20250911 Verslag parallelsessie I&O vaccinatiegraad

Parallelsessie Informatie en Ontmoeting 11 september 2025 Vaccinatiegraad Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Griffie: Notulist: Raadsleden/ fractieassistenten: Stadsbelang: Democraten Gorinchem: PvdA: VVD: ChristenUnie/SGP: Gorcum Actief: D66: CDA: SP: Portefeuillehouder: Ambtelijke ondersteuning: Gasten:

de heer N. van Santen mevrouw E. van Bekhoven mevrouw J.M. Kiep-de Jongh mevrouw G. Metz mevrouw L. Pellikaan mevrouw E. de Munnik mevrouw T. van ‘t Westende de heer A. de Jong mevrouw E. Hamann --mevrouw J. van Oversteeg de heer P. van Andel mevrouw E. Dansen de heer T. den Braanker mevrouw L. Korten, regiomanager JongJGZ mevrouw J. Janssen, beleidsadviseur GGZ mevrouw C. Slijkerman, stafarts JongJGZ mevrouw W. Boeter, belangstellende

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Vaccinatiegraad Omdat de gemeente mede verantwoordelijk is voor de vaccinaties en de vaccinatiegraad daalt, is het belangrijk om de gemeenteraad van een update te voorzien en op een proactieve manier te betrekken. Wethouder Dansen geeft aan dat de vaccinatiegraad een belangrijk onderwerp is waarover nagedacht moet worden. Mevrouw Janssen verzorgt een presentatie. Zij is werkzaam als beleidsadviseur voor GGD Zuid-Holland-Zuid, afdeling Infectieziekenbestrijding. JongJGZ voert het rijksvaccinatieprogramma (RVP) uit. De inzet is gericht op het voorkomen van infectieziekten en in ieder geval de verspreiding daarvan te vermijden. Vaccineren wordt gestimuleerd. De GGD bekijkt samen met JongJGZ hoe een verhoging van de vaccinatiebereidheid bereikt kan worden. De toegang tot vaccinaties moet gelijk zijn voor iedereen. Het RVP richt zich op kinderen van 0 tot 18 jaar (vanaf de zwangerschap tot aan enkele herhaalvaccinaties). Het RVP is in de loop der jaren gewijzigd. De getoonde data van het RIVM hebben betrekking op het voorgaande jaar. Ouders moeten toestemming geven voor het uitwisselen van data met het RIVM wat leidt tot een groot deel aan anonieme vaccinaties waardoor geen goede vergelijking over de jaren gemaakt kan worden. Mevrouw Hamann verzoekt om nadere informatie omtrent anonieme vaccinaties.

Mevrouw Janssen verduidelijkt dat het kind niet anoniem is, een klein deel van de ouders wil niet dat deze gegevens worden gedeeld met het RIVM of er is geen toestemming

Parallelsessie I&O Vaccinatiegraad, 11 september 2025

verkregen (bijvoorbeeld vanwege het ontbreken van het toestemmingsformulier). Toestemming weigeren heeft vaak te maken met een gebrek aan vertrouwen in de verwerking van deze data. De daling van de vaccinatiegraad in Zuid-Holland-zuid volgt de landelijke trend. De vaccinatiegraad van zuigelingen bevindt zich onder de 90% en daarmee neemt de kans op uitbraken toe. Voor de vaccinatiegraad in de schoolleeftijd geldt voor 2024 dat deze licht gestegen lijkt, hoewel nog steeds onder de norm. De heer De Jong vraagt of er specifieke acties worden ondernomen. Mevrouw Janssen antwoordt dat de achterstand vermoedelijk in de coronatijd is ontstaan, maar dit kan niet met zekerheid geduid worden. Het aantal vaccinaties DKTP en BMR bij 2jarigen in de Regio is gedaald in de afgelopen vijf jaar. De heer Van Andel informeert of een vaccinatiegraad onder 90% als onwenselijk wordt aangemerkt. Mevrouw Janssen antwoordt bevestigend, voor mazelen is dit 95%. Mevrouw Van Oversteeg informeert naar de reden om de vaccinatie voor BMR eerder te geven. Mevrouw Slijkerman antwoordt dat onderzoek is gedaan naar de opbouw van immuniteit op het moment dat een vaccinatie wordt gegeven. Gebleken is dat de herhaling op 9-jarige leeftijd niet voldoende dekking geeft voor de tussenliggende periode.

