20241204 verslag Parallelsessie B&A Ondernemersfonds

Parallelsessie Beraad en Advies, 4 december 2024 Ondernemersfonds Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Griffie: Notulist:

de heer J. Klein mevrouw E. van Bekhoven mevrouw R. Leeuwenburgh Vendrig

Raadsleden/ fractieassistenten: Stadsbelang: Democraten Gorinchem: PvdA: VVD: ChristenUnie/SGP: Gorcum Actief: D66: CDA: SP:

de heer D. van Veen de heer K. van Willigen de heer A. Koçak de heer N. van Santen de heer H. Heikens de heer B. Bahlmann de heer T. van der Meijden de heer J. van der Geest ---

Portefeuillehouder: Gast:

mevrouw A. Mager de heer E. van der Meijden, voorzitter IKG

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Ondernemersfonds Op initiatief van ondernemersvereniging IKG en met steun van Security 5 is een onderzoek uitgevoerd naar de haalbaarheid van een ondernemersfonds in Gorinchem. Een ondernemersfonds is een fonds voor en door ondernemers om gezamenlijke activiteiten te bekostigen, zowel gemeente breed als op bedrijventerreinen, in winkelgebieden en in stadscentra. De middelen uit het fonds zijn vrij besteedbaar en alle ondernemers dragen bij via een verplichte heffing via de onroerende zaakbelasting (OZB) over niet-woningen. Het ondernemersfonds heeft als doel de lokale economische structuur en het vestigingsklimaat te bevorderen en de regionale positie van ondernemers en maatschappelijke partijen te versterken. De middelen komen tot stand door een opslag van € 80 per € 100.000,- WOZ-waarde op het OZB-tarief voor niet-woningen. Wethouder Mager licht toe dat het ondernemersfonds op de agenda staat. Dat is een goede samenwerking tussen ondernemend Gorinchem en de gemeente. Er is een mooi proces doorlopen en onderzocht is wat de mogelijkheden voor een ondernemersfonds zijn. Er is ook ambtelijke ondersteuning geboden. Geconcludeerd is dat het een goed moment is om aan het eind van het jaar de raad toestemming te vragen om wat voor ligt uit te gaan voeren.

Omdat het een samenwerking is tussen de IKG en de gemeente wil zij graag de heer Van der Meijden, voorzitter van de IKG in de gelegenheid stellen om een toelichting te geven. Zij ziet uit naar de volgende stap waarvoor zij de gemeenteraad nodig heeft. De heer Van der Meijden bedankt voor de gelegenheid om hier het woord te voeren. Hij is voorzitter van de IKG die dit jaar 50 jaar bestaat. Hij staat hier ook namens Security 5 die in 1994 is opgericht door IKG, gemeente en politie voor de beveiliging van de bedrijventerreinen.

Parallelsessie B&A Ondernemersfonds, 4 december 2024

Een jaar geleden is gesproken over de wensen en behoeften inzake het bedrijfsleven en de bedrijventerreinen. Hij noemt de uitdagingen die op ondernemers afkomen. Dit vraagt om een collectieve aanpak. De grenzen van vrijblijvende samenwerking zijn voelbaar. IKG en Security5 wilden met de gemeente onderzoeken of een ondernemersfonds een mogelijkheid is om de uitdagingen het hoofd te bieden. Adviesbureau Blaauwberg heeft een en ander onderzocht en het resultaat hiervan is aan de raad kenbaar gemaakt. Conclusie was de oprichting van een ondernemersfonds verder voorbereiden. Volgens de wet is het oprichten hiervan voorbehouden aan de gemeente. Hij is blij dat het college hiervan de meerwaarde ziet. Hierdoor wordt ook invulling gegeven aan een motie die door de raad is aangenomen. Het ondernemersfonds wordt gevormd uit bijdragen alle vastgoed dat geen woonbestemming heeft. Dit betreft voor het overgrote deel uit vastgoed in de buitenstad, vooral op bedrijventerreinen. Zowel nieuwe als bestaande collectieven kunnen trekkingsrechten uitoefenen. Voor bestaande collectieven betekent dit dat de bijdrage aan het fonds in de plaats kan komen van bijdragen die thans al worden gedaan. Bovenal biedt het fonds mogelijkheden om stadsbrede uitdagingen beter en bestendiger op te pakken. Het raadsvoorstel van het college heeft hier oog voor. Er is ook een overgangstijd voor nodig.

