20260604 I&O Presentatie Smart Delta raad Gorinchem 4 juni 2026

SMART DELTA DRECHTSTEDEN INWERKAVOND GEMEENTERAAD GORINCHEM

OPENING

MARK DE BOER WETHOUDER GORINCHEM

INWERKEN WAAROM DEZE AVOND? • • • • • • • • • •

Programma Smart Delta Drechtsteden (SDD) Regionale Investeringsagenda (RIA) - in ontwikkeling 5 stromen: economie & werken, mobiliteit, (energie), bouwen & wonen, mobiliteit, ruimtelijke ordening Triple Helix samenwerking Belangrijke (regionale) investeringsbeslissingen in september/oktober 2026 De raden beslissen Veel nieuwe raadsleden Heel veel informatie én korte tijd tot zomerreces (juli/augustus) 17 juni raadsdialoog Nu discussienota RIA (60%-versie), vóór reces conceptversie incl. resultaten raadsdialoog

INFORMATIE VERSTREKKEN, MAAR VOORAL VRAGEN BEANTWOORDEN!

AGENDA • • • • • • •

Wethouder De Boer (GOR): Het belang van regionale samenwerking Sjef van den Buijs (SDD): Korte introductie programma Smart Delta Drechtsteden Niek de Wit (SDD): De 5 sporen en toelichting op de RIA Carolien Schmidt-van der Linden (GOR): De rol van de gemeenteraad Sjef van den Buijs: Korte toelichting op de RIA Vragen die nog niet zijn gesteld Afsluiting

HET BELANG VAN REGIONALE SAMENWERKING

MARK DE BOER WETHOUDER GORINCHEM

RAADSBESLUIT 22 JANUARI 2026 GORINCHEM Gorinchem sluit aan bij SDD voor:

•

•

Gemeentegrensoverstijgende opgaven zoals; Stikstof -

Openbaar Vervoer en bereikbaarheid

-

Ruimtelijke ontwikkeling

-

Ecologische/groene verbindingszones

-

Schuifruimte bedrijven, verduurzaming en regionaal gebonden werkgelegenheid

Samenwerking met provincie, Rijk en Europa via regio’s

PROJECTEN GORINCHEM •

Vanuit Regio Deal samen met Gorinchem en PZH 6 miljoen verkregen voor metropolitane fietsroute door Dordrecht, Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht. (totaal dus 22 miljoen)

•

Gemeenten en bedrijven in de regio Drechtsteden, Molenlanden en Gorinchem zetten eerste stap naar lokale energie-uitwisseling.

•

Twee grote projecten uit de Regio Deal DrechtstedenGorinchem hebben succesvol subsidies binnengehaald uit het R&D mobiliteitsfonds (RDM) van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RvO). Het gaat in totaal om 48,5 miljoen euro voor de innovatieve projecten MENENS en SH2IPDRIVE.

•

Opening i_lab, mede gefinancierd vanuit de Regio Deal Drechtsteden-Gorinchem.

•

De ontwikkeling van Lingeoevers/Arkelsedijk omvat de realisatie van 500 woningen, mede gefinancierd vanuit de Regio Deal Drechtsteden-Gorinchem.

PROGRAMMA SDD

SJEF VAN DEN BUIJS PROGRAMMADIRECTEUR SMART DELTA DRECHTSTEDEN

WAAROM? DE NOODZAAK VAN REGIONALE SAMENWERKING • • • • • •

Brede welvaart blijft achter Economisch vestigingsklimaat onder druk Provincie wil met regio praten Regionale opgaven gezamenlijk oppakken Vuist maken in Den Haag Groeiende herkenbaarheid en politiek-bestuurlijk netwerk Rijk, provincie, bedrijven, onder andere: Regio kloppend hart maritieme maakindustrie, Bekendheid Drechtsteden als sterk merk, Nationale koploper energietransitie

HOE? VAN SOK NAAR GROEIAGENDA NAAR RUIMTELIJKE STRATEGIE → OP WEG NAAR EEN RIA

Samenwerkingsovereenkomst (2020) (Herijkte) Groeiagenda 2030 / Ruimtelijke Strategie 2050 Regionale Investeringsagenda (2026-2030)

