251204 Notulen parallelsessie I&O/B&A Exploitatie Cultuurhuis

Parallelsessie Informatie en Ontmoeting en Beraad en Advies 4 december 2025 Exploitatie Cultuurhuis Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Griffie: Notulist: Raadsleden/ fractieassistenten: Stadsbelang: Democraten Gorinchem: PvdA: VVD: ChristenUnie/SGP: Gorcum Actief: D66: CDA: SP: Portefeuillehouder: Ambtelijke ondersteuning: Gasten:

de heer J. Klein mevrouw E. van Bekhoven mevrouw J.M. Kiep-de Jongh de heer D. van Gammeren de heer P. Schefferlie de heer A. Hachhouch de heer N. van Santen de heer A. Krol mevrouw E. Hamann de heer I. Tekir mevrouw J. van Oversteeg de heer P. van Andel de heer F. Polatli de heer J.W. Ris, projectleider, mevrouw M. Flik, Kwartiermaker mevrouw A. Kesseler, Bibliotheek AanZet

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Exploitatie Cultuurhuis Geachte raadsleden, hierbij geven wij u nadere toelichting over de u reeds gezonden uitwerking van het participatietraject, het gebruikers programma van eisen, de governance structuur en de exploitatiebegroting van het toekomstige Cultuurhuis Wethouder Polatli geeft aan dat op 7 november 2024 is besloten om over te gaan tot de realisatie van het Cultuurhuis. Hij bedankt de ambtelijke organisatie voor het werk dat is verzet en het beantwoorden van technische vragen in een kort tijdbestek. Hij is trots dat hij de raad stap voor stap kan meenemen in dit dossier zodat de raad een weloverwogen besluit kan nemen. Mevrouw Kesseler spreekt in. Staatssecretaris Gunnar Uslu heeft ervoor gezorgd dat de zorgplicht voor bibliotheken in de Eerste Kamer wordt behandeld en naar verwachting ook aangenomen wordt. Haar uitspraak dat bibliotheken essentiële plekken zijn om te leren, lezen en ontmoeten wordt onderschreven. Jong en oud kan zich ontwikkelen, ervaren dat zij erbij horen en meedoen in de samenleving. De zorgplicht baseert zich op drie maatschappelijke opgaven: het stimuleren van een geletterde samenleving, de participatie in de samenleving versterken en voor persoonlijke ontwikkeling, ontmoeting en debat. Deze opdracht past in de nieuwe opzet van het Cultuurhuis.

Straks ontstaat een plek waar alle inwoners op een laagdrempelige manier kunnen binnenkomen. Verenigingen, scholen, culturele organisaties kunnen voor repetities en voorstellingen gebruik maken van een grote theaterzaal maar ook op kleinere plekken kan gerepeteerd worden. Opa’s en oma’s, broers en zussen, bonusouders en bonusgrootouders (en noem maar op) kunnen mee naar de schoolmusical en dansvoorstellingen. Het is een plek waar inwoners straks met hun vragen

Parallelsessie I&O en B&A Exploitatie Cultuurhuis, 4 december 2025

terecht kunnen. Welzijnsinstellingen en maatschappelijke partners zijn op een vast moment aanwezig om vragen te beantwoorden. In het hart van het Cultuurhuis kan iedereen aanschuiven, een kop koffie drinken, een gesprek voeren. Het is een huis voor alle inwoners van de stad. De bibliotheek gelooft in dit concept en denkt daar met de maatschappelijke opgave goed vorm aan te kunnen geven. Het Cultuurhuis huisvest straks ook veel clubs, verenigingen en maatschappelijke organisaties. De bibliotheek had vorig jaar meer dan 100.000 bezoekers en is ervan overtuigd een bijdrage te kunnen leveren aan het concept van het Cultuurhuis. Aan de cultuur in Gorinchem wordt een extra impuls gegeven waardoor veel meer mensen in contact komen met cultuur dan nu het geval is. De vrijwillige medewerkers van de bibliotheek zijn zeer gemotiveerd en kijken er naar uit om dit op een nieuwe locatie voort te zetten. Het jaarverslag met activiteiten is te vinden op de website en kan ook verstrekt worden. De bibliotheek heeft met veel plezier meegewerkt aan de plannen voor het nieuwe Cultuurhuis en dat wordt ook in de komende tijd gedaan. Er is sprake van een gedegen en transparant doorlopen proces en dit wordt door meer mensen zo ervaren. Het Cultuurhuis beoogt een aanvulling te zijn op het culturele ecosysteem van de stad met andere functies, een andere schaal en andere opgaven.

Het cultuurconcept is nog niet helemaal uitgedacht, maar met open vizier en respect voor elkaar kunnen alle problemen opgelost worden. De huidige huisvesting van de bibliotheek is aan vervanging toe en voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd. Zij heeft enkele bibliotheken bezocht ter inspiratie. Het is belangrijk om de huisvesting meer toekomstbestendig te maken zodat uitvoering aan de functies gegeven kan worden en het publiek op een goede manier ontvangen kan worden. De bibliotheek is voorstander van gedeelde huisvesting met partners zodat zo optimaal mogelijk samengewerkt kan worden voor de inwoners (ruimere openstellingsuren, het delen van faciliteiten). Het wordt tijd dat er voor de inwoners van Gorinchem een goede bibliotheek komt want meer dan 25% van de inwoners is geregistreerd lid en daarnaast komen veel mensen naar de bibliotheek voor activiteiten. De laagdrempelige bibliotheek met professionele en persoonlijke aanpak staat klaar om elke inwoner van Gorinchem te begeleiden bij diverse hulpvragen op maatschappelijk, digitaal en sociaal gebied. Veel inwoners gaan in het Cultuurhuis een stukje ontspanning vinden, een ontmoeting met gelijkgestemden of juist met mensen die heel anders denken, maar er zijn ook veel mogelijkheden binnen het culturele en recreatieve, een warme plek voor iedereen.

De bibliotheek heeft de toegevoegde waarde goed voor ogen en heeft zin om de volgende stap te zetten in dit inspirerende proces. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. Mevrouw Van Oversteeg vindt het enthousiasmerend dat het concept en ook het vastgoedvraagstuk onderschreven wordt. Zij vraagt of de voortzegging van de dienstverlening in het Cultuurhuis mogelijk is met de huidige financiering en subsidiestromen aangezien de werkzaamheden wel veranderen. Mevrouw Kesseler reageert dat de veranderende vraag al langer aan de orde is en daarover worden goede gesprekken gevoerd met de gemeente. De bibliotheek werkt voor 12 gemeenten en probeert kennis en kunde te delen. Het concept spreekt aan omdat de bibliotheek een schakel in het geheel is. Het is mogelijk om de ruimte te delen met kleinere initiatieven en maatschappelijke organisaties waardoor dit met de huidige middelen toch verder gebracht kan worden. Mevrouw Van Oversteeg begrijpt uit deze reactie dat er geen aanvullende middelen of inzet worden verwacht. Mevrouw Kesseler vervolgt dat de bibliotheek ambtelijk realistische gesprekken voert waarbij samen steeds naar oplossingen en extra middelen gezocht wordt. Vanaf het begin was duidelijk dat met meer partijen meer gemaakt moet worden (ruimten multifunctioneel inzetten, met openheid en transparantie de veiligheid in het gebouw bewaken) maar je