Compliment aan het college voor de manier waarop een en ander is verwoord. Met het fonds kunnen gemeente en ondernemers gelijkwaardiger optrekken. De gemeente krijgt er goed georganiseerde partners bij. De grondslag is bekend en is vergelijkbaar met andere omliggende gemeenten. De gemiddelde bijdrage bedraagt ca. € 536,00 per object, te verdelen in een eigenaars- en gebruikersdeel in de verhouding 55-45. Het overgrote deel van de bijdrage, ongeveer € 700.000, wordt ingebracht door ondernemers in de buitenstad. Met de binnenstad is afgesproken dat de bestaande BIZ afspraken worden gerespecteerd. De ondernemers daar hebben recht op restitutie van die bijdrage. Hiermee wordt geborgd dat iedereen bijdraagt en dat free riding wordt voorkomen. Vooral voor bedrijven op Papland en Oost II is het ondernemersfonds zeer welkom omdat zij al bijdragen aan Security5. Zij gaan er hierdoor zelfs op vooruit. Als de raad met het voorstel heeft ingestemd kan men echt van start. Dan kan de stichting opgericht worden en kunnen bestuurders aangezocht worden en kunnen praktische zaken geregeld worden. Het IKG wil graag het voortouw nemen. Alle geledingen van bedrijven tot maatschappelijke organisaties zullen hierbij betrokken worden. Het IKG zal zich inspannen om van het fonds een succes te maken. Het gaat om gemeenschapsgeld.

Men ziet veel kansen om een boost te geven aan de Gorinchemse ondernemers en het vestigingsklimaat. Het IKG zal de raad zeer erkentelijk zijn als de raad met het voorstel instemt. De voorzitter bedankt de heer Van der Meijden en geeft gelegenheid voor korte verduidelijkingsvragen. De heer Koçak bedankt voor het betoog en vraagt wat bedoeld wordt met het trekkingsrecht. De heer Van der Meijden licht toe dat een ondernemersfonds werkt met trekkingsrechten. Alle bedrijven dragen bij op basis van de waarde van hun vastgoed maar collectief kan een beroep gedaan worden op het fonds ten behoeve van een collectieve besteding. De voorzitter geeft de aanwezigen gelegenheid om te reageren op het raadsvoorstel. De heer Van Santen vindt het fijn dat het ondernemersfonds concreet gaat worden. Hij noemt bereikbaarheid, onderwijs, arbeidsmarkt. Het is fijn dat gekeken is naar samenwerking met de BIZ en naar de lange termijn. Het is goed dat het om het hele gebied gaat. Hij ziet alleen maar voordelen. Hij heeft nog wel vragen. De gemeente ziet 2025 als opstartjaar en zal daarna overwegen mee te participeren. Hij vraagt aandacht voor samen uit, samen thuis. Hij vraagt hoe dit signaal gezien moet worden. Moet dit niet zo snel mogelijk ingezet worden? Een vraag aan de collega’s. Er is in Gorinchem citymarketing en binnenstadsmanagement en een ondernemersfonds.

Hoe is de samenhang? De stichting moet ook nog vorm krijgen. Verder lof voor het initiatief.

Parallelsessie B&A Ondernemersfonds, 4 december 2024

De heer Van Willigen zegt dat hij graag een reactie van de wethouder wil horen. De heer Van der Meijden (IKG) antwoordt dat hij gaat voor een integrale benadering. Zorgen dat de versnippering het hoofd geboden wordt met de instelling van het fonds. Alle ondernemers nemen dan verplicht deel. In het opstartjaar wordt gekeken hoe de samenwerking integraler gemaakt kan worden met alle andere partijen. De heer Van der Meijden (D66) zegt dat zijn fractie denkt dat het ondernemersfonds een goede kans biedt om de organisatie te gaan verstevigen. Het college heeft hem echter nog niet overtuigd. Hij heeft enkele aandachtspunten. De bijdrage van de VVD valt hem wat tegen. De verplichting om bij te dragen is fors. De heer Van Santen zegt dat de discussie over wel of niet een ondernemersfonds al is gevoerd in de raad. Er was een breed draagvlak voor. Het voorstel nu gaat over de financiële vormgeving ervan. De heer Van der Meijden (D66) zegt dit onzin te vinden. Er ligt een raadsbesluit voor om in te stemmen met het fonds. Natuurlijk gaat het ook over de vraag of wij dat willen. De heer Van Santen wijst op de motie die is aangenomen en over het democratische proces dat gevolgd is. De heer Van der Meijden (D66) zegt dat er een raadsbesluit voorligt om een ondernemersfonds in te stellen. Het gaat ook om de vraag of we dat willen.