Mevrouw Van ’t Westende vraagt of er ook een vergelijking kan worden gemaakt met gemeenten vergelijkbaar met Gorinchem. Mevrouw Janssen reageert dat vanwege het niet altijd verkrijgen van toestemming voor het delen van data Regio’s niet goed met elkaar vergeleken kunnen worden. Mevrouw Slijkerman vult aan dat de demografische gegevens niet worden meegenomen bij de vaccinatiegraad waardoor steden niet met elkaar vergeleken kunnen worden. Wethouder Dansen merkt op dat een aantal gemeenten te vergelijken is met Gorinchem en informeert of het mogelijk is om Gorinchem met Goes te vergelijken. Mevrouw Janssen antwoordt dat deze cijfers opgevraagd kunnen worden. Mevrouw Van Oversteeg vervolgt dat de vaccinatiegraad in Gorinchem schrikbarend laag is en vraagt of bekend is waardoor dit komt. Een aantal maanden geleden heeft zij gevraagd aan het college of het mogelijk is om de vaccinatiebereidheid te verhogen door bijvoorbeeld samen te werken met verloskundigenpraktijken. Mevrouw Janssen reageert dat de projectgroep heeft gekeken naar het verhogen van de vaccinatiegraad binnen de Regio. Afgelopen jaar lag de focus op zwangeren omdat de beslissing om deel te nemen aan het RVP al in de zwangerschap genomen wordt. Als een kind eenmaal geboren is, hebben ouders minder tijd om allerlei informatie te lezen over vaccineren.

Voor grote wijzigingen is budget nodig, maar dat is niet voor handen in de Regio en daarom is gekozen voor een samenwerking met verloskundigen. Er is helaas geen capaciteit om aanwezig te zijn tijdens het spreekuur. Als redenen voor het dalen van de vaccinatiebereidheid noemt zij mis- en desinformatie vaak via social media, dalend vertrouwen in overheid en wetenschap, geloofsovertuiging, visie op gezondheid. In wijken met een migratieachtergrond wordt vaak onderling informatie uitgewisseld waardoor soms hele groepen kiezen voor minder vaccineren.

Parallelsessie I&O Vaccinatiegraad, 11 september 2025

Wethouder Dansen merkt op dat de vaccinatiegraad in Marokko hoger is dan de vaccinatiegraad in Nederland. Mevrouw Janssen vervolgt dat zij bevolkingsgroepen niet wil framen, maar in Nederland wordt vaak anders gekozen door deze bevolkingsgroepen. De heer De Jong verzoekt om nadere duiding over het ontbreken van budget. Wethouder Dansen antwoordt dat gemeenteraden keuzes maken voor het inzetten van de budgetten uit de begroting van DG&J. Mevrouw Metz begrijpt dat in bepaalde wijken de vaccinatiegraad lager is omdat mensen elkaar beïnvloeden en vraagt of dit is omdat mensen de taal niet machtig zijn en het doel niet begrijpen. Mevrouw Janssen denkt dat het niet altijd aan taalachterstand ligt, maar eerder een gebrek aan vertrouwen in de overheid en des- en misinformatie. Er zijn altijd groepen die meer tijd nodig hebben om informatie te begrijpen en daarom is het soms goed om informatie in de wijk te geven in plaats van te verwijzen naar een website. Mevrouw De Munnik vraagt of er zicht is op de vaccinatiegraad onder nieuwkomers. Mevrouw Korten antwoordt dat Gorinchem een nieuwkomersspreekuur heeft waarbij de vaccinatiestatus vanuit het land van herkomst wordt gecheckt door een arts. Mevrouw Janssen vervolgt de presentatie met de vaccinatiegraad bij jongeren van 14 jaar. HPV wordt door veel ouders gezien als een vaccinatie voor seksueel overdraagbare aandoeningen.

