Document · PDF

220609 B&A Wijzigingen jaarstukken 2021.pdf

Parallelsessie raadzaal 9 juni 2022, gemeente GorinchemBij agendapunt: B&A Jaarstukken 2021 gemeente Gorinchem6.749 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

1.1

Toelichting op de balans per 31 december 2021

ACTIVA Aan de activazijde van de balans staan de bezittingen van de gemeente Gorinchem. VASTE ACTIVA Vaste activa zijn bezittingen die meerjarig hun nut en waarde behouden. Uitgaven aan deze bezittingen worden in beginsel geactiveerd en vervolgens gedurende de gebruiksduur afgeschreven ten laste van de rekening van baten en lasten. Bij nieuwe investeringen wordt alleen de lineaire afschrijvingsmethode gehanteerd. Er wordt onderscheid gemaakt in immateriële, materiële en financiële vaste activa. Immateriële vaste activa zijn kosten, gemaakt voor onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief. De materiële activa zijn stoffelijk, bijvoorbeeld gebouwen, computers, sportvelden en voertuigen. De financiële vaste activa tenslotte omvatten geldleningen, beleggingen en vorderingen op lange termijn. Immateriële vaste activa Onderstaand overzicht geeft het verloop van de boekwaarde van de immateriële vaste activa weer: Verloop boekwaarde immateriële vaste activa (bedragen x € 1.000)

Boekwaarde 31-12-20

Investeringen

Desinvesteringen

Afschrijvingen

Bijdragen van derden

Afwaarderingen

Boekwaarde 31-12-21

Kosten sluiten geldleningen en het saldo van agio en disagio

Bijdragen aan activa in eigendom van derden

332

111

221

Totaal

405

121

284

Bij de bijdragen aan activa in eigendom van derden wordt afgeschreven conform de afschrijvingstermijnen van de betreffende scholen. Materiële vaste activa Bij materiële vaste activa wordt onderscheid gemaakt tussen investeringen met een economische nut en investeringen met een maatschappelijk nut. Het uitgangspunt is dat alle vaste activa worden geactiveerd, ook de maatschappelijke investeringen. De materiële vaste activa bestaan uit de volgende onderdelen: Materiële vaste activa (bedragen x € 1.000) In erfpacht uitgegeven gronden

Boekwaarde 31-12-20

Boekwaarde 31-12-21

5.680

Overige investeringen met een economisch nut

114.544

120.248

Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven

24.029

23.348

Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut

18.221

18.400

Totaal

162.474

167.676

Overige investeringen met economisch nut De investeringen met een economisch nut bestaan uit de volgende onderdelen:

Overige investeringen met een economisch nut (bedragen x € 1.000)

Boekwaarde 31-12-20

Boekwaarde 31-12-21

Gronden en terreinen

16.429

16.382

Bedrijfsgebouwen

85.393

90.551

Woonruimten Grond-, weg- en waterbouwkundige werken

128

3.207

3.217

Vervoermiddelen

2.894

3.561

Machines, apparaten en installaties

1.301

1.596

Overige materiële vaste activa

5.192

4.941

114.544

120.248

Totaal

Onderstaand overzicht geeft het verloop van de boekwaarde van de investeringen met economisch nut weer: Verloop boekwaarde overige investeringen met een economisch nut (bedragen x € 1.000) Gronden en terreinen bruto

Boekwaarde 31-12-20

Investeringen

Desinvesteringen

Afschrijvingen

Bijdragen van derden

Waardecorrectie

Boekwaarde 31-12-21

19.031

18.958

Voorziening afwaardering gronden en terreinen

2.602-

-26

2.576-

Gronden en terreienen netto

16.429

-26

16.382

Bedrijfsgebouwen bruto

85.697

9.258

444

3.434

395

90.682

Voorziening afwaardering bedrijfsgebouwen

304-

100-

73-

131-

Bedrijfsgebouwen netto

85.393

9.258

344

3.361

395

90.551

128

115

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken

3.207

146

136

3.217

Vervoermiddelen

2.894

1.660

860

133

3.561

Machines, apparaten en installaties

1.301

1.126

619

212

1.596

Overige materiële vaste activa

5.192

305

528

4.941

114.544

12.496

1.966

4.457

395

26-

120.248

Woonruimten

Totaal

Onder de waardecorrecties staan de correcties vermeld wegens duurzame waardeverminderingen. De nettoboekwaarde van de investeringen met economisch nut bedraagt per 31-12-2021 € 120.248.000. In dit bedrag is een voorziening opgenomen van € 2.707.000 vanwege het risico op waardevermindering. De hoogte van deze voorziening was op 31-12-2020 € 2.906.066. De belangrijkste in het boekjaar gedane investeringen met economisch nut zijn:

Belangrijkste overige investeringen met een economisch nut (bedragen x € 1.000)

Beschikbaar gesteld krediet

Besteed in 2021

Cumulatief besteed t/m 2021

IHP Gorinchem Oost

10.309

7.583

9.617

Hard- en software 2019

413

101

420

Twee elektrische veerboten

7.862

1.661

1.937

Beschoeiingen 2020

538

427

Aanpassingen 1e verdieping stadhuis

184

131

203

IHP 2020 binnenklimaat

500

806

Wwarmtenet stadhuis

118

107

Accupakketten electrische veerboten

900

187

10.000

725

Uitbreiding Jenaplan

291

278

286

Duurzaamheid Graaf Reinald

190

128

190

Duurzaamheid Jenaplan

180

Optimalisatie Jenaplan

235

137

235

31.720

12.097

15.320

Vervangende nieuwbouw Gilde CVO-AV

Totaal

Onderstaand overzicht geeft het verloop weer van de investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven: Verloop boekw. overige investeringen met een econ. nut m.b.t. heffingen (bedragen x € 1.000) Riolering Overige heffingen Totaal

