220609 B&A Jaarstukken 2021 Gorinchem gewijzigd.pdf
Tekst van het document
20
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Financiële Omschrijving gevolgen door corona (bedragen x € 1.000) Programma 1
Geplande Werkelijke lasten 2021 lasten 2021
Voorziene lagere baten 2021
Werkelijke lagere baten 2021
Compensatie Rijk
Nummer
46
1
Bestuur en Ondersteuning
0.1
Bestuur
0.2
Burgerzaken*
Totaal Programma 1
114
76
114
76
231
160
231
231
160
231
-
-
46
Programma 2. Veiligheid 1.1
Crisisbeheersing en Brandweer
1.2
Openbare orde en Veiligheid
Totaal Programma 2.
2
Programma 4. Economie 3.1
Economische ontwikkeling*
Totaal Programma 4.
435
123
435
123
1.210
1.601
1.210
1.601
45
5
3 -
-
-
Programma 5. Onderwijs 4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
Totaal Programma 5.
890 -
-
4
890
Programma 6. Sport, Cultuur en Recreatie 5.1
Sportbeleid en activering
5.2
Sportaccommodaties
5.3
Cultuurpresentatie, productie en participatie*
Totaal Programma 6.
69 561
107
606
112
151
87
-
69
45
5
69
6
661
7-8
775
Programma 7. Sociaal Domein 6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
6.2
Wijkteams
6.3
Inkomensregelingen*
6.4
Begeleide participatie
6.5
Arbeidsparticipatie*
6.6
Maatwerkvoorziening (WMO)
6.71
Maatwerkdienstverlening 18+*
6.72
Maatwerkdienstverlening 18-
6.81
Geëscaleerde zorg 18+
9
9
-
2.219
1.969
2.303
10
358
512
458
11
52
12
64
13
66
14
90
15
146
46
90
63
2.972
2.677
Afval
59
-
Totaal Programma 8.
59
-
Totaal Programma 7.
175
-
3.208
Programma 8. Duurzaamheid 7.3
59 -
59
16
Overhead. 20
8
-
Totaal Overhead.
20
8
-
-
-
Totaal Programma's
5.647
4.758
-
69
5.210
0.4
Overhead*
17
21
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
*Bij de gemarkeerde posten is sprake van overheveling van budgetten uit 2020. In totaal gaat het om een bedrag van € 1,1 mln. 1.
Extra kosten zijn gemaakt om de Tweede Kamerverkiezingen op een veilige manier te kunnen laten verlopen. Er zijn maatregelen getroffen in de stemlokalen zoals het borgen van een veilige afstand en hygiënemaatregelen. Het Rijk heeft hiervoor zowel in 2020 als in 2021 extra middelen beschikbaar gesteld. 2. Van de Veiligheidsregio Zuid Holland Zuid is een bijdrage van € 96.000 ontvangen voor de extra controle op corona-toegangsbewijzen. Van dit bedrag is daadwerkelijk € 65.000 besteed in 2021. Het niet uitgegeven bedrag dient te worden terugbetaald aan de Veiligheidsregio. Daarnaast is voor tijdelijk toezicht en handhaving een bedrag van € 134.000 ontvangen en ook ingezet. 3. Met de vaststelling van het re-activatieplan is € 500.000 beschikbaar voor een pakket aan stimulerende maatregelen waardoor we als gemeente zo goed mogelijk kunnen anticiperen op de effecten van de coronacrisis op onze economie en onze ondernemers hierbij kunnen ondersteunen, faciliteren en stimuleren. In de raadsvergadering van december is besloten om van dit budget € 65.000 over te hevelen naar 2022 ter versterking van het kernwinkelgebied in de binnenstad van Gorinchem. 4. Zowel in 2020 als in 2021 zijn er extra gelden ontvangen van het Rijk om de werkloosheid te bestrijden. Vanuit de Arbeidsmarktregio Gorinchem werken we samen aan een inclusieve arbeidsmarkt.
Er is afgesproken dat het programmamanagement van de arbeidsmarktregio, inclusief de hiervoor bestemde financiële middelen, te beleggen bij de gemeente Vijfheerenlanden. 5. Het Rijk heeft extra middelen beschikbaar gesteld om steun te kunnen verlenen aan groepen die extra geraakt worden door de coronacrisis. Het doel van deze extra bijdrage was om de negatieve gezondheidseffecten van de coronacrisis zoveel mogelijk tegen te gaan om verdere schade te voorkomen Gorinchem heeft eenmalig € 45.000 ontvangen voor sport- en leefstijlinterventies. 6. Sportverenigingen hebben activiteiten moeten stilleggen. Dit heeft geleid tot het niet doorgaan van sportevenementen en extra lasten en bij het weer opstarten van de sportactiviteiten. Om de verenigingen tegemoet te komen zijn de lasten voor het gebruik van de accommodaties voor een groot deel van het jaar gecompenseerd (€ 69.000). Het Rijk heeft via een specifieke uitkering € 69.000 gecompenseerd. 7. In 2021 hebben we van het Rijk € 560.000 ontvangen voor de compensatie van de gevolgen door corona voor culturele verenigingen en instellingen. Hiervan is € 73.000 corona-compensatie uitgekeerd aan diverse culturele instellingen en is € 16.000 besteed aan cultuur-educatieve activiteiten. 8.
Van het Rijk is € 101.000 ontvangen om samen met jongeren, lokale organisaties en evenementensector volledig coronaproof kleinschalige activiteiten te programmeren op het gebied van cultuur, sport en andere zinvolle vrijetijdsbesteding. Aan het project Selfmade is € 18.000 uitgegeven. 9. Eenzaamheid is door corona een belangrijker thema geworden. Van het Rijk is € 71.000 aan extra middelen ontvangen die op lokaal niveau ingezet worden voor o.a. het leggen van extra contact met ouderen en het bieden van extra helpende handen. Om jongeren uit bepaalde risicogroepen te benaderen en te bereiken is voor de extra inzet van jongerenwerk € 31.000 ontvangen van het Rijk. Jongeren hebben behoefte aan laagdrempelige ondersteuning voor mentaal welzijn. Daarom heeft het Rijk € 44.000 beschikbaar gesteld om de mentale weerbaarheid van jongeren te versterken. Voor de lokale cultuur en buurt- en dorpshuizen is van het Rijk € 29.000 ontvangen. Hiervan is € 87.000 besteed waarvan een deel aan het project Selfmad. 10. De uitvoering van de Tijdelijke ondersteuning voor zelfstandig ondernemers (Tozo) is verzorgd door Avres. De regeling voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud, als het inkomen door de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt. Ook voorziet de regeling in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen als gevolg van de coronacrisis op te vangen.
Het aandeel van de gemeente Gorinchem bedraagt in 2021 € 1,74 mln. inclusief uitvoeringskosten. Het Rijk vergoedt de kosten van deze regeling via een specifieke uitkering (SPUK). De Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten (TONK) is bedoeld voor huishoudens die te maken hebben met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomen, en die daardoor noodzakelijke kosten niet meer kunnen voldoen en waarvoor andere regelingen niet of onvoldoende soelaas bieden. Avres voert deze regeling uit. Van het Rijk is een bedrag van € 540.000 ontvangen. Tot slot heeft het Rijk, als onderdeel van het steun- en herstelpakket € 22.000 extra beschikbaar gesteld voor de bijzondere bijstand, gelet op de voorziene toename van de armoede-
22
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
en schuldenproblematiek. Deze extra middelen zijn ingezet om onze inwoners waar nodig van dichtbij te blijven ondersteunen. 11. Als onderdeel van het steun- en herstelpakket is van het Rijk in 2021 € 458.000 ontvangen voor de re-integratie van bijstandsgerechtigden. Deze extra middelen zijn ontvangen zodat de reguliere dienstverlening op peil kon worden gehouden omdat de instroom in de bijstand toenam. De bijdrage was ook bedoeld om de dienstverlening aan mensen die als gevolg van de crisis de bijstand instroomden te intensiveren. 12. De VNG en het Rijk hebben afspraken gemaakt over het bieden van financiële zekerheid en ruimte aan zorgorganisaties en professionals binnen de Wmo. De afspraken waren gericht op het zo goed mogelijk organiseren van continuïteit van zorg voor cliënten en het borgen van het zorgstelsel voor de langere termijn. Onderdeel van de afspraken met gemeenten was onder meer dat meerkosten als gevolg van de coronacrisis door het Rijk worden vergoed aan gemeenten. 13. Het Rijk heeft als onderdeel van het steun- en herstelpakket € 64.000 in 2021 extra beschikbaar gesteld voor het gemeentelijk schuldenbeleid, gelet op de voorziene toename van de armoede- en schuldenproblematiek. Deze extra middelen zijn ingezet om onze inwoners waar nodig van dichtbij te blijven ondersteunen. In 2020 is hiervoor ook al € 32.000 ontvangen dat toegevoegd is aan het budget. 14.
