210916 Verslag Parallelsessie I&O Integraal Sociaal Domein.docx

Parallelsessie Informatie en Ontmoeting, 16 september 2021 Integraal sociaal domein Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Raadsgriffie: Fracties: Portefeuillehouder: Ambtelijk: Gasten: Notulen:

mevrouw A. Mager de heer H. Sepers Stadsbelang-Democraten Gorinchem-CDA-PvdA-SGP/ChristenUnie VVD-D66-SP-GroenLinks-Gorcum Actief- Fractie van Maaren de heer E. Kraaijeveld de dames I. Bruseker en G. Klint, C. van Veen, C. van der Plaar (Avres), M. van Tetrode, W. Springer, Yin-Kwan Tang (st. Lezen en schrijven) Adviesorganen Wmo adviesraad, Gehandicaptenplatform notulistenbureau Leeuwenburgh-Vendrig

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Zij licht het programma voor deze sessie toe. Integraal sociaal domein In april 2019 is het Integraal Sociaal Beleid vastgesteld. Met het Integraal Sociaal Beleid hebben we gezamenlijk met inwoners en partners in de stad de doelen vastgelegd en daarmee is het kader stellend voor 6 jaar. Elk half jaar wordt de gemeenteraad geïnformeerd. Doel is heel kort het algemene verhaal van het Integraal Sociaal Beleid en het proces te presenteren om vervolgens dieper in te gaan op de kansen waarop we de komende jaren extra willen inzetten om een impuls te geven aan de transformatie. Deze kansen (wijkgericht werken, aan het werkhelpen, mantelzorg, vroegsignalering, integrale aanpak schulden, investeren in welzijnsfuncties en taalvaardigheid) zijn opgenomen in de Infografic. In de sessie gaan we in op integrale aanpak schulden, investeren in welzijnsfuncties en taalvaardigheid. Wethouder Kraaijeveld leidt het onderwerp kort in. Op 11 februari is over dit onderwerp gesproken. In april is over de monitor gesproken. De raad wordt bijgepraat over de stand van zaken met betrekking tot de sluitende ketenaanpak schulden, inzet op welzijn, het clusteren en de welzijnsfuncties en taalvaardigheid.

Hij wijst op de uitvoerige nieuwsbrieven die bij de stukken zijn gevoegd over wat er wordt opgepakt samen met partners in de stad rondom de vier strategische doelen. Hij raadt aan dit nog eens door te nemen. Ondanks corona wordt er toch voortgang geboekt op verschillende fronten. Voorts wijst hij op de infografic die in een oogopslag laat zien hoe dingen worden opgepakt. Deze wordt ook gebruikt bij de gesprekken met de partners in de stad. Projectleider mevrouw Bruseker geeft aan dat het Integraal Sociaal Beleid in 2019 door de raad is vastgesteld en daarbij zijn vier doelen gesteld. Elk half jaar wordt een bijpraatsessie gehouden. Er wordt ingezet op zorg en ondersteuning zo zwaar als nodig en zo licht als mogelijk waarbij de eigen regie zo veel mogelijk behouden blijft. Bij de monitor zijn voornamelijk de cijfers besproken. Vandaag gaat het meer over wat is er in het afgelopen half jaar gedaan en wat gaan wij in de komende half jaar doen. Het afgelopen half jaar is in vier nieuwsbrieven vastgelegd. Op drie van de kansen van de infografic wordt vandaag nader ingegaan. Mevrouw Van Veen zal ingaan op de sluitende aanpak schulden, mevrouw Van Tetrode gaat in op investeren in welzijnsfucties, mevrouw Springer en mevrouw Tang

Parallelsessie I&O Integraal Sociaal Domein, 16 september 2021

gaan in op taalvaardigheid. Direct na de behandeling van een thema is er gelegenheid om vragen te stellen. Er is veel bereikt in de stad. Zij licht het voetbalveldje aan de Tiende Penninglaan en de Tiny Forest daaruit. Dit zijn projecten in het vergroenen, zorgen voor meer beweging de wijken en het inzetten op ontmoeting en sociale cohesie. Het regenboogpad en de regenboogbank zijn een uiting van de stad waar iedereen welkom is en zijn mag wie hij is. Zij gaat in op minder tastbare zaken zoals samenwerkingsagenda van de zorgverzekeraar. Gehoopt wordt dat er aan het einde van dit jaar een concrete lijst met projecten gepresenteerd kan worden. Zij noemt ook nog het inkoopkader jeugd, aanbesteding WMO en huishoudelijke ondersteuning. Zij gaat nader in op planmatig werken. Bekeken worden waar kansen liggen voor integrale samenwerking. Het proces van kijk op de wijk is samengebracht met de omgevingsvisie en het wijkgericht werken. Als voorbeeld noemt zij zieke docenten waar onderwijs en cultuur samen optrekken. Zij geeft aan dat er in run 3 (het komende half jaar) gedaan wordt. Grote projecten worden opgeknipt. Senioren fit in de Lingewijk wordt gestart. Aanpakken overgewicht bij kinderen. Actieplan wonen en zorg opstellen met partners zodat mensen langer in de wijk kunnen blijven. Beweegroutes, tiny forests worden doorgezet. In dialoog met de stad over discriminatie.

