20261001 parallelsessie I&O Kaders plaatsing transformatorhuisjes
Tekst van het document
Parallelsessie I&O Kaders plaatsing transformatorhuisjes, 1 oktober 2026 Parallelsessie Informatie en Ontmoeting 1 oktober 2026 Kaders plaatsing transformatorhuisjes Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: de heer J. Klein Griffie: mevrouw E. van Bekhoven Notulist: mevrouw J.M. Kiep-de Jongh Raadsleden/ fractieassistenten: Democraten Gorinchem: mevrouw N. Aaldijk Stadsbelang: mevrouw D. Erciyas VVD: de heer N. van Santen PRO: de heer F. de Munnik D66: de heer R. Le Noble ChristenUnie/SGP: de heer M. Vernhout CDA: de heer P. Kuijten de heer L. Roest (aankomend fractieassistent) SP: de heer A. van Houwelingen mevrouw N. Martens Gorcum Actief: de heer B. Bahlmann Portefeuillehouder: de heer E. Kraaijeveld Ambtelijke ondersteuning: de heer M. Stasse Gasten: de heer H. Dijk (Stedin) de heer Van ’t Hof (bezorgde inwoner) Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Kaders plaatsing transformatorhuisjes Het elektriciteitsnet moet aangepast worden om de groeiende vraag naar elektriciteit aan te kunnen. Daarom is Stedin in nauw overleg met gemeente Gorinchem gestart met de buurtaanpak. Buurt voor buurt gaan we het elektriciteitsnet in Gorinchem de komende jaren verzwaren en uitbreiden met zwaardere kabels in de grond en het plaatsen van nieuwe elektriciteitshuisjes.
In deze I&O bespreken wij de kaders waarmee locatiekeuzes voor elektriciteitshuisjes tot stand komen. Wethouder Kraaijeveld geeft aan dat het belangrijk is dat huizen ook in de toekomst van de benodigde stroom voorzien kunnen worden en daarom verzwaart Stedin het netwerk in de Regio. In deze sessie wordt specifiek ingezoomd op de extra daarvoor benodigde transformatorhuisjes. Daarbij worden ook mogelijkheden om extra te vergroenen bekeken conform de raadsbrede aangenomen motie (natuurinclusief, koppelkansen, iets creatiefs). Het hoogspanningsstation in Arkel wordt flink verzwaard om de netcongestie zo veel mogelijk vooruit te schuiven waardoor zo veel mogelijk woningen en bedrijven gebouwd kunnen worden. Voorts zal informatie gedeeld worden over opslag in buurtbatterijen in het licht van deze ontwikkeling maar ook de ontwikkeling van een warmtenet. De heer Stasse verzorgt een presentatie over het toekomstbestendig maken van het elektriciteitsnetwerk in Gorinchem dat grotendeels in de jaren 60 en 70 is aangelegd met een vermogen van 1,5kW per woning waarmee niet meer wordt voldaan aan de huidige vraag. De gemeente heeft een overeenkomst gesloten met Stedin en van daaruit wordt Parallelsessie I&O Kaders plaatsing transformatorhuisjes, 1 oktober 2026 buurt voor buurt aangepakt. Hierbij wordt uitgegaan van ongeveer 75 extra transformatorhuisjes verspreid over de stad.
Mevrouw Aaldijk merkt op dat op de website van de gemeente wordt gesproken over 100 transformatorhuisjes. De heer Stasse antwoordt dat bij het tekenen van de samenwerkingsovereenkomst aanvankelijk werd uitgegaan van 100. De verwachting is dat bij een aantal huisjes een verzwaring volstaat en daarom wordt nu uitgegaan van 75. De heer Van Houwelingen informeert hoeveel transformatorhuisjes verzwaard worden en voorts naar het tijdspad. De heer Stasse gaat uit van 25 transformatorhuisjes die verzwaard worden. De buurtaanpak loopt tot 2032. De heer Le Noble vraagt hoeveel transformatorhuisjes er op dit moment zijn. De heer Dijk moet het precieze aantal schuldig blijven, er mag uitgegaan worden van een verdubbeling van het aantal kW. De heer Stasse vervolgt dat 1 op de 3 straten opgebroken moet worden om nieuwe kabels te trekken. In Laag Dalem zijn de eerste verzwaringen nu gaande. De heer Vernhout informeert of het alleen het openleggen van een stoep betreft of een gehele straat open gedurende een week of langer. De heer Stasse antwoordt dat de doorlooptijd voor het verzwaren van een bestaand station 1 tot 3 maanden bedraagt. In de meeste gevallen wordt het trottoir afgesloten, maar het kan voorkomen dat op een enkele locatie de straat tijdelijk wordt afgesloten. Mevrouw Martens vraagt of andere noodzakelijke activiteiten in een straat gelijktijdig opgepakt kunnen worden.
