20251113 Verslag parallelsessie B&A Nota Vastgoed

Parallelsessie Beraad & Advies 13 november 2025 Nota Vastgoed Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Griffie: Notulist: Raadsleden/ fractieassistenten: Stadsbelang: Democraten Gorinchem: PvdA: VVD:

de heer A. Boutachkourt mevrouw J. den Uyl mevrouw J.M. Kiep-de Jongh

ChristenUnie/SGP: Gorcum Actief: D66: CDA: SP:

de heer J. Roeland ----de heer N. Andressen de heer E. van Ekelen de heer M. de Pagter mevrouw E. Hamann de heer R. Le Noble mevrouw S. de Lange de heer P. van Andel

Portefeuillehouder: Ambtelijke ondersteuning:

mevrouw M. Molengraaf mevrouw F. Roetgerink

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Nota Vastgoed Op 26 juni is de I&O nota Vastgoed geweest. Zoals daar toegelicht heeft de gemeente vastgoed in haar bezit om allerlei maatschappelijke doelen te bereiken. Met dit vastgoed moeten wij goed omgaan, zowel in onderhoud als gebruik. In de zomerperiode is met onder andere de uitkomsten van de I&O, de nota Vastgoedbeleid 2026-2032 ‘Maatschappelijke impact met gemeentelijk vastgoed’ opgesteld. Met deze geactualiseerde nota Vastgoedbeleid wordt vastgehouden aan de goede basis van het vastgoedbeleid van de voorgaande jaren, terwijl tegelijkertijd vormgegeven wordt aan de wens om nog bewuster om te gaan met de bijdrage die vastgoed kan leveren aan wettelijke verplichtingen en gemeentelijke beleidsdoelen. Vanavond gaan we hier met elkaar over in gesprek, in voorbereiding op de raadsbehandeling die over twee weken gepland staat. Wethouder Molengraaf herinnert zich de interactieve I&O over vastgoed als een prettige bijeenkomst. De panden van de gemeente en wat daarbij speelt zijn aan de orde gekomen. Vanwege de drukke agenda is niet nogmaals een I&O georganiseerd, maar een technische vragenronde gehouden. Zij hoopt dat de raad zich voldoende heeft kunnen voorbereiden op deze B&A en is benieuwd naar de reacties. De heer Van Andel informeert in hoeverre de stukken nog geheim zijn.

Wethouder Molengraaf reageert dat dit alleen de beantwoording op vragen van het CDA betreft. Mevrouw Hamann merkt op dat haar fractie niet blij is met de onhandige volgorde van behandelen die wordt gehanteerd. Afgelopen dinsdag is de begroting behandeld waarin een aantal zaken met betrekking tot vastgoedbeleid zijn vastgesteld zonder dat het nieuwe

Parallelsessie B&A Nota Vastgoed, 13 november 2025

vastgoedbeleid is vastgesteld. De beantwoording op een aantal vragen van de schriftelijke vragenronde roept nieuwe vragen op. Een vraag over subsidies is afgelopen dinsdag beantwoord, maar dat kwam erg laat om nog mee te kunnen nemen in het onderzoek naar dit soort beleid. Aangaande het pand Dit is in Bethlehem (een pareltje voor de stad) vindt haar fractie het vreemd dat het vanuit de gebruiker van het pand (de historische vereniging) stil blijft terwijl de Stichting Vrienden van het pand wel een brief heeft gestuurd. Deze brief is geanonimiseerd en inhoudelijk is een aantal zaken doorgestreept waardoor het betoog volledig wegvalt. Op deze manier kunnen inwoners de raad niet bereiken en raadsleden kunnen hun volksvertegenwoordigende taak niet uitoefenen als zij geen contact kunnen opnemen met briefschrijvers. Dat er niet nog een I&O georganiseerd wordt is ook niet aangekondigd in de krant en daardoor zijn inwoners niet in de gelegenheid gesteld om te reageren. Het is fijn dat er inmiddels nog maar één document geheim is. Zij informeert of de andere fracties ook van mening zijn dat er alsnog een I&O gehouden moet worden want haar fractie heeft zoals al gezegd nog diverse vragen. Bijvoorbeeld of er ooit een besluit is genomen over de openstelling voor 20 uur of dat dit gewoon als gegeven aangenomen moet worden.