De VNG en het Rijk hebben afspraken gemaakt over het bieden van financiële zekerheid en ruimte aan zorgorganisaties en professionals binnen de Jeugdwet. De afspraken waren gericht op het zo goed mogelijk organiseren van continuïteit van zorg voor cliënten en het borgen van het zorgstelsel voor de langere termijn. Onderdeel van de afspraken met gemeenten was onder meer dat meerkosten als gevolg van de coronacrisis door het Rijk worden vergoed aan gemeenten. 15. Van het Rijk is € 90.000 ontvangen voor extra begeleiding en ondersteuning van kwetsbare groepen. 16. Door de coronacrisis zijn zowel extra kosten gemaakt als inkomsten gemist met betrekking tot afvalinzameling. Met name het restafval is door onder andere het thuiswerken in hoeveelheid gegroeid. Ter compensatie is van het Rijk € 59.000 ontvangen. 17. Om met elkaar snel een overzicht te ontwikkelen en stuurinformatie als gemeente te krijgen, is door het onderzoekscentrum Drechtsteden een monitor ontwikkeld voor de gemeenten in de regio Zuid-Holland Zuid. Hierbij wordt met name ingezoomd op de economische indicatoren van de sectoren en welzijn en wordt regionaal en lokaal informatie verzameld. De kosten van deze monitor bedroegen € 8.000. Aanvullende coronacompensatie In 2021 heeft het kabinet aanvullende besluiten genomen in het kader van de coronacompensatie.
Zo heeft het Kabinet een aanvullend compensatiepakket corona beschikbaar gesteld (4e steunmaatregelenpakket). Ook heeft het Rijk in zowel mei, september als december 2021 gemeenten gecompenseerd voor de financieel nadelige effectten als gevolg van de coronacrisis. Het Rijk en medeoverheden hebben afspraken gemaakt over reële compensatie van medeoverheden voor gederfde inkomsten en gemaakte kosten. In december heeft Gorinchem € 123.000 ontvangen voor de gedeerfde inkomsten in 2020. De gemeente Gorinchem deelt in de kosten van de Veiligheidsregio Zuid-Holland-Zuid en de dienst Gezondheid en Jeugd. Vanzelfsprekend hebben deze organisaties kosten gemaakt voor de coronamaatregelen. Deze kosten declareren zij rechtstreeks bij het Rijk.
23
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
1.5
Leeswijzer
De jaarstukken bestaan uit een beleidsmatig en uit een financieel gedeelte, respectievelijk het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag De jaarstukken 2021 volgen in opzet de Begroting 2021. De financiële informatie is binnen die programma's op het niveau van taakvelden opgenomen. Deze taakvelden zijn voorgeschreven vanuit het BBV. Naast de negen beleidsprogramma's is er een 'programma' algemene dekkingsmiddelen en zijn er overzichten van overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien. Het overzicht overhead geeft inzicht in de kosten van alle overhead die niet rechtstreeks aan de uitvoeringsprogramma's toe te rekenen zijn. Onder de overhead vallen (o.a.) kosten voor directie, management, financiën, Human Resoure Management (HRM), facilitaire zaken, informatievoorziening en communicatie. Indicatoren en streefwaarden Gekoppeld aan de eerder genoemde uniforme taakvelden is vanuit het BBV een basisset van 34 beleids- of prestatieindicatoren voorgeschreven, die gemeenten in de begroting en jaarrekening moeten gebruiken. De indicatoren geven inzicht in (de vergelijkbaarheid tussen gemeenten van) de beleidsprestaties en zijn objectief meetbaar. De gegevens zijn via landelijke bronnen voor alle gemeenten beschikbaar en vragen dus niet om een eigen/ nieuw registratiesysteem.
Al deze gegevens zijn te raadplegen via www.waarstaatjegemeente.nl en op peildatum 3 maart 2021 zijn de gegevens overgenomen. De indicatoren bevatten voor het college en de gemeenteraad belangrijke informatie om te kunnen sturen. Per programma staan de verplichte indicatoren in een tabel, aangeduid met een 'B'. De indicatoren worden vergelijken met gemeenten in dezelfde stedelijkheidsklasse. We hebben de meest actueel beschikbare gegevens opgenomen, maar voor een aantal indicatoren zijn geen recente gegevens beschikbaar. Naast de basisset indicatoren zijn op een aantal programma's facultatieve indicatoren opgenomen, waarvoor landelijke data (nog) ontbreken. Gemeenten moeten hiervoor zelf de registratie organiseren. In tegenstelling tot de verplichte indicatoren zijn de facultatieve indicatoren wat minder feitelijk te meten. Ze hebben een bepaalde subjectiviteit in zich, zoals een gevoel of waardering. Deze gegevens komen uit de Gorcumse burgerpeiling. Voorbeelden zijn de mate waarin de gemeentelijke dienstverlening wordt gewaardeerd door ondernemers en inwoners en het veiligheidsgevoel van onze inwoners. Per programma staan de facultatieve indicatoren in een tabel, aangeduid met een 'F'. Voor een aantal indicatoren is gekozen om de resultaten uit te drukken in een getal en niet gevisualiseerd in een tabel.
Programmaverantwoording De programmaverantwoording bestaat per programma uit de beantwoording van de zogenaamde ‘3 W-vragen’. De gebruikelijke 3 W-vragen zijn gehandhaafd omdat dit een goede verdiepingsslag aanbrengt van abstract naar concreet niveau. 1. Wat hebben we bereikt? 2. Wat hebben we daarvoor gedaan? 3. Wat heeft dit gekost? Per programma is een overkoepelend doel geformuleerd. Hier staat ook welke beleidskaders een rol hebben gespeeld bij het realiseren van dat doel. Wat we in 2021 hebben gedaan om het programmadoel te bereiken, staat in de overzichten met concrete acties en reguliere taken. Onder het kopje 'Wat heeft dit gekost' worden de baten en lasten per taakveld gepresenteerd. De afwijkingen van € 50.000 of groter (baten en lasten afzonderlijk) worden toegelicht. Ook de aan het programma gerelateerde investeringen en subsidies worden hier gepresenteerd. Investeringen met een budget boven de € 500.000, afwijkingen boven de € 50.000 en politiek relevante investeringen worden nader toegelicht. In elk programma zijn alleen de verbonden partijen opgenomen die hebben bijdragen aan de realisatie van de doelstellingen van dat programma.
24
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Paragrafen Na de programmaverantwoording volgen de paragrafen. Deze geven een dwarsdoorsnede van de jaarstukken, bezien vanuit een bepaald beleidsterrein. Het gaat vooral om beheersmatige aspecten die grote (financiële) gevolgen hebben gehad en/of van belang zijn geweest voor het realiseren van de programma's. De jaarrekening Het financiële gedeelte gaat in op de grondslagen voor de jaarrekening. Dit hoofdstuk geeft diverse financiële overzichten, zoals het totaaloverzicht van baten en lasten, het overzicht met incidentele baten en lasten, het structurele begrotingsevenwicht, het overzicht begrotingsonrechtmatigheid, de balans en de toelichtingen op de balans. Tot slot volgt de balans met een toelichting op de balansposten en een overzicht volgens de Wet Normering Topinkomens (WNT). Bijlagen In de bijlagen zijn de meerjarige overzichten van reserves en voorzieningen, baten en lasten per taakveld, investeringsoverzicht, verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (SiSa) en de rapportage interbestuurlijk toezicht opgenomen. Een lijst met gehanteerde afkortingen maakt deze jaarstukken compleet.
25
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
26
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Jaarstukken 2021 Jaarverslag: Programmaverantwoording
27
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
28
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
2
Jaarverslag: Programmaverantwoording
2.1
Programma 1 Bestuur en Ondersteuning
Taakvelden Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden
2.1.1
Wat hebben we bereikt met het programma Bestuur en Ondersteuning?
Doel De gemeente zet zich ervoor in dat Gorinchem een levendige en zorgzame stad is waar het goed wonen, werken en verblijven is voor jong en oud. Daarbij zal de gemeente de (inwoners van de) stad betrekken en faciliteren, de dienstverlening op de klant afstemmen en zorgen voor een efficiënte en effectieve bedrijfsvoering waarbij het gemeentelijke huishoudboekje op orde is.