Wat gestuurd worden opstellen in begrijpelijke taal. Inzetten op jonge mantelzorgen samen met het onderwijs. Met huisartsen kijken naar jeugdhulp, ondersteuning en doorverwijzing. De effecten van de projecten worden vervolgens nader bekeken op cijfers maar ook kwaliteit en ervaringen. Het integraal wijkgericht wordt nader uitgerold met partners in de stad. Zij noemt de zes kansen waar gemeend wordt het verschil op te maken (sheet 7). De raad wordt vandaag meegenomen in wat er gebeurd ten aanzien van de eerste drie onderwerpen. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen. De heer Wientjes merkt op dat steeds de wijk genoemd wordt. Ontmoeten is een goed ding, maar hij vraagt zich af waarom dit nog steeds wijkgericht gaat omdat mensen ook buiten de eigen wijk contacten hebben. Als dit met maximaal vier wijken gedaan worden vraagt hij zich af of het effectiever en efficiënter zou kunnen. Mevrouw Bruseker antwoordt dat er zowel naar de wijken als daarbuiten gekeken wordt. Per wijk zijn verschillen qua bevolkingssamenstelling, inkomen, et cetera, maar dit betekent zeker niet dat alle oplossingen ook in de wijken moeten komen. Het kan zijn dat oplossingen voor meerdere wijken zijn omdat dit bijvoorbeeld efficiënter is. Het gaat erom dat de goede dingen in de buurt gedaan worden van de mensen daar waar dit nodig is, als zij mobiel zijn kan dit ook stadsbreed gebeuren.

De heer Wientjes pleit ervoor om het woord wijk te verlaten. De heer De Jong heeft de nieuwsbrieven gelezen. Hij spreekt zijn complimenten uit voor alles wat gebeurt, maar hij mist wat concrete effecten. Aangegeven wordt op of onder het landelijk gemiddelde, maar hij weet niet waar Gorinchem nu staat. Hij mist de scherpte om echt te kunnen toetsen of de juiste dingen gedaan worden. In waar staat mijn gemeente is te zien dat Gorinchem het op een aantal zaken echt veel slechter doet dan plaatsen van gelijke grootte. Hij pleit ervoor om dit er meer in te brengen. Afsluitend geeft hij aan dat hij juist wel voorstander is van wijkgericht werken. Mevrouw Bruseker geeft aan dat deze wens voor scherpte wordt gedeeld en daarom is de monitor ingesteld. Het komende half jaar wordt ingezet op de effectenmeting van projecten om zaken zichtbaar te maken. Mevrouw Van Veen verzorgt een presentatie over de sluitende aanpak schulden. Het voorkomen van schulden heeft positieve effecten op meerdere levensdomeinen zoals bijvoorbeeld mentaal welbevinden en sociale contacten. Inwoners met schulden worden

Parallelsessie I&O Integraal Sociaal Domein, 16 september 2021

ondersteund in het oplossen. Er wordt ingezet op het voorkomen van problematische schulden. Minder stress ervaren en psychische belasting. In 2024 op of onder het landelijk gemiddelde uitkomen ten aanzien van problematische schulden. Het percentage daalt. In 2020 had in Gorinchem 8,6% van de huishoudens problematische schulden, landelijk 7,6%. Er wordt vooral ingezet op preventie, vroegsignalering en communicatie met een sluitende ketenaanpak. Zij wijst op het versterken van de ketensamenwerking tussen de maatschappelijke partners. Het is belangrijk dat partners van het netwerk elkaar weten te vinden. Periodiek wordt een netwerkbijeenkomst georganiseerd zodat ervaringen gedeeld kunnen worden. De pilot budgetbeheersing is gestart. Door tijdelijk het budget te beheren wordt rust gecreëerd en worden mensen begeleid in het overzicht houden op de financiën. Het aantal aanmeldingen blijft nog wat achter, gekeken wordt hoe dit komt. Degenen die zich wel hebben aangemeld zijn doorgestuurd naar een schulddienstverleningstraject. De pilot heeft tot nu toe vooral een signalerende functie en leidt tot vragen. Inwoners vinden het vaak lastig om inzicht te geven in hun financiële situatie als deze nog niet urgent is. Mensen wachten gemiddeld vijf jaar voordat zij hulp zoeken bij het oplossen van hun schulden. Vroegsignalering is in januari van dit jaar gestart.