Hoe dichterbij de vaccinatielocatie, hoe groter de kans dat de vaccinatie gehaald wordt. Hoe meer mensen gevaccineerd zijn, hoe meer mensen die zich niet kunnen vaccineren beschermd worden. Hiervoor zijn een actieplan en een menukaart voor gemeenten opgesteld. Bij jongeren wordt gekeken wat zij weten over een bepaalde vaccinatie en welke acties mogelijk zijn die bijdragen aan het verhogen van de vaccinatiebereidheid. Mevrouw Korten licht met betrekking tot de pilot fijnmazig vaccineren toe dat inmiddels enkele locaties zijn bezocht waar het zou kunnen plaatsvinden met een goede verspreiding over Gorinchem. Mevrouw Janssen vervolgt dat de groepsvaccinaties voor meningokokken in oktober en november plaatsvinden. Ouders ontvangen hiervoor een uitnodigingsbrief omdat zij degenen zijn die beslissen. Onderzoek toont aan dat via social media informeren en een artikel in de regionaal krant aanvullend kunnen werken. Mevrouw Metz vraagt of er wordt samengewerkt met scholen. Mevrouw Janssen antwoordt dat vaccineren onderwerp van gesprek is bij de jeugdverpleegkundige, maar dit onderwerp is gevoelig wat maakt dat weinig scholen ervoor voelen om daar een lesprogramma op te draaien. Mevrouw Korten vult aan dat het helpend is als het RIVM de uitnodiging aan de jongere richt.

De heer Van Andel begrijpt dat vaccineren op scholen moeilijk ligt, maar mensen komen wel naar het consultatiebureau voor medische onderzoeken. Mevrouw Janssen antwoordt dat de vaccinaties worden gegeven op het consultatiebureau. 90% van de ouders gaat naar het consultatiebureau. Dit is één van de redenen waarom de

Parallelsessie I&O Vaccinatiegraad, 11 september 2025

vaccinatiegraad onder zuigelingen en peuters hoger ligt. Als mensen naar een locatie moeten komen die zij niet kennen kan dat een obstakel zijn. Mevrouw Van ’t Westende informeert of het tijdstip van vaccineren bepalend is om wel of niet te gaan (bijvoorbeeld niet onder schooltijd/werktijd). Mevrouw Janssen antwoordt dat dit landelijk is uitgeprobeerd met wisselend succes. Het is vaak zo dat er geen personeel voor handen is voor avondopenstelling en daarnaast brengt dit extra kosten met zich mee. Mevrouw Slijkerman vult aan dat bij ’s avonds vaccineren in het geval van bijwerkingen de huisartsenpraktijk gesloten is waardoor in voorkomende gevallen naar de eerstehulppost gegaan moet worden. De voorkeur gaat daarom uit naar vaccineren overdag omdat dit medisch gezien het beste moment is. Mevrouw Janssen vervolgt dat Amsterdam meer budget heeft (landelijk is meer geld vrijgemaakt voor de vier grote steden) en daar is gebleken dat meer herhaalmomenten helpend zijn voor de opkomst, maar dit vergt dus meer budget. Mevrouw Van ’t Westende vraagt of nagedacht is over vaccineren op scholen onder schooltijd. Mevrouw Janssen antwoordt dat dit is bekeken als optie, maar het is ondoenlijk gebleken om scholen daarvoor bereid te vinden. Zij informeert of er zaken van de menukaart worden herkend. Mevrouw Boeter vraagt of de schoolcontactpersoon wordt gebruikt als intermediair.

Mevrouw Janssen antwoordt dat JongJGZ schoolambassadeurs heeft en schoolverpleegkundigen die voorlichting geven op scholen. Het vaccinatiemoment voor de groepsvaccinatie wordt daar bekend gemaakt. Na een grote mazelenuitbraak in Marokko deze zomer adviseerde het RIVM om mensen die op reis gaan naar Marokko goed te informeren waarna zij aanwezig is geweest op een Islamitische school in Dordrecht om informatie te gegeven. Voor dit soort activiteiten is eigenlijk nauwelijks tijd. Opschaling is wenselijk, maar dat ligt meestal niet binnen de mogelijkheden. De voorzitter meldt dat de informatie over vergelijkbare gemeenten nog nagestuurd wordt. Sluiting De voorzitter bedankt voor de presentatie en de inbreng en sluit de vergadering. Toezeggingen: Er zijn geen toezeggingen gedaan.

Parallelsessie I&O Vaccinatiegraad, 11 september 2025