Voorts wordt gesproken over monumenten in Gorinchem en in de Vesting, maar dit onderscheid wordt niet teruggezien in de beantwoording. Haar fractie ontvangt graag een kaartje waardoor duidelijk wordt of het over Unesco of over de rest van de stad gaat. Afsluitend geeft zij aan dat in het geval het vastgoedbeleid over twee weken in de raad besproken wordt haar fractie een motie zal indienen. De voorzitter geeft aan dat geanonimiseerde brieven altijd beschikbaar zijn via de griffie. Wethouder Molengraaf reageert met betrekking tot de volgorde van behandeling dat de raad al in 2024 is geïnformeerd over de panden die de gemeente wil verkopen. In het oude vastgoedbeleid zijn al stappen genomen om naar een kernportefeuille te gaan en daarom hebben veel panden te koop gestaan en zijn er ook panden verkocht. De raad heeft bovendien een lijst ontvangen van panden die in verkoop gaan. Als er een nieuwe nota wordt geschreven is het niet zo dat er geen beleid meer is waarop gehandeld kan worden. Het pand Dit is in Bethlehem is bij de vorige begroting al opgenomen. De nieuwe nota vastgoedbeleid gaat voort op het oude beleid en scherpt een aantal zaken aan. Als van te voren bekend was geweest dat maar één I&O zou volgen, was deze sessie anders ingestoken.

Mevrouw Hamann begrijpt dat de agendacommissie bekijkt hoe het allemaal voor elkaar gekregen wordt, maar er zijn ook lange periodes geweest zonder vergaderonderwerpen en vervolgens kwam heel veel tegelijk. Het bestaande vastgoedbeleid is in haar optiek nog steeds geldig zolang er geen nieuw beleid is vastgesteld. De lijst met panden dateert uit 2020 en daarop staat bij Dit is in Bethlehem behouden. De situatie is inmiddels veranderd, er is vertrouwelijk een brief ter inzage gelegd bij de griffie waarin aangegeven wordt dat er nog vijf panden in de verkoop gaan waaronder dit gebouw, maar dit is nooit door de raad besloten. Het is nu bij de begroting behandeld, maar dan nog is de volgordelijkheid een beetje vreemd. Zij herhaalt dat zij het betreurt dat de stad niet kan reageren. Wethouder Molengraaf geeft aan dat hierover uitvoerig is gesproken met Stichting Dit is in Bethlehem en Oud Gorcum en dat is wellicht ook de reden waarom zij vanavond niet aanwezig zijn. De voorzitter informeert of er fracties zijn die eveneens behoefte hebben aan een extra I&O sessie. De heer Le Noble kan zich vinden in het betoog van mevrouw Hamann. In de I&O van juni is het ontbreken van een jaarlijkse vastgoedlijst nadrukkelijk besproken en daardoor is nu een lastige situatie ontstaan. Een extra I&O kan een heleboel onduidelijkheid wegnemen. De voorzitter inventariseert de standpunten.

De heer De Pagter heeft geen behoefte aan een extra I&O.

Parallelsessie B&A Nota Vastgoed, 13 november 2025

De heer Roeland zegt dat de wethouder inmiddels uitleg heeft gegeven over Dit is in Bethlehem en er zijn strikte voorwaarden geformuleerd over de verkoop. Zijn fractie heeft geen behoefte aan een extra I&O. Mevrouw Hamann reageert dat haar fractie in de begrotingsvergadering heeft aangegeven zij dat de verkoop van dit pand aan de orde zou stellen in deze B&A. De heer Van Andel heeft een andere beleving, in zijn optiek is de raad akkoord gegaan met de verkoop onder de strikte voorwaarden die de wethouder heeft genoemd. Hij vraagt zich af wat er in een extra I&O nog ingebracht zou kunnen worden aangezien deze beslissing met pijn in het hart is genomen. Mevrouw Hamann verduidelijkt dat er ook nog andere vragen over de nota vastgoed gesteld zijn waar haar fractie nog kanttekeningen bij heeft. De heer Andressen geeft aan dat de wethouder duidelijk is geweest en heeft geen behoefte aan een extra I&O. Mevrouw De Lange sluit zich hierbij aan. De voorzitter concludeert dat een ruime meerderheid zich heeft uitgesproken voor de voortzetting van deze B&A sessie. Wethouder Molengraaf gaat er vanuit dat in het geval er nog vragen zijn deze nog beantwoord zullen worden, maar zij wil ook graag door. De begroting is vastgesteld en daarin zijn deze zaken opgenomen. De Nota Vastgoed biedt heel veel aanknopingspunten om het vastgoed op een goede manier te beheren en daarom liever geen uitstel.

