230309 Verslag Parallelsessie I&O Avond van het wonen

Parallelsessie Informatie en Ontmoeting 9 maart 2023 Avond van het wonen Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Griffie: Fracties: Portefeuillehouder: Ambtelijk: Gasten: Notulen:

de heer M. de Pagter mevrouw E. van Bekhoven Stadsbelang-Democraten Gorinchem-CDA-PvdA-VVD-D66-SPChristenUnie/SGP-Gorcum Actief mevrouw E. Dansen mevrouw J. van Eck namens Poort6 de dames M. Buursink, S. Leverink, S. Wirken, M. Hendriks en de heer P. Rietveld notulistenbureau Leeuwenburgh-Vendrig

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Avond van het wonen Het is inmiddels een vast gebruik dat u regelmatig door Poort6 wordt geïnformeerd over de stand van zaken op de woningmarkt voor sociale huurwoningen. Poort6 zal de raad informeren over de recente cijfers uit het woonruimteverdeelsysteem en over de ontwikkelingen en andere zaken waaraan wordt gewerkt. Mevrouw Buursink verzorgt een presentatie. Zij geeft aan dat er veel gebeurt binnen de volkshuisvesting en bij Poort6. Zij verwijst naar de koers die sinds 2,5 jaar gevoerd wordt: #Wij (de wil om te verbinden). Denken in tegenstellingen helpen niet, hoe kun je ervoor zorgen dat ik en jij wij wordt. (Er wordt vervolgens een filmpje vertoond). Mevrouw Buursink vervolgt dat Poort6 de ambitie heeft om in de komende jaren 250 sociale huurwoningen te bouwen, alle woningen minimaal naar label B te brengen, zo veel mogelijk van het gas af te halen. Mevrouw Leverink vervolgt de presentatie. Woongaard is het woonruimteverdeelsysteem voor de Regio waaraan 14 steden deelnemen. Zij geeft een nadere toelichting met betrekking tot de cijfers (zie presentatie). De heer Schefferlie refereert aan geopperde ideeën om de toegankelijkheid voor jongeren uit te breiden en vraagt of daar een beweging in gemaakt is.

Mevrouw Leverink antwoordt dat onderzocht wordt hoe voor deze categorie en de middencategorie het aanbod en de slaagkans vergroot kunnen worden met oog voor de senioren. De heer Schefferlie verzoekt om nadere duiding aangaande de verhouding van reguliere woningzoekenden ten opzichte van bijzondere categorieën (urgente woningzoekenden, statushouders, et cetera). Mevrouw Leverink antwoordt dat 40% van de vrijkomende woningen regulier wordt aangeboden. Poort6 wil in gesprek over hoe reguliere woningzoekenden kansen krijgen.

Parallelsessie I&O Avond van het wonen, 9 maart 2023

De heer Schefferlie informeert of er kansen worden ontleend aan de nationale bouw- en woningagenda en of er ideeën zijn om in de buurgemeente verhuurder te worden omdat daar meer sociale woningbouw wordt gepleegd. Mevrouw Buursink antwoordt dat Aedes namens de corporaties een akkoord heeft getekend met het Rijk. Eén van de afspraken is dat alle gemeenten minimaal 30% sociale woningbouw zouden moeten hebben. In Gorinchem is dit al 40%, maar de vraag naar sociale woningen is groot en neemt alleen maar toe. Sommige gemeenten in de Regio komen niet aan 30% en dragen ook niet altijd bij aan het opvangen van allerlei urgente groepen. De rijkoverheid dwingt tot betere spreiding. De wens is om mensen ruimhartig een thuis te bieden, maar je kunt ook overvraagd raken. De corporaties ondertekenen de prestatieafspraken met de Provincie niet omdat de optelsom voor Zuid-Holland Zuid voor sociale woningbouw niet voldoende is. Het zou een middel kunnen zijn om iets open te breken, niet zozeer dat Poort6 iets in de omliggende gemeenten zou kunnen doen, maar opdat de corporaties daar hun werk kunnen doen. De heer Schefferlie is benieuwd of er voor Poort6 kansen zijn om deze agenda aan te grijpen om voordelen voor Gorinchem te behalen. Mevrouw Buursink reageert dat kleinere gemeenten meer aanspraak kunnen maken op subsidies met een kleinere woningbouwprogrammering.