Boekwaarde 31-12-20

Investeringen

Desinvesteringen

Afschrij- Bijdragen vingen van derden

Afwaarderingen

Boekwaarde 31-12-21

23.227

1.049

608

22.619

802

729

24.029

1.049

681

23.348

De investeringen bij overige heffingen bestaan uit investeringen in steigers (kadegelden) en begraafplaatsen (lijkbezorging). De belangrijkste in het boekjaar gedane investeringen met economisch nut, waarvoor ter dekking van de kosten een heffing kan worden geheven zijn: Belangrijkste investeringen met een econ.nut m.b.t. heffingen (bedragen x € 1.000)

Besteed in 2021

Cumulatief besteed t/m 2021

1.760

127

820

GRP 2020

760

262

673

GRP 2021

1.175

660

Totaal

3.695

1.049

2.153

GRP 2019

Beschikbaar gesteld krediet

Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut Onderstaand overzicht geeft het verloop van de boekwaarde van de investeringen met maatschappelijk nut weer:

Verloop boekwaarde investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut (bedragen x € 1.000)

Boekwaarde 31-12-20

Investeringen

Desinvesteringen

Afschrijvingen

Bijdragen van derden

Afwaarderingen

Boekwaarde 31-12-21

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken

8.851

470

8.381

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken investeringen vanaf 2017

5.266

960

6.083

Overige materiële vaste activa

2.578

166

2.412

Overige materiële vaste activa investeringen vanaf 2017

1.526

1.524

Totaal

18.221

1.031

805

18.400

In de kolom bijdragen van derden zijn de bijdragen opgenomen die direct gerelateerd zijn aan de investering. Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut moeten sinds 2017 gesplitst worden in investeringen voor 2017 en investeringen vanaf 2017. Voor de aanleg van de waterberging aan de Tiende Penninglaan is van het waterschap een bijdrage ontvangen van € 38.000. Van de regio AV is € 7.000 ontvangen voor de historische haag op de vestingwallen. Tevens is een bijdrage ontvangen van € 2.000 voor nutswerkzaamheden aan de Bagijnenwalstraat. De belangrijkste in het boekjaar gedane investeringen met maatschappelijk nut zijn: Belangrijkste investeringen in openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut (bedragen x € 1.000)

Beschikbaar gesteld krediet

Besteed in 2021

Cumulatief besteed t/m 2021

Herinrichting Banneweg

2.348

161

878

Werkzaamheden Bastion II

425

256

361

Herinrichting park 10e penninglaan

420

447

3.193

864

1.686

Totaal

Financiële vaste activa Onderstaand overzicht geeft het verloop van de boekwaarde van de financiële vaste activa weer: Financiële vaste activa (bedragen x € 1.000)

Boekwaarde 31-12-20

Investeringen

Desinvesteringen

Aflossing en afschrijving

Bijdragen van derden

Boekwaarde 31-12-21

2.084 535

1.360

3.444

196

310

421

2.619

1.556

310

3.865

Kapitaalverstrekkingen aan - Deelnemingen Overige langlopende leningen Totaal

In 2021 zijn 2.829 preferente aandelen van Steden aangekocht voor € 1.360.000. Het saldo € 265.000 van de oorspronkelijke lening van SVN is in 2021 overgeboekt naar een rekening-courant post. Aan SVN is aan duurzaamheidsleningen € 129.000 uitgegeven en aan startersleningen € 50.000. Overige mutaties leiden per saldo tot een totaal van investeringen van € 196.000 en van desinvesteringen van € 310.000. De kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen worden als volgt onderverdeeld:

Kapitaalverstrekking aan deelnemingen (bedragen x € 1.000)

Boek-waarde 31-12-20

Boekwaarde 31-12-21

Aandelen Bank Nederlandse Gemeenten

219

Aandelen Oasen

Aandelen Stedin Holding NV

984

2.344

Certificaten Dataland Deelneming ROM-S beheer BV

Gemeente Gorinchem deelneming BV

801

Deelneming MerwedeLingelijn BV

2.084

3.444

Totaal

De kapitaalverstrekking aan Gorinchem Deelneming B.V. betreft een kapitaalverstrekking en een lening zonder specifiek aflossingsritme - voor de vermogensdeelname en kapitaalverstrekking aan Rom-S C.V. - waarbij op basis van de vermogenssituatie wordt bezien of terugbetaling aan de gemeente mogelijk is. De overige langlopende leningen worden als volgt onderverdeeld: Overige langlopende leningen (bedragen x € 1.000)

Boek-waarde 31-12-20

Boekwaarde 31-12-21

GKV

Stimuleringsfonds Volkshuisvesting

264

168

SVW 2006

SVW 2010

Stichting van Andel-Spruijt Natuurcentrum

100

535

421

Fietsproject Totaal

VLOTTENDE ACTIVA Vlottende activa zijn bezittingen waarin het vermogen in principe voor een periode korter dan een jaar is vastgelegd, zoals voorraden, vorderingen en liquide middelen. Voorraden De voorraden worden uitgesplitst in de volgende categorieën: Voorraden (bedragen x € 1.000)

Bruto boekwaarde 31-12-20

Bruto boekwaarde 31-12-21

Netto boekwaarde 31-12-20

Netto boekwaarde 31-12-21

Grond- en hulpstoffen (magazijnvoorraad)

Totaal

12.143

10.770

1.196

-361

Onderhanden werk waaronder bouwgronden in exploitatie - Woonlocaties uitleggebieden - Woonlocaties stedelijke vernieuwing

598

-2.394

598

-2.394

- Bedrijventerrein

50.997

53.060

44.974

47.927

Totaal

63.738

61.436

46.768

45.172

Voorraad bedrijfsmiddelen Totaal

923

1.039

562

677

64.663

62.477

47.332

45.851

In het overzicht staat het verloop van de boekwaarde van de in exploitatie genomen gronden. Voor een nadere toelichting op de grondexploitatie wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid. De bruto voorraden zijn voorraden

exclusief voorzieningen; de netto voorraden zijn voorraden inclusief deze voorzieningen. Voor de grondexploitaties met een verliesgevend saldo per ultimo 2021, is ter hoogte van dit saldo een voorziening gevormd.

