20251113 Verslag parallelsessie I&O Cultuurhuis

Parallelsessie Informatie en Ontmoeting 13 november 2025 Cultuurhuis Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Griffie: Notulist: Raadsleden/ fractieassistenten: Stadsbelang:

de heer A. Boutachkourt mevrouw J. den Uyl mevrouw J.M. Kiep-de Jongh

Democraten Gorinchem: PvdA: VVD: ChristenUnie/SGP: Gorcum Actief: D66: CDA: SP:

de heer D. van Gammeren de heer J. Klein de heer P. Schefferlie de heer A. Koçak de heer N. van Santen de heer A. Krol mevrouw E. Hamann de heer I. Tekir mevrouw J. van Oversteeg de heer P. van Andel

Portefeuillehouder: Ambtelijke ondersteuning: Gasten:

de heer F. Polatli de heer J. Ris en de heer A. van Bolhuis de heer J. Boonekamp (interim bestuurder Peeriscoop)

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Kwartiermaker mevrouw Flik is vanwege vakantie afwezig en wordt vervangen door de heer Van Bolhuis. Cultuurhuis Ter voorbereiding van het raadsvoorstel presenteren wij de huidige stand van zaken rond de ontwikkeling van het Cultuurhuis de Nieuwe Doelen Wethouder Polatli geeft aan dat hij met veel trots en plezier vanavond de ontwikkeling van het Cultuurhuis presenteert. Sinds het besluit van 4 november 2024 is intensief opgetrokken met culturele partners in de stad en Bibliotheek AanZet om van De Nieuwe Doelen een plek te maken die klopt met de tijd: open, uitnodigend en van betekenis voor alle Gorinchemers. Gezamenlijk is een breed programma van eisen opgesteld dat duidelijk maakt hoe het toekomstige Cultuurhuis eruit moet zien en hoe het gebruikt gaat worden. In afstemming met de kwartiermaker en de Bibliotheek is een governance-model ontwikkeld waarin de samenwerking stevig en transparant is verankerd. Op dit moment wordt gewerkt aan een integrale exploitatiebegroting zodat de culturele en maatschappelijke ambities passen bij het krediet dat de raad eerder beschikbaar heeft gesteld. De bouwkundige en technische uitwerking gaat ondertussen door. Het integrale programma van eisen vormt straks de basis voor het definitieve ontwerp. Er wordt uitgekeken naar de reacties en vragen van de raad.

De heer Ris verzorgt een presentatie. Hij schetst de opgave van november 2024 van het gemeenschappelijk door de Bibliotheek en de culturele/maatschappelijk partijen om een model te ontwikkelen waarbij samengewerkt wordt in het nieuwe Cultuurhuis. Deze samenwerking gaat plaatsvinden in een bestaand gebouw en daarbij hoort een programma

Parallelsessie I&O Cultuurhuis, 13 november 2025

van eisen wat wordt vertaald in inrichting en techniek, een financiële exploitatie binnen bestaande krediet en samenwerking en eigenaarschap tussen de partijen. De kwartiermaker heeft samen met de lokale partners aan een integraal plan gewerkt hoe gebruik te maken van de bestaande en nieuw vorm te geven inrichting van het Cultuurhuis. Er is een kopgroep samengesteld (sheet 4) waarna een programma van eisen, een governance-model en exploitatiekader zijn opgesteld. De heer Tekir vraagt of het programma van eisen is doorgerekend. De heer Ris antwoordt dat dit het geval is. Er is steeds gekeken naar de consequenties voor de inrichting en de technische installaties. De heer Tekir verzoekt de opzet van de stichtingskosten beschikbaar te stellen aan de raad. De heer Ris reageert dat deze bij het raadsvoorstel gevoegd wordt. De heer Schefferlie informeert of dit overzicht nu al onderdeel kan uitmaken van deze sessie. De heer Ris herhaalt dat het overzicht later aangeboden wordt. De heer Schefferlie reageert dat dit betekent dat de B&A sessie die volgt op deze I&O sessie een gecombineerde sessie zal moeten worden zodat de raad nog vragen kan stellen over dit onderdeel. De heer Tekir vult aan dat wanneer een programma van eisen wordt doorgerekend een raming van de stichtingskosten bekend moet zijn en verzoekt deze te delen.

