20241121 Verslag Parallelsessie B&A Beheerplan Wegen

Parallelsessie Beraad en Advies 21 november 2024 Beheerplan Wegen Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Griffie: Notulist: Raadsleden/ fractieassistenten: Stadsbelang: Democraten Gorinchem: PvdA: VVD: ChristenUnie/SGP:

de heer K. van Willigen mevrouw J. den Uyl mevrouw J.M. Kiep-de Jongh

Gorcum Actief: D66: CDA: SP:

de heer D. van Veen de heer P. Schefferlie de heer A. Koçak mevrouw M. Veldheer de heer H. Heikens de heer M. de Pagter mevrouw E. Hamann de heer I. Tekir mevrouw S. de Lange de heer A. van Houwelingen

Portefeuillehouder: Ambtelijke ondersteuning:

de heer F. Polatli de heer N. Vos

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Beheerplan Wegen Op 23 mei dit jaar bent u via een I&O sessie geïnformeerd over het gemeentelijk wegbeheer en de opgave aan onderhoud en vervanging van de wegen, straten en fietspaden. Dit was vooruitlopend op de behandeling van de Perspectiefnota 2025, waarin de financiële dekking voor het wegbeheer is opgenomen. Inmiddels is het zogenoemde Beleids- en beheerplan wegen gereed ter vaststelling door uw raad. Wethouder Polatli zal zo dadelijk een korte toelichting geven op de stand van zaken en het beheerplan, waarna u in de mogelijkheid bent om vragen te stellen. Wethouder Polatli geeft aan dat Team Stadsbeheer en Adviesbureau Antea het beleids- en beheerplan wegen 2025-2029 hebben opgesteld. In dit plan staat hoe de wegen er nu aan toe zijn, welke werkzaamheden eraan komen en hoeveel budget daarvoor nodig is. Het beheerplan biedt een kader om planmatig en integraal aan de slag te gaan. Het college wil met dit beheerplan ervoor zorgen dat de wegen op het kwaliteitsniveau basis komen en blijven. Dit houdt in geen opsmuk maar wel veilige en goed begaanbare wegen waar iedereen prettig gebruik van kan maken. Het benodigde budget is via de PPN aangevraagd en opgenomen in de begroting die op 7 november is vastgesteld.

Ondertussen worden de plannen op elkaar afgestemd zodat er een integrale aanpak gerealiseerd kan worden met de andere projecten die in de stad spelen. Voorts wordt gekeken naar kansen om de omgeving klimaatbestendig in te richten in afstemming met partners in de stad. Concreet betekent dit dat er de komende jaren volop gewerkt wordt in de stad. Hij noemt de vernieuwing van het asfalt op de rijbanen en fietsstroken van Flank, Glacis, Bachlaan, Van Andel Spruytlaan, Griendweg, Laagdalemseweg en Dalemse Zeiving. De Haarweg wordt op sommige plekken structureel verbeterd. Binnen de Vesting wordt gewerkt aan Varkenmarkt, Schuttersveld en de paden op de vestingwal. In 2026 verschuift de focus naar de woonwijken met als grote

Parallelsessie B&A Beheerplan Wegen, 21 november 2024

klus de Prinsessenwijk in de Haarwijk waar volgend jaar het ontwerp- en participatieproces wordt gestart. Met de vaststelling van het beheerplan wordt een belangrijke stap gezet richting veilig en goed onderhouden wegen. De voorzitter meldt dat het raadsvoorstel in afstemming met de agendacommissie wordt behandeld in de raadsvergadering van 28 november a.s. Mevrouw De Lange refereert aan de aansprakelijkheidstelling van de gemeente in het geval de wegverharding niet aan de eisen voldoet en vraagt in hoeverre in kaart is gebracht op welke plekken daar op dit moment sprake van is. De voorzitter merkt op dat de B&A sessie is bedoeld voor de politieke beschouwing. Technische vragen kunnen wel schriftelijk ingediend worden. De heer Koçak spreekt zijn complimenten uit voor het zorgvuldige onderzoek dat is gedaan. Zijn fractie is blij dat er al is begonnen met de gefaseerde uitvoering waar al zo lang op wordt gewacht. Er wordt op vertrouwd dat het in de loop van de tijd goed komt met de stad want de wegen zijn het visitekaartje en daarom is het belangrijk om het onderhoud zo spoedig mogelijk te doen. Hij is benieuwd of het college de aanbevelingen en acties van Antea gaat overnemen en wat dit concreet betekent. Afsluitend merkt hij het stuk als hamerstuk aan. De heer Tekir bedankt voor het vele werk dat is verricht.