Totaal

Het verwachte nominale eindresultaat

Nog te verwachten opbrengsten

Nog te maken kosten

5.508 63.739

Oost II

Groote Haar

45.490

159

Kleine Haarsekade

Bedrijventerrein

439

12.143

47.579

5.508

40.277

159

439

1.196

Bruto Netto boekwaarde boekwaarde 31-12-20 31-12-20

Lingewijk Noord

Stedelijke Vernieuwing

Mollenburg

Uitleggebieden

Verloopoverzicht in exploitatie genomen bouwgronden (bedragen x € 1.000)

Naar voorraad bedrijfsmiddelen

5.204

2.336

2.378

408

Investeringen

7.507

285

5.419

1.781

Opbrengsten

61.436

5.256

47.804

208

2.602-

10.770

16.264

5.133

11.131

13.294

103.830

50.170

45.172

5.256

42.671

208

2.602-

361-

AfBruto Voorziening Netto wikkeling boekwaarde verlies- boekwaarde 31-12-21 latend 31-12-21 complex

Onderstaand overzicht geeft het verloop weer van de voorzieningen grondexploitaties per grondexploitatie: Verloopoverzicht Voorzieningen grondexploitaties (bedragen x € 1.000)

Boekwaarde 31-12-20

Rente toevoeging

Toevoeging

Vrijval

Aan- Boekwaarde wending 31-12-21

Mollenburg

10.947

219

11.131

Groote Haar

6.023

121

1.011

5.133

Totaal

16.970

340

1.046

16.264

De verwachte resultaten van de grondexploitaties worden op netto contante waarde (NCW) berekend. Als uit de berekening per balansdatum een verlies naar voren komt, wordt tot het volledige bedrag van dit verlies een voorziening gevormd. In de berekeningen van de grondexploitaties zijn de volgende parameters gehanteerd: - netto contante waarde (en paramaters ) per 1 januari 2022 - rentepercentage 0,94% - kostenstijging 2022, 2023, 2024 en 2025 verder resp. 4,00%, 3,00%, 2,50% en 2,00% - opbrengstenstijging woningbouw 2022, 2023 , 2024 en 2025 en verder resp. 3,50%, 3,00%, 2,50% en 2,00 - opbrengstenstijding sociale woningbouw 2022 1,50% en 2023 en verder 2,00% - opbrengstenstijging bedrijventerrein 2022 1,25% en 2023 en verder 1,50% - disconteringsvoet conform BBV 2,00% Op 28 mei 2020 is het MPG Groote Haar vastgesteld door de raad. Voor dit project is een looptijd langer dan de voorgeschreven maximale looptijd van tien jaar vastgesteld. De totale looptijd van grondexploitatie Groote Haar is op dit moment gepland tot en met het jaar 2040. De risico's van de grondexploitaties zijn toegelicht in de paragraaf Grondbeleid en de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Uitzettingen < 1 jaar Uitzettingen met een looptijd < 1 jaar worden als volgt onderverdeeld: Uitzettingen < 1 jaar (bedragen x € 1.000)

Gecorrigeerd saldo 31-12-20

Boekwaarde 31-12-21

Vorderingen op openbare lichamen

5.529

5.696

Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een looptijd < 1 jaar

16.795

Overige vorderingen

4.013

Totaal

26.337

Voorziening Gecorrigeerd oninbaarheid saldo 31-12-21 -

5.696

7.263

2.394

177

2.217

15.353

177

15.176

Voor verwachte oninbaarheid van debiteuren is een voorziening opgenomen van € 177.000. De omvang van deze voorziening is bepaald op basis van geschatte inningskansen. Onderstaand wordt voor ieder kwartaal van het jaar weergegeven, het bedrag aan middelen, bedoeld in artikel 2, vierde lid van de Wet financiering, decentrale overheden, dat in het kader van het drempelbedrag door de gemeente buiten 's Rijks schatkist is aangehouden. Per 1 juli 2021 is de regeling voor het aanpassen van het drempelbedrag ingegaan en zijn er voor het derde en vierde kwartaal nieuwe drempelbedragen van toepassing. Deze aanpassing heeft beperkte gevolgen voor de hoogte van het drempelbedrag, eerste en tweede kwartaal € 1.064.000 en voor het derde en vierde kwartaal € 1.000.000.

Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren in het verslagjaar (bedragen x € 1000) Kwartaal 1 1

Drempelbedrag

Kwartaal 2

Kwartaal 3

Kwartaal 4

1.064

1.000

Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen

422

652

305

198

3a = 1 > 2

Ruimte onder het drempelbedrag

642

412

695

802

3b = 2 > 1

Overschrijding van het drempelbedrag

1 Berekening drempelbedrag 4a

Begrotingstotaal

141.918

Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 mln

141.918

Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 mln te boven gaat

1-1-2021 t/m 30-6-2021

Drempelbedrag

1.064

1.064 1.000

1.000

1 = 4b*0,0075 + 4c*0,002 met een minimum van €250.000 1-7-2021 t/m 31-12-2021

Drempelbedrag

1 = 4b*0,02 + 4c*0,002 met een minimum van € 1 mln als het begrotingstotaal kleiner of gelijk is aan € 500 mln. En als begrotingstotaal groter dan € 500 mln is, is het drempelbedrag gelijk aan € 10 mln, vermeerderd met 0,2% van het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 mln te boven gaat. 2 Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen 5a

Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen

37.983

59.320

28.040

18.200

Dagen in het kwartaal

2 - 5a / 5b

Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen

422

652

305

198

Liquide middelen De liquide middelen bestaan uit de volgende onderdelen: Liquide middelen (bedragen x € 1.000)

Boek-waarde 31-12-20

Boekwaarde 31-12-21

Kassaldi

Banksaldi

303

644

Totaal

324

684

Boek-waarde 31-12-20

Boekwaarde 31-12-21

De van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel

137

963

Vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen

789

554

Nog te ontvangen bedragen

2.114

2.768

Totaal

3.040

4.285

Overlopende activa De overlopende activa bestaan uit de volgende onderdelen: Overlopende activa (bedragen x € 1.000)

Vooruitbetaalde bedragen zijn bedragen die voor 31 december 2021 betaalbaar zijn gesteld, maar waarvan de lasten betrekking hebben op latere jaren. Nog te ontvangen bedragen zijn opbrengsten die betrekking hebben op 2021, maar pas in een volgend jaar daadwerkelijk tot een ontvangst leiden.

De in de balans opgenomen nog te ontvangen voorschotbedragen van EU, Rijk en provincies die zijn ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel, worden als volgt gespecificeerd: Van Nederlandse en Europese overheden nog te ontvangen Saldo 31-12-20 bedragen (bedragen x € 1.000)

Toevoegingen

Ontvangen Saldo 31-12-21 bijdragen

Nog te ontvangen bijdragen van het Rijk Ministerie I&M Verkeerslawaai

Ministerie VWS, Stimulering sport 2021

386

Ministerie SZW, TOZO 2021

Ministerie SZW, arbeidsmarktregio

Ministerie BZK, kwijtschelding gemeentelijke belastingen

Ministerie van Financiën toeslagenaffaire

199

Prov ZH Sociale veiligheid MerwedeLingelijn

Prov ZH Reizigerstunnel

100

Rijkswaterstaat Reconstructie Newtonweg-Spijksesteeg Nog te ontvangen bijdragen van overige overheidslichamen

Prov ZH Netwerkversterking ouderen Prov ZH Reconstructie Newtonweg-Spijksesteeg Gemeente Dordrecht, RegioDeal Totaal

137

952

126

963

Onder de nog te ontvangen bedragen is een vordering van € 117.382 uit een claim richting een externe partij opgenomen. In 2018 heeft deze partij bij bouwwerkzaamheden schade veroorzaakt aan een persleiding, waardoor de gemeente en het waterschap kosten hebben moeten maken voor het herstel van deze schade. Deze schade willen zij gezamenlijk verhalen bij de veroorzaker. Het waterschap fungeert bij deze claim als gezamenlijke penvoerder. De gemeente en het waterschap zijn van mening dat de claim aantoonbaar gerechtvaardigd is, en de veroorzaker financieel draagkrachtig genoeg is om de schade te vergoeden.

PASSIVA Aan de passivazijde van de balans staan het vermogen en de schulden van de gemeente Gorinchem. VASTE PASSIVA Eigen vermogen Het eigen vermogen van de gemeente wordt gevormd door de reserves en het rekeningresultaat. Over de verdeling van het resultaat beslist de raad bij het vaststellen van de jaarstukken. Het eigen vermogen bestaat uit de volgende onderdelen: Eigen vermogen (bedragen x € 1.000)

Boekwaarde 31-12-20

Boekwaarde 31-12-21

Algemene reserve

27.666

29.571

Gerealiseerde resultaat

7.496

9.552

Bestemmingsreserves

50.892

56.041

Totaal

86.054

95.164

Onderstaand overzicht geeft het verloop per reserve weer:

Verloopoverzicht Reserves (bedragen x € 1.000)

Boek-waarde 31-12-20

Toevoeging

Onttrekking

Bestemming resultaat 2020

Boekwaarde 31-12-21

27.666

1.404

3.427

3.928

29.571

18.065

985

6.365

3.568

16.253

499

Stegen binnenstad

Station Papland

1.800

Sociaal domein

5.100

297

1.258

4.139

Duurzaamheid

5.477

100

1.038

4.539

Omgevingswet

Stimuleringsregeling woningbouw

Sloopkosten Lange Slagenstraat

226

Organisatie-ontwikkeling

675

541

134

ICT

707

100

174

633

Algemene reserve Bestemmingsreserves Infrastructuur Tarieven reiniging

Combinatiefuncties

IFFG

150

100

Stedelijke ontwikkeling

1.600

Aflossingsreserve

13.000

239

13.239

2.103

238

1.865

600

Dekkingsreserve I_lab Afschrijvingsreserve Infra halte Papland Avelingen

940

890

Banneweg

1.545

250

1.795

Tracé Oost II

637

621

Waterstofproject

Herinrichting park 10e Penninglaan

100

Warmtenet Stadhuis

955

Verbouwing hoefslag 6 tbv I-Lab

811

Inrichting Hoefslag 6 tbv I-Lab

150

Openbare ruimte tbv I-Lab

540

Herinrichting Haarse Kades

2.350

't Gilde

1.468

Gymzaal J. van Egmond

300

Bruggen en kunstwerken 2022

288

Twee 360 graden camera's

78.557

12.889

13.330

7.496

85.612

Totaal

Onder bestemming resultaat staan de toevoegingen of onttrekkingen vermeld uit hoofde van de bestemming van het resultaat van het voorgaand boekjaar. Nieuw in 2021 is de dekkingsreserve I_lab. In 2021 zijn ten behoeve van het Warmtenet stadhuis, verbouwing Hoefslag 6, inrichting Hoefslag 6, openbare ruimth tbv I_lab, Herinrichting Haarsekades, 't Gilde, gymzaal J. van Egmond, bruggen en kunstwerken 2022 en twee 360 graden camera's middelen toegevoegd aan de afschrijvingsreserve. Voor verdere informatie over de reserves wordt verwezen naar paragraaf 5.1 Reserves van de Jaarrekening-bijlagen. Van het rekeningresultaat 2020 is in 2021 € 3.225.000 toegevoegd aan de exploitatie.

