240605 I&O Windverkenning - presentatie RES-organisatie

I & O / Beeldvormende avond Windverkenning RES Alblasserwaard

5 juni 2024 Arjan Raatgever Ambtelijk coordinator RES Alblasserwaard

Inhoud 1. Besluitvorming tot dusver

NB: De colleges besluiten op 11 juni over het raadsvoorstel. De locatiekeuze

2. Verloop participatieproces 3. Verdieping / onderzoeken

en onderbouwing daarvan is daarom géén onderdeel van deze presentatie

4. Opbouw raadsvoorstel 5. Rol van de provincie 6. Vervolg (vanaf 2025, tot in 2026 en verder)

Windverkenning RES Alblasserwaard - I & O / Beeldvormende avond

5 juni 2024

2

1. Besluitvorming tot dusver Besluiten door RES-partners gezamenlijk (+ Rijk) • Vaststelling RES 1.0 (apr 2021) • Bestuursakkoord (feb ‘23) over zoektocht naar reële en haalbare alternatieve locaties; en actualisatie hiervan (jan ‘24) tussen RES-partners en rijksoverheid. Besluiten gemeenten • Schrappen/stopzetten zoeklocaties A15Oost (apr ‘21) en Avelingen (okt ‘22) door raad GM • Gezamenlijk besluit: uitgangspunten windverkenning (mei ‘23) • Gezamenlijk raadsbesluit: (voorlopige) zoeklocaties windenergie en start participatie (GM nov ’23; ML jan ‘24)

Windverkenning RES Alblasserwaard - I & O / Beeldvormende avond

Besluiten provincie • Brief GS Zuid-Holland met steun voor zes shortlistlocaties en bevestiging van status locatie Avelingen en bestuursakkoord (dec ‘23) • Vaststelling ‘Routekaart RES Elektriciteit’ door Gedeputeerde Staten Zuid-Holland (apr ‘24)

5 juni 2024

3

Uitgangspunten (mei ‘23) Communicatie • Bewoners vanaf het begin betrekken, via goede communicatie • Open en eerlijk; ruimte voor zowel voordelen als nadelen. Procesparticipatie • Start met concreet politiek voorstel met locaties • Transparant over hoe input wordt meegewogen • Representativiteit nastreven • Zoveel mogelijk vragen beantwoorden, direct of achteraf, zo snel mogelijk Ruimtelijke ontwikkeling • Wettelijke milieunormen windturbines zijn kaderstellend. Nieuwe normen passen we toe. • Locaties hebben de voorkeur: • nabij bestaande infrastructuur hebben de voorkeur; • waar al sprake is van landschappelijke aantasting; • in de nabijheid van grote energieverbruikers • Rekening houden met: Windverkenning RES Alblasserwaard - I & O / Beeldvormende avond

• toekomstige ruimtevragers (nieuwe woonwijken, wegverbredingen, bedrijfsuitbreidingen etc.) • erfgoed (onder meer Kinderdijk, Nieuwpoort, Noordeloos, binnenstad Gorinchem en de historische linten) en de landschappelijke kwaliteit van het Groene Hart • We kijken over gemeentegrenzen heen Privaat spoor/eigendom • Nieuwe turbines windmolens moeten maatschappelijk en financieel rendement brengen voor de regio. • Maximaal lokaal eigendom (zo mogelijk >50%). • Regionale betrokkenheid en/of publieke sturing of eigenaarschap is een pre. Verdiepende onderzoeken • 1e fase onderzoeken ‘harde belemmeringen’. 2e fase: meenemen lokale, regionale en provinciale uitgangspunten mee (waarover dit memo gaat). 5 juni 2024

4

Shortlistlocaties (nov ‘23/jan ‘24)

O

M

K

L2

S

J

Windverkenning RES Alblasserwaard - I & O / Beeldvormende avond

5 juni 2024

5

Huidige besluitvorming • 6 en 18 juni: behandeling burgerinitiatief referendum in raad ML • 11 juni: besluitvorming raadsvoorstel windlocaties in colleges • 12/13 juni: publicatie raadsvoorstel windlocaties • 27 juni: gezamenlijke commissievergadering raadsvoorstel windlocaties • 9 juli: gezamenlijke besluitvormende vergadering raadsvoorstel windlocaties

