220310 I&O Gelijke Kansen - ManagementSamenvatting Onderwijs Monitor Gorinchem 2020-2021.pdf

Management samenvatting Onderwijsmonitor Gorinchem Schooljaar 2020–2021 - de elfde meting -

Onderzoek en Toetsservice Corien van der Linden en Ellen Lacor 14-12-2021

1

Vooraf – corona 2020-2021 Ook dit jaar is een bijzonder schooljaar geweest. Net als vorig schooljaar hebben de vvepartners te maken gehad met de beperkingen door de coronamaatregelen. Bij de interpretatie van de gegevens dient hier rekening mee te worden gehouden. Zo heeft bijvoorbeeld Jong JGZ minder kinderen kunnen zien en indiceren vanwege de coronamaatregelen, zijn de basisscholen 13 weken gesloten gebleven en zijn klassen van basisscholen naar huis gestuurd vanwege een besmetting van een leerling.

Management Samenvatting Introductie Deze management samenvatting beschrijft de belangrijkste resultaten van de 11de Onderwijsmonitor, schooljaar 2020-2021. Deze meting geeft net als de voorgaande monitoronderzoeken inzicht in onder meer: het aantal vve-doelgroepkinderen 2 en 3 jaar, het aantal vve-locaties, deelname aan voorschoolse voorzieningen en leerresultaten basisscholen. De betrokken partijen Jong JGZ, SKG, peuterspeelzaal De Aanlegsteiger kinderdagverblijf Alexandra, kinderdagverblijf Kinderkamer Vuren, en de basisscholen hebben hun medewerking verleend aan deze meting met het aanleveren van de benodigde gegevens. De meting is gebaseerd op de door de betreffende instellingen aangeleverde gegevens en informatie, alsook op de gegevens van het CBS (peildatum 1 januari 2021) en DUO (peildatum 1 oktober 2020). In deze meting zijn voor het eerst de Cito-toetsresultaten van leerjaar 3 tot en met leerjaar 8 geanalyseerd. In eerdere metingen beperkte de analyse van de Cito-toetsresultaten zich tot leerjaar 3 en 4. Gedurende dit schooljaar is een leerwerkgroep ingericht met vertegenwoordigers van de vve-basisscholen (ib’ers, directeuren) met als doel inzicht te krijgen in de vve-activiteiten die de diverse scholen uitvoeren en de ervaringen daarmee. Voor de uitgebreide resultaten verwijzen wij naar de Rapportage Onderwijsmonitor 20202021, dd 4 november 2021. 3/11

1. Samenvatting Leerwerkgroep Interventies/activiteiten en ervaringen Uit de leerwerkgroep blijkt dat alle basisscholen veel activiteiten inzetten ter bevordering van leesvaardigheden als ook bijvoorbeeld de executieve functies. De leerlingen worden gestimuleerd en uitgedaagd. Ook de ouders worden -vooral bij voorleesprogramma’sbetrokken. Elke school heeft een aanbod ontwikkeld dat past bij de visie van de school, de populatie en het type leerling. De leerling en zijn/haar specifieke behoefte is voor elke school het uitgangspunt. Op taalgerichte ingezette activiteiten voor leerlingen van groep 1 en 2 zijn bijvoorbeeld LOGO 3000 (woordenschat), BOUW! (groep 2), de thema’s uit Met Woorden in de Weer, de Verteltassen, Boekenpret, KinderZwerfboekenStation. Aantallen en bereik Het schoolgewicht is als criterium gehanteerd voor de bepaling van vve-basisscholen. Met een schoolgewicht van 30 of meer behoort de school tot de groep van vve-scholen. Dit leidde ertoe dat - anders dan voorgaande metingen toen het om zeven scholen ging - zes van de twaalf basisscholen getypeerd zijn als vve-school. Vve-doelgroepkinderen Volgens opgave van Jong JGZ is in oktober 2021 het aantal vve-geïndiceerde kinderen 177. Dat is een afname in vergelijking met de 245 geïndiceerde kinderen in april 2020.