WAT? HEEFT DE REGIONALE SAMENWERKING TOT NU TOE VOOR DE REGIO OPGELEVERD? -

• • • • • •

Toekenning tweede Regio Deal van 25 miljoen met ruim 20 projecten die de achterblijvende brede welvaart in de regio verbeteren. Dankzij de bijdragen van het Rijk in twee Regio Deals wordt, samen met onze partners, ruim 100 miljoen euro geïnvesteerd Ruim 30 miljoen aan subsidies om de ontwikkeling van het warmtenet te versnellen. 7,5 miljoen extra voor maatregelen in het kader van MIRT A15 traject 600.000 cofinanciering voor programma Iedereen Mobiel Toekenning subsidie van €1,5 mln. provincie Zuid-Holland verplaatsing Dolderman Station Dordrecht Centrum en Dordrecht Campus Leerpark zijn vastgelegd in het BO MIRT-besluit waarvoor een investering van 278 miljoen euro mogelijk wordt gemaakt. Start isolatieactie begint in 2025 met vijf Drechtstedengemeenten om zoveel mogelijk huizen te isoleren. 21 januari: eerste duizend aanmeldingen. Voor het eerst in de Nederlandse baggerhistorie is een grootschalige baggeroperatie volledig batterijelektrisch uitgevoerd in samenwerking met Smart Delta Drechtsteden.

TRIPLE HELIX SAMENWERKING

LOUISA VISSER DIRECTEUR I_LAB

i_lab •

Een ontmoetingsplek voor onderwijs en bedrijfsleven om te leren, te werken en te innoveren.

•

Met een centrum in Gorinchem op de i_campus.

•

Een i_lab community dat fysiek samen werkt, maar ook een actief netwerk vormt waarin we met elkaar kennis delen.

Uitdagingen regio •

Algemene trend krimp leerlingenaantallen (valt mee voor vmbo in de regio).

•

Sinds 2017 zeer krappe arbeidsmarkt.

•

Vraag naar technisch personeel, werknemers ICT, zorg en logistieke beroepen nu al een probleem.

•

Mismatch vraag en aanbod arbeidsmarkt.

•

Grote diversiteit aan bedrijven, waarvan 80% klein MKB bedrijf.

•

Grote in- en uitstroom woon-werk (pendel).

i_lab & de regio De triple helix in de praktijk •

Middelen vanuit de Regiodeal zijn motor achter i_lab

•

Coöperatie versterkt commitment en eigenaarschap

•

De kracht van elkaar kennen en bijdrage aan groter geheel

•

Bedrijven kennen geen gemeentegrenzen

•

Leren met en van elkaar

•

Gemeente-overschrijdende uitdagingen, nu èn in de nabij toekomst

•

Versnelling en efficiëntie mogelijk

DE 5 SPOREN

NIEK DE WIT PROGRAMMAMANAGER ECONOMIE & WERKEN

ECONOMIE & WERKEN ECONOMIE • • • •

Werken, leren en innoveren op locaties in de regio: aanzetten en verbinden van R&D locaties Gebiedsgerichte aanpak: juiste bedrijf op de juiste plaatst met de ROM-D (zoektocht naar havenuitbreiding) Investeringsprogramma Pact de Witt: vraaggestuurde agenda, waarbij bedrijven en opleidingsinstituten samen met ons een projecten initiëren en uitvoeren (Werf van de Toekomst/ robotisering, energiedeling/ projecten, enz.) Projecten initiëren en opwerken via de innovatietafels (eigenaar WD/ Fed) via Smart Delta & Partners