Windverkenning RES Alblasserwaard - I & O / Beeldvormende avond

5 juni 2024

6

2. Verloop participatieproces Reflectie op het participatieproces

• Startbijeenkomsten 4 en 5 maart gingen niet goed. Verwachtingen niet goed ingeschat. Bewoners voelden zich overvallen door het idee van windturbines in Molenlanden. Vanuit RES-organisatie wilden we te snel ‘aan de slag’. Inwoners hadden behoefte aan meer informatie en om hun reacties te kunnen geven. Er werden veel inhoudelijke en politieke vragen gesteld, die niet op de eerste avonden zelf zijn beantwoord. Ook leden klankbordgroep voelden zich niet voldoende serieus genomen. • Vragen zijn achteraf wel zo snel mogelijk schriftelijk beantwoord in groot Q&A-document • Insteek van het proces is vervolgens stevig bijgestuurd. Extra bijeenkomsten gepland, deadline adviezen verplaatst. Intensiteit van alle contacten opgevoerd. Ambtelijk RES-team en wethouders zijn op veel avonden van klankbordgroepen, werkgroepen, belangengroeperingen, politieke fracties komen praten; • Werkgroepen gingen actief aan de slag met adviezen, resulterend in een rijke opbrengst.

Windverkenning RES Alblasserwaard - I & O / Beeldvormende avond

5 juni 2024

7

Activiteiten participatie

Windverkenning RES Alblasserwaard - I & O / Beeldvormende avond

5 juni 2024

8

Resultaten participatie Resultaten participatieproces

• Rapport online raadpleging inwoners door Populytics: meer dan 2.500 respondenten • 6 adviezen van de inwonerswerkgroepen (per shortlistlocatie). Deze lichten zij straks toe. • 7 adviezen van diverse regionale maatschappelijke organisaties • Rapport online enquête grondeigenaren • Diverse losse schriftelijke adviezen van inwonersgroepen en belangengroepen, buiten het georganiseerde participatieproces om • Reacties van buurgemeenten Alblasserdam, Papendrecht en Sliedrecht en aangekondigde reacties van Hardinxveld-Giessendam en Vijfheerenlanden Verwerking

• Deze stukken zijn allemaal toegevoegd als bijlagen bij het raadsvoorstel • Voor het overzicht is een participatieverslag en reactienota gemaakt • We hebben de inhoud vanuit alle participatiesporen samengevat in een ‘beoordelingsdocument’, samen met alle andere sturingsinformatie. Windverkenning RES Alblasserwaard - I & O / Beeldvormende avond

5 juni 2024

9

Uitkomsten online raadpleging • 2/3e deel van alle respondenten komt uit Molenlanden, 13% uit Gorinchem • 56% steunt het RES-bod van opwekking 15% van het regionale energieverbruik in 2030 • 63% vindt het aandeel windenergie (49%) in dat RES-bod te hoog. • De belangrijkste waarde (met stip): beperking van overlast voor omwonenden. • Ook belangrijk: behoud van uitzichten en landschap, bescherming van vogels en vleermuizen en het voorkomen van impact op cultureel erfgoed. • Zorgen over overlast nabij woonkernen zijn dominant bij locaties J, K, L.2, O en S • Zorgen over landschapsbehoud en natuurbehoud zijn dominant in: K, L en M • Zorgen over natuur en cultureel erfgoed worden met name in J, K, L en M genoemd. • Locatie Avelingen vindt 64% van de respondenten uit Molenlanden meer geschikt voor windturbines dan de zes shortlistlocaties. Voor Gorinchemse respondenten geldt dit voor 19%.