Voorzieningen Onder de voorzieningen worden verplichtingen en verliezen als gevolg van risico's opgenomen, waarvan de omvang onzeker, maar redelijkerwijze in te schatten is. Onderstaand overzicht geeft het verloop per voorziening weer: Verloopoverzicht voorzieningen (bedragen x € 1.000)

Boek-waarde 31-12-20

Toevoeging

Vrijval

Aanwending

Boekwaarde 31-12-21

4.514

127

4.383

Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Pensioentegoeden bestuurders Wachtgelden

935

315

542

Overmatig verlof/spaarsaldo

392

475

Reparatie WW

Hoog Dalem

1.075

497

130

448

123

5.016

1.969

369

6.609

Vervanging spiltrap Caribabad Onderhoudsvoorzieningen Meerjarenonderhoudsplan Door derden verkregen middelen met een specifieke aanwendingsrichting Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing

Rioolheffing

2.577

262

2.839

Afkoopsommen grafrechten

2.284

189

176

2.297

Vervangingsvoorzieningen riolering

1.356

1.175

1.050

1.481

Totaal

18.211

3.906

852

2.006

19.259

Voorzieningen voor bijdragen aan vervangingsinvesteringen

In de kolom Vrijval staan de bedragen die ten gunste van de exploitatie zijn vrijgevallen. Alle aanwendingen van de voorzieningen zijn rechtstreeks ten laste van de voorziening gebracht. De voorziening Pensioentegoeden bestuurders heeft als doel het beschikken over voldoende vermogen om aan de (toekomstige) pensioenverplichtingen van politiek ambtsdragers van het college van B&W te kunnen voldoen. De voorziening Wachtgelden is ingesteld om over voldoende vermogen te beschikken voor de financiering van de wachtgeldverplichtingen van voormalige bestuurders en medewerkers. De voorziening Overmatig verlof/spaarsaldo is ingesteld om voldoende vermogen te hebben voor de financiering van de verlofsaldi van het personeel. De voorziening Hoog Dalem dient ter dekking van (geprognotiseerde) verliezen op de ontwikkeling van dit gebied. De voorziening Vervanging spiltrap Caribabad is nieuw in 2021. Als gevolg van achterstallig onderhoud dient de trap van de glijbaan Caribabad vervangen te worden. Hiervoor is een voorziening gevormd. Het Meerjarenonderhoudsplan is ingesteld om de kosten van groot onderhoud te egaliseren over een periode van 20 jaar. Het doel hiervan is schommelingen tegen te gaan in de begroting. In dit plan zijn o.a.

kunstwerken en bruggen opgenomen, evenals openbare verlichting, buitensportaccommodaties, het stadhuis, schoolgebouwen en diverse voorzieningen in de openbare ruimte.

De voorziening Rioolheffing heeft als doel het opvangen en egaliseren van ongewenste schommelingen in riooltarieven. De niet aangewende middelen van derden blijven op die manier beschikbaar voor de rioolheffing. In de voorziening Afkoopsommen grafrechten worden de afkoopsommen gestort die vooruit betaald zijn voor het onderhouden van de begraafplaatsen. Voor verdere informatie over de voorzieningen wordt verwezen naar paragraaf 3.2 Onderhoud kapitaalgoederen van het Jaarverslag en paragraaf 5.2 Voorzieningen van de Jaarrekening-bijlagen. Vaste schulden met een looptijd ≥ 1 jaar Onder de vaste schulden staan schulden met een looptijd ≥ 1 jaar en waarborgsommen. Langlopende leningen worden aangegaan om in de eigen financieringsbehoefte van de gemeente te voorzien. Waarborgsommen betreffen bedragen die door huurders zijn betaald bij de aanvang van de huur van een gemeentelijk pand. Langlopende schulden worden als volgt onderverdeeld: Langlopende schulden (bedragen x € 1.000)

Boekwaarde 31-12-20

Boekwaarde 31-12-21

111.835

99.740

- openbare lichamen

7.000

6.000

- buitenlandse instellingen, fondsen, banken, bedrijven en overige sectoren

5.500

Onderhandse leningen van - binnenlandse banken en overige financiële instellingen

Waarborgsommen Totaal

124.335

111.240

Onderstaand overzicht geeft het verloop van de vaste schulden ≥ 1 jaar over 2021 weer: Verloop overzicht langlopende schulden (bedragen x € 1.000)

Saldo 31-12-20

Toevoegingen

124.335

13.095

111.240

124.335

13.095

111.240

Onderhandse leningen Waarborgsommen Totaal

Af Saldo 31-12-21 lossingen

In 2021 zijn geen nieuwe leningen aangegaan. Op de opgenomen geldleningen is in 2021 bij de BNG voor totaal € 12,1 mln. afgelost en bij de provincie Flevoland € 1 mln. De totale rentelast voor het jaar 2021 voor vaste schulden is € 1,8 mln. VLOTTENDE PASSIVA Vlottende passiva bestaan uit de volgende onderdelen: Vlottende passiva (bedragen x € 1.000) Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd < 1 jaar

Boekwaarde 31-12-20

Boekwaarde 31-12-21

5.309

3.365

Overlopende passiva

8.622

8.793

Totaal

13.931

12.158

Kortlopende schulden < 1 jaar De kortlopende schulden < 1 jaar bestaan uit de volgende onderdelen:

Kortlopende schulden < 1 jaar (bedragen x € 1.000)