Parallelsessie I&O en B&A Exploitatie Cultuurhuis, 4 december 2025

moet aan een bibliotheekdirecteur nooit vragen of er meer geld nodig is, want dat is eigenlijk altijd het geval. Mevrouw Flik neemt de raad graag mee in de stappen die in de afgelopen maanden zijn gezet voor het Cultuurhuis. De raad krijgt te horen wat er is opgehaald en wat dit betekent voor de toekomst. Het is geen PowerPoint presentatie, maar een verhaal met hier en daar een reflectie. De opdracht was helder: een realistisch programma van eisen, een governance-structuur en een exploitatiemodel dat klaar is voor besluitvorming. Hierachter gaat een bonte parade schuil van wensen, gevoeligheden en geschiedenis en daarom is het proces breed en zorgvuldig opgezet. Er is gesproken met makers, scholen, maatschappelijke organisaties, jongeren, ouderen, musici, verenigingen, dansers, koren in combinatie met het brede netwerk van de bibliotheek. De petitie voor het Cultuurhuis is met het culturele veld verwerkt in de stukken die voorliggen. Tot op heden wordt een cultuurspreekuur gehouden voor bewoners en culturele initiatiefnemers zodat zij kunnen aangeven wat zij nodig hebben of verwachten van hun Cultuurhuis in spé. De Nieuwe Doelen was nooit zomaar een gebouw. Het was een plek waar generaties hun eerste optreden hadden, waar scholen hun eindmusical deden, waar de stad letterlijk samenkwam. Er werd opgetrokken met ‘t Pand en Peeriscoop zonder elkaar als concurrent te zien.

Zij bedankt Gemma Biesheuvel, Fred Delfgauw, Ferdinand van theater ‘t Pand, Roy Grünewald, Martin van het IFFG en Mirjam van het Theaterhuis. Hun verhalen en kennis over de Nieuwe Doelen en hun onverwoestbare optimisme en doorzettingsvermogen hebben haar geholpen om het verleden te begrijpen en een programma van eisen te kunnen maken. Toen De Nieuwe Doelen sloot in 2018 verdween meer dan een podium. Een keten van repetities, ontmoetingen en verenigingsleven viel weg. Het verleden laat zien waarom er nu behoefte is aan plek die dit weer samenbrengt. Tijdens corona bracht stichting Podium Pandemonium ondanks opgelegde beperkingen het gebouw weer tot leven met musicals, koren, dansgroepen en tal van maatschappelijke initiatieven. Meer dan 80 organisaties. Naast het vertrouwde culturele veld is er ook een nieuwe generaties makers die hoort bij de toekomst van de stad zoals Hazel, Anuschka Bozo, Jorgos Lazakis, Isa Boom, Redo, Kristel Ruytinx of iemand van 17 jaar; Dina uit Vuren. Dit laat zien dat Gorinchem beschikt over een nieuwe generatie die ruimte zoekt. Het Cultuurhuis biedt deze ruimte. De bibliotheek is niet zomaar een huurder, maar samen met de stichting de ruggengraat van het Cultuurhuis.

De bibliotheek brengt een enorm netwerk mee (Taalhuis, jongerenwerk, digitale vaardigheden, debat, et cetera) en bereikt mensen die niet vanzelfsprekend met kunst en cultuur in aanraking komen. Met de bibliotheek wordt het Cultuurhuis een sociaal knooppunt en een katalysator voor creativiteit, ontmoeting en samenwerking. Zij refereert aan de angst voor mogelijke verdringing van onder andere theater Peeriscoop. Het Cultuurhuis verdringt niet qua programma, qua functie, qua technische mogelijkheden, qua doelgroep, maar verrijkt. Het heeft een andere schaal, opdracht en dynamiek. Het richt zich op talentontwikkeling, amateurkunst, jongeren en maatschappelijke activiteiten. Peeriscoop en ’t Pand behouden hun volledige rol als podium met professionele kunst, amateurkunst, educatie of sociale werkplekken. Alle mogelijk overlap is onderzocht en niet genegeerd, maar onderbouwd en opgenomen in het programma van eisen, de governance, de exploitatie en in de stappen die hopelijk nog samen gezet worden. Wat nu wordt gebouwd is een doorontwikkeling van iets dat er altijd al was; de overtuiging dat cultuur ons verbindt en dat we dit samen doen. Het betoog wordt beëindigd met een zin uit een gezamenlijke brochure van ’t Pand, Peeriscoop en toen nog Schouwburg De Nieuwe Doelen: het maakt niet uit waar u heengaat als u maar gaat.

Dat was destijds geen marketing, dat was cultuurpolitiek avant la lettre. Deze zin onderstreept precies de energie die nu nodig is. Samen de schouders eronder, samen verder en door. Zij bedankt voor de schriftelijk gestelde vragen en de zorgvuldigheid waarmee dit dossier is benaderd en hoopt dat de antwoorden helpen om met vertrouwen de volgende stap te kunnen zetten samen met de stad en iedereen die cultuur in Gorinchem een warm hart toedraagt.

Parallelsessie I&O en B&A Exploitatie Cultuurhuis, 4 december 2025

De heer Schefferlie begrijpt dat het een bolwerk van activiteiten wordt en vraagt waar de gebruikers van het Cultuurhuis zich nu bevinden waardoor inspreker zo zeker weet dat er geen sprake is van verdringing als zij dat straks anders doen. Mevrouw Flik reageert dat sommige gebruikers moeten uitwijken naar een andere stad of zij doen iets in een gymzaal wat niet optimaal is. Zij heeft op het cultuurspreekuur heel veel mensen gehoord die geen plek hebben om dingen te ontwikkelen. De heer Schefferlie vindt het een heel eensluidend positief verhaal dat hij het liefst zou willen omarmen, maar er zijn natuurlijk ook gebruikers die nu binnen Gorinchem gebruik maken van ruimten. Zijn fractie wil graag overtuigd worden dat het niet ten koste gaat van andere spelers en zal daarom aan de wethouder vragen hoe daarmee omgegaan wordt als dit zich wel voordoet omdat deze risico’s wel gezien worden door de stad. Mevrouw Flik begrijpt de zorg deels maar heeft geprobeerd aan te geven dat het juist een verrijking is. Met het Cultuurhuis worden nieuwe talenten aangetrokken en wordt het culturele ecosysteem sterker gemaakt. Er zal enige mate van overlap zijn tussen bijvoorbeeld Peeriscoop en De Nieuwe Doelen, maar is dat erg? In het verleden is heel goed samengewerkt dus zij snapt de angst niet. De heer Schefferlie hoort deze geluiden wel en die worden niet voor niets geuit.