Het is overduidelijk dat dit een urgente kwestie is voor de komende jaren. In 2021 kwamen er 350 meldingen binnen over misstanden in de openbare ruimte. In het eerste half jaar van 2024 zijn al 400 meldingen binnengekomen en daarom moet vaart gemaakt worden. Zijn fractie steunt het college in de te zetten stappen. Het valt op dat er geen duidelijke prioritering is. Asfaltwegen, verschillende straten, fietspaden en trottoirs worden genoemd. Wat zijn fractie betreft komt naast een plus voor de Vesting een plus voor de aanpak en renovatie van fietspaden om de fietsveiligheid te verbeteren. Hij is benieuwd hoe het college dit ziet en geeft aan dat hij bereid is om hiervoor een motie in te dienen. De heer De Pagter begrijpt dat er een plus wordt gewenst en informeert naar de aanleiding. Het college geeft aan dat basisniveau in principe voldoende is en plus of A voor de Vesting. Hij is benieuwd naar het verschil tussen de hoge kwaliteit en de basiskwaliteit voor de fietspaden. De heer Tekir begrijpt dat bij pluskwaliteit fietspaden veel sneller en adequater aangepakt worden om deze ook op een hoog niveau te houden, maar hij hoort graag van het college of dit juist is. De urgentie blijkt niet alleen uit de foto’s, maar ook als je door de stad fietst.

Hij zou graag zien dat Gorinchem meer een fietsstad wordt en daarvoor moet dit soort keuzes gemaakt worden voor de verbetering van de fietsveiligheid en het fietscomfort. Hij hoopt dat de ChristenUnie/SGP dat eens is met zijn fractie. De heer Koçak kan zich vinden in prioriteit voor de fietspaden. In het vastgestelde fietsplan zijn ook prioriteiten genoemd. Hij informeert hoe dit zich met elkaar verhoudt. De heer Tekir verduidelijkt dat uit het feit dat de top 10 van fietsknelpunten is teruggebracht naar een top 7 en dat een aantal van deze knelpunten niet opgepakt wordt duidelijk maakt dat in dit beleidsplan het belang van fietsveiligheid wordt onderstreept. De heer De Pagter is benieuwd naar het antwoord van het college of hoog niveau of basisniveau voor fietspaden iets doet voor de veiligheid en het comfort en wat dit eventueel zou kosten aangezien bij hoge kwaliteit op kapitaalvernietiging wordt gewezen. De heer Tekir vervolgt dat het een beleidsstuk is dat tegelijkertijd conclusies en aanbevelingen bevat. Eén van de aanbevelingen is dat er met gezwinde spoed een

Parallelsessie B&A Beheerplan Wegen, 21 november 2024

databeheerder aangesteld zou moeten worden om de wegen goed te kunnen monitoren. Hij informeert of deze aanbeveling wordt opgevolgd en of de financiële gevolgen daarvan zijn verwerkt in het stuk. Mevrouw Hamann complimenteert het college met de voortvarendheid waarmee deze knellende situatie wordt aangepakt. Het gaat om een onderhoudsachterstand van tien jaar, sommige wegen zakken weg en er zijn barsten ontstaan. Haar fractie is blij met het beheerplan en zou daar ook graag een uitvoeringsagenda aan te koppelen. Voorts zou zij graag spreken over de prioritering. De heer Koçak vraagt wat wordt bedoeld met het koppelen van een uitvoeringsagenda. Mevrouw Hamann vervolgt dat vrij concreet wordt aangegeven wat er wordt gedaan, maar dit moet wel praktisch uitvoerbaar zijn en er moet mankracht beschikbaar zijn waardoor zij allerlei moeilijkheden voorziet. Bij de begrotingsvergadering is het budget veiliggesteld dus er kan aan de slag gegaan worden. Ook haar fractie vindt dat de Vesting en de Vestingwerken prioriteit mogen krijgen. Ook binnen de Vesting zou zij graag het onderhoudsniveau hoog houden. Het plan voor de omgeving van Kweeklust wordt afgewacht. Zij roept op bij de werkzaamheden rekening te houden met klimaatadaptatie. Hiervoor is geen apart budget en daarom stelt zij voor dit stukje bij beetje mee te nemen en uit te rollen over de stad.