Boekwaarde 31-12-20

Boekwaarde 31-12-21

Overige kasgeldleningen

Banksaldi

Overige schulden

5.309

3.365

Totaal

5.309

3.365

Per 31 december 2021 had Gorinchem geen uitstaande schuldpositie op de betaalrekening van de BNG en ook geen kasgeldlening uitstaan. Overlopende passiva De overlopende passiva bestaan uit de volgende onderdelen: Overlopende passiva (bedragen x € 1.000)

Boekwaarde 31-12-20

Boekwaarde 31-12-21

Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume

6.470

6.912

De van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren

1.776

1.672

376

209

8.622

8.793

Overige vooruitontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen Totaal

Verplichtingen zijn posten die ten laste van het dienstjaar 2021 zijn gebracht, maar waarvan de facturen in de loop van 2022 zijn ontvangen. Onder de post Vooruit ontvangen bedragen zijn bedragen opgenomen die in 2021 al zijn ontvangen maar betrekking hebben op latere jaren De in de balans opgenomen van EU, Rijk en provincies ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren kunnen als volgt worden gespecificeerd:

De van Nederlandse en Europese overheden vooruitontvangen bedragen (bedragen x € 1.000)

Saldo 31-12-20

Ontvangen bedragen

Bestedingen Saldo 31-12-21

Onderwijsachterstandenbeleid 2011-2018

Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022

255

1.368

1.512

111

438

431

Stimulering sport 2019

132

Reductie energiegebruik

171

139

TOZO

764

1.645

2.405

Stimulering sport

112

Sportakkoord 2020

Gedupeerden toeslagenproblematiek

Vooruitontvangen bijdragen van het Rijk

Educatie

Preventieakkoorden

Tijdelijke ondersteuning Toezicht & Handhaving

135

Huurderving sportaccommodaties Q1 2021

134

109

Arbeidstoeleiding Pro-Vso

112

Nationaal Programma Onderwijs

264

Vooruitontvangen bijdragen van overige overheid

Sociale veiligheid MerwedeLingelijn

106

Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing

Open kathedraal

Reizigerstunnel Gorinchem

200

Extern advies warmtetransitie

Netwerkversterking ouderen

RREW

378

219

159

Erfgoedlijnen

Knelpunt van Zomerenlaan

304

Vleugels van de stad

Beweegroutes

Handhaving coronapas

Herontwikkeling Wellantcollege

100

Laadarm electrificatie veerdienst

157

129

1.776

5.600

5.704

1.672

Totaal

Niet uit de balans blijkende verplichtingen De niet in de balans opgenomen financiële verplichtingen waaraan de gemeente voor komende jaren is verbonden worden uitgesplitst in gewaarborgde geldleningen en garantstellingen. Het in de balans opgenomen bedrag voor verstrekte waarborgen aan natuurlijke en rechtspersonen wordt als volgt gespecificeerd:

Geldnemer (bedragen x € 1.000)

Oorspronkelijk Borgstelling % bedrag

Boekwaarde 31-12-20

Boekwaarde 31-12-21

Onderwijsinstellingen

11.798

100

5.934

5.638

Deelnemingen CV's

35.000

100

20.051

13.534

Zorginstellingen

341

100

148

136

4.107

100

3.134

3.075

Via Stichting Waarborgfonds Sociale Woningbouw - Poort6

290.541

207.096

192.238

Via Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen

592.000

586.000

5.900

1.100

500

829.463

801.121

Diverse verenigingen

Hypotheken zonder Nationale Hypotheek Garantie Totaal

939.687

Het in de balans opgenomen bedrag voor verstrekte garanties bestaat uit de volgende garantstellingen: Geldnemer (bedragen x € 1.000) GR Gevudo

Oorspronkelijk Borgstelling % bedrag 10.799

100

GR Waardlanden

6.121

100

Totaal

16.920

Boekwaarde 31-12-20

Boekwaarde 31-12-21

10.081

8.069

4.707

4.254

14.788

12.323

De gemeente Gorinchem vervult een achtervangfunctie bij het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) en het Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW). Sinds de jaarrekening 2020 hanteert de gemeente de volgende criteria voor de niet uit de balans blijkende verplichtingen: • Minimale restant looptijd 2 jaar; • Minimale verplichtingwaarde € 40.000; • Geen mogelijke verplichtingen uit raamovereenkomsten, alleen onherroepelijke harde verplichtingen. Op basis van deze criteria is de totale harde verplichting voor de komende 4 jaar € 875.000. In de vorige jaarrekening werd een verplichting gemeld van € 1.035.500. Dit verschil wordt veroorzaakt door mutaties in de contractenportefeuille (een contract aflopend, twee nieuwe contracten). Door het hanteren van een inkoopbeleid waarbij veel gewerkt wordt met raamovereenkomsten die alleen leiden tot kosten indien daadwerkelijk materialen of diensten worden afgenomen op basis van het raamcontract is het bedrag aan langlopende verplichtingen bij de gemeente Gorinchem relatief laag. Van de genoemde verplichting van € 875.000 is € 791.000 gecontracteerd via Europees aanbesteden. Gebeurtenissen na balansdatum Het coronavirus heeft op veel terreinen financiële gevolgen gehad voor de jaarrekening 2021. Omdat de pandemie in 2022 nog niet (geheel) is verdwenen zal ook in 2022 rekening worden gehouden met financiële gevolgen voor de gemeente.