De mate waarin Peeriscoop bezorgd is door de kennelijke uitkomsten van alle overleggen is opvallend. De voorzitter stelt voor de borging van de eventuele verdringing voor het B&A gedeelte te bewaren. De heer Tekir verwijst naar de vlekkenplannen waarop het één en ander is aangepast aan de hand van de participatie. Bij de huuropbrengsten worden drie ruimten onderscheiden. Hij verzoekt deze ruimten aan te duiden in het schetsontwerp. De stichting gaat over 1/5 van het pand (2.000m² voor de bibliotheek, 500m² voor de stichting). Hij vraagt of de stichting naast de eigen vierkante meters het domein van de bibliotheek gaat verhuren. Mevrouw Flik bevestigt dat het programma van eisen en het vlekkenplan aangepast zijn. Naast de zaal is een maakplaats gecreëerd voor jongeren om dingen te kunnen maken en te repeteren. Activiteiten kunnen gelijktijdig plaatsvinden. De stichting gaat over de verhuur van de verschillende ruimten binnen deze 500m². Beneden is ruimte voor kleine optredens en voorts zijn in het hele pand ruimten om dingen te doen. De heer Tekir vraagt hoe deze vierkante meters zich verhouden tot de andere twee zalen. Mevrouw Flik geeft aan dat de foyer naast de huidige grote zaal een ruimte wordt om dingen te doen. Voorts kunnen beneden ruimten afgebakend worden om te verhuren voor verschillende producties. De heer Tekir verzoekt dit duidelijk te maken op de tekeningen.

De heer Ris vult aan dat het nog een globaal vlekkenplan is. Het is niet zo dat de verdeling 80%-20% blijft. Ook de ruimten van de bibliotheek worden voor cultureel maatschappelijke zaken gebruikt als de bibliotheek deze ruimten zelf niet gebruikt. De heer Tekir hoort dat van de 2.000m² waar de bibliotheek huur voor betaalt delen verhuurd worden door de stichting en hoopt dat daarover goede afspraken worden gemaakt. De heer Van Santen las dat er overkoepelend een bookingstool ingezet zal worden zodat niet iedereen apart kaarten verkoopt en ziet hierin een heleboel kansen.

Parallelsessie I&O en B&A Exploitatie Cultuurhuis, 4 december 2025

Mevrouw Flik antwoordt dat het Cultuurhuis in eerste instantie faciliteert en ruimten verhuurt. Op termijn wordt gekeken wat gezamenlijk opgepakt kan worden, coördinerend en programmerend, waarbij ook ticketverkoop in beeld komt. In eerste instantie is het Cultuurhuis bedoeld om een plek te zijn voor mensen uit de stad. Voor de korte termijn is geen theaterprogrammering voorzien, maar dit zou wel kunnen ontstaan in de loop der tijd. De heer Schefferlie vraagt of de wethouder begrip heeft voor de zorgen die leven omdat een aantal zaken nog uitgezocht moet worden (is er wel of geen sprake van staatssteun, de stichting draagt geen kapitaallasten met een risico op marktverstoring, is het een risico dat publieke en commerciële activiteiten niet helder gescheiden zijn). De exploitatie kan ernstig onder druk komen in het geval van slechte uitkomsten. Wethouder Polatli reageert dat in het raadsvoorstel wordt gevraagd om de uitgangspunten en governance voor het Cultuurhuis vast te stellen. Als er een akkoord volgt om de uitgangspunten verder uit te werken, wordt een aantal zaken nader uitgezocht. Als uit de adviezen blijkt dat genoemde zaken aan de orde zijn, komt hij terug bij de raad. De heer Schefferlie verduidelijkt dat aan de stad op dit thema al vaak dingen in het vooruitzicht zijn gesteld.

Hij wil voorkomen dat een aantal belangrijke dingen toch volstrekt anders zal zijn dan eerder gedacht en vraagt nogmaals of de wethouder deze zorgen deelt of dat hij een groot vertrouwen heeft dat alle variabelen die nog uitgezocht moeten worden uiteindelijk geen belemmering vormen om het Cultuurhuis daadwerkelijk betaalbaar te realiseren in de stad. Wethouder Polatli herhaalt dat een aantal zaken nog nader uitgezocht wordt, of het marktverstoring is, of het verdringing is, of dat dingen worden gedaan die niet mogelijk blijken. Hij komt met de juiste informatie terug bij de raad. De raad wordt stap voor stap meegenomen in dat belangrijke grote proces. Of de bezorgdheid gegrond is of niet zal blijken. B&A gedeelte Mevrouw Van Oversteeg bedankt voor de beantwoording, de stukken die zijn verstrekt en opnieuw een I&O sessie. Er zijn veel schriftelijke vragen gesteld waarop nog nadere uitwerking moet volgen. Zij deelt de zorgen die zojuist door de heer Schefferlie zijn geuit en vraagt wat er misgaat als deze dingen uitgezocht worden alvorens er een besluit wordt genomen. Zij wijst in dit kader op de governance, juridische en financiële risico’s en uitzoekwerk naar aanleiding van het memo waardoor zij behoefte heeft aan meer duiding.

Wethouder Polatli reageert dat in het raadsvoorstel gevraagd wordt om een akkoord te gaan met de uitgangspunten van de governance waarna medio 2026 over het totaal besloten wordt. Het college wil eerst zaken uitzoeken en deze vervolgens voorleggen aan de raad. Mevrouw Van Oversteeg merkt op dat binnen de kaders van het raadsbesluit van vorig jaar gebleven wordt, maar daarmee wordt de vraag wat er misgaat als er nu nog geen besluit genomen wordt niet beantwoord. De uitvoering is de volgende stap als de gemeenteraad hiervoor een go heeft gegeven. De tijd tot medio 2026 kan gebruikt worden om dingen uit te zoeken. Wethouder Polatli vraagt zich af waarom de raad extra tijd nodig heeft. De tussenliggende tijd wordt juist gebruikt om door te werken om de raad een uitgewerkt raadsvoorstel te presenteren. De heer Tekir beaamt dat er in de aanloop naar deze sessie veel vragen zijn gesteld en spreekt zijn waardering uit voor de snelle beantwoording. Er zijn allerlei zaken die om een nadere uitwerking vragen, maar in de basis is het idee van een laagdrempelig Cultuurhuis

Parallelsessie I&O en B&A Exploitatie Cultuurhuis, 4 december 2025

om te lezen, leren, oefenen voor zijn fractie nog steeds een prachtig toekomstbeeld. Steeds meer Gorinchemers slaan de handen ineen om het idee verder te brengen. Een aantal deelnemers van de kopgroep is vanavond aanwezig. In een dergelijk dossier is het gebruikelijk dat er zorgen zijn, deels ook vanuit het veld. Hij wijst op de betaalbaarheid voor de toekomstige gebruikers (theatergroepen, koren, kunst- en cultuurbeoefenaars). De tarieven variëren van € 160 tot € 1.500 per dagdeel. Hoe commerciëler hoe duurder en dat is volkomen begrijpelijk, maar de maatschappelijke tarieven moeten vooral draagbaar zijn. Zijn fractie wil voorkomen dat er miljoenen worden geïnvesteerd voor leegstand. Een bedrag van € 160 is voor repetities te hoog, maar daar wordt toch voor 40 weken per jaar mee gerekend. Het zou mooi zijn al er commitment komt vanuit de toekomstige gebruikers, die de tarieven nog niet hebben gezien, voordat er verdere stappen gezet worden. De heer Van Gammeren informeert of de heer Tekir de bedragen heeft gezien of er alleen over heeft gehoord. De heer Tekir reageert dat de bedragen in de stukken genoemd worden. Hij wijst op de sterke verwevenheid van de gemeente met het Cultuurhuis.