ARBEIDSMARKT • • • • •

Werkcentrum Drechtsteden: centrale toegang voor werkenden, werkzoekenden, studenten en werkgevers uit HI Ambacht voor vragen over werken en leren. Talentenfonds Drechtsteden: elke inwoner van HI Ambacht heeft een opleidingsbudget van 1.500,- euro voor bij- en omscholing in kansrijke beroepen. Maatschappelijk betrokken ondernemen: 4 van de 7 gemeenten stimuleren en faciliteren ondernemers via samenwerking met stichting Maatschappelijk betrokken ondernemen Drechtsteden. Kansen voor HI Ambacht! Herziening SROI-beleid 7 gemeenten: vergroten en verbreden van impact met aangepast beleid wat in 2026 ter besluitvorming voorligt. De Hoop Kringloop (leerwerkbedrijf) HI Ambacht als investeringsoptie. Human capital agenda Maritiem sector: samenspel tussen overheid, ondernemers en onderwijs

Status-update 23 april 2026

MOBILITEIT •

Gorinchem en Molenlanden zijn aangesloten als samenwerkingspartners

•

Ambassadeur Bereikbaarheid aangesteld (Peter van der Velden) en daarmee samenwerking met overheidspartners versterkt

•

Lobbyboekje doorstromingsplan overhandigd aan minister samen met ondernemers

•

Voorbereiding werkzaamheden Papendrechtse brug geïntensiveerd via de stakeholdertafel.

•

Gewerkt aan oplossing om Baanhoekbrug te benutten voor doelgroepenvervoer

•

Verkenning gestart naar regionaal mobiliteitsbedrijf

•

Station Dordrecht Centrum en Dordrecht Campus Leerpark zijn vastgelegd in het BO MIRT-besluit waarvoor een investering van 278 miljoen euro mogelijk wordt gemaakt.

•

7,5 miljoen extra voor maatregelen in het kader van MIRT A15 traject

•

600.000 cofinanciering voor programma Iedereen Mobiel

ENERGIE VEILIGSTELLEN VAN BESCHIKBARE EN BETAALBARE ENERGIE Gorinchem neemt niet deel aan dit onderwerp, omdat zij onder een andere energieregio vallen.

BOUWEN EN WONEN •

Twee doelen: Volkshuisvestelijk en uitvoering / versnelling

•

In regionaal verband met corporaties werken we aan afspraken voor drie sporen §

Programmering

§

Senioren

§

Aandachtsgroepen

•

Samen met ontwikkelaars, bouwers, corporaties, andere overheden als OZHZ en waterschap, komen we 4-5 keer per jaar bij een met de Bouwtafel en Versnellingstafel.

•

2 Versnellingstafels rond concrete gebiedsontwikkelingen, o.a. ’t Oog en de Merwede-Lingezone. Voor deze laatste is ook een hackathon uitgevoerd

•

Groei van het aantal plannen in de realisatiefase tot circa 12.000 woningen de komende 10 jaar. Toe naar versnelling de komende jaren.

RUIMTELIJKE ORDENING •

Ruimtelijke Strategie Drechtsteden 2025-2050 is vastgesteld door alle colleges van Smart Delta Drechtsteden, inclusief een onderschrijving door de gemeente Gorinchem. Daarmee beschikt de regio over één integraal toekomstbeeld: de ontwikkeling naar de Gezonde Maritieme Delta 2050.

•

Gestart met het traject voor een Regionale Investeringsagenda (RIA), waarin de strategische keuzes worden vertaald naar concrete regionale projecten.

•

De regio heeft één integrale zienswijze ingediend op de herziening van het provinciale omgevingsbeleid en gelijktijdig een vergelijkbare zienswijze op de Ontwerp-Nota Ruimte van het Rijk. Daarmee is eenheid in de regionale positie richting bovenregionale partners gerealiseerd.

•

Binnen de NOVEX-samenwerking zijn Dordrecht, Zwijndrecht, Hendrik-IdoAmbacht en Papendrecht aangesloten bij de Zuidelijke Randstad. De overige gemeenten zijn aangehaakt bij NOVEX Groene Hart. Deze deelname zorgt voor betere afstemming tussen nationale, provinciale en regionale programma’s.

•

Ook is een hackathon georganiseerd voor parallel plannen langs de Merwede-Lingelijn, met gemeenten en stakeholders.