Hoe groot deze gevolgen zullen zijn is nu nog niet duidelijk. We monitoren onze risico’s en die van onze partners voortdurend. Onze organisatie loopt geen risico voor de continuïteit. We bewaken onze liquiditeitspositie goed en nemen zo nodig maatregelen om onze taken gedurende deze crisis zo goed mogelijk te blijven uitvoeren. De gemeente heeft voldoende weerstandsvermogen om eventuele tegenvallers in eerste instantie op te vangen. Na een maandenlange troepenopbouw en diplomatieke spanningen zijn Russische troepen op 24 februari 2022 Oekraïne binnengetrokken en is er sprake van een oorlogssituatie. Als gevolg daarvan zijn inwoners uit de Oekraïne op de vlucht. Veel vluchtelingen worden opgevangen in de directe buurlanden. Vluchtelingen die naar Nederland reizen, worden hier opgevangen. Het kabinet werkt intensief samen met medeoverheden en maatschappelijke partners om opvang en ondersteuning te bieden. De verwachting is dat het aantal vluchtelingen uit Oekraïne dat naar

Nederland komt fors zal toenemen. Dat zal zeker ook gevolgen hebben voor Gorinchem. Op dit moment is lastig in te schatten wat de impact van opvang van vluchtelingen zal zijn voor Gorinchem. De oorlog in Oekraïne heeft ook economische gevolgen. Door de oorlog stijgen de prijzen van allerlei producten. Niet alleen van gas, olie en benzine, maar ook van verschillende voedingsmiddelen. Sectoren die relatief veel energie verbruiken zullen deze stijgingen verwerken in de kostprijs van de producten. Met name in de industrie, transport en agrarische sector zullen de prijzen meestijgen. Dat raakt niet alleen de gemeente maar vooral ook onze inwoners. Wat precies de gevolgen zullen zijn voor Gorinchem is op dit moment lastig aan te geven.

1.1

Balans per 31 december 2021

ACTIVA (bedragen x € 1.000)

31-12-2021

31-12-2020

284

405

VASTE ACTIVA Immateriële vaste activa Kosten sluiten geldleningen en het saldo van agio en disagio

Bijdragen aan activa in eigendom van derden

221

332

Materiële vaste activa In erfpacht uitgegeven gronden Overige investeringen met een economisch nut

167.676

162.474

5.680

120.248

114.544

Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven

23.348

24.029

Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut

18.400

18.221

Financiële vaste activa

3.865

2.619

Kapitaalverstrekkingen aan - deelnemingen Overige langlopende leningen

3.444

2.084

421

535

Totaal vaste activa

171.825

165.498

45.851

47.332

VLOTTENDE ACTIVA Voorraden Grond- en hulpstoffen Onderhanden werk waaronder bouwgronden in exploitatie Gereed product en handelsgoederen

45.172

46.768

677

562

Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar

15.176

26.337

Vorderingen op openbare lichamen

5.696

5.529

Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een looptijd < 1 jaar

7.263

16.795

Overige vorderingen

2.217

4.013

Liquide middelen

684

324

Kassaldi

Banksaldi

644

303

Overlopende activa

4.285

3.040

De van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel

963

137

Vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen

554

789

2.768

2.114

Nog te ontvangen bedragen Totaal vlottende activa

65.996

77.033

TOTAAL ACTIVA

237.821

242.531

PASSIVA (bedragen x € 1.000)

31-12-2021

31-12-2020

VASTE PASSIVA Eigen vermogen

95.164

86.054

Algemene reserve

29.571

27.666

Bestemmingsreserves

56.041

50.892

Gerealiseerde resultaat

9.552

7.496

Voorzieningen

19.259

18.211

Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's

6.023

6.953

Onderhoudsvoorzieningen

6.609

5.016

Door derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden

5.146

4.886

Voorzieningen voor bijdragen aan vervangingsinvesteringen

1.481

1.356

Vaste schulden met een rentetypische looptijd ≥ 1 jaar

111.240

124.335

Onderhandse leningen van - binnenlandse banken en overige financiële instellingen

99.740

111.835

- openbare lichamen

6.000

7.000

- buitenlandse instellingen, fondsen, banken, bedrijven en overige sectoren

5.500

Waarborgsommen Totaal vaste passiva

225.663

228.600

3.365

5.309

VLOTTENDE PASSIVA Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd < 1 jaar Banksaldi Overige schulden

3.365

5.309

Overlopende passiva

8.793

8.622

6.912

6.470

De van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren

1.672

1.776

Overige vooruitontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen

209

376

Totaal vlottende passiva

12.158

13.931

TOTAAL PASSIVA

237.821

242.531

Gewaarborgde geldleningen

801.121

829.463

Gewaarborgde garantstellingen

12.323

14.788

1.1.1

Financiële kengetallen

Kengetallen drukken de verhouding uit tussen bepaalde onderdelen van de jaarrekening en/of de balans. Deze kengetallen kunnen behulpzaam zijn bij het beoordelen van de financiële positie van de gemeente. Elk kengetal lichten we toe en vergelijken we met signaleringswaarden van de provincie Zuid-Holland. De provincie hanteert de volgende drie categorieën: minst risicovol, neutraal en meest risicovol. Wij benadrukken dat we voorzichtig moeten omgaan met conclusies trekken uit individuele kengetallen. De kengetallen moeten altijd in samenhang bekeken worden. Netto schuldquote Netto schuldquote (bedragen x € 1.000) A

Vaste schulden

Jaarstukken Begroting 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 2021 111.240

155.140

173.089

185.534

186.474

Netto vlottende schuld

3.365

10.000

Overlopende passiva

8.793

6.878

5.295

3.603

1.642

Financiële vaste activa (cf. art. 36 lid d, e en f)

3.865

4.086

5.059

Uitzettingen < 1 jaar

15.176

7.000

Liquide middelen

684

Overlopende activa

4.285

1.000

Totale baten (exclusief mutaties reserves)

152.714

143.732

128.392

125.088

124.245

Netto schuldquote (A+B+C-D-E-FG)/H x 100%

65%

111%

137%

149%

Financiële vaste activa (exclusief uitstaande leningen)

3.444

Netto schuldquote (A+B+C-E-F-GI)/H x 100%

65%

112%

138%

150%

Signaleringswaarde provincie: <90% is minst risicovol, 90-130% is neutraal en >130% is meest risicovol