De sociale woningbouw is door deze afspraken urgenter op de agenda gekomen. Er wordt al snel gezegd Gorinchem is vol, maar wellicht kan er met creativiteit toch wat toegevoegd worden op bepaalde plekken. Als er niets gebeurt, gaat 60% van de woningen naar urgenten en loopt de wachttijd op. De heer Van der Geest is verrast over het niet ondertekenen van de prestatieafspraken en vraagt of in het geval het alleen voor Gorinchem zou gelden er wel ondertekend zou zijn. Mevrouw Buursink geeft aan dat wat er staat een begin is. De corporaties hebben zich gecommitteerd aan het nationaal prestatieakkoord. De programmering voor de Regio komt voort uit de landelijke afspraken. Dit is niet opgenomen in de provinciale deal en daarom zou het vreemd zijn als daar ook een handtekening onder gezet wordt. De programmering van Gorinchem loopt synchroon, maar er wordt wel degelijk gezocht naar meer locaties. De heer Van der Geest informeert of dit bijdraagt aan een wat evenwichtigere verdeling tussen de wijken. Mevrouw Buursink antwoordt dat dit zeker bijdraagt. Als er meer gebouwd zou kunnen worden in Oost of in Dalem kan in de eigen herstructureringsgebieden meer in verkoop of naar dure huur gebracht worden om de ongedeelde stad beter te realiseren.

De voorzitter refereert aan de slagingskans naar inkomensklasse waarbij werd verwezen naar wet- en regelgeving en vraagt of er mogelijkheden zijn om lokaal af te wijken. Mevrouw Leverink antwoordt dat binnen de normen toegewezen moet worden omdat dit anders tot waarschuwingen of boetes kan leiden. Mevrouw Buursink vult aan dat bijvoorbeeld gezinnen voorrang hebben gekregen bij grotere gezinswoningen om een betere match te creëren. Eigenlijk zijn er allerlei sub-wachtlijsten en dat is soms frustrerend. Poort6 moet zich echter aan het inkomensbeleid en de regels met betrekking tot gezinssamenstelling houden. De heer Van Houwelingen vraagt of bij weigering ook wordt geïnformeerd naar het waarom.

Parallelsessie I&O Avond van het wonen, 9 maart 2023

Mevrouw Leverink geeft aan dat het op dit moment veel voorkomt dat iemand een uitnodiging krijgt maar zonder iets te laten weten niet komt kijken (no-show). Mensen hebben vaak specifieke eisen of lezen de advertentie niet goed. Dit wordt niet vastgelegd. De heer Van Houwelingen kan zich voorstellen dat het zou kunnen gaan om voorzieningen in de wijk die gemist worden waar de raad iets in zou kunnen betekenen om de wijk aantrekkelijker te maken. Mevrouw Buursink vult aan dat in de afgelopen jaren is geïnvesteerd in de advertenties (meer informatie, foto’s van binnen, filmpjes van de wijk) maar dit heeft tot nu toe geen waarneembaar effect gehad. De heer Maslić merkt op dat Poort6 fantastisch werk heeft gedaan in de afgelopen twee jaar gezien de omstandigheden. Zijn fractie is blij dat de samenwerking tussen HP6, Poort6 en de gemeente goed is en informeert wat daar leuker aan is en wat beter kan. Mevrouw Buursink antwoordt dat het fijn is dat HP6 de eigen rol heel serieus neemt met een rechtstreekse vertegenwoordiging. Poort6 wordt scherp gehouden op het bewonersperspectief. HP6 beoordeelt of bewonersbrieven begrijpelijk geformuleerd worden en kijkt mee bij het nieuwe huurbeleid. Een collegewisseling is altijd spannend, maar de ingezette koers is voortgezet. Soms zouden procedures wat sneller mogen om snelheid te kunnen maken voor de huurders.