De heer Stasse reageert dat hij dit graag zo zou zien de ideale wereld, maar dit is niet altijd mogelijk. De heer Van Houwelingen verduidelijkt dat met deze vraag wordt gedoeld op het opheffen van een gasaansluiting bij een woning waarvoor de straat opengebroken wordt en vervolgens enige tijd later ook bij een andere woning. De heer Kuijten vraagt of uit oogpunt van koppelkansen ook wordt gekeken naar onderhoudswerkzaamheden en herstelwerkzaamheden van de betreffende weg of de daar aanwezige riolering. De heer Stasse antwoordt dat 1 op de 3 straten de werkzaamheden van Stedin betreft. Daar waar koppelkansen zich voordoen, wordt geprobeerd zo veel mogelijk werkzaamheden samen te doen maar in de praktijk kan het lastig zijn om uitvoeringsplanningen bij elkaar te brengen. De heer Dijk vult aan dat het vanuit netveiligheid soms nodig is om werkzaamheden uit te voeren waardoor er geen afstemming kan plaatsvinden. Mevrouw Aaldijk vraagt of één en ander voor de nieuwbouwwijken wel al geregeld is. Parallelsessie I&O Kaders plaatsing transformatorhuisjes, 1 oktober 2026 De heer Stasse antwoordt dat Hoog Dalem voldoende capaciteit heeft. De huizen daar hebben een zwaardere aansluiting dan in andere wijken. Ook voor de nieuwbouw in de Haarwijk is een extra voorziening getroffen. Deze wijk is de volgende in de buurtaanpak.
Op de belangentafel vindt overleg tussen Stedin en de gemeente plaats. In elke wijk alle inwoners betrekken is lastig. Mevrouw Erciyas informeert hoe met bezwaren omgegaan wordt en hoe voorstellen voor een alternatieve locatie worden beoordeeld. De heer Stasse geeft aan dat er officieel geen bezwaar mogelijk is tegen de plaatsing van een transformatorhuisje, maar alternatieven worden natuurlijk wel beoordeeld. Bij de uitbreiding van bestaande transformatiehuisjes wordt tijdelijk gebruik gemaakt van een grote batterij om de functie over te nemen. Doorgaans wordt geprobeerd om deze op een parkeerplaats te plaatsen. Mevrouw Erciyas informeert of er een minimum afstand wordt gehanteerd. De heer Dijk antwoordt dat wordt gekeken naar de plek waar de kabels bij elkaar komen. Als het ergens anders gerealiseerd moet worden is graafwerk nodig. De heer Van ’t Hof probeert al een aantal dagen informatie te krijgen over het transformatorhuisje op de Woelse Donk. Het was niet duidelijk of en wanneer deze I&O sessie zou zijn. Hij heeft het idee dat er een keukentafelakkoord gesloten is en dat de locatie voor de Woelse Donk al definitief is en daarom zou hij graag de garantie krijgen dat de locatie veilig is voor spelende kinderen. Het moet geen hangplek worden. Voorts informeert hij hoe gedacht wordt over de veiligheid voor kinderen op de speelplaats.
Wethouder Kraaijeveld kent de specifieke situatie niet. Hij biedt zijn excuses aan over de onduidelijkheid die is ontstaan over het wel of niet doorgaan van deze I&O sessie. De heer Van ’t Hof heeft in een andere sessie het één en ander over participatie gehoord. In dit geval gaat het alleen maar over definitieve locaties. De betreffende locatie is alleen toegankelijk vanuit de speelplaats. Hij kan zich niet voorstellen dat er straks onderhoudswerkzaamheden kunnen plaatsvinden zonder dat er zware vrachtwagens over de speelplaats gaan. De voorzitter verduidelijkt dat er in zijn interpretatie nog niets vastligt of een voldongen feit is. Het staat de heer Van ’t Hof natuurlijk vrij om deze specifiek situatie nader te bespreken met de volksvertegenwoordigers. De heer Kuijten vraagt of er afstanden tussen een unit en een woongemeenschap aangehouden worden. Voorts informeert hij hoe omgegaan wordt met een verzwaring van de capaciteit als een transformatorhuisje tegen een huis of een schuurtje staat gezien de brandveiligheid en veiligheid in het algemeen. Verder vraagt hij of de inspraak is verlopen zoals deze is opgenomen in de verordening. De heer Dijk antwoordt dat voor de afstand de landelijke normen aangehouden worden. Er is geen sprake van gevaar voor de volksgezondheid.