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Burgerinitiatieven
2016
Inwoners aan zet
2016
Informatiebeleid
2017
Zienswijze koersdocument Grenzeloos samenwerken
2017
Participatiebeleid Gorcums samenspel 2022 - 2026
2021
Maatschappelijke effecten Indicator
B/F
Eenheid
Gerealiseerd
Soort
Formatie
B
fte per 1.000 inwoners
9,1
PI
Bezetting
B
fte per 1.000 inwoners
8,7
PI
Apparaatskosten
B
€ per inwoner
783
PI
Externe inhuur
B
%
12,2
PI
Overhead
B
%
7,4
PI
F F F F
1-10 1-10 1-10 1-10
7,8 7,5 7,3 7,2
ME ME ME ME
Waardering inwoners algehele dienstverlening : -Balie -Telefoon -Schriftelijk -Digitaal
29
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Verklaringen afkorting: B = Basisset indicator, F = Facultatieve indicator, PI = Prestatie Indicator, ME = Maatschappelijk Effect.
2.1.2
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerp
Toelichting prioriteiten
Contacten in de regio In 2021 hebben we actief bijgedragen aan de Regionaal Maatschappelijke Agenda (RMA) in de Regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden. Als onderdeel van de versterking van de sturing zijn de opgaven in de RMA in afstemming met de colleges van Molenlanden, Vijfheerenlanden en Gorinchem nader aangescherpt om te komen tot een compactere set met meer focus. Opgaven hebben nu een duidelijkere ‘kop en staart’ en vertaling in projecten. Dit heeft ook zijn vervolg gekregen in het ‘Uitvoeringsplan RMA’ voor 2022. Binnen de ‘Regio Deal DrechtstedenGorinchem e.o.’ zijn in 2021 alle projecten getoetst en is geconstateerd dat de projecten in Gorinchem op schema liggen en hun bijdrage behouden: € 3,2 mln. voor Gorinchem en het omliggende gebied, met name gericht op samenwerking met onderwijs en bedrijfsleven (‘I_lab’) en op het toevoegen van leefkwaliteit aan de Lingeoevers (Arkelsedijk). Nu de Drechtsteden als een losser verband gaan opereren, wordt – passend bij de uitkomsten van het rapport ‘Samen voor elkaar’ over de regiofunctie van Gorinchem – verkend hoe met name op de lobby rond ruimtelijke ontwikkeling en vervoer (bv. MerwedeLingeLijn) nauwer kan worden samengewerkt. Onderwerp
Toelichting aandachtspunten
Participatie
In samenhang met de ontwikkeling van een nieuwe Omgevingsvisie loopt het project ‘Van buiten naar binnen’. Binnen de projecten die de gemeente samen met stad en omgeving vormgeeft, is toegewerkt naar een ‘Gorcumse aanpak’. Het nieuwe participatiebeleid is in december in de gemeenteraad vastgesteld. Dit participatiebeleid is het fundament voor het samenspel tussen de gemeente Gorinchem en de stad als het gaat om het aanpakken van maatschappelijke vraagstukken. De volgende stap, die nu in volle gang is, is de ontwikkeling van een werkboek als praktische gids voor de organisatie en initiatiefnemers in de stad. Hierin staan vragen die we onszelf stellen wanneer we een participatieaanpak ontwikkelen. Net als tips & tricks voor het faciliteren van een initiatief uit de samenleving en een hulpmiddel voor initiatiefnemers uit de stad.
Bedrijfsteam cofinanciering
In 2021 is voor een bedrag van € 5,1 mln. aan subsidies toegekend (inclusief lobby bovenregionale financiering). Zo zijn subsidies verworven voor woningbouwprojecten als de Van Zomerenlaan en de Herontwikkeling Wellantcollege. Daarnaast is subsidie toegekend voor de inzet van capaciteit en expertise voor de Vleugels van de Stad. In het fysieke domein zijn subsidies verkregen voor de restauratie van de Melkheul en de inrichting van een beweegvriendelijke leefomgeving. Verder is subsidie toegekend voor het project aardgasvrij in de Gildenwijk. Voor Riveer is provinciale subsidie toegekend voor aanpassing van de veersteigers en de investering in een robotlaadarm: beide noodzakelijk voor de inzet van de elektrische veerboten. Verder zijn er subsidies toegekend voor de verbetering van het binnenklimaat in scholen en voor de exploitatie van het Caribabad als compensatie van de gevolgen van de coronacrisis. Daarnaast is het beheer en de afwikkeling van twee provinciale subsidies voortgezet voor de regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden. Voor de Europese subsidies zijn de eerste verkenningen gedaan naar de mogelijkheden van het meerjarige kader 2021–2027.
Lobby bovenregionale De Europese subsidies om ‘ons uit de coronacrisis te investeren’ (REACT-EU gelden), zijn financiering in 2021 toegevoegd aan de ESF (Europees Sociaal Fonds) regelingen. Er zijn subsidies
30
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Onderwerp
Toelichting aandachtspunten toegekend voor een bedrag van € 849.000 voor activiteiten op het gebied van actieve inclusie en Pro/vso. Deze activiteiten worden uitgevoerd door Avres respectievelijk de praktijkscholen.
Reguliere taken Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Visie van de stad
GO2032 is als toekomstvisie een inspirerende stip aan de horizon voor Gorinchem. Bij de ontwikkeling en uitvoering van beleid in 2021 (de Omgevingsvisie, de Regionale Energie Strategie, de uitvoering van de Woon- en Transformatievisie en Mobiliteitsvisie) is voortgebouwd op die visie.
Klant Contact Centrum (KCC)
Het KCC heeft veel aandacht besteed aan het verbeteren van de telefonische dienstverlening. In 2021 was het KCC de eerste toegang voor inwoners voor telefoon, social media en live chat. Aan de hand van managementinformatie en met onze nieuwe kennisbank hebben we onze dienstverlening verder kunnen ontwikkelen. Alles met als doel om de dienstverlening toegankelijker, begrijpelijker en efficiënter te maken.
Adres- en identiteitsfraude
De Rijksoverheid zet meer in op adres-en identiteitsfraude en ondersteunt dit ook vanuit de Landelijke Aanpak Adresfraude (LAA). Dit vraagt extra inzet van gemeenten zoals het opstarten van adresonderzoeken. De gemeente krijgt maandelijks risicosignalen door en deze adressen moeten worden onderzocht. Dit komt boven op de onderzoeken die de gemeente zelf uitvoert. Het aantal onderzoeken op het gebied van huisvesting van arbeidsmigranten en huurtoeslagen- en zorgtoeslagenfraude neemt verder toe.
Toename controle brondocumenten en naturalisaties
Gorinchem heeft te maken met een sterke toename van inwoners die niet afkomstig zijn uit Nederland. Deze burgers moeten vanuit de wet Basisregistratie Personen (BRP) brondocumenten inleveren. Deze documenten worden op echtheid gecontroleerd en daarna verwerkt in de BRP. Deze controle is bewerkelijk vanwege de diversiteit in documenten en de landen van herkomst. Ook de naturalisatieverzoeken lopen de laatste jaren op.
Visie dienstverlening
Om aan te sluiten bij de wensen en verwachtingen van onze inwoners willen wij onze dienstverlening verder verbeteren. De ambities op het gebied van dienstverlening zijn vastgelegd in de visie Dienstverlening 'Gastvrij Gorinchem'. Deze Visie is in 2021 vastgesteld.
Fixi
Vanaf 1 januari 2021 werkt de gemeente Gorinchem met een nieuw meldingssysteem voor de openbare ruimte. Dit systeem heet Fixi en is door het gebruik van een app zeer gebruiksvriendelijk voor bewoners. Een evaluatie over Fixi wordt separaat naar de raad toegezonden. De meeste meldingen gaan over niet werkende straatverlichting, afvalplaatsingen naast containers en kapotte wegdekken.
Burgerpeiling
Met de tweejaarlijkse burgerpeiling wordt de tevredenheid onder de inwoners gemeten ten aanzien van het woon- en leefklimaat, de relatie inwoner - gemeente, de gemeentelijke dienstverlening en zorg & welzijn. De burgerpeiling 2021 bevatte en aantal aandachtspunten zoals de ''Relatie inwoner - gemeente'". Dit onderwerp is onder meer vertaald in een raadsbesluit Participatiebeleid Gorcums samenspel 2022-2026 (raadsbesluit 9 december 2021). Het aandachtspunt ''Woon- en leefklimaat'' wordt betrokken bij raadsessies Kijk op de Wijk, de beleidsmonitor integraal sociaal domein en de doorontwikkeling van de welzijnsvoorzieningen.