De coronamaatregelen hebben ertoe geleid dat Jong JGZ minder kinderen op consult heeft kunnen zien en dus minder kinderen, met name 2-jarigen, heeft geïndiceerd. − 2-jarigen: 64 (2020: 118) − 3-jarigen: 113 (2020: 127) − Totaal: 177 (2020: 245) Volgens de CBS-cijfers is het totaal aantal kinderen van 2 en 3 jaar 770. Uitgaande van de gegevens van Jong JGZ heeft 23% een vve-indicatie (was 31%). Er is een aanzienlijk verschil in het aantal door Jong JGZ geïndiceerde kinderen van 2 en 3 jaar en het aantal vve-kinderen dat een voorschool bezoekt. Uit opgave van de kinderopvanginstellingen blijkt namelijk dat het totaal aantal vve-kinderen van 2 en 3 jaar in de kinderopvang op 188 komt. Daarvan bezoeken er 187 een voorschool (SKG/De Aanlegsteiger). Het percentage 4- en 5-jarige vve-doelgroepkinderen is elke meting rond de 20%.

4/11

Bereik - voorscholen Ruim acht op de tien kinderen in de leeftijd 2 en 3 jaar (85%) bezoekt een kinderopvanginstelling. Van alle kinderen 2 en 3 jaar in de kinderopvang gaan er meer kinderen naar een peuterspeelzaal dan naar een kinderdagverblijf. Twee derde (66%, was 48%) van alle door Jong JGZ vve-geïndiceerde kinderen bezoekt een voorschool (116/177). à Het bereik is daarmee 66% - ruim hoger dan de vorige meting (48%). - onder 2-jarigen*: 13% (8 van de 64) - onder 3-jarigen: 96% (108 van de 113). * Zoals gezegd, door de coronamaatregelen heeft Jong JGZ veel minder kinderen kunnen zien waardoor het aantal indicaties bij vooral de 2-jarigen veel lager is dan vorige metingen, en bezoeken minder 2-jarigen een voorschool.

40% van de kinderen die een peuterspeelzaal bezoeken, behoort tot de vve-doelgroep. Voor de kinderdagverblijven is dat 17%. Totaal is 29% van alle 2- en 3-jarigen, die een kinderopvang bezoeken, een vvedoelgroepkind – door Jong JGZ of instelling geïndiceerd (vorige meting 30%). Omdat nagenoeg alle kinderopvanginstellingen een vve-aanbodlocatie zijn, kan gesteld worden dat van alle 2- en 3-jarige kinderen die een kinderopvanginstelling bezoeken, 99% een vve-aanbodlocatie bezoekt. Bereik - basisscholen Van alle basisschoolleerlingen 4 en 5 jaar bezoekt 43% een vve-basisschool (2020: 53%). Dit iets lagere percentage is een gevolg van de hantering van de nieuwe aanpak waarbij het schoolgewicht en niet het leerlinggewicht telt en dus zes van de 12 scholen als een vveschool zijn getypeerd (was: zeven). Ook het bereik komt daardoor iets lager uit. Van alle vve-doelgroepkinderen in de groepen 1 en 2 bezoekt 70% een vve-basisschool (2020: 86%). à Het bereik is daarmee 70%.

5/11

Kengetallen meting 2020-2021 1. Aantallen doelgroepkinderen door Jong JGZ aangemerkt als vvetotaal aantal kinderen - consultatiebureau (2 en 3 jaar)

770 (CBS)

177 (23%) (was 31%) 116 *

- in de kinderopvang (2 en 3 jaar)

doelgroep

654 van de 770

=15% van alle 2-3-jarigen; was 15% =18% van alle 2- en 3-jarigen in de opvang; was: 17%

- basisschool groep 1 en 2 (4 en 5 jaar)

810

162 = 20%

(opgave DUO)

(was: 21%)

* Na correctie Volgens opgave van de kinderopvanginstellingen bezoeken n=188 vve-kinderen de opvang. Aantal vve-leerlingen basisscholen is gebaseerd op ervaringscijfers van afgelopen 10 metingen.

