210107 Presentatie Parallelsessie I&O - Warmtenet Gildenwijk.pdf

NIEUWE ENERGIE IN DE GILDENWIJK

1

I&O 7 januari 2021 Stand van zaken warmtenet Gildenwijk

Inhoudsopgave 1.Welkom en introductie door wethouder Eelke Kraaijeveld 2.Waar staan we met Warmtenet Gildenwijk? 3.Context Warmtenet(ten) 4.Rol in project en keuze voor wel/niet aansluiten stadhuis 5.Financiën 6.Vragen?

2

Klimaatdoelstellingen Parijs 2015: Klimaatakkoord

Oktober 2019: nationaal Klimaatakkoord Regionale Energiestrategie (voor gebouwde omgeving) 2030 > - 49% CO2 2030:

1,5 miljoen bestaande woningen verduurzaamd

2050:

7 miljoen woningen en 1 miljoen gebouwen los van aardgas

GO2032 Vernieuwen door verduurzamen “Een groot deel van onze woningen is in 2032 afgekoppeld van het aardgas en aangesloten op een warmtenet of op andere duurzame energiebronnen”. a) Beleidsplan duurzaamheid 2017 - 2021 b) Gorcums akkoord 2018 - 2022 3

Warmtenet Gildenwijk • Ondertekening intentieovereenkomst 21 januari 2019 • Doel: CO2 besparen • Uitgangspunten: Streven naar woonlastenneutraliteit, creëren draagvlak

• Collectief warmtesysteem ligt voor de hand • Landelijke analyses t.b.v. Gildenwijk • Veel hoogbouw met collectieve warmteopwekking • Jaren 60-70 woningen • Aansluiten op renovatieplannen Poort6 (isoleren, ketelvervangingen e.d.) • Aansluiten Poort6 kantoor en stadhuis • Integrale aanpak duurzaamheid in combinatie met andere opgaven. (meekoppelkansen zoals scholing, sociale cohesie, klimaatadaptatie, gemeentelijke plannen) 4

1e fase project Thermische energie uit • afvalwater (TEA) • •

waterzuivering Schelluinen oppervlaktewater (TEO) Kanaal van Steenenhoek

Businesscase eerste fase

• 961 sociale huurwoningen (1.500 inwoners) • Poort6 kantoor • Stadhuis Verleiden

• Particulieren • Rivas • Vastgoed

5

Inzet Poort6 Inzet Poort6, komende 5 jaar • #WIJ werken natuurlijk aan een duurzaam thuis • Vliegwiel Warmtenet Gildenwijk (961 woningen en kantoor) • > 1.000.000 kilo CO2 besparing (50.000 tropische bomen) • Instemming benodigd van huurders >70% per complex en HP6

Poort6 investeert in: • Isolatie woningen • Aansluitbijdrage HVC • Bijkomende (flankerende) kosten (aanpassen leidingen en radiatoren, verwijderen gas en inductie koken) • Isolatie in reguliere begroting

6

Haalbaar en betaalbaar aansluiting op warmtenet Het kabinet – woonlastenneutraliteit: het gelijk blijven of lager worden van de maandelijkse lasten die een huishouden betaalt aan energie en hypotheeklast of huur (verlaging van de energierekening minimaal gelijk is aan de maandelijkse financieringskosten of huurverhoging). Tevens verbetert door maatregelen vaak ook het wooncomfort en zal de waarde van een woning naar verwachting stijgen.