Windverkenning RES Alblasserwaard - I & O / Beeldvormende avond

5 juni 2024

10

Uitkomst enquête grondeigenaren • 127 grondeigenaren in shortlistlocaties aangeschreven; 34 reacties ontvangen • Conclusies: • Meeste respondenten positief ten opzichte van één of twee windparken in Alblasserwaard, sommige alleen onder voorwaarden positief, minderheid is negatief; • Uitgangspunten van de gemeenteraden (mei 2023) worden overwegend als positief en gewenst beoordeeld; • Deel grondeigenaren maakt zich zorgen over draagvlak en polarisatie; • De verdere zorgen van grondeigenaren zijn ongeveer identiek aan die van andere inwoners: geluid, gezondheid, landschap, natuur, veiligheid; • Grondeigenaren zijn positief over het delen van eigendom en opbrengsten van windenergie met omwonenden en overige regionale belanghebbenden; • Meeste grondeigenaren overwegen samenwerking met andere grondeigenaren en een energiecoöperatie en/of commerciële partij voor de ontwikkeling van windturbines. Windverkenning RES Alblasserwaard - I & O / Beeldvormende avond

5 juni 2024

11

3. Verdieping / onderzoeken • Impact defensieradar • Resultaten ‘Elandproef’ gedeeld door het rijk. Toekomstige defensieradar Herwijnen is relevant voor windturbines in Alblasserwaard. Beperkingen kunnen aan de orde zijn op verschillende locaties, maar maatwerkoplossingen lijken vaak mogelijk; • Relatie tot erfgoed • Na besluiten van raden wordt in (provinciaal) OER-traject impact op alle erfgoed en archeologie meegenomen. • Impact windturbines op werelderfgoederen Kinderdijk en Hollandse Waterlinie moet nader worden onderzocht. Provincie voert HIA (Heritage Impact Assessment) uit; • Visualisaties • Bewoners hebben plekken benoemd waarvan visualisaties zijn gemaakt en die visualisaties zijn uitgevoerd en beschikbaar.

Windverkenning RES Alblasserwaard - I & O / Beeldvormende avond

5 juni 2024

12

4. Opbouw raadsvoorstel • In het raadsvoorstel hanteren de colleges de RES, de door de raden vastgestelde uitgangspunten en de bestuursovereenkomst als richtinggevende kaders • Alle adviezen en rapporten uit het participatieproces zijn als bijlage opgenomen • Een uitgebreid beoordelingsdocument (bijlage) bevat een samenvatting van de belangrijkste sturingsinformatie - waaronder de uitkomsten van het participatieproces - en biedt de inhoudelijke onderbouwing van de in het raadsvoorstel voorgestelde locaties. • In het raadsvoorstel zelf zijn de argumenten en kanttekeningen van meer politiekbestuurlijke aard opgenomen.

Windverkenning RES Alblasserwaard - I & O / Beeldvormende avond

5 juni 2024

13

5. Rol van provincie Zuid-Holland • Eén van de partners van RES Alblasserwaard, samen met de twee gemeenten en Waterschap Rivierenland; • Mede-ondertekenaar bestuursovereenkomst • Bevoegd gezag van de windenergieopgave cf. Elektriciteitswet (en zolang dit niet gedelegeerd is aan lokale overheid); • Routekaart RES Elektriciteit (april ‘24) • Aanpassing omgevingsbeleid en OER (voorheen: planMER) Ø Zomer 2024: vaststelling NRD Ø Q1 ’25: ontwerp-omgevingsbeleid incl. OER Ø Q2 ’25: ter inzagelegging Ø Q4 ’25: vaststelling herziening omgevingsbeleid Ø Q1 ’26: publicatie; nieuw beleid van kracht Windverkenning RES Alblasserwaard - I & O / Beeldvormende avond

5 juni 2024

14

6. Vervolgstappen (parallel) • Nadere onderzoeken (bv. ecologie, landschap, archeologie, netaansluitingsmogelijkheden); • Besluit over bevoegd gezag (mogelijk separaat per gemeente indien aan de orde); • Evt. aanpassing lokaal omgevingsbeleid (na bepaling definitieve zoeklocaties windenergie); • Ontwikkelstrategie per locatie opbouwen • Samenwerkingsovereenkomsten met mogelijke initiatiefnemers / ontwikkelaars / grondeigenaren • ProjectMER per locatie / plan door initiatiefnemers • Contractvorming • Vergunningstraject per locatie / plan • Evt. beroepsprocedure Raad van State); • Voorbereiding bouw, bouw en exploitatie

Windverkenning RES Alblasserwaard - I & O / Beeldvormende avond

5 juni 2024

15

Vragen ?

Windverkenning RES Alblasserwaard - I & O / Beeldvormende avond

5 juni 2024

16