Dat de gemeente toezicht houdt op het functioneren is volkomen begrijpelijk, maar de gemeente neemt niet alleen plaats in de stuurgroep, zij gaat ook de stichting voor het theaterdeel zelf oprichten en bestuurders benoemen. Maar als de financiën tegenvallen moet de stichting zich wenden tot fondsen en andere geldverstrekkers. Zijn fractie kan deze logica niet volgen. Omdat de tekorten nu al in beeld zijn stelt hij voor daarover een open, goed en vooral pijnlijk gesprek te voeren. Kunst is geen regeringstaak (aldus Thorbecke) en daarom moet de gemeente waken voor te veel verantwoordelijkheid en de creativiteit van de deelnemers alle ruimte geven. De heer Krol vindt het opmerkelijk dat dit nu zo naar voren gebracht wordt terwijl eerder op de avond een grote rol van de gemeente in het culturele veld werd genoemd. De heer Tekir vermoedt dat wordt gedoeld op de suggesties voor het programma Cultuur over een verruiming in de subsidieregelingen voor jonge makers en kunstenaars. Dit is vooral faciliteren en mogelijk maken, maar niet in de rol treden van. Hier gaat het om een formele stichting. De heer Krol verduidelijkt dat hij doelde op de rol die wordt bepleit als het gaat om de culturele broedplaats waarbij hij het zo heeft verstaan dat de gemeente echt aan de voorkant optreedt om dit te regelen.

De heer Tekir verduidelijkt dat ook bij een broedplaats het pleidooi is daar waar leegstand is en initiatieven zijn dit te faciliteren en toe te staan. De gemeente moet niet de rol van leegstandbeheerder op zich nemen, maar leegstand benutten voor culturele broedplaatsen. De heer Krol merkt op dat werd gevraagd om meerdere scenario’s en dat heeft hij vertaald als een grotere rol van de gemeente. De heer Tekir stelt voor dit in de B&A over het programma Cultuur verder te bespreken, het is te verwarrend om twee sessies met elkaar te vermengen. De heer Van Santen informeert hoe D66 de rol van de overheid in relatie tot de cultuursector ziet. De heer Tekir kiest voor zo een zo minimaal mogelijke bemoeienis vanuit de overheid. De makers en de initiatiefnemers zelf zo veel mogelijk verantwoordelijkheid laten nemen. De heer Van Santen corrigeert dat Thorbecke het vooral oordeelsvormend bedoeld heeft en niet zo zeer faciliterend.

Parallelsessie I&O en B&A Exploitatie Cultuurhuis, 4 december 2025

De heer Tekir stelt voor deze discussie op een ander moment voort te zetten, want hoe groter de betrokkenheid, hoe groter de kans op beïnvloeding van de artistieke kwaliteit. De derde zorg betreft de financiële haalbaarheid van het geheel. De nieuwe stukken roepen een heleboel nieuwe vragen op. Ondanks herhaaldelijke vragen heeft zijn fractie nog geen bouwbegroting gezien die aansluit op het bedrag van € 7,8 mln. In antwoord op de vragen wordt duidelijk een slag om de arm gehouden. Het programma van eisen beschrijft een hogere ambitie dan door het budget wordt gedekt, oftewel het programma van eisen is niet haalbaar met het huidige budget. Hij vraagt zich af of het slimmer is om dit traject voort te zetten richting een voorlopig en definitief ontwerp met een programma van eisen dat wel haalbaar is. Deze keuze moet zo vroeg mogelijk gemaakt worden om tegenvallers in de toekomst te voorkomen omdat er geen zicht is waar deze tegenvallers zullen landen. Zijn fractie kiest ervoor om deze niet bij de overige culturele partijen te laten landen. In de snelheid der dingen en de veelheid aan stukken is het haast onmogelijk om overal een definitief oordeel over te vellen. Het gaat tenslotte om inschattingen, zeker de exploitatiebegroting en de huuropbrengsten waarvan nog niet bekend is hoe realistisch het is om door te groeien naar € 300.000.

Is er voldoende formatie om de boel straks te runnen? Voor de programmeur is geen programmabudget opgenomen. Dit alles maakt dat zijn fractie twijfelt over het realiteitsgehalte, nog afgezien van de juridische uitzoekpunten waarvoor reeds een overzicht is gemaakt. Zijn fractie wil het programma van eisen graag vaststellen, maar daarbij wel de afspraak maken dat er een onafhankelijke toetsing komt op de bouwbegroting en de exploitatie, inclusief de juridische consequenties, voordat het investeringskrediet definitief vrijgegeven wordt om te voorkomen dat het culturele veld met tegenvallers geconfronteerd wordt. Hij stelt voor deze voorwaarde op te nemen in de vorm van een amendement waardoor het college de opdracht gegeven kan worden om door te gaan met de uitwerkingen zodat er zekerheid is tegen de tijd dat het krediet vrijgegeven wordt. Wethouder Polatli geeft aan dat € 160 per dagdeel een regionale marktconforme huur is voor de grote zaal. Hij is het eens dat voor maatschappelijk vastgoed maatschappelijke prijzen moeten worden geboden. Dit wordt nog nader berekend en overlegd met de partijen, wellicht dat het nog meer gaat bruisen waardoor dit zelfs positief zou kunnen uitwerken voor de begroting van de stichting.

Opgemerkt wordt dat de stichting financiële tegenvallers zelf moet opvangen en er werd gerefereerd aan een uitspraak van Thorbecke, geen bemoeienis vanuit de overheid met kunst en cultuur. De heer Tekir verduidelijkt dat er op dit moment al een tekort is in de exploitatie (ongeveer € 50.000) waar de stichting straks voor aan de lat staat. De tekorten worden niet afgedekt door de gemeente want Thorbecke. De gemeente subsidieert de stichting voor de huisvesting en voor het functioneren, de onrendabele top. Hij vraagt waarom er dan niet meteen gekeken wordt of tot een subsidiebedrag gekomen kan worden waardoor het eerste jaar al sluitend is. Wethouder Polatli vervolgt dat de huisvesting wordt gesubsidieerd, maar niet de onrendabele top. Dit wordt bij de stichting gelaten. Aan de ene kant wordt gezegd overheid blijf er vanaf, maar aan de andere kant als er een tekort is, laten wij staan voor de stichting. De heer Tekir herhaalt dat de exploitatie nu al een tekort vertoont. In de beantwoording wordt aangegeven dat de stichting hiervoor moet aankloppen bij landelijke fondsen. Omdat er al gesubsidieerd wordt stelt hij voor ook het tekort af te dekken. Wethouder Polatli bevestigt dat er inderdaad en tekort van € 47.000 in de exploitatie staat.