Huurwoningen • Gaan niet meer betalen dan nu (gas). Isolerende maatregelen worden door de verhuurder uitgevoerd. Wel wordt in de toekomst overgegaan naar elektrisch koken. Koopwoningen en VvE’s (vrije keuze om op termijn aan te sluiten) • Eenmalige aansluitbijdrage voor aansluiting op warmtenet • Per woning wordt maatwerk onderzoek aangeboden t.b.v. aansluiting & energiebesparing • Ondersteuning via subsidies en overige financieringsvormen • Ontzorging

7

Nieuw: ISDE 2021 wordt uitgebreid met subsidie voor particulieren en VvE’s die zich aansluiten op warmtenet (gasaansluiting dient bij oplevering te zijn verwijderd). Subsidie tot € 3.325

2. Waar staan we? • HVC en Poort6 op voorwaarde* akkoord met investering in warmtenet van 17 miljoen Euro t.b.v. 961 woningen (1e fase) *Subsidie aardgasvrije huurwoningen (SAH) wordt toegewezen en stadhuis aangesloten • (Vooralsnog) geen PAW-subsidie, wel ELENA subsidie • Onderzoeken voor aansluiten stadhuis afgerond • Bullekeslaan als locatie energiecentrale (industrieterrein Schelluinsestraat) • Participatie & communicatie traject staat klaar om te starten na besluit.

8

Zie ook raadsinformatiebrief “Stand van zaken aanleg warmtenet Gildenwijk oktober 2020”

3. Context Warmtenet(ten) & andere gemeenten Wat doen wij anders dan andere gemeenten die in het nieuws zijn? • Wij staan niet garant voor een bepaald volume aan warmte. Dit ging o.a. mis bij Leiden, die wel garant stond maar geen warmte had • Wij hebben geen eigen risicovol warmtebedrijf. Zoals Rotterdam. Hierdoor liggen operationele en commerciële risico’s buiten de gemeente • Er zijn geen strikte koppelingen met andere opgaven. In bijvoorbeeld de harde eis van koppeling aan rioolvervanging in Purmerend • De gemeente staat niet financieel garant. Zoals bij de 4km diepe Trias-boring naar aardwarmte in het Westland

• Wij hebben vooraf gekeken naar echt duurzame bronnen. i.p.v. achteraf waardoor soms geen duurzaam warmtenet ontstaat (b.v. Purmerend) • HVC kiest voor een 70°C aanvoer en 40°C retour warmtenet. Nieuwbouw wordt aangesloten op de retourleiding. Nieuwe, goed geïsoleerde huizen kunnen verwarmd worden met 40°C (b.v. discussie Arnhem waar nieuwbouw op 70°C wordt aangesloten) 9

Warmtenet Gildenwijk • De gemeente legt zelf geen warmtenet aan, noch geeft hier opdracht toe. →HVC doet dit op basis van een voor hen acceptabel commercieel risico • Het aansluiten van het stadhuis is juridisch geborgd. → Het is een markt initiatief en inbesteding is toegestaan. • Keuze voor een duurzaam warmtenet betekent ook de keuze voor de locatie van de lokale energiecentrale van HVC i.s.m. Waterschap • Gebouw van ca. 25x25 meter aan de Bullekeslaan voor gebruik Energie uit afvalwater. Nb. locatie is huidig parkeerterrein op vervuilde grond.

• Individuele keuze bij wel/niet aansluiten warmtenet blijft gewaarborgd voor particulier, voor huurders geld: 70% per complex moet akkoord gaan

10

4. Keuze voor rol in het project Feitelijk zijn er 3 varianten; Elk met maatschappelijke én financiële voor- en nadelen.

Stadhuis aansluiten in 2025 Garantiestelling

11

Stadhuis niet aansluiten

Optie 1. Stadhuis aansluiten in 2025

Voordeel

Nadeel

Door aansluiten stadhuis (128 wooneenheden aan Meer kosten op korte termijn warmtevolume) ontstaat vliegwiel voor toekomst robuust warmtenet wat opschaalbaar is naar bijvoorbeeld Haarwijk, Stalkaarsen, Ziekenhuis, Schelluinsestraat e.a.