Dit wordt vaak bemoeilijk door regelgeving. De heer Maslić informeert naar het budget leefbaarheid en de gerealiseerde sociale activiteiten. Mevrouw Leverink antwoordt dat er momenteel tien collega’s buiten werkzaam zijn verdeeld over complexen in de wijken waardoor Poort6 zichtbaar is en ophaalt waar zij in kan faciliteren. Er zijn regelmatig ontmoetingen (koffie drinken, samen eten). Bij een aantal complexen zijn activiteiten voor kinderen georganiseerd. De wijkbeheerders zijn actief bezig met schoon en veilig en hebben veel contact met de gemeente. De heer Le Noble ziet dat er af en toe een mismatch is en schrikt van het feit dat mensen woningen afwijzen. In Amsterdam wordt een nieuw puntensysteem ingericht met meer aandacht voor mensen die bewust zoeken. Hij informeert of over iets dergelijks is nagedacht. Mevrouw Buursink antwoordt dat dit in Woongaardverband besloten moet worden. Het gaat om het verdelen van schaarste. Corporaties onderzoeken continu hoe het systeem scherper kan worden zodat degene die de woning het hardst nodig heeft de woning ook krijgt toegewezen. Mensen wachten nu op hun beurt waarbij het kan voorkomen dat iemand die prachtig woont op één komt, terwijl er op een andere plaats iemand staat die dringend een woning nodig heeft.

Als de pilot in Amsterdam succesvol blijkt, wordt daar zeker over in gesprek gegaan om iets dergelijks ook in Gorinchem te organiseren. De heer Van Willigen informeert wat er gebeurt als iemand niet komt opdagen en of er wordt gevraagd naar de reden waarom. Mevrouw Buursink antwoordt dat andere corporaties mensen bij drie keer een no-show een maand uitsluiten of iets dergelijks. Binnen Woongaard wordt gekeken naar dit soort maatregelen omdat het geld kost en frustrerend is voor de medewerkers. Er wordt niet naar de reden gevraagd omdat mensen hiervoor actief benaderd moeten worden wat ook weer tijd en geld kost. De heer Le Noble denkt aan strafpunten en standaard een argumentatie waarom de woning wordt gewenst.

Parallelsessie I&O Avond van het wonen, 9 maart 2023

Mevrouw Buursink neemt deze suggestie mee richting Woongaard. Na de pauze meldt zij dat de no-shows op dit moment binnen Woongaard worden onderzocht. Zij vervolgt de presentatie met de betaalbaarheid en duurzaamheid van de woningen. Sommige huurders komen in de problemen door de gestegen energieprijzen, maar over het algemeen zijn er geen grotere betalingsproblemen ontstaan. Gevreesd wordt dat dit wel zal gebeuren. De vergoeding voor blokverwarming is lager dan de vergoeding voor reguliere gebruikers. Bij de prestatieafspraken zit ook een huurverlaging voor iedereen met een inkomen tot maximaal 120%. Bij de huurverhoging wordt de nationale trend gevolgd. Dit betekent wel iets voor de financiële positie van Poort6. Met HP6 wordt gekeken naar het huurbeleid voor sterke wijken en een goede slagkans voor alle subgroepen. De heer Le Noble wijst op het vergroenen van huizen om de woonlasten omlaag te brengen en informeert naar het standpunt van Poort6. Mevrouw Buursink antwoordt dat dit jaar wordt overgegaan naar led verlichting in de complexen. Het programma om alle woningen op label B niveau te isoleren wordt uitgerold tot 2029. Met energiecoaches wordt geprobeerd om in de tussentijd al wat zaken op het gebied van isolatie te doen. Zij vervolgt de presentatie met de eerste flat die is aangesloten op het warmtenet.

De volgende flats volgen binnenkort en volgende week worden in de Gildenwijk de eerste individuele woningen aangesloten op het warmtenet. De labels D, E, F en G moeten in 2028 zijn uitgefaseerd. Vorig jaar was de ambitie om op 1.200 woningen zonnepanelen te leggen, maar dat is niet gelukt. Zonnepanelen mogen alleen buiten het broedseizoen gelegd worden en in dat is vaak ook een periode dat mensen vanwege slecht weer niet het dak op kunnen of mogen. Bovendien kon de leverancier de omvormers niet leveren. Zij vervolgt met krachtige wijken. In de Haarwijken en Gildenwijk zijn ongeveer 70% sociale huurwoningen, in Oost zijn amper sociale huurwoningen. De wijken in West scoren slecht op landelijke monitoren. Het gevoel van een gedeelde stad is een punt van aandacht. De kans dat er daadwerkelijk in Oost gebouwd gaat worden, wordt elke dag groter. Wonen en zorg zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Veel woningen zijn gelabeld voor de categorie 55+, maar het is niet zo dat dit meteen ook een garantie is voor een ander type voorzieningen. Er wordt een woonzorgconcept ontwikkeld om sociale samenhang te realiseren (samen eten, samen activiteiten doen). Met Rivas wordt bekeken of er een centraal zorgpunt kan komen.