Medio 2026 zal hierover meer duidelijkheid zijn waardoor het tekort op een plus van € 3.000 uitkomt vanwege subsidies voor de stichting voor de opstart. Er is een akkoord nodig vanuit de raad om verder te kunnen gaan met de berekeningen, de technische uitwerking en de governance. De raad beslist vervolgens medio 2026 over de daadwerkelijke bedragen, ook de bouwkosten.

Parallelsessie I&O en B&A Exploitatie Cultuurhuis, 4 december 2025

De heer Tekir wil het meteen goed doen en de stichting niet met een tekort laten starten. Zijn ervaring is dat landelijke fondsen niet bereid zijn om aanlooptekorten af te dekken. Omdat er nu al onzekerheid is, is er al een kans om tijdig het goede gesprek te voeren zodat de stichting straks een faire startpositie heeft. Wethouder Polatli kan zich voorstellen dat fondsen niet bereid zijn om opstartkosten te subsidiëren, maar er zijn andere opties om op nul uit te komen. Hij wil graag bij de volgende stap de definitieve zaken laten zien. De heer Van Andel refereert aan het startkapitaal van de stichting en heeft begrepen dat daar een kortlopende lening voor afgesloten wordt waardoor dit in zijn optiek afgedekt is. Wethouder Polatli reageert dat er ook fondsen zijn om opstartkosten te overbruggen. De heer Van Andel herhaalt dat in de stukken staat dat er een kortlopende lening wordt afgesloten. Wethouder Polatli verduidelijkt dat dit een mogelijkheid is, niet dat dit zal gebeuren want de stichting bestaat nog niet. De heer Van Andel heeft geen gelegenheid gehad om de veelheid aan stukken door te nemen, maar neemt aan dat het klopt wat de wethouder zegt.

De heer Tekir reageert dat geantwoord is dat het uitgangspunt is dat het jaarlijkse tekort niet met aanvullende subsidie wordt afgedekt met de intentie dat de stichting een langlopende lening afsluit, bijvoorbeeld een Cultuurfondslening of een lening van Cultuur+Ondernemen als voorfinanciering voor de tekorten in de aanloopjaren. Dit is een bestuurlijke vraag waarover nagedacht moet worden. De heer Hachhouch geeft aan dat zijn fractie zich vooral zorgen maakt over de financiële kant, met name de exploitatie. Zijn fractie heeft positieve geluiden gehoord over het voorwerk dat is gedaan in samenwerking met de veldpartijen, maar er is toch een tekort van ruim € 50.000 waarvoor de stichting mogelijk een lening moet afsluiten. In de beantwoording is aangeven dat er drie tot vier aanloopjaren nodig zijn waarna een positief resultaat wordt verwacht, maar dit geeft niet het vertrouwen dat dit ook daadwerkelijk zo gaat verlopen. Wat als deze positieve resultaten uitblijven? De marges zijn klein in deze sector en daardoor zijn er niet veel knoppen om aan te draaien. De personele inzet is beperkt, leningen verdwijnen niet zomaar, zelfs niet als deze van het Cultuurfonds komen. Zijn fractie wist van te voren al dat er exploitatiekosten verwacht konden worden, maar daar is ja tegen gezegd omdat zijn fractie gelooft in de maatschappelijke waarde van het Cultuurhuis.

Zijn fractie is bereid om te investeren en wil graag voorwaarts, maar tegelijkertijd zijn er wel zorgen of het college daarin hetzelfde realisme deelt en of de risico’s voldoende en eerlijk worden gepresenteerd. De heer Krol geeft aan dat zijn fractie in de basis enthousiast is over de gemaakte keuzes voor het concept van het Cultuurhuis. De beweging van een theater naar een Cultuurhuis voor en van de stad. Een plek waar mensen uit allerlei maatschappelijke klassen aangetroffen worden rondom voorstellingen, maar uiteraard ook in de bibliotheek. Zijn fractie is ook enthousiast over de samenwerking die met de bibliotheek is gevonden om dit samen te realiseren en enthousiast over het grote draagvlak dat wordt geproefd in het veld als het gaat om het realiseren van een Cultuurhuis. Het is een lastig proces waarin steeds dezelfde onderwerpen opnieuw benaderd moeten worden maar telkens met elkaar verder gekomen wordt op weg naar de definitieve besluitvorming. Voor de maatschappelijke tarieven mag naar een druk naar beneden gekeken worden, op de commerciële tarieven mag de druk naar boven. Zijn fractie ziet het liefst zo veel mogelijk maatschappelijke benutting en zo weinig mogelijk echte commerciële activiteiten. Voor het

Parallelsessie I&O en B&A Exploitatie Cultuurhuis, 4 december 2025

vervolg wil hij meegeven hoe op termijn de rol van de gemeente iets kleiner gemaakt kan worden, de verhouding tussen de overheid en het cultuurdomein. Over de exploitatiebegroting is zijn fractie wat minder negatief dan andere fracties, zeker op het moment dat het maatschappelijke rendement van het Cultuurhuis groot blijkt. Als het een fantastisch iets blijkt, is er met zijn fractie te praten als het om een klein exploitatietekort gaat. Vanwege de gemaakte keuzes (de koppeling met de bibliotheek, het werken met een kleine bezetting) is het risico beperkt voor zo’n groot onderwerp als een Cultuurhuis. Zijn schoonfamilie woont in een klein dorp waar veel energie is om bijvoorbeeld het dorpshuis of het zwembad in stand te houden. Deze energie voelt hij hier ook en dat is een mooie basis om hier succes te behalen met elkaar. Het horecadeel blijft wat zijn fractie betreft beperkt (koffie en thee, een pauzedrankje en wellicht tot 20 minuten na een voorstelling nog een drankje) om te voorkomen dat de horeca te groot wordt. Bezoekers moeten uitgedaagd worden om in de cafés in de buurt na te borrelen. Wethouder Polatli reageert dat de rol van de gemeente is het oprichten van een eventuele stichting en daar vervolgens de bestuursleden aan te stellen waarna de gemeente zichzelf terugtrekt.