31
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
2.1.3
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)
Jaarrekening 2020
Begroting primitief 2021
Begroting na wijziging 2021
Jaarrekening 2021
Verschil
TV01 Bestuur
2.077
2.517
2.159
1.816
343 V
TV02 Burgerzaken
1.097
1.031
1.151
1.173
22 N
TV03 Beheer overige gebouwen en gronden
519
502
506
525
19 N
3.693
4.050
3.816
3.514
301 V
TV01 Bestuur
186
3
3
131
128 V
TV02 Burgerzaken
432
435
435
509
74 V
TV03 Beheer overige gebouwen en gronden
441
486
486
419
67 N
Baten Bestuur en Ondersteuning
1.059
923
923
1.058
135 V
Totaal saldo van baten en lasten
-2.634
-3.127
-2.893
-2.456
437 V
0
0
285
285
0V
Lasten Bestuur en Ondersteuning
Stortingen reserves Onttrekkingen reserves Resultaat
0
0
0
0
0V
-2.634
-3.127
-3.178
-2.741
437 V
TV01 Bestuur De gemeente draagt de pensioenlasten van de gewezen wethouders. Hiervoor is een voorziening gevormd, waarop jaarlijks rente wordt bijgeschreven. Doordat de rente stijgt wordt er meer bijgeschreven op de voorziening en hoeft er niet aanvullend te worden bijgestort en kan een deel van de voorziening vrijvallen. Dit leidt tot een voordeel van € 310.000 aan de lastenkant en € 93.000 batenkant. De kosten die we dit jaar hebben gemaakt ten behoeve van voormalig personeel zijn beperkt gebleven. Dit levert een voordeel op van € 64.000. Er is een overschrijding van € 52.000 op de lasten t.o.v. het budget voor de raad. Dit betreft o.a.de inhuur van personeel bij de griffie. Diverse kleine verschillen op diverse onderdelen van het taakveld geven een voordeel van € 21.000. Uit de voorziening wachtgelden is een bedrag van € 37.000 vrijgevallen. Uit de jaarlijkse herberekening bleek dat de voorziening te hoog was. TV02 Burgerzaken Het Rijk heeft in 2021 € 114.000 beschikbaar gesteld om gemeenten te compenseren voor de extra kosten voor de landelijke verkiezingen als gevolg van de coronamaatregelen.
De extra kosten hangen onder meer samen met aanvullende kosten voor de inrichting van stemlokalen, voor het moeten huren van alternatieve locaties die in de coronacrisis beter geschikt zijn om als stemlokaal in te richten, voor toegankelijkheid van die locaties en voor de aanvullende werkzaamheden. Er resteert nog een bedrag van € 38.000. In 2022 zijn de gemeenteraadsverkiezingen en daarom wordt de Raad voorgesteld het resterende budget via bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 beschikbaar te stellen in 2022. Er zijn bij de leges extra inkomsten van bijna € 74.000 gerealiseerd. Deze stijging is een gevolg van extra aanvragen in 2021 met name voor paspoorten en identiteitsbewijzen een verschuiving van aanvragen die niet in 2020 hebben plaatsgevonden vanwege corona. TV03 Beheer overige gebouwen en gronden De leegstand in de vastgoedportefeuille heeft als gevolg dat de gerealiseerde baten € 67.000 lager zijn uitgevallen dan aanvankelijk begroot.
2.1.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR Regio AV
32
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
2.2
Programma 2 Veiligheid
Taakvelden Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid
2.2.1
Wat hebben we bereikt met het programma Veiligheid?
Doel Gorinchem is een schone, veilige en leefbare stad waarin bewoners zich veilig en prettig voelen. Dat doen we door een veilige en door burgers gewaardeerde sociale en fysiek leefomgeving te creëren. Aan de hand van de speerpunten uit het aanstaande integraal veiligheidsprogramma 2019-2022 gaan we met inwoners, ondernemers en partners aan de slag. Daarnaast gaan we aan de slag met wijkgericht werken, op basis van vertrouwen en maatwerk stimuleren we bewoners om een eigen bijdrage aan de leefomgeving te leveren en stimuleren we bewonersparticipatie. Samen in de regio en met de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid beheersen we de veiligheidsrisico's van onder andere transport en opslag van gevaarlijke stoffen en zorgen we voor een adequate voorbereiding op de bestrijding van incidenten en crisissen door een goede verbinding met hulpdiensten en een slagvaardige organisatie van gemeentelijke processen bij ernstige incidenten.
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Prostitutiebeleid
2007
Coffeeshopbeleid
2012
Drank - en Horecaverordening
2014
Beleid Vergunningen Toezicht en Handhaving (VTH)
2019
Evenementenbeleid
2019
Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2019-2022
2019
Algemene Plaatselijke Verordening (APV)
2021
33
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Maatschappelijke effecten Indicator
B/F
Eenheid
Soort
Verwijzingen Halt
B
Per 1.000 jongeren
PI
Winkeldiefstallen
B
Aantal per 1.000 inwoners
PI
Geweldsmisdrijven
B
Aantal per 1.000 inwoners
PI
Diefstallen uit woning
B
Aantal per 1.000 inwoners
PI
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
B
Aantal per 1.000 inwoners
PI
Aandeel dat zich veilig voelt in de buurt
F
% vanuit Gorcumse burgerpeiling
PI
Mate van overlast van buurtbewoners Ten minste enige mate van overlast
F
% vanuit Gorcumse burgerpeiling
PI
Indicator
Steefwaarde 2021
Hebben we dit bereikt?
Voelt zich veilig in de buurt
89%
Ondanks externe ontwikkelingen, zoals de maatregelen rondom corona, die het onveiligheidsgevoel konden laten toenemen, is het veiligheidsgevoel onder de inwoners van Gorinchem gestegen naar 86%”.
34
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
2.2.2
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerp
Toelichting prioriteiten
Integraal veiligheidsplan 2019-2022
Begin 2019 is gestart met de uitvoering van het Integraal Veiligheidsplan 2019-2022. Samen met onze samenwerkingspartners (o.a. de politie Lek en Merwede) en bewoners hebben we uiteenlopende maatregelen genomen en interventies ingezet om de veiligheid in onze stad te waarborgen. Dit is terug te zien in het veiligheidsgevoel in de Burgerpeiling 2021: 86% van de inwoners van Gorinchem voelt zich veilig.
Wijkgericht werken
De pilots in de Gildenwijk en Haarwijk hebben ertoe geleid dat er een themagroep Wijkgericht Werken is gestart met expertise uit verschillende teams. College en managementteam zeggen toe dat wijkgericht werken wordt geïmplementeerd in de hele organisatie. Projecten kunnen daardoor efficiënter worden uitgevoerd met een betere communicatie en afstemming met de inwoners. Voor wijkgericht werken is een jaarlijks budget van € 20.000 beschikbaar gesteld. In 2021 zijn financiële bijdragen verstrekt aan bewonersinitiatieven gericht op versterking van de sociale samenhang en leefbaarheid. Van de 24 aanvragen voor een “Bliek in Actiebijdrage” is 20 maal subsidie verleend.
Onderwerp
Toelichting aandachtspunten
Buurtpreventieteams In Gorinchem is Buurtpreventieteam Oost actief in de wijken Dalem, Laag Dalem en Hoog Dalem. In 2021 organiseerde dit team met bewoners en enkele raadsleden een schoonmaakactie in wijkpark ’t Haagje. Op de Laagdalemseweg werd samen met politie een laseractie gehouden. Door corona is buurtpreventieteam Stalkaarsen opgeheven en vervangen door een actieve BuurtWhatsAppgroep. Preventieteam Gorinchem
Preventieteam Gorinchem zet zich in voor minder zakkenrollerij. De vrijwilligers lopen op vaste tijden rondes in Piazzacenter en incidenteel bij evenementen in de binnenstad. Het team valt onder supervisie van politie en wijkbeheer. Door corona was het team in 2021 slechts een korte periode actief.
Reguliere taken Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Wijkbeheer
Wijkbeheer draagt bij aan leefbare wijken, zowel op sociaal als fysiek gebied. Voorbeelden daarvan zijn: inrichting speelplekken, verkeer, omgaan met jongeren, veiligheid en wonen. Maandelijks worden bewoners geïnformeerd en geïnspireerd over leefbaarheid in de “Hart voor uw Wijk special” in De Stad Gorinchem. Het eerste wijkoverstijgend overleg met de
35
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Onderwerp
Toelichting reguliere taken partners (politie, Poort6, sociaal team en jongerenwerk) is positief beoordeeld en wordt in 2022 voortgezet. Wijkbeheer neemt deel aan diverse project- en werkgroepen zoals de projectgroep Noodopvang vluchtelingen. Ook organiseert Wijkbeheer raadsbezoeken aan buurtinitiatieven in de wijken.