Vanuit woningbouwverenigingen, particuliere verhuurders, zorgverzekeraars, energiebedrijven worden betaalachterstanden gemeld en kan een hulpaanbod volgen vanuit Avres. De reacties hierover zijn wisselend van positief tot negatief. Zij refereert aan de werksessies met instanties waarbij is opgeroepen om heldere taal te gebruiken om dat voorkomen dat mensen brieven niet begrijpen. Zij gaat nader in op wat er toe nu toe is gedaan. De gedupeerden van de kindertoeslagaffaire hebben ondersteuning gekregen. De rijksregelingen Tozo en TONK zijn uitgevoerd. De financieel jongerencoach is gestart. De communicatiecampagne wordt op korte termijn gelanceerd zodat inwoners op de hoogte zijn van de hulpmogelijkheden en eerder hulp vragen. Zij sluit af met wat er in de komende periode wordt gedaan. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen. De heer Koçak zou volgende keer graag horen hoeveel aanmeldingen er zijn geweest en met welke resultaten. Hij is benieuwd naar de ervaringen van de financieel jongerencoach en informeert wat precies zijn taak is. Als aandachtspunten noemt hij outreachende voorlichtingen verzorgen door de ketenpartners bij verschillende doelgroepen. Schulden onder jongeren nemen enorm toe. Schulden zorgen ook voor stress. In De Drechtsteden wordt gewerkt met stress-sensitieve hulpverlening. Hij informeert of dit ook in Gorinchem wordt gedaan.

Hij heeft positieve ervaringen van mensen die hij heeft doorverwezen met positief resultaat. Wethouder Kraaijeveld geeft aan dat de suggesties ter harte worden genomen in pilotverband of anderszins. De heer Koçak roept op om hierbij ook te denken aan Humanitas. Mevrouw Alba wijst op het gebruiken van ervaringsdeskundigen. Ervaring leert dat hulpverleners niet altijd een passende aansluiting vinden. Zij vraagt of hier gebruik van gemaakt wordt. Mevrouw Van Veen antwoordt dat er zij nog niet werken in de schuldhulpverlening, maar voor de netwerkbijeenkomst is een ervaringsdeskundige uitgenodigd die de volgende keer aansluit. De heer De Jong merkt op dat het belangrijk is om ervaringsdeskundigen te betrekken. Hij doet de suggestie om de betreffende netwerkpartner contact op te laten nemen als er signalen zijn over schulden is de drempel wellicht lager. Mevrouw Van Veen wijst in dit kader op regels ten aanzien van de privacy vanuit de AVG. Hoe kan er hulp geboden worden met het waarborgen van de privacy.

Parallelsessie I&O Integraal Sociaal Domein, 16 september 2021

De heer De Jong vervolgt dat degene die het signaal oppikt eerst met de betrokkene zou kunnen overleggen en dan samen naar de hulpinstantie gaan om te voorkomen dat er problemen ontstaan. Mevrouw Van Veen zegt dat in de komende periode zeker ingezet wordt op het uitbreiden van het netwerk van vroegsignalering. Mevrouw Van Tetrode vervolgt de presentatie met de investering op welzijnsfuncties. Voor inwoners moet het helder zijn waar zij terecht kunnen voor lichte ondersteuningsvragen. Het welzijnsaanbod moet een volwaardige voorziening zijn in aanvulling op de zorg. Goede samenwerking moet bijdragen aan betere vindbaarheid. Op 1 augustus is gestart met een pilot en wordt proefgedraaid met casussen van de belangrijkste partners. Vanaf november kunnen ook inwoners en maatschappelijke partners bij de balie terecht. Zij wijst op het belang om uitbreiding te geven aan SamenGorinchem. De vacaturebank heeft daar een belangrijke rol in. Er wordt gewerkt aan de uitbreiding van de sociale kaart. Inmiddels zijn veel profielen aangemaakt en is het aantal pagina’s gegroeid. Zij refereert aan het flexibel welzijnsteam waarin ook allerlei partners van buiten de gemeente actief zijn. Zij wijst op het bevorderen van de ontmoeting via netwerkbijeenkomsten en de doorontwikkeling van ontmoetingsplekken in de stad. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen.