De heer Van Andel merkt op dat op de website lijsten van een aantal jaren terug vermeld zijn waar bij bepaalde panden expliciet is vermeld behouden met een meerjarig onderhoudsplan. Hij verzoekt de wethouder toe te zeggen dat er jaarlijks een actuele lijst verstrekt wordt om verrassingen te voorkomen. Op de lijst worden ook parkeergarages vermeld waarvan achteraf gezegd zou kunnen worden die hadden wij niet moeten verkopen. Wethouder Molengraaf reageert dat niet alleen een lijst voorgelegd wordt, maar per pand wordt ook een specificatie gemaakt van de kosten, opbrengsten, energiegebruik en CO² uitstoot/m². Zij erkent dat het in de afgelopen jaren aan dit inzicht in de vastgoedlijst heeft ontbroken. Desgevraagd bevestigt zij dat deze lijst in de P&C cyclus wordt opgenomen. Mevrouw De Lange merkt op dat veelvuldig over het in stand houden van erfgoedbeleid wordt gesproken en tegelijkertijd wordt gesproken over toegankelijkheid. Zij informeert hoe zij dit moet zien voor het Dalems kerkje en de toren aangezien toegankelijkheid een motief voor verkoop is bij Dit is in Bethlehem. Wethouder Molengraaf geeft aan dat toegankelijkheid niet de reden van verkoop is. Het college is van mening dat dit pand door anderen beter behouden en bewaard kan blijven. Per pand wordt gekeken wat er mogelijk is om het pand beter toegankelijk en beleefbaar te maken.

Zij vreest dat het toegankelijk maken van de toren voor mensen met een handicap te kostbaar zal zijn, bovendien denkt zij dat dit een lastig te verkopen pand is. Mevrouw De Lange vervolgt dat vanwege het Didam arrest niet zomaar gesteld kan worden die partij moet het overnemen en vraagt hoe dit gewaarborgd wordt. Wethouder Molengraaf verduidelijkt dat Dit is in Bethlehem een rijksmonument is wat inhoudt dat het pand in totaliteit beschermd is. Bij elke voorgenomen verkoop wordt een

Parallelsessie B&A Nota Vastgoed, 13 november 2025

historisch waarde stellend onderzoek gedaan. De elementen die bewaard moeten blijven worden bij de verkoop als voorwaarde opgenomen. Particulieren zorgen vaak heel goed voor dit soort panden. Zij bevestigt dat de gemeente te maken heeft met het Didam arrest, maar omdat het een monument betreft vermoedt zij dat zich geen partijen zullen melden die het pand willen kopen om daar vervolgens appartementen te realiseren. De gemeente kan wel aangeven dat het een partij moet zijn waarvan bekend is dat deze met respect voor de erfgoedwaarde met dit soort panden omgaat. Mevrouw De Lange informeert wat er gebeurt in het geval er geen gegadigden zijn. Wethouder Molengraaf antwoordt dat er in dat geval een gat in de begroting ontstaat. Desgevraagd geeft zij aan dat met de operatie ‘beter benutten’ op alle portefeuilles maatregelen zijn genomen om besparingen te realiseren. Panden die niet tot de kernvoorraad vastgoed van de gemeente zouden moeten behoren maar wel meerjarig onderhoudsbudget en grote investeringen in de toekomst vragen worden afgestoten. De heer Andressen kan zich vinden in de nota periodiek opnieuw vaststellen en regelmatig kijken naar het vastgoed van de gemeente. Het bezitten van vastgoed is geen doel op zich, maar een middel dat ingezet kan worden voor maatschappelijke taken.