De heer Ris herhaalt dat dit straks wordt gedeeld in een totale exploitatiebegroting waarin ook de financiële consequenties van het programma van eisen zijn opgenomen. De heer Tekir benadrukt dat wanneer een akkoord gegeven moet worden op een programma van eisen beoordeeld moet kunnen worden of dit haalbaar is. De heer Ris vervolgt de presentatie en gaat nader in op het programma van eisen (sheet 5). Een open en transparant cultuurhuis waarin functies in elkaar overlopen. Een uitnodigende plek. Bij het raadsvoorstel wordt een uitgebreid vlekkenplan gepresenteerd, het vlekkenplan van november 2024 is nog leidend, maar er zijn wel enkele aanpassingen doorgevoerd (sheet 6, 7 en 8). De heer Van Bolhuis vervolgt met het governance-model. In dit model kan het Cultuurhuis autonoom functioneren maar het belang van de gemeente is geborgd waardoor de culturele en maatschappelijke partijen van de stad ook aan bod komen. De Bibliotheek is een grote partij naast een organisatie die het beheer, de exploitatie en het parellelgebruik van ruimten verzorgt en coördineert (sheet 9 en 10). Er komt een overlegstructuur hoe het Cultuurhuis het best gebruikt kan worden. Een programmaraad gaat over het ontwikkelen van de activiteiten. De gemeente, de Bibliotheek en de stichting vormen de stuurgroep. De heer Tekir vraagt welke instanties het pand straks huren van de gemeente.

De heer Van Bolhuis antwoordt dat er vier categorieën potentiële huurders zijn. Structurele huurders die met regelmaat gebruik maken van, incidentele huurders zoals festivals en potentiële commerciële verhuur voor bedrijven en instellingen. De heer Tekir begrijpt dat er straks allerlei losse huurcontracten ontstaan vanuit de gemeente.

Parallelsessie I&O Cultuurhuis, 13 november 2025

De heer Van Bolhuis antwoordt dat de gemeente straks twee huurcontracten heeft (met de Bibliotheek en met de stichting voor het Cultuurhuis). De stichting verhuurt de ruimten in het Cultuurhuis aan andere partijen. De heer Tekir vervolgt dat de stichting verantwoordelijk is voor het beheer van het volledige pand. De Bibliotheek huurt een groot deel, de stichting huurt een kleiner deel van de gemeente, waarbij de Bibliotheek niet verantwoordelijk is voor het beheer. De heer Van Bolhuis geeft aan dat het aantal vierkante meters ongeveer fiftyfifty verdeeld is. De stichting zorgt voor het beheer van het gebouw, maar dat neemt niet weg dat de Bibliotheek op een aantal onderdelen een eigen beheer heeft, bijvoorbeeld de infrastructuur. De heer Koçak vraagt wie verantwoordelijk is als het misgaat met de exploitatie. In het plan staat dat er periodieke gesprekken volgen vanwege het verleden omdat de raad toen jaarlijks een financiële bijdrage verstrekte. Hij vraagt hoe dit wordt verankerd in het plan. De heer Van Bolhuis antwoordt dat de stichting in principe een autonome organisatie is met een bestuur en een eigen verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat de exploitatie sluitend is. Binnen de exploitatie zijn mogelijkheden om bij te stellen als deze niet het gewenste resultaat heeft, bijvoorbeeld bij minder huur voorzien in een lager kostenniveau.

De heer Ris vult aan dat dit nader uitgewerkt wordt in het exploitatiemodel. De stichting verhuurt zalen aan partijen en dat genereert inkomsten. Hier hoort een programmeur bij die zaken regelt, reclame maakt, reserveringen opneemt. Het grootste verlies dat daarin geleden kan worden is altijd kleiner dan de uitgaven die de stichting moet doen om de culturele/maatschappelijke exploitatie te beheren. Er zijn altijd mogelijkheden om de organisatie aan te passen aan de inkomsten. Mensen worden op uurbasis ingehuurd om flexibiliteit te behouden. Als er minder vaak verhuurd wordt, vervallen bepaalde lasten (organisatie, schoonmaak, energie). Mevrouw Van Oversteeg vraagt wie bepaalt hoe de stichting wordt vormgegeven en hoe de aansprakelijkheid voorzien wordt. Het antwoord dat zojuist gegeven is roept heel veel vragen op en daarom uit zij haar onvrede over het ontbreken van de financiële gegevens. Wethouder Polatli reageert dat het financiële stuk wordt uitgewerkt vanuit de participatie tot een programma van eisen in een exploitatiemodel en vervolgens wordt berekend wat dit betekent. Na vanavond weet de raad heel veel en hij is ervan overtuigd dat het allemaal binnen de meegegeven kaders gaat lukken. Mevrouw Oversteeg merkt op dat zij iets anders vroeg.

