210128 Verslag Parallelsessie B&A - SVN Leningen verordening starterslening.docx

Parallelsessie Beraad en Advies, 28 januari 2021 SVN Leningen, Verordening starterslening Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Raadsgriffie: Fracties: Portefeuillehouder: Ambtelijk: Notulen:

mevrouw A. Mager de heer W. van der Meer Stadsbelang-Democraten Gorinchem-CDA-PvdA-SGP/ChristenUnie VVD-D66-SP-GroenLinks-Gorcum Actief-Fractie van Maaren de heer E. Kraaijeveld dames A. Knaken en J. van Eck notulistenbureau Leeuwenburgh-Vendrig

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Zij leidt de bespreking kort in. SVN Leningen, Verordening starterslening Op 7 januari is er een I&O-sessie geweest over de leningen van de Stichting Volkshuisvesting Nederland. Tijdens deze sessie is ingegaan op het principe van een revolverende lening, duurzaamheidslening, de blijverslening en de verzilverlening. Tot slot zijn de uitgangspunten voor startersleningen de revue gepasseerd. De uitgangspunten van de starterslening zijn opgenomen in het raadsvoorstel en verordening starterslening. Tijdens de sessie is de vraag gesteld of starterslening geen prijsopdrijvend effect heeft op de woningmarkt. Het Kadaster heeft dit uitgezocht en dat is niet het geval. Het onderzoek van het Kadaster is toegevoegd in IBabs; zie pagina 19 onderaan in paragraaf 3.3. Wethouder Van Doesburg geeft een korte toelichting. De bedoeling is de mobiliteit in de woonmarkt in Gorinchem door middel van de starterslening een zetje te geven. De heer Bil merkt op dat GroenLinks blij is als het starters mogelijk gemaakt wordt om een woning te kopen. Huizen worden duurder en starters kunnen moeilijk een hypotheek krijgen. GroenLinks vindt een starterslening een goede zaak. Hij heeft wel scepsis gehoord in de I&O-sessie.

Er zullen meer maatregelen nodig zijn maar hij pleit ervoor om de starterslening onder de aandacht te brengen en meer maatregelen te treffen om woonruimte bereikbaar te maken voor starters en andere groepen. Wethouder Van Doesburg is het ermee eens dat deze en andere groepen ondersteund moeten worden in dit kader. De heer Foppen is blij dat het college het vinden van een woning wat draaglijker wil maken voor starters. Woningen kosten nu gemiddeld € 350.000. Het budget voor de startersleningen van € 264.000 is helaas niet erg hoog. Hij vraagt of er wel voldoende aanbod van starterswoningen is. Wethouder Van Doesburg bevestigt dat het budget bescheiden is, maar het is een begin om te kijken of het aanslaat. Het is wel een revolverend fonds. Er is nog wel ruim voldoende aanbod van woningen onder de € 260.000. Hij hoopt dat de regeling wel gaat werken. Als er veel meer vraag is zal er in de perspectiefnota ruimte gezocht moeten worden. Het is wel goed om beweging in de markt te krijgen. Mevrouw Pellikaan is enthousiast over de starterslening. Het is een mooie uitwerking van de Woon- en transformatievisie. Het is een goed plan en het is in deze tijd hard nodig. Zij zou

Parallelsessie B&A SVN Leningen Verordening starterslening, 28 januari 2021

wel de leeftijdsgrens van 30 jaar willen verhogen naar 35 jaar. Sinds januari 2021 wordt voor de vrijstelling van overdrachtsbelasting ook een grens van 35 jaar gevolgd. Zij zou graag de landelijke tendens volgen. Wethouder Van Doesburg bevestigt dat voor de overdrachtsbelasting de grens van 35 jaar wordt gehanteerd, maar er is gekeken naar de regiogemeenten waarmee hij niet wil concurreren. Het argument van de overdrachtsbelasting vindt hij wel steekhoudend; hij is benieuwd hoe de raad hier tegenaan kijkt. Als de andere fracties het hiermee eens zijn wil hij er wel in meegaan. De voorzitter stelt vast dat ofwel het raadsvoorstel aangepast moet worden, ofwel er moet een amendement ingediend worden. De heer Bil vindt dat een goede aanpassing; de regeling blijft ook steeds gelden voor een eerste huis. De heer Kuijten juicht dit instrument toe. Hij ziet een kwalitatieve weergave in letters; een oudere kan ook een starter zijn. Hij informeert naar de achtergrond van het bedrag van het budget van € 264.000. Hij ondersteunt het verhogen van de leeftijd tot 35 jaar om aan te sluiten bij de vrijstelling van overdrachtsbelasting. Hij ziet eigenlijk liever helemaal geen leeftijdsgrens want er zijn ook oudere starters. Hij ziet voorts in de regeling geen maximum bedrag van de starterslening. Hij noemt de koppeling met de NHG. Hij zou het graag gemaximeerd zien op € 50.000.