De heer Koçak heeft nog enkele suggesties. Naast een volwaardig alternatief verwacht hij ook duurzame verbindingen. De inrichting van het kantinecafé nodigt hem uit om even te komen zitten. Hij stelt voor om de accommodaties in een huiskamerstijl in te richten zodat de wijken meer bruisend worden. Hij denkt hierbij ook aan sociaal makelaars in alle wijken. Mevrouw Van Tetrode is blij met deze mooie suggesties en komt daar nog op terug. Mevrouw Den Heijer geeft aan dat zij blij is met de plannen maar wijst daarbij op de toegankelijkheid van gebouwen en bijvoorbeeld lage balies voor rolstoelgebruikers en de aanwezigheid van invalidentoiletten. De heer De Jong vraagt of de welzijnsbalie alleen een fysieke balie is of ook een chatfunctie heeft. Mevrouw Van Tetrode antwoordt dat het nu nog per telefoon en mail is, een chatfunctie is een mooie suggestie die zij graag noteert. Mevrouw Alba wijst op de koppeling van het sociaal team met het WMO loket. Het loskomen van indicaties van de WMO laat momenteel extreem lang op zich wachten. Zij vraagt of deze signalen bekend zijn en wat hieraan gedaan wordt. Wethouder Kraaijeveld geeft aan dat er principe binnen de normtijden gebleven wordt, wellicht dat er vanwege de vakantieperiode wat incidentele uitschieters waren. Mevrouw Alba benadrukt dat de signalen die zij heeft gekregen van voor de vakantieperiode zijn, langer dan 8 weken.

De heer Koolhoven refereert aan een gesprek dat hij had met iemand die nog maar net in Gorinchem woont die een beetje verontwaardigd was dat er zo weinig voorzieningen in Gorinchem zelf zijn. De welzijnsbalie komt dus als geroepen. Hij deelt de suggestie om een chatfunctie in te bouwen en stelt voor om ook op social media een centraal punt te vormen. Mevrouw Van Tetrode denkt dat social media een mooie aanvulling is, maar er moet voor gewaakt worden dat er te veel wegen worden opgezet. SamenGorinchem wordt een

Parallelsessie I&O Integraal Sociaal Domein, 16 september 2021

belangrijke wegwijzer naast de welzijnsbalie. Op social media kan hier naar verwezen worden. Mevrouw Springer vervolgt de presentatie met het onderwerp taalvaardigheid. In Nederland zijn ongeveer 2,5 mln. mensen laaggeletterd. Een betere taalvaardigheid betekent een betere kans om alles te begrijpen en beter mee te kunnen doen in de samenleving. Een half jaar taalonderwijs heeft al impact. In 2019 is samen met partners vastgesteld wat er bereikt moet worden. Hoofddoel is dat iedereen over voldoende basisvaardigheden beschikt (taal, rekenen, digitale vaardigheden). Voor mensen die hier niet over beschikken moet het duidelijk zijn waar zij hulp kunnen krijgen. Ruim 60% van de laaggeletterden heeft Nederlands als moedertaal. In de aanbesteding wordt ingezet op deze groep. Een nieuwe subsidiepartner biedt taalonderwijs aan mensen met een lichtverstandelijke beperking. Voorts worden er gesprekken gevoerd met andere partners over taalonderwijs voor mensen die niet naar het reguliere onderwijs kunnen. Het taalpact is omgezet naar een filmpje zodat de betreffende inwoners het kunnen begrijpen. De link hiervan wordt gedeeld. Mevrouw Tang vult aan dat taal een middel is. Gekeken wordt hoe de verbinding met andere domeinen gemaakt kan worden. Mensen zijn gezonder en fysieker als zij beschikken over goede basisvaardigheden.

Mensen moeten de kans krijgen om zich een leven lang te ontwikkelen bij hetgeen zij nodig hebben in het leven (positieve gezondheid, gelijke kansen, de juiste informatie op de juiste plek) waardoor de gemeente toegankelijker wordt. In de week van lezen en schrijven wordt extra aandacht besteed aan laaggeletterdheid. Welke mogelijkheden zijn er binnen de gemeente voor het verkrijgen van de basisvaardigheden. Per kwartaal wordt gekeken hoeveel mensen bereikt worden en wat het daadwerkelijke effect is. Gelijke kansen bieden aan jongeren en kinderen waarvan de ouders moeite hebben met lezen en schreven om te voorkomen dat zij zelf laaggeletterd worden. De komende periode worden vragen opgehaald bij inwoners waar zij een ‘huh-moment’ hebben zodat duidelijk wordt wat er nodig is. Zij wijst voorts op de start van de campagne laaggeletterdheid met filmpjes op social media en berichten in kranten waarbij verbinding wordt gezocht met een ander domein, taal is een middel om mee te kunnen doen. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen. De heer Koçak vraagt hoe de kwaliteit van de lessen getoetst wordt. Hij wijst op signalen van nieuwkomers en statushouders die graag zo snel mogelijk de taal willen beheersen en willen doorstromen naar de universiteit of het HBO. Hij vraagt of er integrale informatie wordt verstrekt aan deze doelgroep.