Ook toegankelijkheid, mensen met een rollator of scootmobiel moeten goed van A naar B kunnen komen, is een punt van aandacht. Zij vraagt om speciale aandacht voor de gevaarlijke fietspaden langs Nieuwe Hoven. Deze moeten steeds aangepakt worden want de wortels van de platanen drukken de fietspaden omhoog. Het probleem daar is groter dan alleen het fietspad en dit kan wellicht bij de herinrichting, die al op de agenda staat, meegenomen worden. Zij roept op goed te communiceren over de werkzaamheden. Gele borden zijn een belangrijke aanwijzing voor het kiezen van een andere route en het voorkomen van ergernissen. Voorts kan in de krant over de werkzaamheden gecommuniceerd worden. De heer Schefferlie sluit zich aan bij deze bijdrage, maar informeert of mevrouw Hamann bekend is wat het jaarlijks kost om de Vesting op een hoog onderhoudsniveau te brengen (€ 387.000). Wellicht is het een idee om wat selectief te zijn voor delen die wel en niet in het oog springen. Mevrouw Hamann is persoonlijk van mening dat de binnenstad er niet zo beroerd bij ligt. De heer Schefferlie wilde enkel aandacht vragen voor de jaarlijkse kosten en daarom wees hij op onderscheid maken tussen beeldbepalende delen en andere delen. Mevrouw Hamann pleit vanwege de beperkte middelen juist voor het zo veel mogelijk koppelen van beleidsterreinen omdat dit vaak scheelt in de kosten.

Selectief is misschien een goede oplossing. De heer Van Veen bedankt het college en de ambtenaren voor de totstandkoming van het beheerplan wegen, een plan dat met zorgvuldigheid is samengesteld. Het is al een tijdje bekend dat de wegen aan onderhoud toe zijn. Bij de PPN is dekking gevonden. Eén van de aanbevelingen is het in dienst nemen van een databeheerder, maar uit de I&O sessie maakte hij op dat het dataverkeer op orde is. Hij verzoekt om verduidelijking. Hij sluit zich aan bij de vraag over de prioritering. Het voorstel is wat zijn fractie betreft een hamerstuk. Mevrouw Veldheer sluit zich aan bij de complimenten. Het is belangrijk voor Gorinchem om het één en ander te repareren en renoveren. Ook voor haar fractie is het een hamerstuk waarbij wel opgemerkt wordt dat duurzaamheid en fietsveiligheid van groot belang zijn binnen de beschikbare middelen. Aangezien Het Gilde binnenkort de deuren opent verzoekt zij om prioriteit voor de scholencampus.

Parallelsessie B&A Beheerplan Wegen, 21 november 2024

De heer Van Houwelingen opteert eveneens voor een hamerstuk hoewel hij wel geprikkeld wordt door de vragen over het onderhoudsniveau voor de fietspaden. Hij is verbaasd dat het databeheer bij een externe partij belegd wordt. Als na een aantal jaren wordt besloten om voor een andere partij te kiezen gaat de data verloren en dat zou kapitaalvernietiging zijn. Hij pleit ervoor het databeheer te integreren in een eigen systeem. De heer Schefferlie refereert aan de vervangingsbudgetten, laag en basis verschillen niet veel van elkaar, maar hoog betekent een enorme toename. In het kader van participatie geeft hij het college mee speelruimte te houden voor maatwerk. Voor de Vesting herhaalt hij de suggestie om dit selectief toe te passen voor beeldbepalende plekken. Fietspaden vormen een dilemma. Bij de algemene beschouwingen heeft zijn fractie gepleit om de prioritering beet te pakken. Een hoog niveau verhoogt de aantrekkelijkheid, de veiligheid en het gebruik. Hij is geïnteresseerd in het idee van D66 naast het kijken hoe de kwaliteit per fietspad zich verhoudt tot het geheel dat opgepakt moet worden. In de sessie over de Integrale Samenlevingsvisie werd door het Gehandicaptenplatform gepleit om niet alleen dingen te zeggen, maar ook te doen omdat de realisatie van zaken voor mensen met een beperking toch vaak te wensen overlaat.