Dus niet meer dan de rol van verhuurder aan de bibliotheek en de stichting dan wel in de stuurgroep om toezicht te houden op de diensten. De governance laat straks zien of er toezicht gehouden moet worden op de stichting. Het gaat om een klein stukje cultuur in deze exploitatiebegroting. De heer Van Andel roept januari 2024 in herinnering toen hij als vervanger in de gemeenteraad kwam en meteen werd aangesproken over De Nieuwe Doelen, dat dossier loopt toch al zo veel jaar? Het dossier loopt nog. Men vond dat een nieuwe Nieuwe Doelen een theater zou moeten zijn. In zijn maidenspeech ging het over een theater, maar dat bleek uiteindelijk € 20 mln. te kosten. De raad heeft daar niet voor gekozen, maar er is in de ogen van zijn fractie een goed alternatief gekomen. De obstakels die toen werden gezien, zijn weggenomen. Daar komen misschien kleinere obstakels voor terug, want Gorinchem moet gewoon een cultureel centrum met een bibliotheek hebben. Hij kan de opmerkingen van de inspreker namens de bibliotheek over het huidige pand volgen. Toen het voorstel in november 2024 werd besproken heeft hij opgeroepen meteen te gaan bouwen, maar dat gaat helaas niet zo snel. Hij had graag voor de sessie van twee weken geleden de financiële stukken al willen bestuderen, nu was er niet zo veel tijd om alles door te nemen.

Hij begreep zojuist dat het om een langlopende lening gaat in plaats van een kortlopende en dat is nogal een verschil, maar zelfs de personeelskosten zijn uitgesplitst inclusief de indexering dus zo detaillistisch is het stuk uiteindelijk wel geworden. Hij is bij meerdere gesprekken in het culturele veld betrokken geweest en heeft met veel mensen gesproken. In november 2024 heeft de raad ja gezegd. In december 2024 bezocht hij een culturele try-out van Jacques Bral in Peeriscoop en daar was slopen of behouden een item. Hij herinnert zich de voorbeelden niet meer exact, maar als het ging om het slopen van een gebouw riep Jacques behouden of slopen. De Nieuwe Doelen werd ook genoemd, de zaal riep slopen terwijl de raad juist had besloten om een Cultuurhuis te bouwen. Hij had verwacht dat iedereen daar positief over zou zijn, maar dat bleek niet zo te zijn. Dit is nog steeds een beetje het geval. In de stukken staat dat er structurele afstemming moet zijn tussen het Cultuurhuis, ’t Pand en Peeriscoop en het Cultuurhuis moet complementair en aanvullend zijn, de horeca mag geen concurrent worden voor andere horeca. Hij verwijst ter illustratie naar 013 in Tilburg waar de daar in de straat gevestigde horeca inspeelt op het aanbod van 013. Gorinchem zou dit voorbeeld kunnen volgen. Zijn fractie kiest ervoor om niet negatief te zijn, maar opbouwend.

Peeriscoop en ’t Pand zijn van grote waarde en die moeten behouden worden, verder kan zijn fractie goed met het voorstel leven. De heer Van Santen ambieert een levendige en liefst bruisende binnenstad en daarbij wordt het culturele aanbod als een belangrijke pijler van de gezonde samenleving gezien. Als er te weinig in cultuur of citymarketing geïnvesteerd wordt ebt het leven weg uit de stad. De stad bloedt dan langzaam dood. Zijn fractie onderschrijft het belang van een goed bereikbare en toegankelijke bibliotheek als bron van informatievoorziening voor inwoners. Een bibliotheek

Parallelsessie I&O en B&A Exploitatie Cultuurhuis, 4 december 2025

die meegaat met de tijd en een centrale rol kan vervullen in het hart van de stad. Zijn fractie ziet de meerwaarde in fysieke zin al. Een deel van de raad heeft een bezoek gebracht aan de bibliotheek in Nootdorp en Barendrecht en met die insteek ja gezegd tegen de plannen voor het Cultuurhuis. Vanavond gaat het vooral over de exploitatie. Hiervoor wordt een zorgvuldig proces doorlopen en er zijn nog diverse stappen te nemen (juridische en financiële uitwerking, aandacht voor de governance-structuur, configuratie van de theatertechniek). Zijn fractie adviseert die stappen zo veel mogelijk inzichtelijk te maken voor de raad met een tijdpad zodat het proces goed bewaakt kan worden. Er worden vier typen huurders onderscheiden. Zijn fractie gaat voor zo veel mogelijk complementair en daarvoor zijn goede kaders en een sterke communicatie nodig waardoor concurrentie onderling zo veel mogelijk achterwege blijft ondanks dat er altijd wel ergens een overlap zal zijn. Geen programmering van grote theatershows en muziekgezelschappen, maar vooral amateurgezelschappen, instellingen, cultuureducatie, scholen en dat soort zaken. Zijn fractie is redelijk positief over de exploitatie, maar het risico van marktverstoring zorgt wellicht nog voor een uitdaging. Als de één wel kapitaallasten heeft en de ander niet ontstaat een ongelijk speelveld.

De heer Schefferlie merkt op dat veel inwoners het idee van zijn fractie om een bibliotheek te realiseren op de plek van De Nieuwe Doelen met appartementen daarboven om een deel van de investering terug te verdienen en een grote zaal te realiseren op de Campus een beter idee vonden, maar daar blijft hij niet over drammen. Zijn fractie wil goed meedenken over wat er dan wel gerealiseerd wordt. Gorinchem kan niet zonder een goede bibliotheek, zeker niet gezien de inhaalslag op laaggeletterdheid, in een goede huisvesting en leven in de brouwerij op het gebied van cultuur. Het is belangrijk om eerlijk aan te geven wat dit gaat kosten en het geld daar ook voor over hebben. Zijn fractie denkt serieus dat er uiteindelijk jaarlijks een bijdrage van € 200.000 voor de exploitatie zal moeten volgen en daarnaast € 100.000 om een gelijk speelveld te realiseren. Zijn fractie is daartoe bereid, maar mist bij het college het inzicht dat zijn fractie wel heeft doordat er heel veel vergelijkbare situaties zijn bekeken. De raad wordt opnieuw gevraagd om zich te committeren aan het stuk wat op zijn fractie als een financiële gatenkaas overkomt. Er is geen zicht op de belangrijke keuzes die in de ogen van zijn fractie gemaakt hadden moeten worden voordat de uitgangspunten aangeboden worden.

Eerst moet duidelijk zijn hoe markt en overheid zich tot elkaar verhouden, hoe het zit met verdringing en of de uitgangspunten zodanig aangepast worden dat die in evenwicht met elkaar zijn. Het wordt nu andersom gedaan, hier en daar zijn wat vage uitgangspunten en veel zaken moeten nog uitgezocht worden. Zijn fractie is daar teleurgesteld over omdat dit dossier al zo lang loopt. In de vorige raadsperiode dacht de wethouder, toevallig ook van Stadsbelang, dit varkentje wel even te wassen, maar aan het einde van de raadsperiode kwam het niet tot een finale. Nu gebeurt eigenlijk precies hetzelfde. De wethouder heeft zich helemaal op dit dossier geworpen, maar aan het einde van de raadsperiode is er nog steeds geen overzicht, geen zekerheid over de financiële haalbaarheid en geen zekerheid over de governance. Wat zijn fractie betreft komt het Cultuurhuis er echt, maar de raad moet hier meer geld voor over hebben. Het mag niet nog verder ten koste gaan van verenigingen en zeker niet ten koste gaan van de mooie culturele plaatsen die Gorinchem al heeft. Zijn fractie raadt aan het raadsvoorstel in te trekken, eerst het huiswerk te doen om vervolgens met een echt voorstel te komen. Hij vermoedt dat dit niet zal gebeuren en daarom wordt het voorstel van D66 om een onafhankelijk onderzoek te doen ondersteund.