De heer Van Houwelingen heeft dezelfde zorgen met betrekking tot het bouwverkeer en de veiligheid op de speelplaats. De heer Stasse merkt op dat de locatie Woelse Donk straks als voorbeeld terugkomt in de presentatie. Parallelsessie I&O Kaders plaatsing transformatorhuisjes, 1 oktober 2026 Wethouder Kraaijeveld zegt toe dat teruggekomen worden op de vraag over het verloop van de participatie. De heer Stasse vervolgt dat het type transformatorhuisje afhankelijk is van de energievraag in de betreffende wijk. Stedin levert een aantal standaard transformatorhuisjes (zie 2 voorbeelden op sheet 6). Voor de locatie in de wijk komt Stedin met een voorstel waarbij onder andere wordt gekeken naar een zo groot mogelijk bereik van het net. Omdat de openbare ruimte beperkt is, zal het altijd ten koste van iets gaan (openbaar groen, parkeerplaatsen). De binnenstad vraagt om maatwerk. Op sheet 9 staat een voorbeeld met een kunstuiting maar dit moet wel passend zijn bij de locatie/wijk. In de PPN is een bedrag opgenomen om de inpassing mogelijk te maken. Stedin verzorgt de directe omgeving, maar het kan voorkomen dat er herstelwerkzaamheden nodig zijn aan het straatwerk, bijvoorbeeld om een parkeerplaats te verleggen. Deze kosten zijn voor rekening van de gemeente naast de kosten voor extra openbaar groen. Het is niet zo dat alle transformatorhuisjes op deze manier ingepakt kunnen worden.
De heer Le Noble informeert wat wordt bedoeld met inpakken. Voorts vraagt hij of nagedacht is over plaatsing onder het maaiveld. De heer Stasse verduidelijkt dat met inpakken wordt gedoeld op een kunstuiting of struiken die tegen het trafohuisje aan geplant worden. De heer Dijk antwoordt dat onder het maaiveld zorgt voor hogere kosten naast dat er problemen kunnen ontstaan met water. Mevrouw Aaldijk wijst op inpakken met hout en groene daken en informeert of deze opties ook betrokken kunnen worden. De heer Stasse antwoordt dat die oplossing nog meer openbare ruimte vraagt, maar als de situatie zich ervoor leent is dit zeker het onderzoeken waard. De heer Kuijten vraagt of het mogelijk is transformatiehuisjes te bundelen zodat een sterke station ontstaat en binnen een gebied een pleisterplaats ontwikkeld kan worden passend bij de wijk in plaats van de metalen dozen die nu gepresenteerd worden. De heer Stasse antwoordt dat dit lastig is omdat verschillende systemen dan gekoppeld moeten worden. Aangezien er 50.000 huisjes in heel Nederland geplaatst moeten worden betekent dit dat Stedin een groot aantal van hetzelfde type zal inkopen uit oogpunt van betaalbaarheid. De heer Van Santen merkt op dat er veel wensen en mogelijkheden zijn per locatie en informeert of het mogelijk is om dit in kaart te brengen zodat duidelijk is wat waar komt.
De heer Stasse antwoordt dat Stedin de engineering verzorgt en zo snel mogelijk aan de slag wil. De heer Van Santen begrijpt de wens tot snelheid, maar het moet ook zorgvuldig gebeuren en daarom moet naar een combinatie gekeken worden. Hij pleit er nogmaals voor per locatie de mogelijkheden in kaart te brengen inclusief de koppelkansen. De heer Stasse reageert dat koppelkansen zeker onderzocht worden. Stedin heeft pilots met groene daken. Gehoopt wordt dat dit volgend jaar ook in Gorinchem waargemaakt kan worden. De heer Vernhout beaamt dat er impact zal zijn op de wijk. De wethouder gaf aan dat de extra transformatorhuisjes worden geplaatst om de netcongestie vooruit te schuiven. Hij informeert om hoeveel jaar dit gaat. Parallelsessie I&O Kaders plaatsing transformatorhuisjes, 1 oktober 2026 De heer Stasse antwoordt dat de huidige netverzwaring voldoende is voor de komende jaren. De heer Dijk vult aan dat de buurtaanpak is ontworpen om de doelstelling energieneutraal in 2050 te realiseren, maar dat wil niet zeggen dat hierna nooit meer een transformatorhuisje geplaatst hoeft te worden. In bepaalde wijken kunnen specifieke verzwaringen nodig zijn die niet van te voren te voorspellen zijn. De heer Van ’t Hof merkt op dat in de Omgevingswet is opgenomen waar de overheid zich aan moet houden.