Mevrouw De Lange geeft aan dat de heer Schefferlie haar technische vraag heeft verwoord in een politieke vraag waar zij zich graag bij aansluit omdat in het stuk van Antea vaak wordt gesproken over het prioriteren van fietspaden (comfort en veiligheid). In de planning die zojuist werd besproken ging het over asfaltverharding. Zij informeert waar de andere fietspaden, bijvoorbeeld op de Dominee G.H. Kerstenlaan en de Spijksesteeg, terugkomen in de planning omdat deze fietspaden niet voldoen aan het gewenste basisniveau. De heer De Pagter sluit zich aan bij de woorden over de degelijkheid en de presentatie van het plan. Hij is benieuwd naar het antwoord op de vraag over het kwaliteitsniveau en wat dit daadwerkelijk doet met de veiligheid. Wethouder Polatli antwoordt dat de kosten voor de aanbevelingen en zaken die intern opgelost worden zijn opgenomen in de PPN. Twee werkvoorbereiders, een projectleider en een toezichthouder, dit betreft een interne verschuiving. De heer Tekir merkt op dat de vraag specifiek over de databeheerder ging. In het rapport wordt geconcludeerd dat de monitoring van wegen niet op orde is. Wethouder Polatli vervolgt dat de databeheerder al is aangesteld. De heer Van Houwelingen informeert of dit een interne of externe aanstelling betreft. Wethouder Polatli antwoordt dat het een ambtenaar van de gemeente is.

De projecten die hij in de inleiding noemde zijn zaken voor 2025. Voor de planning van de volgende jaren wordt gekeken naar het koppelen van werkzaamheden waarbij ook klimaatadaptatie en duurzaamheid meegenomen worden. Bij niveau basis zijn fietspaden veilig en begaanbaar, het verschil zit hem vooral in het aanzien en de uitstraling. Het fietspad Nieuwe Hoven wordt gekoppeld aan het project daar. De heer Tekir merkt op dat wethouder Rijsdijk tien jaar geleden ook met een plan kwam om de aanpak van fietsknelpunten te koppelen aan andere projecten. De aanpak van fietspaden was volgend op andere projecten, maar hier is niet veel van terechtgekomen. Hij hoort nu opnieuw dat de aanpak van fietspaden wordt gekoppeld aan andere projecten, dat stelt hem niet heel erg gerust. Wethouder Polatli vervolgt dat bij Nieuwe Hoven veel meer gaat gebeuren. Het geldt niet voor al het andere, riolering die vernieuwd moet worden of het leggen van glasvezel. Als er efficiënt gewerkt wordt, dan lukt het met de genoemde bedragen.

Parallelsessie B&A Beheerplan Wegen, 21 november 2024

De heer Tekir begrijpt dat de planning na 2025 nog niet bekend is en daarom is het helpend als er een prioritering wordt afgesproken. In de Vesting gaat het ook echt om kwaliteitsverbetering. Zijn fractie pleit ervoor dit ook voor de aanpak van fietspaden te realiseren. Mevrouw Hamann merkt op dat fietspaden een prioritering hebben in het coalitieakkoord en het collegeprogramma. Mevrouw De Lange wijst op de databeheerder die is aangesteld en vraagt zich af hoe het zit met de monitoring en of het niet alleen gaat om het veilig maken maar ook veilig houden van fietspaden. Wethouder Polatli antwoordt dat voor wegen, fietspaden en voetpaden veiligheid de prioriteit heeft. De planning is voor 2025 en 2026. De heer Tekir is van mening dat wanneer het enkel om veiligheid gaat daar geen beleidsstuk voor nodig is. Veiligheid is een wettelijke basis waaraan voldaan moet worden. Hij stelt voor echte keuzes te maken en prioriteiten te stellen. De heer Van Houwelingen weet niet of het spraakverwarring is; de wethouder zegt veiligheid heeft de prioriteit, D66 doelt waarschijnlijk op volgordelijkheid. De heer Tekir verduidelijkt dat hij doelt op volgordelijkheid (de prioritering). Op pagina 10 van het rapport staat dat 5% van het areaal uit fietspaden bestaat, hoofdwegen 48%. Zijn fractie vindt het een verkenning waard om die 5% omhoog te brengen in de prioritering.