Voorts wordt een motie ingediend om ervoor te zorgen dat bij eventuele verdringing de betreffende actoren daarin gecompenseerd zullen worden. Hiermee wordt uitgekomen op de bedragen die hij al noemde en als de raad dit voor het Cultuurhuis over heeft, komt er waarschijnlijk een heel goed eindresultaat. De heer Krol vraagt hoe bepaald wordt wanneer er sprake is van verdringing. Is dit het geval als huurders ergens opstappen en vervolgens gebruik gaan maken van het nieuwe aanbod? Het kan ook zijn dat de nieuwe locatie passender gevonden wordt.

Parallelsessie I&O en B&A Exploitatie Cultuurhuis, 4 december 2025

De heer Schefferlie verduidelijkt dat het ook gaat om de activiteiten die mogen plaatsvinden omdat de stichting geen kapitaallasten draagt en de tarieven die gehanteerd worden in een gebouw van de overheid. De heer Krol snapt het principe van verdringing, maar is vooral benieuwd hoe de heer Schefferlie dat denkt te kunnen vaststellen. De heer Schefferlie vervolgt dat wanneer dit niet bij alle subsidiepartners op dezelfde manier wordt toegepast er geen gelijk speelveld meer is. Er moet minder naar Thorbecke en meer naar de toekomst gekeken worden. Dat betekent in ieder geval eerlijkheid. De heer Krol gaat de motie met grote interesse lezen. De heer Van Gammeren vraagt of er ook al sprake van verdringing was toen De Nieuwe Doelen nog open was. De heer Schefferlie reageert dat het niet bepaald een succes was en daarom is De Nieuwe Doelen ook ten ondergegaan. Hij wil niet dat de andere voorzieningen ten ondergaan. Hij weet hoeveel geld er altijd bij moest en dat is niet erg want om zo’n voorziening overeind te houden moet de buidel getrokken worden. Hij weet niet hoe Stadsbelang dit beoordeelt, dat wordt straks wellicht nog duidelijk, maar er moet niet gedaan worden alsof het voor niets kan. Hij vraagt zich af welke stichting bereid gevonden wordt om in te stappen omdat er al een tekort is dat opgelost moet worden met één of andere merkwaardige lening.

Mevrouw Hamann bedankt de ambtelijke organisatie voor het zo snel beantwoorden van de vele vragen, alle voorbereiding en de participatie. Er waren veel partijen betrokken, alle partijen zijn gevraagd om mee te doen en daarom spreekt zij haar complimenten uit voor het proces. Zij is het eens dat het lang duurt. Zij heeft specifiek geïnformeerd naar de Wet markt en overheid en begrepen dat dit gaat over commerciële marktwerking en dat is in de culturele sector niet het geval. De rechter moet wellicht beoordelen of dit wel of niet zo is omdat steeds geroepen wordt dat het allemaal niet kan. Het kan best zijn dat er helemaal geen sprake is van marktverstoring. De heer Schefferlie benadrukt dat er nu in de exploitatie vanuit gegaan wordt dat dit allemaal geen probleem is. Tegelijkertijd zegt de wethouder wij willen die zaken nog goed uitzoeken en daarmee is het een vreemde volgorde als de uitgangspunten vastgesteld worden. Mevrouw Hamann heeft het niet over de exploitatie, maar over de wet. De letter van de wet is klip-en-klaar. De heer Schefferlie vervolgt dat wanneer een exploitatie wordt gebaseerd op een constructie die niet toegestaan is, de exploitatie anders wordt. Mevrouw Hamann herhaalt dat de rechter daar een uitspraak over moet doen. Zij is geen jurist, maar volgens de informatie die zij heeft gekregen is dit niet aan de orde.

Wethouder Polatli geeft aan dat het gaat om het vaststellen van de uitgangspunten zodat er verder gewerkt kan worden. De constructie van De Nieuwe Doelen kan geen appartementen dragen en daarom is woningbouw niet mogelijk. Opgemerkt werd dat aan het eind van deze bestuursperiode hetzelfde gebeurt als aan het eind van de vorige bestuursperiode. Het ging toen om een schouwburg waar een exploitant voor gezocht werd. Het gaat nu over een Cultuurhuis. De subsidies voor professionele podiumkunsten zijn richting de theaters gegaan om het professionele theater in Gorinchem te borgen omdat De Nieuwe Doelen werd gesloten. Deze subsidies blijven daar ook.

Parallelsessie I&O en B&A Exploitatie Cultuurhuis, 4 december 2025

De heer Schefferlie merkt op dat de huidige constructie zou zijn gesloopt als daar een nieuwe bibliotheek met appartementen zou zijn gebouwd. Zijn fractie is teleurgesteld dat net als in de vorige raadsperiode aan het eind niet tot een finale gekomen wordt. Er zijn al vaak dingen in het vooruitzicht gesteld, maar steeds opnieuw werd het uitgesteld. Aan het eind van deze raadsperiode gaat de raad weer met lege handen weg omdat nog niet bekend is hoe het nu precies zit. De heer Van Santen vraagt of de heer Schefferlie het met hem eens is dat de wethouder namens het college handelt en vraagt voorts of de heer Schefferlie in de vorige periode ook onderdeel was van het college. De heer Schefferlie antwoordt bevestigend en geeft aan dat hij achteraf bezien cultuur beter in eigen handen had kunnen nemen. Mevrouw Hamann is geïnspireerd geraakt door de bijdrage van mevrouw Kesseler waarin aangegeven werd hoe de bibliotheek gaat worden. De gemeente is daar verantwoordelijk voor, maar nog belangrijker is de kruisbestuiving die kan ontstaan als er een bruisend centrum komt in de binnenstad waar van alles en nog wat kan gebeuren. Er zijn ondertussen al veel locaties in de stad gesloten in de afgelopen 8 jaar (De Speelwaghen, Opus Four, kroegjes waar allerlei optredens mogelijk waren). Het is een lege boel geworden in de binnenstad en dat moet echt anders.