Het gaat om de samenstelling van de stichting, hoe wordt dit voorzien in de oprichtingsfase en in de verdere uitrol en hoe de aansprakelijkheid is geregeld. De heer Van Bolhuis antwoordt dat dit nog niet bepaald is, maar het is niet ongebruikelijk dat een stichting die voor een maatschappelijk doel wordt opgericht allereerst door de gemeente van een bestuur wordt voorzien dat namens de gemeente opereert in een eerste fase tot het moment dat het Cultuurhuis functioneel is. De stichting moet uiteindelijk wel een autonoom bestuur krijgen. Aangaande aansprakelijkheid geeft hij aan dat deze primair bij de stichting ligt. Er is geen aansprakelijkheid voor tekorten. Via de stuurgroep heeft de gemeente de mogelijkheid om daar richting aan te geven en tijdig sturing te geven als een tekort dreigt te ontstaan. De heer Boonekamp benadrukt naar aanleiding van zijn inbreng in de voorgaande sessie dat Peeriscoop niet tegen een Cultuurhuis is. De wethouder koppelde zijn reactie op vragen over de Wet markt en overheid en verdringing alleen aan het Cultuurhuis, maar het gaat over het complete culturele veld. Het gaat om flinke stichtingskosten. Hij vraagt of de

Parallelsessie I&O Cultuurhuis, 13 november 2025

Stichting Cultuurhuis i.o. marktconforme tarieven gaat betalen en of de stichtingskosten worden doorberekend aan de gebruikers/huurders. De heer Ris antwoordt dat de stichtingskosten, inkomsten en uitgaven straks duidelijk worden gemaakt in het exploitatiemodel. Alle kosten worden doorberekend aan de huurders naast een marktconforme huur. Er wordt niet meer uitgegeven dan het beschikbaar gestelde krediet. Wethouder Polatli reageert dat de gemeente ook maatschappelijk vastgoed heeft waar wellicht een maatschappelijke prijs gevraagd kan worden. De exploitatiebegroting zal antwoord geven op de vragen. De heer Tekir vermoedt dat de gemeente in de gevarenzone komt met de Wet markt en overheid als een publiek gefinancierd Cultuurhuis wordt verhuurd tegen marktconforme tarieven omdat daarmee onmiddellijk concurrentie wordt toegestaan en roept de wethouder op daar nogmaals naar te kijken. Dat is de verdringing waar inspreker op wees. Wethouder Polatli vervolgt dat dit terugkomt bij de exploitatiebegroting. De Nieuwe Doelen was jaren geleden onbetaalbaar voor schoolvoorstellingen. De gemeente wil dit mogelijk maken maar dat moet nog verder uitgewerkt worden. De heer Tekir merkt op dat wanneer de gemeente andere tarieven wil hanteren zij de subsidie voor stichtingen moet verhogen en stelt voor daar de discussie over te voeren.

De stichting moet straks wel marktconforme tarieven hanteren. De heer Van Santen wijst op complementaire positionering, met het programma wil het Cultuurhuis expliciet aanvullend zijn op het bestaande cultuuraanbod. Het is nog onzeker welke vorm het filmfestival krijgt in de toekomst, maar tegelijkertijd wordt voorgesteld om niet te concurreren met bestaande film- en theaterpodia. Hij informeert hoe deze structurele afstemming gaat plaatsvinden en welke criteria worden meegegeven aan partners waarbij complementair blijven en niet concurreren gewaarborgd blijven. De heer Van Bolhuis begrijpt het belang om daar kaders voor te stellen, maar heeft geen direct antwoord op de vraag. Hij kan zich voorstellen dat schoolvoorstellingen onder een ander kader vallen dan festivals. De heer Van Santen vervolgt dat de raad verschillende podia heeft bezocht en daarbij werd gewezen op het aantal stoelen voor bepaalde artiesten of voorstellingen. Hij is benieuwd naar de criteria. De heer Klein begrijpt dat de exploitatie bij tegenvallers bijgesteld kan worden en dat wordt gewerkt met een flexibele schil en vraagt of er wat scenario’s uitgewerkt kunnen worden. (Deze suggestie wordt meegenomen). De heer Krol refereert aan de financiële en juridische aspecten. De exploitatiebegroting hangt nauw samen met allerlei juridische vraagstukken.