Inwoners moeten kunnen reageren op een bewonersmatrix en die heeft hij tot op heden niet gezien. Hij stelt nogmaals de vraag of de veiligheid van kinderen op de speelplaats van de Woelse Donk gegarandeerd kan worden. Wethouder Kraaijeveld reageert dat uiteraard gekeken wordt hoe dit zo goed mogelijk ingepast kan worden en vanuit welke mogelijkheden geacteerd wordt. De inspraakmogelijkheden zijn in deze situatie wat anders dan in andere gevallen. De gemeente hoort graag van inwoners welke zorgen bij hen leven zodat daar misschien nog iets in ontwikkeld kan worden, maar de gemeente staat wel voor de grote opgave om uiteindelijk 75 transformatiehuisjes te realiseren om in de stroombehoefte te kunnen voorzien. Na afloop van de vergadering gaat hij graag even in gesprek met de heer Van ’t Hof. De heer Stasse geeft aan dat de inwoners van een straat waar werkzaamheden zullen zijn drie maanden van te voren bericht worden. Hanab is de uitvoerder en ook die zal inwoners berichten. Voorts is de Stedin bouwapp met alle informatie beschikbaar naast de gebruikelijke kanalen van de gemeente. Sheet 12: In de groene cirkels is voldoende capaciteit. In de paarse cirkel is een verzwaring nodig. In de blauwe cirkel moet een extra transformatorhuisje geplaatst worden. Sheet 13: Het locatievoorstel van Stedin (paars gearceerd).
Over de locatie Woelse Donk zijn bezwaren ingediend, voornamelijk over verkeersveiligheid en daarom is de keuze herzien (aangegeven met het zwarte vlak, iets verder van de openbare weg, volledig uit het zicht door een groene haag). De heer Van ’t Hof vraagt of de ingang van het transformatiehuisje aangewezen kan worden en hoe een auto van Stedin daar kan komen. Hij veronderstelt dat vanwege de bezwaren uit de directe omgeving de afgevallen locatie is onderzocht conform de richtlijnen en vraagt of dat inderdaad het geval is. De heer Stasse reageert dat er 21 bezwaren zijn binnengekomen vanuit de hele wijk. De verkeerskundige heeft de locatie bezocht en vervolgens geadviseerd om voor een andere locatie te kiezen. De toegangsweg is op dit moment bijna 3 meter breed. De heer Van ’t Hof informeert of de vertegenwoordiger van Stedin kan aangeven wat de normen zijn voor de bereikbaarheid van een transformatorhuisje met name voor zware bestelauto’s en kraanauto’s die mogelijk nodig zijn om werkzaamheden te verrichten. De heer Dijk moet het antwoord schuldig blijven omdat hij de normen niet uit zijn hoofd kent. De heer Stasse gaat afsluitend in op de motie aangaande de buurtbatterij (Goed nabuurschap bij netuitbreiding).
Met de netuitbreiding wordt het ook mogelijk om buurtbatterijen aan te sluiten, maar initiatieven voor een buurtbatterij waarmee actief gehandeld wordt hebben niet de voorkeur van Stedin vanwege de extra belasting op het net die dit vraagt. Een buurtbatterij kan helpend zijn om pieken weg te werken als er nog geen stroomvoorziening is in een nieuwe wijk. Parallelsessie I&O Kaders plaatsing transformatorhuisjes, 1 oktober 2026 De voorzitter geeft aan dat er omwille van de tijd helaas geen gelegenheid meer is om aanvullende vragen te stellen. Hij bedankt de heer Stasse voor de presentatie en de heer Dijk en wethouder Kraaijeveld voor het beantwoorden van de vragen. De heer Van Santen informeert wat voor vervolg er op de sessie van vanavond volgt. De voorzitter stelt voor deze vraag aan de agendacommissie te stellen. De heer Van Houweling merkt op dat met de motie is opgeroepen om in gesprek te gaan met Stedin. Hij heeft nog enkele vragen over de buurtbatterij en verwijst in dit kader naar berichtgeving van Stedin in de krant waardoor hij denkt dat de motie nog niet is afgerond. Als een motie niet is afgerond, is de wethouder nog aan zet. De voorzitter wijst nogmaals op de instrumenten die de raad kan inzetten om meer duidelijkheid te krijgen. Wethouder Kraaijeveld vult aan dat afgesproken is om een I&O sessie te organiseren een daarmee is de motie afgewikkeld.
Over de buurtbatterij volgt nog een terugkoppeling. De heer Van Houwelingen benadrukt dat het inhoudelijke stuk over de buurtbatterij nog niet behandeld is. Het lijkt hem goed om nogmaals een gesprek te organiseren. De voorzitter herhaalt de suggestie om dit verzoek voor te leggen aan de agendacommissie. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor de inbreng en sluit de vergadering. Toezeggingen: • Terugkoppeling aan de raad over participatie rondom van het transformatiehuisje Woelse Donk