DE 5 OPGAVEN VOOR EEN GEZONDE EN MARITIEME DELTA 2050 Regionaal Landschapspark ‘Albert Cuyp’

Drechtstedenring van OV en hubs

Regionaal energiesysteem

Regionale Maritieme Clusters

Ontwikkeling Regionale Spoorzones (Oude Lijn en MerwedeLingelijn)

Regionaal Landschapspark ‘Albert Cuyp’ Ontwikkeling Regionale Spoorzones (Oude Lijn en MerwedeLingelijn)

Drechtstedenring van OV en hubs

Regionale Maritieme Clusters

Regionaal energiesysteem

REGIONALE EN THEMATISCHE DWARSVERBANDEN

TOELICHTING OP DE RIA

SJEF VAN DEN BUIJS

5 OPGAVEN, 8 DOORBRAAKPROJECTEN VAN HOOFDTHEMA’S TOT EEN INVESTERINGSAGENDA

Economie: innovatieve maritieme topregio Mobiliteit: bereikbare regio Energie: robuust decentraal energiesysteem

Wonen: divers, toekomstbestendig, voorzieningen Ruimtelijke inrichting: groen en water

8 DOORBRAAKPROJECTEN STATUS 23 APRIL 2026, 6 MEI TRIPLE HELIX BIJEENKOMST MET PROJECTINDIENERS Versterken

Verbinden

Veerkacht

Gebiedsontwikkeling MLL

Groene vingers

Decentraal energiesysteem

•

•

•

Uitvoering gebiedsontwikkelingen Vleugels van de Stad en realisatie woningen, bedrijventerrein en gebiedsontsluiting in 't Oog, Middenwetering.

Project bestaat uit verkenning regionale groene vingers, en bundeling van bestaande projecten met regionale impact (in verschillende Drechtstedengemeenten)

Overkoepelend project gericht op decentraliseren energiesysteem met waterstof, groen gas en energiecoöperaties

Type project: Uitvoering/Ontwikkeling

Type project: Verkenning/ontwikkeling/uitvoering

Type project: Uitvoering/Ontwikkeling

Gebiedsontwikkeling OL

Project Drechtstedenring

Project warmtenet

•

•

•

Gebiedsontwikkeling van voorzieningen en bereikbaarheid en rondom Leerpark- Gezondheidspark en Walburg t.b.v. bouw ~2.800 woningen

Doorbraak naar een goed functionerende Drechtstedenring met OV, hubs en P+R met goede overstapopties, frequenter aanbod en betere fietsketen

Type project: Ontwikkeling

Type project: Uitvoering/Ontwikkeling

Clusterontwikkeling maakindustrie

Snelfietspaden F15 en F16

•

Projecten gericht op aanpak regionale clusters door bedrijfsverplaatsingen, infrastructuur en gebiedsontwikkeling in verschillende clusters.

Type project: Uitvoering/Ontwikkeling

•

Verkenning naar en uitvoering van de aanleg van hoogwaardige snelfietspaden

Type project: Uitvoering

Project samen met belangrijkste partners om aansluitingen om warmtenet te versnellen en aantal aangesloten huizen te vergroten

Type project: Uitvoering/Ontwikkeling

PLANNING De discussienotitie (60% versie RIA) heeft u ontvangen en is bedoeld om mee te denken over de richting, uitvoerbaarheid en prioriteiten. Ideeën, zorgen en aandachtspunten worden meegenomen in de definitieve RIA.

•

17 juni regionale raadsdialoog RIA

•

Begin september opnieuw ronde langs de raden

•

Na de zomer 2026 wordt de RIA voorgelegd aan de colleges en gemeenteraden ter besluitvorming

DE ROL VAN DE GEMEENTERAAD

CAROLIEN SCHMIDT-VAN DER LINDEN MT/DT-LID GORINCHEM

OP DE HOOGTE BLIJVEN NIEUWSBRIEF SDD

-

Raadswebsite (begin september beschikbaar)

-

Smart Delta Drechtsteden website

-

LinkedIn

-

Nieuwsbrief Smart Delta Drechtsteden

-

Raadsupdate

-

Nieuwsbrief Public Affairs

NIEUWSBRIEF PA

VRAGEN EN DISCUSSIE

WAT WILLEN JULLIE ONS MEEGEVEN?