Wethouder Van Doesburg bevestigt dat er ook oudere starters zijn, maar er zijn ook andere regelingen voor die groep waar weinig gebruik van gemaakt wordt. De bedoeling is de interne mobiliteit van de markt bevorderen. Daarom wil hij een leeftijdsgrens handhaven. De koppeling is met de NHG gemaakt om niet te werken met een statisch bedrag. Het plafond van de lening is gemaximeerd op € 25.000. De heer Kuijten begrijpt wel dat er andere leningen zijn voor oudere starters maar er zijn ook oudere mensen die op latere leeftijd gelegenheid krijgen om een woning te kopen. Daarom zou hij de leeftijdsgrens willen laten vervallen. De voorzitter vraagt of het CDA eventueel een amendement wil indienen. De heer Kuijten zegt dat dit overwogen kan worden. De heer Koçak vindt dat het voorstel er goed uit ziet. Veel vragen zijn al in de I&O gesteld. Hij vraagt bijzondere aandacht voor de communicatie om te kijken hoeveel aanvragen er komen en hoe er geworven en toegekend wordt. In de verhoging van de leeftijd naar 35 jaar ziet hij zeker een meerwaarde. Hij stelt voor het raadsvoorstel aan te passen zodat het een hamerstuk kan worden. In aansluiting op GroenLinks vraagt hij ook aandacht voor andere aanvullende maatregelen om jongeren te binden aan de stad. Wethouder Van Doesburg bevestigt dat communicatie belangrijk is; er zal een communicatieplan opgesteld worden.

De heer Wientjes noemt de interne mobiliteit en starters. Het probleem is ontstaan omdat er te weinig is gebouwd en met name voor starters. Dat drijft de prijs op. Het is ook moeilijk om een hypotheek te krijgen. Hij denkt niet dat een starterslening de oplossing is. Het bedrag is erg klein en er wordt in andere gemeenten weinig gebruik van gemaakt. Daarnaast wijst hij op het principiële liberale standpunt van de VVD dat de overheid niet als bankier moet optreden. De VVD is geen voorstander van dit voorstel.

Parallelsessie B&A SVN Leningen Verordening starterslening, 28 januari 2021

De heer Koçak merkt op dat het voorstel ook niet aangeeft dat dit de oplossing is voor de woningmarkt. Het is een kleine bijdrage. Hij vraagt de heer Wientjes in welke gemeenten er weinig of geen gebruik van wordt gemaakt. De heer Wientjes zegt die informatie niet paraat te hebben. Hij heeft ook begrepen dat de leningen snel terugbetaald worden, dus wellicht is dat een teken dat er weinig behoefte aan is. Hij meent overigens wel te horen van de wethouder dat dit een oplossing zou zijn. De heer Bil vindt het goed om te horen dat de heer Wientjes tegen het verstrekken van leningen is en vraagt of de studiefinanciering ook afgeschaft zou moeten worden. De starterslening is zeker niet de enige oplossing maar het zal zeker helpen. Hij vindt het wel goed dat het snel terugbetaald wordt; het heeft dan zeker een effect gehad. De wethouder heeft ook niet gezegd dat dit de oplossing is, het is een deel van de oplossing. Er moet ook meer gebouwd worden. De heer Bil juicht dit voorstel toe. Hij wil dit graag uitproberen. De heer Wientjes zegt dat het niet de verantwoordelijkheid van de gemeente is om startersleningen te geven. De gemeente zou zich moeten concentreren op meer woningen bouwen. Het is ook niet erg als het snel wordt terugbetaald maar het is wel verbazend. De leencapaciteit van starters die hiervan gebruik maakten was mogelijk hoger.