Gemeentelijk eigendom biedt kansen, maar dit heeft ook risico’s in zich en daarom is het uitgangspunt ‘verkopen tenzij’ legitiem. Panden dit niet bijdragen aan de kerntaken horen niet thuis in het gemeentelijk vastgoedbezit. Bij de begrotingsbehandeling is veel aandacht besteed aan erfgoed. De vraag is niet of vastgoed in bezit van de gemeente moet blijven, maar het moet wel behouden blijven. De wethouder heeft dit uitvoerig toegelicht. De Molenstichting en de Stichting Stadsherstel Gorinchem zijn prima voorbeelden van stichtingen die dit beter kunnen dan de gemeente. De panden mogen worden verkocht met inachtneming van de bepaling dat zaken in stand blijven, zeker bij monumentale panden waarvoor zaken in wetgeving zijn beschreven. In de I&O van juni heeft hij geopperd om te komen tot een fonds om risico’s af te dekken. Ambtelijk werd aangegeven dat dit een interessant idee is, maar daarop is geen terugkoppeling gekomen. Zijn fractie hecht aan transparantie en daarom wil zij weten wat elk gebouw kost, oplevert en verbruikt. De nota geeft aan dat dit volgt in rapportages vanaf 2027. Zijn fractie verzoekt een tussenrapportage te verstrekken in 2026 over de kosten, opbrengsten en CO² uitstoot per gebouw. Afsluitend geeft hij aan dat zijn fractie de nota omarmt omdat deze de juiste kaders biedt (sober, doelmatig en toekomstgericht).

Of dit echt het geval is, zal blijken in de uitvoering en daarom wordt streng toegezien of de gemaakte afspraken nageleefd worden. Wethouder Molengraaf geeft met betrekking tot het risicofonds aan dat dit is opgenomen in het weerstandsvermogen. Een rapportage in 2026 kan zij niet toezeggen omdat dit alles nog helemaal uitgezocht moet worden. Aangezien inhuur gevoelig ligt is 2027 het hoogst haalbare. De heer Le Noble complimenteert de ambtelijke organisatie voor het opstellen van de nota. Zijn fractie mist de mogelijkheid tot een levendige discussie in een I&O en dat is jammer. Het is niet de bedoeling dat de gemeente allerlei panden bezit en daarom kan tot verkoop besloten worden, maar hij vraagt zich wel af of er nu een heleboel panden van de hand gedaan worden omdat de nota aangeeft dat het aantoonbaar niet nodig is om deze panden te behouden of omdat er financieel een gat gedicht moet worden. Het woord sober hoort niet bij Gorinchem, dit kan misschien nog aan de orde komen in de raadsvergadering omdat hij wat meer ambitie zou willen zien. Vanwege de emotie die de nota oproept zegt hij nogmaals dat hij liever had gezien dat de argumenten duidelijk gemaakt zouden zijn met de mogelijkheid om de discussie daarover te voeren. De heer De Pagter reageert dat gedaan wordt alsof het pand Dit is in Bethlehem met de grond gelijk gemaakt wordt.

Het gaat vanavond steeds over één pand op een grote lijst van vastgoed, maar dit pand wordt straks wellicht beter onderhouden door een partij die meer