Als in de Vijfzinnenstraat een bruisend centrum ontstaat, is dat precies in het hart van de start en dat doet iedereen goed (winkeliers, horeca, doorloop naar het museum). Een stimulans voor van alles en nog wat. Inwoners hebben heel veel behoefte aan een beetje reuring en gezelligheid in de stad wat maakt dat haar fractie dit plan graag een kans van slagen zou willen geven. Zij roept de wethouder op door te gaan met rekenen, puzzelen en wellicht tobben om dit mooie plan geen wensdroom te laten worden. De heer Van Gammeren geeft aan dat de exploitatie van het Cultuurhuis voorligt nadat in 2024 besloten is om dit te realiseren. Een belangrijk moment want met dit besluit wordt een fundament gelegd onder een voorziening die Gorinchem al een lange tijd nodig heeft. Zijn fractie steunt als coalitiepartij dit voorstel. Gorinchem heeft een rijke en veelzijdige culturele sector, gedragen door vrijwilligers, verenigingen, makers, professionals, maar wat ontbreekt is een centrale plek waar alles samenkomt. Een plek om te lezen, leren, ontmoeten, waar amateurkunst kan groeien, waar jonge talenten hun eerste stappen kunnen zetten, samensmelting, kruisbestuiving (mevrouw Hamann noemde dit al). Het Cultuurhuis vervult precies die rol.

Met de bibliotheek als stevig anker en een onafhankelijke stichting voor het beheer van de programmering wordt gebouwd aan een toegankelijke, toekomstbestendige voorziening voor de hele stad. Een plek die samenwerking stimuleert want het Cultuurhuis komt naast bestaande podia en ondernemers, niet er tegenover. De focus ligt op amateurkunst, educatie, kleinschalige programmering, functies waar nu te weinig ruimte voor is. De culturele sector is in ontwikkeling. Stilstand past daar niet bij. De stad moet die beweging ondersteunen en ruimte bieden voor groei. Het Cultuurhuis geeft die ruimte en verbindt makers, verenigingen en inwoners. Dit plan is niet achter gesloten deuren ontstaan. Via het cultuurspreekuur in nauwe samenwerking met de kopgroep bestaande uit Peeriscoop, ’t Pand, IFFG, Mika, Theaterhuis Gorinchem en Break Squad en met Bibliotheek AanZet breed meegedacht over de inrichting en het gebruik. Die input is zichtbaar verwerkt in het programma van eisen. In de gekozen governance is de participatie zoals deze bedoeld is, inhoudelijk en met veel invloed. Hij spreekt namens zijn fractie waardering uit voor de ambtelijke organisatie die veel werk heeft verzet en talloze raadsvragen heeft beantwoord. Hij bedankt de heer Ris in het bijzonder voor zijn inzet en betrokkenheid gedurende dit traject.

In de raadsvergadering van 16 december wordt niet alleen over stenen besloten, maar over de toekomst van cultuur in Gorinchem. Over een plek waar inwoners zich kunnen ontwikkelen, kunnen ontmoeten en inspireren. Een stad die investeert in cultuur investeert in haar eigen kracht. Hij roept op door te gaan en te bouwen aan een open, sterk en toekomstgericht

Parallelsessie I&O en B&A Exploitatie Cultuurhuis, 4 december 2025

Cultuurhuis. Afsluitend bedankt hij het college voor het stap voor stap transparant meenemen van de raad in de verschillende facetten van dit project. De heer Schefferlie hoort dat het Cultuurhuis niet tegenover maar naast de andere voorzieningen komt. Hij heeft vanavond begrepen dat hij zich geen zorgen hoeft te maken over verdringing en informeert of in het geval er wel sprake is van verdringing de betreffende actoren gecompenseerd moeten worden. De heer Van Gammeren vroeg eerder op de avond al of er sprake was van verdringing toen De Nieuwe Doelen nog open was. Er ontstaat straks een soortgelijke situatie, de zaal die er toen was komt weer terug. Er komt een puzzelstukje terug. De heer Schefferlie herhaalt dat hij heeft begrepen dat er geen verdringing ontstaat, maar als het dan toch gebeurt is de simpele vraag of Stadbelang bereid is om die partijen te compenseren zodat het weer gelijkwaardig is. Naast elkaar staan in plaats van tegenover elkaar staan. Mevrouw Hamann vraagt of zij het goed begrijpt dat het er in het geval van verdringing alleen maar om gaat dat partijen geld krijgen. De heer Schefferlie verduidelijkt dat verdringing kan betekenen dat je niet marktconform onder betere omstandigheden kunt verhuren waardoor partijen ergens weggaan. Je kunt dit oplossen door ook subsidies of hulp te verlenen aan andere actoren of op een andere manier gelijk te stellen.

Het gaat niet om geld, want niemand heeft een winstbejag, maar iedereen wil graag overleven. Hij neemt aan dat mevrouw Hamann de andere voorzieningen niet de nek om wil draaien. Mevrouw Hamann zou graag zien dat er een samenwerking ontstaat, maar er worden zoveel bezwaren geuit die een samenwerking in de weg kunnen staan dat je je afvraagt waar het eigenlijk om gaat. Zij hoorde de heer Schefferlie echt zeggen dat er € 200.000 bij de exploitatie moet en € 100.000 voor het gelijke speelveld. Het gaat gewoon om een financiële bijdrage. De heer Schefferlie vermoedt dat Gorinchem anders het enige merkwaardige dorp in Nederland zou zijn waar cultuur geen bijdrage behoeft van de gemeente. Het begint nu met € 47.000 en hier en daar wat gaten in de exploitatie. Je kunt daar je kop voor in het zand steken of eerlijk aangeven dat hebben wij er voor over. Zijn fractie kiest voor het laatste. Mevrouw Hamann bevestigt dat cultuur altijd geld kost. Voor de vroegere Nieuwe Doelen was dat ongeveer € 1mln. per jaar. Dit geldt ook voor andere theaters. Het kost geld, dat is het zeer waard en daarom vindt zij dat de gemeente er wel over gaat, pech voor Thorbecke.

De heer Van Santen haalt Erasmus aan die zei voorkomen is beter dan genezen en daarom roept hij zijn collega’s op te kijken hoe dit zo goed mogelijk kan gebeuren, zeker gezien de vervolgstappen voor de juridische zaken en concurrentievervalsing. Hij adviseert de wethouder om daar verder op door te pakken. Mevrouw Hamann heeft begrepen dat concurrentievervalsing vooral zakelijk is. Bijvoorbeeld als Peeriscoop een subsidie krijgt en veel goedkoper biertjes tapt ontstaat er ruzie met de horeca. De voorzitter merkt op dat dit soort zaken nog nader uitgezocht wordt. De heer Tekir werd getriggerd door de discussie en ook de handreiking die de heer Krol deed. Hij proeft een vrij breed commitment om de stichting niet met een tekort te laten starten en daarom wil hij in de komende dagen verkennen of als uitgangspunt in de uitwerking meegenomen kan worden dat de stichting niet met een tekort gaat starten. Het

Parallelsessie I&O en B&A Exploitatie Cultuurhuis, 4 december 2025

gaat nu om iets meer dan € 100.000 en die opdracht zou hij graag aan het college willen meegeven. De voorzitter concludeert dat er een goede discussie heeft plaatsgevonden. Er is veel informatie uitgewisseld. Vanwege de aangekondigde motie en een amendement wordt het raadsvoorstel als bespreekstuk geagendeerd. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor de inbreng en sluit de vergadering. Toezeggingen: Er zijn geen toezeggingen gedaan.

Parallelsessie I&O en B&A Exploitatie Cultuurhuis, 4 december 2025