De heer Van Willigen vraagt of de vraag van de heer Van der Meijden is of de gemeente in de positie is om alle ondernemers verplicht te laten meedoen in het ondernemersfonds. De heer Van der Meijden (D66) heeft die vraag niet gesteld maar hij heeft gezegd dat het wel fors is om dit als een plicht op te leggen. Als je dat doet moet je daar goed over nadenken. Zijn fractie is nog niet overtuigd dat het op deze manier moet. Hij schetst de dilemma’s. In het voorstel staat dat er uitgebreide participatie is geweest maar hij heeft enkele partijen gesproken en dat is niet overal het geval geweest. De winkeliersvereniging van het Piazza centrum is wel geïnformeerd maar is nog niet overtuigd van de wenselijkheid van het fonds. Winkelcentrum Hoog Dalem is helemaal nog niet geïnformeerd. Graag een reflectie van de wethouder hierop. Er moet draagvlak zijn. Is er voldoende draagvlak? Met betrekking tot de trekkingsrechten wordt aangegeven dat er drie categorieën zijn. In andere gemeenten zijn dat er veel meer. Hoe is het college tot die selectie gekomen en waarom is er wel een trekkingsrecht voor sport en niet voor cultuur of buurthuizen? Verder vraagt hij naar het beleid in dit kader met betrekking tot openbaar groen en veiligheid en wat wordt bij het ondernemersfonds gelegd? Ook graag een reactie op de vraag van de heer Van Santen.

Is het niet een beetje hypocriet om pas na 2025 te besluiten over deelname? De heer Van Veen heeft een vraag over de drie clusters, binnenstad, sport en buitengebied. In het buitengebied zitten verschillende bedrijven. Is het niet verstandig het buitengebied te verdelen in twee clusters? De heer Van der Geest zegt dat hij volmondig ja zegt tegen het voorstel inzake een ondernemersfonds. Er is door diverse ondernemers lang aan gewerkt en het is een noodzakelijke ontwikkeling om de uitdagingen van de toekomst aan te kunnen. Hetzelfde is te zien bij de overheid en het onderwijs. Die drie werken ook goed samen. Het helpt ook het probleem van de free riders op te lossen. Er is nog wel één grote free rider volgend jaar en dat is de gemeente. Het gaat om € 61.000. Hij hoort ook brede steun en gaat er vanuit dat de gemeente volgend jaar ook mee kan doen. Het is goed dat er met de BIZ ook een oplossing is gevonden. Hetzelfde geldt voor de sport. Het is wat vroeg voor een stemming;

Parallelsessie B&A Ondernemersfonds, 4 december 2024

als de wethouder toezegt dat ze die € 61.000 gaat regelen is hij erg positief. Hij bedankt alle vrijwilligers die dit mogelijk hebben gemaakt. De heer Van Willigen vindt ook dat de gemeente vanaf het begin erbij betrokken moet zijn en zijn aandeel moet leveren, ook ten aanzien van de € 61.000. De heer Van der Geest heeft het standpunt van Democraten Gorinchem vertaald. De heer Heikens zegt dat zijn fractie het voorstel steunt maar hij heeft nog enkele vragen. Wat is het draagvlak onder de ondernemers? In het buitengebied van Gorinchem bevinden zich ook ondernemers. Zijn die opgenomen in de communicatie en zijn zij geen lid van IKG en Security5? Kunnen ondernemingen die niet gevestigd zijn op bedrijventerreinen, in winkelgebieden en stadscentra worden vrijgesteld van deze OZB-verhoging? Denk hierbij aan de agrarische ondernemingen waar een aanzienlijke WOZ-waarde zorgt voor een kostprijsverhoging. Desgevraagd zegt hij dat het om ongeveer 10 agrarische bedrijven gaat. De verdeling van het budget is over drie trekkingsgebieden vastgesteld. Hoe flexibel is die verdeling in de toekomst? De heer Van der Meijden (D66) vraagt of het dan alleen over de totale verdeling tussen die drie gaat of zou de CU/SGP ook willen kijken naar differentiëren daarbinnen? De heer Heikens moet het antwoord hierop even schuldig blijven.