De netto schuldquote is het totaal van de leningenportefeuille verminderd met de eigen middelen. Hierdoor ontstaat een indicatie van de druk van de rentelasten op de exploitatie. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre de gemeente geld doorleent, is ook de netto schuldquote exclusief doorgeleende gelden weergegeven. De lage netto schuldquote is met name veroorzaakt door de bestemming van de Eneco-gelden. De netto schuldquote neemt toe in de komende jaren, voornamelijk als gevolg van de geplande nieuwe investeringen. Deze leiden tot een toename van de schulden. De schuldquote bevindt zich met ingang van 2023 boven de bandbreedte van de categorie neutraal en komt daarmee in de categorie meest risicovol. Deze ontwikkeling is in aanloop naar de Perspectiefnota 2021-2024 onderkend. Dit is mede de reden geweest dat er maatregelen zijn getroffen om de schuldpositie niet verder op te laten lopen. Op basis van de huidige keuzes, inzichten en prognoses zal de schuld na 2025 afnemen.

Solvabiliteitsratio Solvabiliteit (in procent)

Jaarstukken Begroting 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 2021

Eigen vermogen (cf. art. 42 BBV)

95.164

80.053

80.535

78.931

77.984

Balanstotaal

237.821

272.578

290.683

300.391

299.477

40%

29%

28%

26%

Solvabiliteit (A/B) x 100%

Signaleringswaarde provincie: >50% is minst risicovol, 20-50% is neutraal en <20% is meest risicovol

De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de verhouding van het eigen vermogen tot het balanstotaal. Dit laat zien dat we op de lange termijn goed aan onze financiële verplichtingen kunnen voldoen. Op basis van de signaleringswaarde is de solvabiliteitsratio neutraal. De verbetering in de solvabiliteit is met name veroorzaakt door de bestemming van de Eneco-gelden.

Structurele exploitatieruimte Structurele exploitatieruimte (bedragen x € 1.000)

Jaarstukken Begroting 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 2021

Totale structurele lasten

124.705

123.688

121.084

121.416

121.963

Totale structurele baten

131.298

126.867

123.508

122.917

123.162

Totale structurele toevoegingen aan de reserves

Totale structurele onttrekkingen aan de reserves

154

318

607

Totale baten

165.953

149.595

130.279

137.582

130.482

2,2%

2,0%

1,3%

1,4%

Structurele exploitatieruimte ((B-A)+ (D-C))/E x 100%

Signaleringswaarde provincie: >0% is minst risicovol, = 0% is neutraal en <0% is meest risicovol

Het kengetal structurele exploitatieruimte laat zien of de structurele baten voldoende zijn om de structurele lasten te dekken. De signaleringswaarde komt voor alle jaren uit op minst risicovol.

Grondexploitatie Kengetal grondexploitatie (bedragen x € 1.000)

Jaarstukken Begroting 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 2021

Bouwgronden in exploitatie

45.851

48.662

54.295

56.160

58.639

Totale baten (exclusief mutaties reserves)

152.714

143.732

128.392

125.088

124.245

30%

34%

42%

45%

47%

Grondexploitatie (A+B)/C x 100%

Signaleringswaarde provincie: <20% is minst risicovol, 20-35% is neutraal en >35% is meest risicovol

Het kengetal grondexploitaties geeft de boekwaarde van grondexploitatie weer ten opzichte van de totale baten van de gemeente. Dit kengetal laat twee dingen zien. Allereerst is er een risico dat de gemeente bij verkoop van de gronden niet de gehele boekwaarde kan realiseren. Als tweede kan een hoge boekwaarde wel betekenen dat bij verkoop de opbrengsten (incidentele baten) gebruikt kunnen worden om bijvoorbeeld de leningenportefeuille af te bouwen. Op basis van de signaleringswaarde is het kengetal grondexploitaties neutraal in 2021 en 2022. Vanaf 2023 komt deze waarde uit op meest risicovol. Dit heeft vooral betrekking op de grondexploitatie Groote Haar, waarvoor de investeringen eerst moeten worden gedaan, maar de inkomsten pas later (buiten dit meerjarenperspectief) gerealiseerd zullen worden.

Belastingcapaciteit Belastingcapaciteit (in euro's)

Jaarstukken Begroting 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 2021

OZB-lasten voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde

272

261

Rioolheffing voor een gezin

213

207

Afvalstoffenheffing voor een gezin

316

337

Eventuele heffingskorting

Totale woonlasten voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde

801

805

Woonlasten landelijke gemiddelde voor gezin (in jaar t -1)

773

801

Woonlasten t.o.v. landelijk gemiddelde jaar er voor (E/F) x 100%

104%

100%

Signaleringswaarde provincie: <95% is minst risicovol, 95-105% is neutraal en >105% is meest risicovol

De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk van de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijke gemiddelde van 100%. De komende jaren ligt de belastingdruk rond het landelijk gemiddelde en is op basis van de signaleringswaarde neutraal. Financiële kengetallen in perspectief

Kengetallen die op groen of oranje staan, beoordelen we als een gezonde situatie. Kengetallen die op rood staan, geven aanleiding tot zorgen en vragen dus nadere aandacht. Op basis van de kengetallen is de conclusie dat de huidige financiële positie in grote lijnen gezond is, maar dat er een trend is van oplopende schulden, daardoor afnemende solvabiliteit en hoog geïnvesteerd vermogen in de grondexploitaties. Met de ingezette lijn bij de Perspectiefnota (op basis van gesprekken met de klankbordgroep Financiën) is ingegrepen om deze financiële trend te keren vanaf (ongeveer) 2025.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Gorinchem&id=230f6085-a09c-4262-a5a6-07eedd6a534f