Marktconforme tarieven wordt genoemd versus zaken die tot de publieke taak behoren. Hij verzoekt een juridische notitie met advies te verstrekken om inzicht te krijgen welke activiteiten als commercieel worden aangemerkt die raken aan verdringing en concurrentie en welke activiteiten onder de publieke taak vallen en hoe dit wordt afgedekt in de exploitatie en de governance-structuur. Wethouder Polatli zegt dit niet toe, maar komt hier op terug. Onder governance vallen een exploitatiemodel en een stichting die juridische risico’s draagt. De heer Krol vervolgt dat hij inzicht wil in hoe alle kosten die worden geïnvesteerd terugkomen in de verhuurtarieven en waar dan de risico’s liggen. Het feit dat er een niet

Parallelsessie I&O Cultuurhuis, 13 november 2025

professioneel theater wordt nagestreefd zonder een enorm personeelsbestand maakt dat het financieel al redelijk overzichtelijk is, maar hij wil wel alle risico’s kunnen uitsluiten. Wethouder Polatli komt hier schriftelijk op terug. De heer Koçak begrijpt dat de stichting besluitvormend is en verantwoording aflegt aan de gemeente via een stuurgroep. Hij roept op de periodieke verantwoording vanuit de gemeente robuust te verankeren zodat er geen mismanagement kan ontstaan. Wethouder Polatli reageert dat de gemeente deel uitmaakt van de stuurgroep en geeft aan dat het goedkomt. Mevrouw Van Oversteeg zou in de volgende sessie graag wat meer duiding krijgen vanuit de Bibliotheek over haar rol in het Cultuurhuis en in hoeverre dit past bij de huidige financiële stromen. De heer Schefferlie merkt op dat Peeriscoop prominent aanwezig is geweest tijdens de participatie, maar uitgerekend vanuit Peeriscoop volgt een vrij zorglijke bijdrage. Hij informeert hoe de heer Boonekamp de participatie heeft ervaren en of daarin de oorsprong van de zorgen ligt. De heer Boonekamp antwoordt dat deze zorgen pas in de laatste fase zijn ontstaan toen het programma van eisen werd opgeleverd door de kwartiermaker. Er zijn vervolgens open vragen gesteld, maar daar zijn niet bevredigende antwoorden op gekomen. In het culturele veld werd zelfs opgemerkt dat Peeriscoop tegen een Cultuurhuis is.

Hij herhaalt nogmaals dat dit niet het geval is. Peeriscoop is voor een gelijk speelgeld dat aan de voorkant goed verankerd en geregeld is. Als partijen gesteund worden in hun exploitatie blijft de politieke uitspraak dat er geen verleden en dus ook geen toekomst is met Peeriscoop wel rondzingen. De exploitatie van het Cultuurhuis is niet transparant voor de cultuursector en dat maakt het ingewikkeld. De heer Tekir refereert aan sheet 11 van de presentatie waar staat de financiële gegevens worden verwerkt in een prognose van de integrale gebruiksexploitatie en verzoekt om verduidelijking. De heer Ris antwoordt dat het beschikbare krediet wordt verrekend in een huurprijs (de stichtingskosten gedeeld door het aantal vierkante meters). In het raadsbesluit is 20% voor de cultureel/maatschappelijke exploitatie. De integrale exploitatiebegroting laat zien welke huur door welke partij wordt betaald, welke servicekosten en facilitaire kosten worden berekend, welke huursubsidie wordt verleend en de gemeentelijke bijdrage aan de cultureel/maatschappelijke activiteit. De heer Tekir vraagt of de gemeentelijke bijdrage nog uitgewerkt moet worden. De heer Ris vervolgt dat alles vastligt in het raadsbesluit dat in november 2024 is genomen. De Bibliotheek ontvangt nu een subsidie voor de Groenmarkt.

De bijdrage vanuit de gemeente wordt voortgezet en verrekend in een totale exploitatiebegroting. Desgevraagd geeft hij aan dat de verdeling straks in beeld gebracht wordt. De voorzitter constateert dat vanwege het ontbreken van financieel inzicht nog behoefte is aan het kunnen stellen van technische vragen voor de B&A sessie. De heer Tekir benadrukt dat het om een forse investering gaat en daarom is er behoefte om te kunnen bepalen dat één en ander straks financieel haalbaar is. In het programma van eisen zijn zelfs de stroompunten voor de stofzuiger uitgewerkt, maar iets cruciaals als een exploitatiebegroting is nog niet voorgelegd. Dat is de reden waarom er herhaaldelijk vragen worden gesteld waarop het antwoord uitblijft.

Parallelsessie I&O Cultuurhuis, 13 november 2025

De voorzitter geeft aan dat de agendacommissie verzocht wordt om in de bespreking van 4 december eerst gelegenheid te bieden om vragen te stellen om vervolgens tot het B&A gedeelte over te gaan. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor de inbreng en sluit de vergadering. Toezeggingen: • Reageren op het verzoek om scenario’s uit te werken om een tegenvallende exploitatie te kunnen opvangen • Vraag over het afdekken in de exploitatie en governance-structuur van commerciële activiteiten en activiteiten schriftelijk beantwoorden

Parallelsessie I&O Cultuurhuis, 13 november 2025