De heer Van Willigen vindt het interessante vragen maar hij denkt dat die aan het ondernemersfonds overgelaten moeten worden. Er moet niet op detail gestuurd worden door de gemeente. De heer Heikens zegt dat het ondernemersfonds hierover na kan denken maar het zijn overwegingen van zijn fractie. Ook vraagt bij met betrekking tot BIZ hoe effectief het compensatiemechanisme is. Zijn er al praktijkvoorbeelden van in andere gemeenten? Hoe wordt na 2029 bepaald of het fonds een succes is? De heer Koçak zegt dat zijn fractie het een goed voorstel vindt. Hij heeft wel aandachtspunten. Hij verwacht dat het ondernemersfonds zich ook positioneert en de sleutel is het draagvlak. Daar zal in geïnvesteerd moeten worden. Gezien de bezuinigingen in andere domeinen begrijpt hij de terughoudendheid. Het draagvlak is de sleutel. Hij hoopt dat het ondernemersfonds over vier jaar niet meer afhankelijk is van de gemeente. De heer Van der Meijden (D66) denkt dat de heer Koçak met name doelt op maatschappelijke organisaties die getroffen worden door bezuinigingen van de gemeente. Is de heer Koçak er voorstander van dat zij minder bijdragen aan het ondernemersfonds, dus meer differentiatie? De heer Koçak zegt het hiermee eens te zijn. De heer Van der Geest vraagt wat de heer Koçak bedoelt met dat hij hoopt dat het ondernemersfonds over vier jaar niet meer afhankelijk is van de gemeente.

De heer Koçak vraagt wat de gemeente gaat bijdragen. De heer Van der Geest neemt aan dat de gemeente eigenlijk niets bijdraagt. Het geld wordt geïncasseerd via de aanslag en wordt 1 op 1 doorgegeven. De heer Van der Meijden (D66) zegt dat de gemeente ook over het eigen vastgoedgedeelte een bijdrage aan ondernemersfonds doet. Dat is die € 61.000 per jaar. De heer Koçak merkt op dat hij misschien andere bewoordingen had moeten kiezen.

Parallelsessie B&A Ondernemersfonds, 4 december 2024

De heer Van Willigen vraagt of de heer Koçak vindt dat bijvoorbeeld buurthuizen niet mee zouden moeten doen. De heer Koçak denkt dat zij wat minder zouden kunnen bijdragen. De heer Van Willigen merkt op dat als er een onderscheid gemaakt wordt, de gemeente de verhoudingen al schuin trekt. De heer Koçak merkt op dat een sportvereniging een heel ander doel heeft dan een onderneming. De heer Van Santen zegt dat het ook om veiligheid, duurzaamheid en uitstraling gaat. Iedereen draagt daaraan bij. Laten we iedereen laten meedoen. Aan de slag ermee. Het is wel goed om een evaluatie te houden. De heer Bahlmann zegt dat Gorcum Actief altijd pleit voor een goed vestigingsklimaat. Het initiatief voor een ondernemersfonds is een grote stap in de goede richting. Het is goed dat er aandacht is voor onderwijs, arbeidsmarkt en andere initiatieven en de non profit sector. Kan de wethouder de zorg wegnemen dat maatschappelijke en culturele instellingen niet de dupe worden van de extra aanslag. Hij juicht het initiatief toe. Het kan een hamerstuk zijn. De heer Van Veen vindt het ondernemersfonds goed voor het vestigingsklimaat. Het is een prima initiatief. De voorzitter geeft de wethouder en de heer Van der Meijden van het IKG gelegenheid voor het beantwoorden van de vragen. Wethouder Mager is blij te horen dat veel fracties het ondernemersfonds een warm hart toedragen.

Er zijn nog wel wat punten van aandacht. Het integraal werken en integrale benadering, Gorinchem breed, zeker. Het is van en voor Gorinchem. Ook citymarketing kan er een rol in hebben. Het vestigingsklimaat is belangrijk voor de ondernemers. De verplichte bijdrage: de manier waarop IKG vorm heeft gegeven aan de participatie was zeer bijzonder. Daar waar je participeert zijn er ook altijd mensen die zich onvoldoende gehoord voelen. Bij diverse bijeenkomsten waren veel mensen aanwezig en er zijn ook veel 1 op 1 gesprekken geweest. Alle bedrijven zijn benaderd. Het merendeel vond het een goed idee en heeft er vertrouwen in. Er is een behoorlijk draagvlak en het blijven werken aan het draagvlak is ook belangrijk. Het moet onderhouden worden. De heer Van der Meijden (D66) vraagt of het college of de IKG nog kan kijken of voor de raadsvergadering nog gesprekken gevoerd kunnen worden met organisaties die hij heeft genoemd. Het zijn twee grote winkelcentra en verenigingen in Gorinchem. Graag ook een terugkoppeling. Wethouder Mager begrijpt dit en zal dit meenemen. Er is regelmatig contact met de winkeliersverenigingen. De heer Van Santen hoort dat citymarketing ingezet zal worden. Hij kan zich voorstellen dat gezien de ontwikkeling van Groote Haar wat meer ingezet zal worden op de buitengebieden.