2. Aantallen vve-(aanbod)locaties en aantal plaatsen locaties - peuterspeelzaal

11 van de 11 (100%)

- kinderdagverblijf

4 van de 6 (67%)

- basisscholen

6 van de 12 (50%)

3. Bereik 2- en 3-jarigen – basis: Jong JGZ gegevens

-

alle 2- en

vve-doelgroep

3-jarigen

(Jong JGZ indicatie)

770

177

- - op voorschool (na correctie)

116 bereik 66% (was 48% in 2020)

4. Bereik 2- en 3-jarigen – bezoekt vve-aanbodlocatie/in de kinderopvang alle 2- en 3-jarigen - peuterspeelzaal

337

- kinderdagverblijf vve

238

Subtotaal

575

-

79

kinderdagverblijf geen vve

Totaal in de opvang 6/11

654

5. Bereik: bezoekt vve-basisschool alle leerlingen groepen 1 en 2

Vve-leerlingen

352

113 (bereik = 70%)

- vve-school

(was 86% in 2020) - niet vve-school

458

49 (14%)

Totaal

810

162 (100%)

In schema Alle kinderen 2 tot en met 5 jaar (1.580)

Alle 2- en 3-jarigen (770)

Alle 4- en 5-jarigen (810)

Allen niet-vve: 593

Allen vve door

Allen niet-vve: 648

Allen vve: 162

(77%)

Jong JGZ

(80%)

(20%)

geïndiceerd: 177 (23%)

Jong JGZ

Bezoekt

geïndiceerd

vroegschool:

en bezoekt

113

voorschool:

(70%)

116* (66%)

* gecorrigeerd - zie voetnoot 2 op pagina 26 van de uitgebreide rapportage.

7/11

Cito-toetsresultaten 2020-2021 Uit de analyse van de Cito-toetsresultaten blijkt dat voor spelling bij de resultaten voor Gorinchem in vergelijking met de landelijke verdeling over de percentages (A, B en C: 25%; D: 15% en E: 10%) voor alle leerjaren en toetsmomenten geldt, dat het percentage A- en Bscores ruim boven de gewenste 50% uitkomt. Ook de resultaten van technisch lezen zien er goed uit. En ook hier vallen alle leerjaren in positieve zin op. Voor begrijpend lezen zijn de resultaten van de meeste leerjaren in orde. De uitzonderingen zijn eind leerjaar 5, midden leerjaar 6 en midden leerjaar 7. Op deze toetsmomenten zijn de percentages A- en B-scores in vergelijking met landelijk te laag en het percentage zwakke (D) en zeer zwakke (E) scores te hoog. Wel/geen vve-school Voor begrijpend lezen geldt dat leerjaar 3 en leerjaar 4 van zowel de vve-scholen als de niet vve-scholen rond het landelijk gemiddelde van 50 scoren.

Resultaatambities Ambitie 1. Vve-scholen DMT E3 à E4 Voor de leerlingen van de vve-scholen 2020-2021 wordt gestreefd naar een percentage voldoende scores (niveau A, B en C samen) op technisch lezen (DMT) eind groep 4 dat minimaal op het niveau van eind groep 3 in 2019-2020 ligt. In schooljaar 2019-2020 is het percentage leerlingen van vve-scholen groep 3 dat voldoende scoort op de eindtoets technisch lezen (DMT) groep 3: 59%. (NB vorige meting waren minder scores bekend). Dit cohort scoort in schooljaar 2020-2021 83% voldoende op de eindtoets groep 4. à Met 83% voldoende op technisch lezen (DMT) eind groep 4 scoort dit cohort 24% hoger dan vorig schooljaar en is de ambitie wel behaald. Ambitie 2. Alle leerlingen DMT E3 Het streven was om het percentage voldoende (niveau A, B en C samen) op technisch lezen (DMT) eind groep 3 (alle leerlingen) te verhogen naar minimaal 62% vanaf het schooljaar 2016-2017. à Voor 2020-2021 ligt het percentage voldoende op 85% en daarmee is deze ambitie ruimschoots behaald.