Veilige wijken
We zetten ons zowel preventief als repressief in op jeugd en veiligheid. Dat doen we onder andere door het voortzetten van het gemeentelijk risico-jongeren-overleg en de inzet van HALT. In 2021 zijn er 20 verwijzingen naar HALT geweest. In september zijn 27 leerlingen van verschillende basisscholen uit de Gildewijk gestart met het project Politiekids, waarin zij trainingen in weerbaarheid krijgen. De “Politiekids” gaan na het behalen van de opleiding met de wijkagent preventief aan de slag in de eigen wijk. Vanwege de aanscherping van de maatregelen rondom corona is de tweede helft van de opleiding uitgesteld tot het voorjaar van 2022. In 2021 hebben we de beleidsregels Wet aanpak woonoverlast en de beleidsregels gebiedsontzeggingen vastgesteld, die het mogelijk maken om overlastgevende personen een aanwijzing van de burgemeester te geven of een gebiedsontzegging op te leggen.
Vermogens en geweldscriminaliteit
De gemeente Gorinchem blijft inzetten op het tegengaan van vermogens- en geweldscriminaliteit. Zo zijn de inwoners deze zomer voorgelicht over het Politiekeurmerk Veilig Wonen en zijn zij tijdens het Donkere Dagen Offensief (DDO) in de winterperiode wederom gewezen op het nemen van maatregelen om woninginbraak te voorkomen. Daarnaast hebben we lokaal aandacht gegeven aan de landelijke campagne ‘senioren en veiligheid’ en organiseerden we met de politie de week van de Veiligheid (oktober 2021) een succesvolle wapeninleverinactie. We zetten in op het voorkomen van herhaling van inbraken door mogelijke inbrekers, naast de strafrechtelijke sanctie, ook een bestuurlijke last onder dwangsom op te leggen in overeenstemming met het in 2020 vastgestelde beleid. Er is toezicht gehouden door de Boa’s op de in- en verkoopregisters van bedrijven die handelen in tweedehandsgoederen.
Ondermijning
In 2021 is het Plan van aanpak Ondermijning vastgesteld door het college. In de verdere invulling van die aanpak is de nadruk gelegd op: - De basis op orde: In 2021 is een start gemaakt met het actualiseren van relevante beleidsstukken, waaronder de beleidsregels Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (wet Bibob) en de beleidsregels met betrekking tot de toepassing van artikel 13b van de Opiumwet (Damocles-beleid). Daarnaast is een actualisatie van de APV voorbereid (welke in 2022 wordt voorgelegd ter besluitvorming). - Interne en externe bewustwording rondom het onderwerp ondermijning: We hebben voor de interne organisatie diverse awareness-sessies georganiseerd. In de week van de Veiligheid (oktober 2021) is een digitale bijeenkomst georganiseerd voor de ondernemersverenigingen over het thema ondermijning. Andere geplande activiteiten konden in 2021 helaas geen doorgang vinden vanwege de maatregelen rondom corona. - De lokale ondermijningsaanpak: Het lokale multidisciplinaire ondermijningsoverleg vindt regelmatig plaats. Er zijn 17 integrale (bedrijfs-)controles georganiseerd.
Drugsaanpak
Gemeenten worden steeds vaker geconfronteerd met de aanwezigheid van handelshoeveelheden (hard)drugs, hennepkwekerijen en drugslaboratoria in woningen en bedrijfspanden. De burgemeester treedt op tegen drugshandel vanuit het oogpunt van openbare orde en veiligheid, het beschermen van het woon- en leefklimaat en de
36
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Onderwerp
Toelichting reguliere taken volksgezondheid. In 2021 zijn de Beleidsregels met betrekking tot de toepassing van artikel 13b Opiumwet (ook wel Damocles-beleid genoemd) geactualiseerd door de burgemeester. De burgemeester heeft in twaalf gevallen een sluiting van de woning overwogen en er is in negen gevallen daadwerkelijk overgegaan tot een (tijdelijke) sluiting. Er is daarnaast in 4 gevallen een last onder dwangsom opgelegd voor de drugshandel op straat, een nieuw instrument dat we inzetten in het tegengaan van drugsoverlast.
Fysieke veiligheid
Om incidenten, slachtoffers en schade op het gebied van fysieke veiligheid zoveel mogelijk te voorkomen is de Gemeente Gorinchem intensief betrokken bij de diverse thema's die (deels) zijn belegd bij de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. Op het gebied van rampen en/of crisissen zijn er in 2021 tien meldingen ontvangen in Gorinchem, waar coördinatie ter plekke vereist was van de Officier van Dienst Bevolkingszorg. Enkele meldingen hebben uiteindelijk geleid tot een opschaling tot een GRIP 1 (twee maal) en een GRIP 2 (eenmaal). Naast de meldingen in Gorinchem was er vier keer sprake van een regionale melding vanwege hoog water of weersomstandigheden.
Cybercrime
Bij de aanpak van cybercrime zetten we in op de versterking van de eigen rol van inwoners en ondernemers. Begin 2021 hebben we de ondernemers in Gorinchem actief benaderd via social media en de ondernemersverenigingen om gebruik te maken van een gratis “cyberbuddy” (aangeboden door de VeiligheidsAlliantie Rotterdam). De cyberbuddy kijkt samen met de ondernemer, of de website of de online webshop voldoende beveiligd is. Hier is helaas door de ondernemers uit Gorinchem geen gebruik van gemaakt. In samenwerking met de VeiligheidsAlliantie Rotterdam hebben we in Gorinchem een online game aangeboden: “Hackshield”. Door het spelen van “Hackshield” zijn 83 kinderen in de basisschoolleeftijd digitaal weerbaar gemaakt (veilig internetten), zodat zij dit aan (groot)ouders kunnen overdragen.
Cameratoezicht
In juli 2021 is het Camerabeleid gemeente Gorinchem vastgesteld. In 2021 zijn Buiten de Waterpoort tijdelijk camera’s geplaatst.
Bewonersinitiatieven
Wijkbeheer verleende in 2021 subsidies gericht op versterking van de sociale samenhang en leefbaarheid. Van de 24 aanvragen voor een “Bliek in Actiebijdrage” is 20 keer subsidie verleend. Eén aanvraag kwam door corona te vervallen. Drie aanvragen zijn afgewezen. Er waren 32 aanvragen voor een bijdrage in straat- en buurtactiviteiten. Alle aanvragen zijn gehonoreerd en gesubsidieerd.
Port security
De Port Security Officer van het Havenbedrijf Rotterdam houdt namens de gemeente Gorinchem toezicht op de naleving van de wetgeving in de havens en voert veiligheidsanalyses uit op de binnenkomende zeeschepen.
MerwedeLingelijn
De gemeente Gorinchem werkt binnen het Platform Sociale Veiligheid (SV) MerwedeLingelijn (MLL), nauw samen om van de MerwedeLingelijn een goede en veilige treinverbinding te maken. Voor de sociale veiligheid zijn de volgende middelen ingezet: cameratoezicht, fysiek toezicht en een effectieve aanpak van (eventuele) incidenten.
Veilig uitgaan en evenementen
De gemeente verleent vergunningen voor evenementen en faciliteert in samenwerking met veiligheidspartners en organisatoren het veilige verloop van die (grootschalige) evenementen. Vanwege de complexiteit van de coronamaatregelen is er veel (extra) inzet geweest op de vooroverleggen met organisatoren en is er met de organisatoren gekeken naar mogelijkheden binnen de wettelijke kaders. In 2021 zijn er 68 evenementenaanvragen behandeld. Veel evenementen vonden echter door de coronamaatregelen geen doorgang. Op de evenementen die wel plaatsvonden was bijzondere aandacht voor de naleving van de coronamaatregelen.
37
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Toezicht en handhaving
We hebben uitvoering gegeven aan de prioritering zoals deze is opgenomen in het VTHbeleid. De wijkboa’s houden zich met de samenwerkingspartners (zoals de wijkagenten, Poort6, Gorinchem Beweegt en de wijkcoördinatoren van de gemeente) gebiedsgericht bezig met de Lingewijk-Wijdschild, Haarwijk, Gildenwijk, Gorinchem-Oost en de binnenstad. Ook hebben medewerkers van toezicht en handhaving een bijdrage geleverd in het toezicht op de naleving van de coronamaatregelen.