Wethouder Mager zegt dat als de raad instemt met het voorstel het verder uitgewerkt zal worden in een convenant. De trekkingsrechten zijn geen uitputtende opsomming. Er kunnen wel twintig verschillende onderwerpen genoemd worden. Er is bescheiden begonnen met drie. Als het bestuur is geïnstalleerd kunnen er nog meer worden toegevoegd. De heer Van der Meijden (IKG) zegt dat het uitgebreid is onderzocht hoe het fonds in beginsel het beste kan worden ingericht. Geconcludeerd is dat Gorinchem veel belang heeft bij een groot stadsbreed deel van een fonds. Daarnaast is de binnenstad als apart

Parallelsessie B&A Ondernemersfonds, 4 december 2024

trekkingsgebied aangegeven omdat er nu eenmaal een BIZ is. Als de BIZ is afgelopen kan dit in fondsverband doorgezet worden. Vandaar een trekkingsrecht voor de binnenstad. Op basis van gesprekken is geconstateerd dat het voor de sport interessant is om een eigen trekkingsrecht te hebben. Daarmee is niet gezegd dat er niet gedifferentieerd kan worden in het grote stadsdeel. Het is wel erg makkelijk dat er nu al collectief geacteerd kan worden. De heer Van der Meijden (D66) vraagt of het stichtingsbestuur later zelf kan kiezen voor meer categorieën. De heer Van der Meijden (IKG) bevestigt dit. Hij merkt op dat differentiatie niet mogelijk is want iedereen betaalt op basis van de vastgoedwaarde. Iedereen die inbrengt kan zijn inbreng er ook weer uithalen. Wethouder Mager zegt dat vertrouwen een belangrijke zaak is. Er zal zeker goed gepraat worden met winkelcentra en met BIZ. Over de bijdrage van de gemeente en buurtcentra zegt zij dat buurtcentra voor een groot deel eigendom van de gemeente zijn. Dat betaalt de gemeente dus. Van diverse partijen heeft zij gehoord over de gemeente die zelfs free rider is genoemd. De heer Van Willigen merkt op dat de gemeente dan de 55% betaalt; de gebruiker moet dan 45% betalen. Wethouder Mager zegt dat hier aandacht voor is. De reden dat de gemeente het komende jaar niet mee zou doen is omdat het niet begroot is.

De begroting is overigens aan de gemeenteraad. Overigens is het met de IKG besproken. Het wordt een opstartjaar maar zij begrijpt de oproep en het appel op samen uit samen thuis. Zij moet het wel even uitzoeken en komt erop terug. De heer Van der Geest zegt dat hij een amendement wil maken en stelt voor dit samen met het college te bekijken. Wethouder Mager vindt dat een goed idee. De heer Van Santen merkt op dat er nog meer fracties zijn die hier voorstander van zijn en stelt voor dit samen te bekijken. De heer Koçak begrijpt dat het gaat om € 60.000 per jaar voor het faciliteren vanuit de gemeente. Wethouder Mager zegt dat het ligt aan de trekkingsrechten. Het is een collectief beginsel. De stichting bepaalt waar het geld aan uitgegeven wordt. De heer Heikens vraagt aandacht voor de agrarische ondernemingen. Zij moeten flink bijdragen en wat is het nut voor hen? De heer Van der Meijden (IKG) zegt dat zij samen een goede besteding kunnen bedenken voor een collectief trekkingsrecht. Datgene wat zij inbrengen kunnen zij er ook uit halen. Wethouder Mager vindt het tussentijds meten, evalueren en delen een goed punt. Dat is eerder ook besproken. De raad zal hierin meegenomen worden. Nagegaan zal worden wat een geschikt moment is. De voorzitter heeft twee toezeggingen genoteerd: Er wordt contact opgenomen met winkelcentra: Piazza, Hoog Dalem, Wilhelminalaan, Wiardi Beckmanplein.

Er zal ook teruggekoppeld worden naar de raad. Er zal ook een evaluatiemoment plaatsvinden.

Parallelsessie B&A Ondernemersfonds, 4 december 2024

Daarnaast zal er overleg plaatsvinden over een amendement inzake de gemeentelijke bijdrage aan het fonds. De heer Van der Meijden (D66) vraagt agendering van het hele voorstel als bespreekstuk. De heer Koçak sluit zich hierbij aan. De voorzitter stelt vast dat het voorstel geagendeerd zal worden als bespreekstuk. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering. Afspraken: • Er wordt contact opgenomen met winkelcentra: Piazza, Hoog Dalem, Wilhelminalaan, Wiardi Beckmanplein. Er zal ook teruggekoppeld worden naar de raad. • Er zal ook een evaluatiemoment plaatsvinden.

Parallelsessie B&A Ondernemersfonds, 4 december 2024