt? En wordt dit aspect meegenomen in het nieuw integrale veiligheidsplan?

Dan wil ik graag naar het volgende onderwerp – of beter gezegd: ik fiets er even naartoe. Duurzaam vervoer stimuleren begint bij een veilige weg. Als rotondes of fietspaden onveilig zijn, dan laten mensen de fiets sneller staan. In de begroting zien we dat de aanpak van de top 10 fietsknelpunten tot en met 2026 is begroot. •

Betekent dit dat al die knelpunten dan ook daadwerkelijk in 2026 worden aangepakt en opgelost?

En dan de taakstelling op subsidies. Daar zijn we als PvdA altijd kritisch op geweest. Sterker nog: we hebben tegen de begroting gestemd toen dit voorstel werd doorgezet. In 2026 lijkt de taakstelling ingevuld, maar vanaf 2027 niet meer. Dat voelt als het vooruitschuiven van een probleem. Het college zag dit ooit als oplossing voor tekorten, maar nu het erop aankomt, wordt het doorgeschoven naar een volgende college. Dat vinden wij teleurstellend. Onze subsidiepartners zijn van grote waarde. Zij zorgen voor leven in de stad, voor verbinding, voor activiteiten voor jong en oud. Dáár wil je niet in snijden. Toen had het college het lef om deze taakstelling op te nemen – maar waar is het lef om het nu goed af te maken? Onze subsidiepartners verdienen duidelijkheid over wat hen te wachten staat. En over vrijwilligers gesproken: wij hebben signalen ontvangen dat het bestuur van buurtvereniging West in Gorinchem-Oost is gestopt na meerdere dreigbrieven. Eerder hoorden we ook al over onrust bij de volkstuinenvereniging. Juist wanneer ons subsidiebeleid onder druk staat, is het ook onze verantwoordelijkheid om onze maatschappelijke partners te steunen en ervoor te zorgen dat binnen deze organisaties en verenigingen alles fatsoenlijk verloopt. We leunen steeds meer op hen, vrijwilligers zijn het kloppend hart van onze stad en we zijn hen ontzettend dankbaar.

De eerdere signalen zijn dan ook zorgelijk. Wij horen graag: • •

Is het college hiervan op de hoogte? En zo ja, wat heeft het college hiermee gedaan? En hoe is de toestroom naar het vrijwilligerssteunpunt?

Wij zagen op de website van de gemeente Gorinchem dat de gemeente een cursus vrijwilligersmanagement aanbiedt. Dat juichen we toe. Echter, als we doorklikken dan zien we

dat de site niet meer in gebruik is. Is deze cursus nog beschikbaar voor vrijwilligers? Juist nu is het belangrijk dat verenigingen hier gebruik van kunnen maken. Voorzitter, om af te sluiten, een stad waarin iedereen kan meedoen, waar iedereen zich veilig voelt en waar steun terechtkomt bij wie dat nodig heeft: daar hebben wij ons de afgelopen periode voor ingezet, daar zetten we ons vandaag weer voor in en daar blijven wij ons voor inzetten, daarom dienen wij mede de moties over buurtbussen en mantelzorgplekken van SB in, en de motie over muziekeducatie van CU/SGP. Een sociale stad blijft onze inzet, onze ambitie, en onze belofte. Dank u wel.