Hij spreekt zijn complimenten uit voor de aanpak tot nu toe en roept op ook verbinding te leggen met ASVZ, Syndion en Avres. Mevrouw Springer antwoordt dat de nieuwe taalaanbieder het formele aanbod doet en verplicht wordt om een opgeleide docent aan te stellen. In het non-formele aanbod worden alle vrijwilligers en docenten getraind. Daarnaast toetst Lezen en Schrijven de kwaliteit van het onderwijs. Voor het snel de taal leren is gestart met de Taalsnelweg waar mensen 18 weken lang een intensief taaltraject aangeboden krijgen. Daarnaast is er een schakeltraject van een jaar om snel Nederland te kunnen leren om door te kunnen stromen naar voortgezet of universitair onderwijs om de kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. De verbinding met partijen wordt zeker gezocht. De heer De Jong vraagt of de taalaanbieder inmiddels in Gorinchem is gevestigd. Mevrouw Springer antwoordt dat de nieuwe taalaanbieder gaat starten bij het centraal punt en kijkt waar taalonderwijs zo dicht mogelijk bij de inwoner aangeboden kan worden. Mevrouw Stevens wijst op een aangenomen motie van haar fractie over schulden en onduidelijke brieven die hierover gestuurd worden. Zij informeert naar de ontwikkelingen.

Parallelsessie I&O Integraal Sociaal Domein, 16 september 2021

Mevrouw Springer antwoordt dat is gestart met de brievenwasserette. Team Dienstverlening gaat vooral over klantcontact en burgerzaken. Van hieruit wordt doorgegaan naar de rest van de organisatie. Gebleken is dat de helft van de mensen met schulden laaggeletterd is. Daarnaast worden onder andere gesprekken gevoerd met Avres en Poort 6 om te kijken wat zij kunnen doen aan duidelijke taal om te voorkomen dat de boodschap niet begrepen wordt. Mevrouw Stevens vervolgt dat zij benieuwd is naar de verloop van het proces en of er coulance is. De heer Wientjes bedankt voor de presentaties. Hij mist hoe zaken concreet worden gemaakt voor de raad en het uitvoerende orgaan en denkt dat een sterkte/zwakteanalyse hierbij belangrijk zou kunnen zijn. Hij roept op hier toch meer aandacht voor te hebben. Hij zou ook graag inzicht willen horen wat is er bereikt, hoeveel mensen hebben er mee gedaan, wat heeft het gekost, wat gaat het nog kosten, moet het nog beter, et cetera. Dit heeft de raad nodig om te kunnen monitoren of de gemeente op het goede spoor zit. Wethouder Kraaijeveld geeft aan dat bij de beleidsmonitor ook dit stukje teruggezien zal worden. Hij neemt deze suggestie te harte om te kijken of er bij de volgende presentatie wat meer context en cijfers aangegeven kunnen worden.

De heer Wientjes vervolgt dat hij weet dat de wethouder bezig is met targets, maar roept op dit ook inzichtelijk te maken. Hij begrijpt dat dit niet eenvoudig is, maar het gaat om de lijn. De heer De Jong refereert aan het onderwerk werkzoekenden en verzoekt om met name te kijken naar werk voor mensen met een arbeidsbeperking omdat het aanbod lager is dan in voorgaande jaren. Mogelijk dat corona hier invloed op heeft, maar hij zou hier graag wat meer gegevens over hebben. Wethouder Kraaijeveld bevestigt dat dit is aangemerkt als één van de zes kansen. Vanuit Avres wordt op 6 oktober een raadsinformatiebijeenkomst georganiseerd waar bijgepraat wordt over de ontwikkelingen. Vanwege corona hebben veel banen het moeilijk gehad, maar er wordt inmiddels weer gegaan naar de door bedrijfsleven en overheid afgesproken aantallen. Sluiting De voorzitter bedankt voor de presentaties en het beantwoorden van de vragen en de overige de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering.

Parallelsessie I&O Integraal Sociaal Domein, 16 september 2021