Sociale Stabiliteit
We onderhouden onze netwerken doorlopend. Vanwege de coronamaatregelen vonden er minder bijeenkomsten plaats. In 2021 ontvingen we 7 meldingen voor een demonstratie (Wet openbare manifestaties). Na overleg met organisatoren vonden er feitelijk 4 doorgang.
Buurtbemiddeling
In 2021 nam Buurtbemiddeling ElkWelzijn 39 casussen in behandeling, waarvan 6 niet zijn opgelost. Geïnformeerd en geadviseerd zijn 9 bewoners. Aan 19 kwesties leverde Buurtbemiddeling een positieve bijdrage. Alle casussen zijn afgerond. De aanmeldingen voor Buurtbemiddeling kwamen van Poort6 (60%), inwoners zelf (25%), politie (9%), gemeente (6%), overige instanties (geen). De klachten betroffen o.a. geluidsoverlast, tuin-/grondgeschil, pesterijen en dierenoverlast.
2.2.3
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)
Jaarrekening 2020
Begroting primitief 2021
Begroting na wijziging 2021
Jaarrekening 2021
Verschil
TV11 Crisisbeheersing en Brandweer
3.132
3.130
3.129
3.104
25 V
TV12 Openbare orde en Veiligheid
2.024
1.882
2.494
2.318
176 V
Lasten Veiligheid
5.157
5.012
5.623
5.422
201 V
TV11 Crisisbeheersing en Brandweer
8
0
0
0
0V
TV12 Openbare orde en Veiligheid
353
658
991
1.040
49 V
Baten Veiligheid
361
658
991
1.040
49 V
-4.795
-4.354
-4.632
-4.382
250 V
Stortingen reserves
0
0
0
0
0V
Onttrekkingen reserves
0
0
0
0
0V
-4.795
-4.354
-4.632
-4.382
250 V
Totaal saldo van baten en lasten
Resultaat
TV12 Openbare orde en Veiligheid Tijdens het onderzoek naar de Camera Uitleesruimte (CUR) is gebleken dat er over de afgelopen jaren enkele facturen per abuis niet zijn verzonden naar Security 5. Vanwege de goede samenwerkingsrelatie is dit alsnog rechtgetrokken dit levert een voordeel op van € 102.000. In november 2021 heeft het college besloten tot het opstellen van een businessplan voor de CUR. Er zijn operationele kosten te maken in 2022 zoals een inventarisatieonderzoek van de aanwezige hard- en software, de inbouw van de nieuwe en mee te nemen apparatuur, kosten van de verbindingen en verhuiskosten. Daarom wordt de Raad voorgesteld om € 102.000 via bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 beschikbaar te stellen in 2022. Het afgelopen jaar is er minder gebruik gemaakt van de diensten van derden. Dit heeft enerzijds te maken met de maatregelen rondom corona en de daaruit voortvloeiende werkzaamheden. Ook is er sprake van een afbouw van de inzet van derde partijen. Hierdoor is er met name op het budget handhaving een overschot van € 31.000. In 2019 ontvingen we incidentele middelen (€ 120.000) om in te zetten op weerbaar bestuur. In 2021 is ingezet op het verkrijgen van inzicht op de bewustwording van de ambtelijke organisatie en is een start gemaakt om de
38
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
maatschappelijke bewustwording te vergroten. Deze projecten lopen ook door in 2022. Daarom stellen we de Raad voor om het restant van €12.000 via bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 beschikbaar te stellen in 2022. Verder is er sprake van diverse kleinere onderbestedingen, die leiden tot een voordeel van € 33.000. Investeringen (bedragen x € 1.000)
Budget Realisatie t/m 2020
Realisatie 2021
Totaal realisatie
Verschil
Gereed
Lasten Aanschaf twee 360 graden camera's 2021
50
-
43
43
7
V
ja
CUR hard- en software
44
-
-
-
44
V
nee
cur vaste camera 2018
26
16
-16
-
26
V
nee
cur, ptz done camera 2017
35
27
-
27
8
V
ja
Totaal Lasten
155
43
27
70
85
V
Totaal investeringen
155
43
27
70
85
V
In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt. Subsidies (bedragen x € 1.000) Stichting Halt
10
Dierenambulance Vianen
22
Dierenasiel Gorinchem
45
2.2.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid • GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid • MerwedeLingelijn Beheer B.V.
39
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
2.3
Programma 3 Verkeer en Vervoer
Taakvelden Verkeer en Vervoer Parkeren Recreatieve havens Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer
2.3.1
Wat hebben we bereikt met het programma Verkeer en Vervoer?
Doel Bewoners, ondernemers en bezoekers zijn tevreden over de bereikbaarheid, (verkeers)veiligheid en bruikbaarheid van wegen, water- en spoorwegen binnen de gemeente.
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Kadernota Infrastructuur
2007
Fietsplan
2013
Regionaal verkeers- en vervoersplan
2014
Verkeersstructuurplan Binnenstad
2016
Raadsopdracht Mobiliteit
2017
Fietsparkeren 2018
2018
Parkeerverordening Gemeente Gorinchem
2019
Beleid Openbare ruimte Buitengewoon Groen 2021-2025
2020
Mobiliteitsvisie Gorinchem 2040
2020
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsplan 2020-2023
2020
40
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Maatschappelijke effecten Indicator
B/F
Eenheid
Geregistreerde ongevallen naar soort 2018
F
in %
2.3.2
Soort ME
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerp
Toelichting prioriteiten
Mobiliteitsvisie en plan
De gemeenteraad heeft op 24 september 2020 de Uitvoeringsagenda Mobiliteitsplan 2020-2023 vastgesteld. In 2021 zijn er veel stappen gezet. Over de voortgang van de projecten Haarsekades, Banneweg, station Gorinchem Noord, het onderzoek naar de verbetering van fietsroutes in Gorinchem, de nieuwe de auto- en fietsbrug over de Linge en de ontsluiting van de Arkelsedijk op de Arkelse Onderweg is de raad geïnformeerd. Diverse projecten zijn vorig jaar gestart en bevinden zich in de verkennende fase waarin voornamelijk inventarisaties en onderzoeken worden uitgevoerd en de participatie wordt opgestart.Het voorlopig ontwerp van de Haarsekades en het onderzoek naar de verbetering van de fietsroutes zijn afgerond. Bij deze projecten zijn stakeholders betrokken. Verder is in 2021 de aanbesteding voor het onderzoek naar de verbetering van de noordelijke infrastructuur voorbereid en gestart. Voor de uitbreiding van de parkeergarage Kweeklust is een haalbaarheidsonderzoek gedaan, een stakeholderanalyse uitgevoerd en een concept projectplan opgesteld. Tot slot ligt er een ontwerp om de eerste bushaltes toegankelijker te maken. De gemeente is met de provincie in overleg om de aanpassingen aan deze bushaltes te realiseren.
Fietsparkeerplekken
In 2021 zijn op diverse plaatsen fietsnietjes geplaatst. Deze uitbreiding wordt in het eerste kwartaal van 2022 afgerond. Daarnaast is er een onderzoek afgerond om een bewaakte fietsenstalling te realiseren. Uit het onderzoek is gebleken dat er behoefte is aan een fietsenstalling met minimaal 400 fietsparkeerplaatsen.
Parkeerbeleid
Het parkeerpanel heeft in oktober 2020 een advies gepresenteerd aan de gemeenteraad over het parkeren in Gorinchem. Op basis hiervan is het college begonnen met het opstellen van nieuw parkeerprogramma voor de binnenstad. Op 10 juni 2021 is dit programma door de raad vastgesteld. Met dit programma wordt ingezet op een bereikbare binnenstad, ruimte voor kwaliteit en stimuleren schone en duurzame vervoerswijzen. In mei 2021 is de markt benaderd om een digitaal vergunningensysteem met bijbehorende bezoekersregeling te leveren. Eind september is gestart met de voorbereiding van de implementatie van het nieuwe parkeersysteem. Naar verwachting zal het digitaal vergunningensysteem in het najaar van 2022 operationeel zijn.
41
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Onderwerp
Toelichting aandachtspunten
Creëren parkeergelegenheid
Met het vaststellen van de Uitvoeringsagenda Mobiliteitsplan 2020-2023 is besloten tot de uitbreiding van de parkeergarage Kweeklust. In 2021 is een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar de uitbreiding van parkeergarage Kweeklust. Uit deze studie blijkt dat de variant met een uitbreiding aan de zuidzijde het beste past binnen de afgegeven criteria en binnen het beschikbare budget.