Mevrouw Pellikaan merkt op dat sinds een aantal jaar de studieschuld meetelt bij het kunnen afsluiten van een hypotheek. De starterslening heeft direct invloed op het bedrag waarvoor de starter een huis kan kopen. Dat is een voordeel. Het is geen wondermiddel maar een optelsom van maatregelen zal het verschil maken. De heer Kuijten reageert op de inbreng van de heer Wientjes en zegt dat de gemeente niet als bankier optreedt maar de SVN. De gemeente staat alleen garant. Het beschikbaar krijgen van goedkope woningen bevordert de doorstroming. Deze regeling zal dit zeker stimuleren. De heer Wientjes reageert in de richting van mevrouw Pellikaan dat het niet de bedoeling is om hiermee de studiefinanciering af te lossen. Bankieren is meer dan alleen het administreren van de lening. De gemeente is wel degelijk en risque. De zo gewenste doorstroming zal hierdoor niet perse gebeuren. Met betrekking tot de leeftijd zegt hij dat de VVD helemaal geen leeftijd wil bepalen, dat is discriminatie. Wethouder Van Doesburg is het ermee eens dat hiermee niet de woningnood opgelost wordt, maar het is wel een klein duwtje wat iets in beweging kan brengen. Het argument van de studieschuld is wel relevant want dat belemmert dat mensen een hypotheek kunnen afsluiten. De heer Van Mourik is blij dat er naar de starterslening gekeken wordt maar er zijn nog meer andere leningen mogelijk.

Het lijkt een beetje de postcodeloterij. Het is wel goed voor mensen die in Gorinchem willen wonen. Wethouder Van Doesburg zegt dat de andere leningen op dit moment niet aan de orde zijn. Er wordt alleen gekozen voor de starterslening want aan de andere leningen is weinig behoefte. De heer Van Mourik vindt het goed om de leeftijdsgrens te verhogen naar 35 jaar. De communicatie is belangrijk; niet alleen op de website van de gemeente maar ook via de makelaars. Stadsbelang is niet bang voor een enorme toeloop; bij de groene daken liep het ook geen storm. Het is wel een goede kans voor mensen. Wethouder Van Doesburg bedankt voor de suggestie inzake de makelaars. Hij stelt vast dat hij van verschillende kanten steun heeft gehoord voor het verhogen van de leeftijdsgrens naar 35 jaar.

Parallelsessie B&A SVN Leningen Verordening starterslening, 28 januari 2021

De heer Ploeg vindt het een goede maatregel want starters op de woningmarkt hebben het moeilijk. Hij is het ermee eens dat het niet de hele problematiek oplost maar het is een goede stap. De revolverende lening betekent dat het geld terugbetaald wordt, maar kan er niet ook een gat vallen in de beschikbaarheid van budget? Hoeveel mensen verwacht de wethouder dat hiervan gebruik gaan maken? Wethouder Van Doesburg weet niet hoeveel mensen er gebruik van zullen maken. Het risico bestaat inderdaad dat er een gat ontstaat. Indien nodig komt de wethouder daar dan snel bij de raad op terug. De heer Ploeg vindt het goed om de leeftijd te verhogen naar 35 jaar maar dan wordt wel een grotere groep aangesproken en kan het budget eerder op zijn. De heer Van Mourik merkt op dat hij hoopt dat er gretig gebruik van gemaakt wordt. Mevrouw Pellikaan merkt op dat zij mogelijk verwarring heeft laten ontstaan door het noemen van studiefinanciering of studieschuld. Zij doelde op studieschuld. Zij is blij dat andere fracties het ook een goed idee vinden om de leeftijd te verhogen tot 35 jaar. Zij vraagt de wethouder het raadsvoorstel te wijzigen zodat het een hamerstuk kan worden. Wethouder Van Doesburg hoort hier veel draagvlak voor, maar in het proces is dat niet mogelijk. Er zal dus een amendement voor nodig zijn.

De voorzitter heeft gehoord dat het een hamerstuk mag worden maar er zal een amendement van Democraten Gorinchem komen dus het wordt een bespreekstuk waarbij alleen de inhoud van het amendement onderwerp van bespreking zal zijn. De heer Koçak vindt het goed dat in de raadsvergadering alleen over het amendement gesproken kan worden. De voorzitter stelt vast dat niemand meer het woord verlangt. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering.

Parallelsessie B&A SVN Leningen Verordening starterslening, 28 januari 2021