Parallelsessie B&A Nota Vastgoed, 13 november 2025

kennis van zaken heeft dan de gemeente. Hij vraagt zich af wie het behouden van het pand gaat betalen en ten laste van welke post dit moet komen. Mevrouw Hamann verduidelijkt dat het haar fractie niet alleen om dit pand gaat, er zijn ook vragen gesteld over openingstijden en of het om monumenten in de vesting of de stad gaat en die zijn nog niet beantwoord. Vragen over subsidies zijn deels beantwoord in de begrotingsvergadering. Dit maakt dat haar fractie nog niet klaar is met onderzoeken hoe het allemaal zit. Haar fractie is niet tegen verkoop van Dit is in Bethlehem, want het is misschien wel wenselijk dat het pand in hele goede handen komt. De heer Roeland neemt aan dat de beantwoording nog volgt. Zijn fractie kan zich prima vinden in het voorgestelde vastgoedbeleid als onderdeel van het collegeprogramma waaruit hij vervolgens citeert. In de geactualiseerde nota wordt vastgehouden aan een goede basis uit voorgaande jaren. Daarnaast worden kaders geformuleerd in lijn met erfgoedbeleid en het zorgdragen voor openbaar en legitiem inzetten van gemeentelijk vastgoed om maatschappelijke doelen te kunnen blijven realiseren. Via een accommodatiebeleid moet een optimalisatie van gemeentelijk vastgoed plaatsvinden waarna panden wellicht makkelijker afgestoten kunnen worden.

Voorts moet nog meer gekeken worden naar de inzet van brede scholen en voor mensen met een beperking moet zo veel mogelijk naar de toegankelijkheid van panden gekeken worden. De heer Van Andel geeft aan dat zijn fractie akkoord kan gaan met de gang van zaken en blij is dat het college heeft toegezegd dat de verkoop onder strikte voorwaarden gaat plaatsvinden. Voor het overige sluit hij zich aan bij de zaken die reeds naar voren zijn gebracht. De heer De Pagter merkt op dat de herziening van het vastgoedbeleid nodig was om het vastgoedbeheer te herzien en toekomstbestendig te maken in lijn met de maatschappelijke ambities. Zijn fractie kan zich vinden in maatschappelijk, doelmatig en duurzaam omdat dit ook belangrijk is voor de herpositionering van de gemeente. De gemeente is geen verhuurmakelaar en moet dat ook niet willen worden. Vastgoed beheren en bezitten is een middel om de maatschappelijke opgaven te realiseren. Het is gepast om sommige panden te behouden vanwege hun historische of strategische functie om daarnaast andere panden onder te brengen bij gespecialiseerde partijen die beter zijn in zorg en onderhoud. Dat wil niet zeggen dat cultuurhistorische panden zomaar verkocht moeten worden en daarom moet gekozen worden voor verkoop tenzij en strikte voorwaarden. Zijn fractie vertrouwt erop dat met het beleid een stevige basis wordt gevormd voor de komende jaren.

De kaders zijn helder, de verantwoordelijkheden zijn goed belicht, de inrichting is toekomstgericht wat maakt dat het vastgoedbeleid goed is geborgd en bijdraagt aan een goed beheer van de stad; hamerstuk. Mevrouw De Lange vraagt of de gemeente vanwege een verandering in maatschappelijke doelstellingen de parkeergarages wil afstoten aangezien de heer Van Andel dit naar voren bracht. De heer Van Andel reageert dat hij dit als voorbeeld heeft genoemd omdat dit in meerdere gemeenten het geval is. Hij heeft niet van het college begrepen dat dit gaat gebeuren, maar het zou kunnen gebeuren. Wethouder Molengraaf bevestigt dat er op dit moment geen plannen zijn om de parkeergarages te verkopen. Deze worden goed gebruikt en leveren het één en ander op voor de gemeente. In de richting van D66 geeft zij aan dat het zowel om het verkopen van panden gaat omdat er geld nodig is en omdat panden niet meer nodig zijn. Er worden geen panden verkocht die de gemeente eigenlijk zou willen behouden vanwege de maatschappelijke functie, bijvoorbeeld de sporthallen, terwijl daar wel verlies op geleden wordt.

Parallelsessie B&A Nota Vastgoed, 13 november 2025

De voorzitter reageert in de richting van mevrouw Hamann dat resterende vragen nog gesteld kunnen worden. Het voorstel wordt als bespreekstuk geagendeerd in de raadsvergadering van 27 november a.s. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor de inbreng en sluit de vergadering. Toezeggingen: • Jaarlijks een geactualiseerde vastgoedlijst verstrekken als onderdeel van de P&C cyclus.

Parallelsessie B&A Nota Vastgoed, 13 november 2025