12

In 2022 kan gestart worden met aansluiten 961 sociale huurwoningen (voor 2030 doelstelling Poort6 alle 2.100 woningen aan te sluiten)

Versneld afschrijven technische installatiedelen stadhuis (ketels, convectoren)

Door aanleg opschaalbaar warmtenet kunnen in volgende fasen particuliere en VvE’s aansluiten (bij voldoende ondersteuning van te ontwikkelen rijkssubsidies)

Voorbeeldfunctie: we beginnen bij onszelf om in de stad iets mogelijk te maken

Stadhuis wordt gasloos en biedt voorbeeldfunctie

Optie 2. Borgstelling Vooralsnog niet besluiten stadhuis, maar wel het warmtenet toekomst robuust te starten door over te gaan tot een borgstelling. Wel besluiten om voor 2024 besluit te nemen waarbij nu een borg wordt betaald gelijk aan de bijdrage aansluitkosten stadhuis (BAK) a € 666.836.

Voordeel

Nadeel

Warmtenet aanleg kan al wel starten met 961 Poort6 woningen en kantoor Poort6

Gemeente boekt geldt over aan HVC als borg en kan daar niet direct meer op sturen anders dan door bijtijds, voor 2024 voldoende alternatieve warmteafnemers te leveren

Besluit om stadhuis aan te sluiten wordt uitgesteld, tussentijds wordt onderzocht of de gemeente op een andere wijze hetzelfde warmtevolume kan aansluiten (bijvoorbeeld nieuwbouw)

Stadhuis dient op termijn gasloos te worden. Indien de gemeente onvoldoende alternatief volume aan woningen weet te organiseren moet als nog de bijdrage aansluitkosten (BAK) worden betaald De bijdrage aansluitkosten voor het stadhuis nemen in de toekomst niet af, tegelijkertijd nemen ambtelijke uren toe door zoektocht naar alternatieven

13

Ontsluiting kantorengebied en Haarwijk voor warmtenet onzekerder & duurder

Optie 3. Stadhuis niet aansluiten Bij niet aansluiten stadhuis → Huidige businesscase aanbod vervalt. Poort6 en HVC gaan in overleg om te bezien of de aanleg van een compact en beperkt warmtenet nog mogelijk is.

Voordeel Kost gemeente het minst op korte termijn.

We krijgen (beperkte) tijd om alternatieven uit te werken

14

Nadeel Een concrete start met de warmtetransitie in Gorinchem wordt vertraagd of er komt een veel beperkter (niet toekomst bestendig) warmtenet. Poort6 loopt direct gevaar SAH subsidie (4 miljoen Euro) te verliezen Ambtelijke inzet blijft benodigd bij beperkter warmtenet (vergunningsaanvragen, coördinatie, communicatie, wegomleggingen e.d.) We moeten op zoek naar een alternatief om als stadhuis aardgasvrij te worden. Voor aanpassingen bestaande installatie, zijn investeringen dan fors duurder Aansluiten stadhuis is als vliegwiel ook belangrijk door de jaarlijks afname van warmtevolume

5. Financiën, kosten warmtenet • Adviesbureau Fakton heeft marktconformiteit van het gehele warmtenet getoetst → zowel aanleg warmtenet en levering warmte is marktconform bevonden • Aansluitkosten voor stadhuis vergelijkbaar met bijv. Poort6 flat van dezelfde omvang • Meekoppelkansen zitten niet in dit uitvoeringsplan. Er liggen wel mogelijkheden om hier deels vanuit bestaande budgetten invulling hieraan te geven (bijvoorbeeld vergroening, klimaatadaptatie, verkeersveiligheidsopties e.d.) • Onderzoek naar aanvullende subsidies. Zoals PAW-proeftuin, EU subsidie REACT-EU en SAK (subsidie aardgasvrije koopwoningen)

15

Inzet project, realisatie warmtenet Dekking deels uit bestaande budgetten voor ondersteuning realisatie warmtenet: • € 50.000 budget raadsvoorstel 2019-657260, warmtenet • € 300.000 opstartkosten warmtenet, gedekt via Elena subsidie

• Overige projectkosten ten laste van reserve duurzaamheid

16

* Mogelijk komt er extra financiële ondersteuning van rijksoverheid vanaf 2022 t.b.v. energietransitie