Eengezinswoningen zijn schaars, mensen blijven vaak samen of alleen achter in een woning en daarom moet op het juiste moment het gesprek gevoerd worde zodat verhuizing nog mogelijk is. In het kader van huisvesting voor kwetsbare groepen wijst zij op de Keizerstraat waar een noodopvang voor gezinnen met kinderen is gerealiseerd. Poort6 werkt met hart en hoofd en is een lerende organisatie. De heer Schefferlie hoopt dat de invloed die uitgeoefend kan worden opgepakt wordt, versneld werk maken van het aanbod voor 55+, jong en oud dichter bij elkaar en de transformatieplekken. Mevrouw Buursink vervolgt dat in de wooncrisis wat kan gebeuren via het sociaal beleid. Ouderen die worden gekort op hun AOW houden toch hun huis aan, kinderen ouder dan 23 moeten het huis uit als ouders worden gekort op hun uitkering, bijstandsgerechtigden gaan nog niet samenwonen omdat zij dan worden gekort op hun inkomen. De mutaties nemen af, de instroom van urgenten neemt toe waardoor de wooncrisis meer voelbaar wordt en dit dwingt tot creativiteit (flexwonen). De instroom van vluchtelingen is onderwerp van gesprek (tussenvormen creëren). De verhuurdersheffing is opgeheven. Dit houdt in dat er niet jaarlijks € 4 mln. aan Den Haag overgemaakt hoeft te worden, maar tegelijkertijd staat daar wel de huurverlaging voor inkomens tot 120% naar € 550 tegenover.

Het is nog niet bekend hoe groot deze groep is in Gorinchem. Daarnaast is er een huurmatiging vanwege de hoge inflatie en is de rente enorm gestegen waardoor ingrepen duurder worden. Als er locaties zijn kan alles wat tot 2030 is beloofd aan de stad uitgevoerd worden (250 woningen extra, 1.000 woningen aangesloten op het warmtenet, alle woningen op label B).

Parallelsessie I&O Avond van het wonen, 9 maart 2023

De heer Le Noble vraagt of in het geval een nieuwe situatie voor iemand niet mogelijk is, maar minder slecht is dan de huidige situatie daar toch over nagedacht wordt.

Mevrouw Leverink antwoordt dat vrij veel ouderen in een te grote woning wonen. Ontwikkelingen in een wijk kunnen aanzet zijn om te verhuizen. Soms zijn mensen niet ingeschreven, of is het inkomen niet passend, maar deze mensen worden dan toch verhuisd om doorstroming op gang te brengen. Mevrouw Buursink vult aan dat de 15% vrije toewijzingsruimte voor dit soort gevallen wordt gebruikt. De heer Van Gammeren vraagt of mede-huurder zijn een factor is die meespeelt bij uitstroming. Mevrouw Leverink antwoordt dat dit de markt niet ophoudt. Als mensen samen kunnen wonen heeft dit invloed op de druk, maar voor kamerverhuur is vaak een vergunning van de gemeente nodig om te voorkomen dat het uitbuiting wordt. Wethouder Dansen geeft aan dat de gemeente altijd bereid is om mee te werken. Mevrouw Buursink vervolgt dat in bestemmingsplannen vaak staat dat in een huis maar één economische entiteit mag wonen. De wooncrisis heeft vaak ook te maken met hoe het beleid georganiseerd is. De heer Van Houwelingen denkt dat jaren later een probleem kan ontstaan als één van de twee uitstroomt waardoor degene die achterblijft de huur niet kan opbrengen. Dit raakt aan de woonzekerheid. Mevrouw Buursink bevestigt dat regels vanwege bepaalde redenen zijn opgesteld om iets of iemand te beschermen. Soms zorgen regels in een optelsom voor ingewikkelde problemen.

Dit zijn precies de dilemma’s tussen hart en hoofd die worden uitgesproken. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor de presentatie en het beantwoorden van de vragen en de overige aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering.

Parallelsessie I&O Avond van het wonen, 9 maart 2023