8/11

Ambitie 3. Vve-scholen Begrijpend Lezen Voor begrijpend lezen: het percentage voldoende eind groep 4 (E4) voor de leerlingen van de vve-scholen is in schooljaar 2017-2018 74% (alle leerlingen 79%). Ambitie: het streven is dit percentage in 3 jaar dus vanaf 2020-2021 te verhogen naar 75%: in schooljaar 2020-2021 scoort 75% van de leerlingen van de vve-scholen voldoende op de toets E4 begrijpend lezen. à Het resultaat van 2020-2021 is: 84% van de leerlingen van de vve-scholen scoort voldoende op de toets E4 begrijpend lezen. Daarmee is de ambitie ruimschoots behaald. Ambitie 4. Bereik voorscholen Streven is dat 55% van de 2- en 3-jarige vve-kinderen een voorschool bezoekt. - schooljaar 2018-2019: 53% - schooljaar 2019-2020: 48% - schooljaar 2020-2021: 66%. à Met een bereik van 66% onder 2- en 3-jarige vve-kinderen is de ambitie ruimschoots behaald.

2. Advies Jong JGZ en kinderopvang − Deelname van de door Jong JGZ vve-geïndiceerde 2- en 3-jarigen aan vve is met het huidige bereik van - bij benadering - 66% verbeterd. Verhoging van het bereik onder de 2-jarigen blijft echter gewenst. − De versterking van de toeleiding kan daarbij een rol spelen. Bijvoorbeeld door verlaging van de drempel voor ouders om hun (jonge) kind een voorschool te laten bezoeken, intensiever contact met ouders met als start een intake thuis, maar ook een betere registratie en het beter volgen van de vve-kinderen. − Hiertoe is al ingezet met een vanaf 1 januari verplichte terugkoppeling van kinderopvanginstelling naar Jong JGZ, waarbij de door de instelling geïndiceerde kinderen die niet door Jong JGZ zijn geïndiceerd in het registratiesysteem Kiddos van Jong JGZ, worden genoteerd. Opvallend is dat de indicering vanuit SKG nog steeds hoog ligt. − Vraag is dan ook waarom Jong JGZ deze kinderen niet heeft geïndiceerd. Gedachten hierover zijn dat Jong JGZ de peuter korter ziet, nog te weinig van de gezinssituatie weet (bijvoorbeeld andere taal thuis) en wellicht dat Jong JGZ om het contact met de ouder te behouden langer wacht met het bespreekbaar maken van problemen. 9/11

−

In relatie tot indicatie is er behoefte om ervaringen te delen en van elkaar te leren. Een inhoudelijke terugkoppeling kan aan deze behoefte voldoen: o van kinderopvanginstelling naar Jong JGZ en vice versa; o van kinderopvanginstelling naar basisschool en vice versa.

à Advies is de accurate, nauwkeurige en systematische terugkoppeling met vaste regelmaat te blijven voortzetten, zodat de door de kinderopvang geïndiceerde vvekinderen, die niet door Jong JGZ zijn geïndiceerd, in beeld komen. Dit heeft als doel: o vastleggen aantallen voor een preciezer inzicht in het bereik; o ervaringen delen en leren van elkaar; o versterken van het onderlinge contact. Kinderopvang en basisscholen − De warme overdracht en de wederzijdse bezoeken kinderopvanginstellingen basisscholen worden gewaardeerd en als zeer waardevol ervaren. à Advies is om na te gaan hoe oudercontacten kunnen worden verstevigd en welke (aanvullende) middelen daarvoor kunnen worden ingezet. Ook kan gedacht worden aan de inzet van tolken. Algemeen – ter overweging −

Een basisschool is aangewezen als een vve-basisschool op basis van een schoolgewicht van 30 of hoger. De scholen hebben mede vanwege de afschaffing van de leerlinggewichten en het loslaten van de vaste criteria vve-doelgroep minder zicht op welke leerlingen als vve-leerling aangemerkt zouden kunnen worden. De resultaatafspraken zijn hierop gebaseerd.

à Advies is om in het vve-overleg de resultaatambities tegen het licht te houden.

10/11

11/11