Inrichting E-laad infrastructuur
In 2021 zijn er 7 nieuwe openbare laadpalen geplaatst in Gorinchem. Iedere laadpaal heeft twee laadpunten, zodat er per laadpaal twee auto’s tegelijk kunnen opladen. Begin december kregen wij van Allego het bericht dat zij willen stoppen met de exploitatie van laadpalen en zijn wij op zoek gegaan naar een nieuwe exploitant.
Intergemeentelijke lobby's
Acht gemeentes langs de A27 hebben de intentie om samen met het waterschap Rivierenland, het Rijk, de provincie Noord-Brabant en de provincie Zuid-Holland een integraal maatregelenpakket vorm te geven, aanvullend op de werkwijze van het project A27 zelf om hinder bij werkzaamheden te beperken. Doel is om te komen tot een integraal pakket dat meer inzet op een duurzame mobiliteitstransitie. De samenwerkende partijen willen uiterlijk in het bestuurlijke overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) van november 2022 de afspraken over de financiering en de wijze van besturen hebben vastgelegd.
Reguliere taken Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Planologie
Bij de planologische ontwikkelingen houden we rekening met verkeer- en vervoersaspecten. We adviseren bijvoorbeeld over benodigde parkeerruimte en schatten de gevolgen in van (extra) verkeersbewegingen.
Inrichting Openbare ruimte
We streven naar een openbare ruimte die schoon, heel en veilig is. We ‘bewaken’ de kwaliteit op basis van beelden. In 2021 scoorden we een 7,0 als tevredenheidscijfer van onze bewoners. Bij de (her) inrichting van onze openbare ruimte richten we ons op duurzaamheid, onderhoudsvriendelijkheid en toegankelijkheid. Daarnaast hebben we sociale verbinding gemaakt door het samenspel met wijkbeheer en onze bewoners en gebruikers van de openbare ruimte.
Regionale samenwerking
Afgelopen jaar heeft de gemeente zich ingezet voor verkeersveiligheid en bereikbaarheid in het kader van de Regionale Maatschappelijke Agenda (RMA).
Verkeersveiligheid Er zijn reguliere gedragbeïnvloedingscampagnes uitgevoerd volgens het regionale actieprogramma Verkeersveiligheid. Met een hologram is dit jaar extra aandacht besteed aan de fietsverlichtings campagne. Verder is bij het kruispunt van de Mollenburgseweg / Sportlaan een verkeersdrempel aangebracht en het trottoir verbreed, waardoor er makkelijker en veiliger kan worden overgestoken. Tenslotte is er aandacht besteed aan het ontmoedigen van doorgaand vrachtverkeer in de Haarwijk en de Stalkaarsen. Evenementen en activiteiten
Bij evenementen houden we rekening met verkeer- en parkeeraspecten. Vanwege de coronacrisis zijn er minder evenementen geweest en is het voorbereiden en uitvoeren van diverse verkeersmaatregelen beperkt geweest.
Veerdienst
Riveer onderhoudt veerverbindingen en werkt samen met diverse oevergemeentes in de regio. Riveer assisteert bij calamiteitenbestrijding op het water en biedt vraagafhankelijk vervoer over water met de watertaxi. Riveer slaat de weg in naar elektrisch varen en maakt de schepen duurzamer waar dat mogelijk is. Digitale kansen op het gebied van ticketing, dienstregelingen en beschikbaarheid van gegevens zijn gestimuleerd, ontwikkeld en uitgebreid. De aanbesteding van 2 elektrische schepen is afgerond en de kiellegging was de aftrap van de daadwerkelijke bouw. Deze schepen komen in 2023 in de vaart. Met de betrokken oevergemeentes is Riveer
42
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Onderwerp
Toelichting reguliere taken gekomen tot een samenwerkingscontract waarin afspraken zijn gemaakt over de kostenverdeelsleutel bij het nieuwbouwproject en de exploitatie. Ook zijn de voorbereidingen gestart voor een nieuw steigerontwerp een elektrisch oplaadpunt in Gorinchem. Er is een onderzoek afgerond naar een digitale sprong in de kaartverkoop en we zijn gestart met de voorbereidingen daarvan. Reizigers worden zelf verantwoordelijk voor een geldig vervoersbewijs. Bij voorkeur betalen klanten digitaal, maar Riveer houdt ook rekening met minder- of niet-smartgebruikers en zoekt daarvoor passende oplossingen.
Lingehaven
Lingehaven exploiteert de passantenligplekken in hartje binnenstad, de ligplaatsen in de historische haven en de steiger voor passagiersschepen Buiten de Waterpoort. Daarnaast beheren en bedienen we de Lingesluis. De Lingehaven is gecertificeerd met de Blauwe Vlag (betrouwbaar, veilig, schoon) en sinds 2018 hebben we ook de Groene Wimpel (groene ambities, duurzaamheid, innovatie). Het Lingehavenkompas is in 2021 vastgesteld door het college. Voor het sanitairgebouw van de haven is een ambitieus groen ontwerp gemaakt. Het ontwerp geeft dilemma’s in een historische vestingstad met een beschermd stadsgezicht. De verbouwing is uitgesteld om procedures zorgvuldig te doorlopen. Naar verwachting start de verbouwing eind 2022. Lingehaven organiseert de jaarlijkse evenementen Open Havendag en Botenbeurs. corona bood geen normale omstandigheden en in 2021 waren evenementen daardoor helaas niet mogelijk. De werkgroep riviercruise bestaat uit een samenwerking van team Riveer-Lingehaven, team Toerisme en GCM. Doel van de werkgroep is om Gorinchem en regio te positioneren voor de riviercruisemarkt. Op 17 september heeft deze werkgroep een aantal belangrijke partijen uit de cruisewereld in Gorinchem ontvangen en rondgeleid in de stad en omgeving. Tijdens zo’n ontvangst toon je de branche de programmakansen voor cruisegasten.
Parkeren
We exploiteren parkeergarages en parkeerterreinen en heffen parkeerbelasting in de binnenstad. We geven parkeervergunningen uit aan bewoners en ondernemers. Met al deze instrumenten reguleren we parkeerbehoefte. Na de succesvolle proef in 2020 met een tijdelijke parkeerregisseur hebben we besloten deze functie vanaf 2021 structureel in te zetten. De (beleidsmatige) aandacht voor dit beleidsveld maakt dat we efficiënter werken en betere dienstverlening bieden. In 2021 heeft de focus hierbij vooral gelegen bij het project voor het digitaliseren van de parkeervergunningen en de aanpak van fietsparkeren in het centrum.
43
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
2.3.3
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)
Jaarrekening 2020
Begroting primitief 2021
Begroting na wijziging 2021
Jaarrekening 2021
Verschil
TV21 Verkeer en vervoer
4.438
4.736
5.620
4.881
740 V
TV22 Parkeren
1.106
998
1.130
1.131
1N
TV23 Recreatieve Havens
577
574
584
580
3V
TV24 Economische Havens en waterwegen
24
23
28
30
2N
TV25 Openbaar vervoer
2.468
2.691
2.597
2.589
8V
Lasten Verkeer en vervoer
8.613
9.022
9.959
9.211
747 V
TV21 Verkeer en vervoer
1.024
320
328
345
18 V
TV22 Parkeren
504
689
515
514
1N
TV23 Recreatieve Havens
81
116
116
107
9N
TV24 Economische Havens en waterwegen
28
117
27
107
80 V
TV25 Openbaar vervoer
2.142
2.257
2.080
2.206
126 V
Baten Verkeer en vervoer
3.778
3.499
3.065
3.279
214 V
Totaal saldo van baten en lasten
-4.835
-5.523
-6.894
-5.932
962 V
Stortingen reserves
7.803
450
3.619
3.619
0V
229
16
3.991
3.317
674 N
-12.409
-5.957
-6.522
-6.234
288 V
Onttrekkingen reserves Resultaat
TV21 Verkeer en Vervoer De raad heeft op 24 september 2020 budget beschikbaar gesteld voor de ‘Uitvoeringsagenda Mobiliteitsplan 2020-2023’. Voor 2021 was € 1.045.000 beschikbaar. Hiervan is € 371.000 besteed. Zoals bij de jaarrekening 2020 is aangegeven, zijn projecten door de coronacrisis vertraagd. Deze vertragingen werken door in 2021. Daarnaast zijn er minder middelen uitgegeven als gevolg van onder andere langere doorlooptijden van onderzoeken, het niet kunnen uitvoeren van representatieve metingen en het afhankelijk zijn van andere partijen. Hierdoor bedragen de niet bestede middelen € 674.000. Deze middelen blijven beschikbaar in de reserve Infrastructuur voor verdere inzet in 2022. In 2020 heeft de raad budget beschikbaar gesteld ten behoeve van een adequate beantwoording van vragen, lopende moties, toezeggingen, lopende pilots, projecten en overige wensen voor de mobiliteitsvisie. De restanten van dit budget zijn via een bestemmingsvoorstel beschikbaar gesteld voor 2021. Hiervan resteert nog € 59.000. De raad wordt voorgesteld om € 59.000 via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 beschikbaar te stellen in 2022 voor onder andere het uitvoeren van parkeerdrukmetingen. Aan het incidentele wegenonderhoud 2021 is € 61.000 minder uitgegeven.