Inzet project, aansluiten stadhuis Stadhuis aansluiten in 2025

Garantiestelling stadhuis

Stadhuis niet aansluiten

Aanvullende ambtelijke inzet kosten 2021-2022 totaal

€ 236.000

€ 236.000

€ 236.000

Stadhuis Betaling bijdrage aansluitkosten (BAK) Investering in installaties stadhuis

€ 666.836 € 838.940

€ 666.836

Totaal benodigde investering stadhuis:

€ 1.505.776

€ 666.836

Inzet reservering t.a.v. waterstof ketel stadhuis Inzet reserveringen MJOB vervanging installatiedelen Totaal beschikbare reguliere dekking:

€ 90.000 € 120.000 € 210.000

Totaal netto benodigde investering stadhuis

€ 1.295.776

€ 666.836

Totaal netto beroep op DZH reserve 2021-2022 (inclusief 2021-2022 ambtelijke inzet): **

€ 1.531.776

€ 902.836

Omschrijving

Opmerkingen

Opgave HVC Onderzoek nov. 2020 Reductie € 150.000 indien bouwdeel C niet wordt aangesloten Geld uit beleidsplan DZH Beschikbaar 2025*

€ 236.000

* Op onderdelen is er niet in de gehele looptijd gespaard voor vervanging, reserveringen en vallen nu lager uit. ** Vanaf 2022 wordt een fors hogere bijdrage van het rijk verwacht om de warmtetranistie in alle wijken te realiseren via uitvoeringsplannen. Het warmtenet in de Gildenwijk is een vooruitlopend plan. De extra beschikbare middelen kunnen bij beschikbaarheid worden ingezet om de benodigde ambtelijke uren in 2023 t/m 2025 at te dekken. 17

Besparing gemeente is per jaar ca. € 19.000 In 30 jaar is dat ca. € 570.000 totaal exclusief indexering en stijging tarieven.

Reserve Duurzaamheid en andere ambities • Dekking voor de projectkosten van ca. 1,5 miljoen Euro kan worden gevonden in de 5 miljoen Euro duurzaamheidsreserve. • Het warmtenet is als voorbeeldproject genoemd bij de vorming van deze reserve in de Perspectiefnota • Voor de overige duurzaamheidsambities bij deze reserve wordt gewerkt aan een uitvoeringsagenda bij Regionale Energiestrategie 1.0 (moet voor zomer 2020 worden vastgesteld) • De RES 1.0 uitvoeringsagenda bevat diverse onderwerpen/projecten zoals; energiebesparing, zonne- en windenergie en klimaatadaptatie • Vanuit de opgave duurzaamheid kan aldus ook worden bijgedragen aan de opgave stedelijke ontwikkeling en sociaal domein

18

Aansluiten stadhuis in 2025 • Stadhuis functioneert als vliegwiel om in 1e fase 961 (sociale) huurwoningen aan te sluiten op toekomst bestendig warmtenet • In volgende fasen wordt het mogelijk, resterende 1.100 huurwoningen in de Gildenwijk, particulieren, Rivas, vastgoed eigenaren, andere wijken e.a. (vrijwillig) aan te sluiten • Doordat wij investeren in ons eigen stadhuis kunnen meer inwoners meedoen in transitie naar aardgasvrij wonen (haalbaar en betaalbaar). • Nu is er een keuze moment, voor de aan te leggen capaciteit door HVC. Later alsnog aansluiten kan niet of tegen fors hogere kosten

• Aansluiten biedt kansen voor een duurzame herontwikkeling van de Schelluinsestraat. • Andere alternatieven voor duurzame warmtevoorziening stadhuis (zoals WKO) vallen veel duurder uit door fors hogere investeringen in bestaande installaties

• Ook naar onze partners zoals Poort6, de provincie, Stedin en het Waterschap, een positief signaal • Vanuit duurzaamheid en voorbeeldrol (aardgasvrij stadhuis) goede keuze 19

Beslismomenten warmtenet Gildenwijk Raadsessies 2020 07-01 I&O 04-02 B&A 18-02 Raad

20

6. Vragen & discussie

21