Ook is door een langer aanbestedingstraject op het gebied van bruggen en kunstwerken € 40.000 minder uitgegeven dan begroot. Bovenstaande punten verklaren een voordeel van € 775.000 op dit taakveld. De resterende verschillen worden veroorzaakt door kleinere voor- en nadelen binnen dit taakveld. TV22 Parkeren In 2021 is door de raad een incidenteel budget goedgekeurd voor het optimaliseren van het parkeren in de binnenstad (€ 40.000). Hiervan resteert nog € 38.000. De raad wordt voorgesteld om € 38.000 via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 beschikbaar te stellen in 2022 voor het uitvoeren van dit plan. TV24 Economische Havens en waterwegen Bij de tussenrapportage 2021 is de oorspronkelijke raming voor te ontvangen kadegelden van € 116.000 met € 90.000 verlaagd. De verwachting was dat door corona een substantieel deel van de geplande riviercruises in 2021 geannuleerd zou worden. Ondanks het aanblijven van de beperkingen is de riviercruisevaart toch weer voorzichtig op gang gekomen. Samen met de hogere losgelden voor de Handelskade zorgt dit voor een incidenteel voordeel van € 80.000 ten opzichte van de bijgestelde raming 2021.
44
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
TV 25 Openbaar Vervoer Als gevolg van de coronapandemie heeft de veerdienst in 2021 voor het grootste gedeelte gevaren met een aangepast schema. De tegenvallende inkomsten door minder reizigers hebben wij bij de Turap 2021 ingeschat op € 237.000 en als zodanig verwerkt in de budgetten. Waar mogelijk zijn er maatregelen getroffen om ook de uitgaven zoveel mogelijk te beperken (zoals dieselkosten en personele inzet), ook deze lagere kosten a € 72.000 hebben wij al in de Turap 2021 verwerkt. In de afrekening met de overige oevergemeenten hebben we rekening gehouden met de effecten van de pandemie, waardoor iedere gemeente een deel van het nadeel draagt. Ten opzichte van deze bijgestelde raming en na afrekening met de oevergemeenten, sluit de veerexploitatie in de jaarrekening met een positief saldo van € 134.000. Dit is voornamelijk het effect van een aanpassing van de verdeelsleutel voor de kostenverdeling tussen de gemeenten, als gevolg van de aangepaste samenwerkingsovereenkomst. Reserve Zoals bij taakveld 21 Verkeer en Vervoer aangegeven is een deel van de projecten uit de Mobiliteitisvisie nog niet gerealiseerd. Hierdoor is de benodigde onttrekking uit de reserve Infrastructuur € 674.000 lager dan geraamd.
45
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Investeringen (bedragen x € 1.000)
Budget Realisatie t/m 2020
Realisatie 2021
Totaal realisatie
Verschil
Gereed
Lasten 1e elektrische veerboot 2018
4.077
244
876
1.120
2.957
V
nee
2e elektrische veerboot 2018
3.785
33
785
817
2.968
V
nee
Aanpassingen walvoorzieningen veerboten
150
-
41
41
109
V
nee
Accupakketten electrische veerboten
900
-
187
187
713
V
nee
Stroompunten electrische veerboten
400
-
73
73
327
V
nee
8.843
2.055
30
2.085
6.758
V
nee
Aanpassen Groenmarkt 2017
500
442
2
443
57
V
nee
Bastion II
37
-
-
-
37
V
ja
Fietsparkeren binnenstad 2019
200
37
11
48
152
V
nee
Fietsroutes Gorinchem-Oost
180
4
-
5
175
V
nee
Havens geleidewerken 2019
136
12
12
24
112
V
nee
Herinrichting Banneweg 2019
2.348
717
161
878
1.470
V
nee
Herinrichting Haarsekades
940
-
6
6
934
V
nee
Illuminatieplan 2020
100
16
6
22
78
V
nee
Illuminatieplan binnenstad 2019
150
55
39
94
56
V
nee
Infra aanpassingen ivm OV concessie
100
18
3
21
79
V
nee
Mobiliteit 2020
500
-
-
-
500
V
nee
Mobiliteit 2021
Station Gorinchem-Noord
1.360
-
-
-
1.360
V
nee
Openbare verlichting 2020
159
17
-
17
142
V
nee
Openbare verlichting 2021
159
-
1
1
158
V
nee
Sociaal veilige route Buiten de Waterpoort
271
257
16
273
2
N
ja
-
2
-2
-
-
V
ja
Vergroten parkeercapaciteit 2019
80
18
4
22
58
V
nee
Vervangen auto 18 Renault kangoo
30
-
-
-
30
V
nee
Vervanging straatmeubilair 2020
92
43
33
76
16
V
ja
Vervanging straatmeubilair 2021
92
-
40
40
52
V
nee
Vervanging verkeersborden 2020
40
31
-
31
9
V
ja
Vervanging verkeersborden 2021
40
-
18
18
22
V
nee
Voorzieningengebouw Kriekenmarkt
100
-
21
21
79
V
nee nee
Software e-loket parkeren
425
105
256
361
64
V
26.194
4.106
2.619
6.724
19.470
V
1e elektrische veerboot 2018
2.150
-
430
430
1.720
N
nee
2e elektrische veerboot 2018
2.150
-
430
430
1.720
N
nee
Fietsroutes Gorinchem-Oost
82
-
-
-
82
N
nee
Herinrichting Banneweg 2019
553
-
-
-
553
N
nee
Station Gorinchem-Noord
Werkzaamheden infrastructuur Bastion ll Totaal Lasten Baten
264
-
-
-
264
N
nee
Stroompunten electrische veerboten
-
-
28
28
28
V
nee
Werkzaamheden infrastructuur Bastion ll
-
-
2
2
2
V
nee
Totaal Baten
5.199
-
890
890
4.309
N
Totaal investeringen
20.995
4.106
1.729
5.834
15.161
V
1e en 2e elektrische veerboot 2018/Aanpassingen walvoorzieningen veerboten/Accupakketten electrische veerboten/Stroompunten electrische veerboten De aanbesteding voor de bouw van de elektrische veerboten heeft geleid tot een opdracht aan Holland Shipyards en
46
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
de bouw van de casco's vindt op dit moment plaats op een werf in Polen. Ook de aanpassingen aan de walvoorzieningen (steigers) en de aanleg van de stroompunten nemen wij in 2022 ter hand. Wij streven ernaar om de elektrische veerboten op 1 januari 2023 in de vaart te nemen. De bijdrage van de gemeente Altena in de investeringen voor de elektrische boten ontvangen wij steeds nadat wij een termijn aan de bouwer hebbren betaald. Omdat de bouw pas eind 2021/begin 2022 is gestart hebben wij in 2021 nog relatief weinig bijdrage ontvangen. Station Gorinchem-Noord De ontwikkeling van het station in Gorinchem-Noord is gekoppeld aan de ontwikkeling van het bedrijventerrein Groote Haar. Door de inmiddels aangescherpte wet- en regelgeving rond de locatie van overwegen, vooral met betrekking tot de verkeerveiligheid, is de ontwikkeling vertraagd. Met de samenwerkende partijen (ProRail, Gemeente Gorinchem, Provincie Zuid-Holland en de MLL Beheer BV) is gekeken naar alternatieven. Naar verwachting zullen in 2022 weer activiteiten plaatsvinden voor dit project. Het investeringsbudget blijft daarom voor 2022 beschikbaar. Aanpassen Groenmarkt 2017 De derde fase van de herinrichting van de Groenmarkt en omgeving is nagenoeg afgerond. De vier nieuwe bomen hebben het niet gered en hiervoor is een alternatieve oplossing getroffen.