Het kwaliteitsaspect zit in de basis dan wel pluscategorisering waarmee je de aanpak van fietspaden een impuls geeft. Dit draagt niet alleen bij aan de fietsveiligheid, maar ook aan het fietscomfort, de aantrekkelijkheid van fietspaden en het stimuleren van fietsen. De heer Van Houwelingen dacht aan het uitvoeren van nieuwe conditiemetingen en die vervolgens prioriteit geven, maar het is duidelijk nu. De heer Tekir vervolgt dat deze prioritering in het coalitieprogramma is opgenomen waarbij opvalt dat er voor de fiets wordt gekozen, maar dat dit vervolgens in de vertaling naar het beleidsplan niet zo helder naar voren komt. Wethouder Polatli reageert dat het areaal is opgenomen. Er wordt niet alleen aan veiligheid gewerkt, maar ook aan volgordelijk. In Gorinchem Oost is al begonnen met reparaties. Zaken die direct nodig zijn, bijvoorbeeld de kuilen op de Griendweg, worden aangepakt. Er wordt een planning gemaakt om integraal te kunnen werken en ook duurzaamheid mee te kunnen nemen. Hij beaamt dat de gemeente verantwoordelijk is voor de veiligheid van fietspaden. De conditiemetingen zijn in het beheerplan opgenomen. De data wordt bijgehouden om daarop te kunnen reageren. Het niveau in de Vesting is slecht op dit moment, naar niveau basis gaan zal leiden tot een hoger niveau dan nu het geval is. Kleine plusjes zijn hier en daar mogelijk door zaken aan elkaar te koppelen.

Het is een grote opgave, want ook de wijken zijn belangrijk. Aangaande de opmerkingen over toegankelijkheid bevestigt hij dat dit best lastig is hier en daar. De opmerking over bewegwijzering is genoteerd en er wordt gewerkt aan een communicatieplan om bekend te maken waar en wanneer aan de slag gegaan wordt. In de richting van de VVD geeft hij aan dat de Hoefslag en de Haarweg in de planning zijn opgenomen. De aanstelling van de projectleider betreft een interne verschuiving. De heer De Pagter begrijpt dat D66 een motie gaat indienen om het veiliger te maken voor de fietser. In de tabel staat grotendeels veilig en veilig. Wanneer naar hoog gegaan wordt, is meer onderhoud nodig waardoor het duurder wordt. Hij informeert hoe hij veilig en grotendeels veilig moet interpreteren.

Parallelsessie B&A Beheerplan Wegen, 21 november 2024

Wethouder Polatli vervolgt dat het vooral zit in aanzien en uitstraling. De heer De Pagter begrijpt dat naar het basisniveau wordt gestreefd omdat de huidige kwaliteit van het wegenareaal zich onder dit niveau bevindt. Wethouder Polatli benadrukt in ieder geval veilig. In de richting van Democraten Gorinchem geeft hij aan dat participatie aandacht krijgt. De voorzitter biedt gelegenheid om het woord te voeren in tweede termijn. De heer Koçak vraagt of D66 oproept om voor 2026 te komen met een lijst zodat de raad de prioriteiten kan vaststellen. Vanwege de jaarlijkse reservering zou het college ook kunnen aangeven dat een prioritering niet nodig is omdat zaken gefaseerd uitgevoerd worden. De heer Tekir reageert dat hij uit de beantwoording van het college begrijpt dat de planning voor 2025 al gereed is. Tegelijkertijd ligt er een beleidsvoorstel voor dat meerdere jaren bestrijkt. Hij acht het verstandig om in de prioritering voor de fiets te kijken hoe de planning vanaf 2026 en verder zodanig ingericht kan worden dat de fietspaden wel op het niveau hoog komen in plaats van het college te vragen om in 2025 een andere prioritering te hanteren. De aangekondigde motie wordt uitgewerkt samen met het CDA. Fracties die willen meedenken worden van harte uitgenodigd.

De heer Koçak herhaalt zijn vraag aan het college of de prioritering nodig is vanwege de jaarlijkse reservering zodat het plan gefaseerd uitgevoerd kan worden. Mevrouw Hamann kan zich voorstellen dat de planning afhankelijk is van allerlei zaken die plaatsvinden in de stad, de beschikbaarheid van mankracht en werkzaamheden die al gaande zijn waardoor zij vermoedt dat enige speelruimte nodig is. De Haarweg en de Campus hebben prioriteit in de volgordelijkheid omdat daar binnenkort veel scholieren zullen fietsen. De Haarweg is gedeeltelijk van de gemeente. Zij vraagt hoe ervoor gezorgd kan worden dat dit straks een veilige route wordt. De heer De Pagter stelt voor het niveau van de wegen naar het niveau basis te brengen omdat dit nodig is. Hij is blij dat er jaarlijks een budget gereserveerd wordt zodat de gemeente niet opnieuw in de huidige situatie terechtkomt. Veiligheid van fietspaden is belangrijk, alles naar het basisniveau is qua veiligheid voldoende. Meer veiligheid is altijd mooi, maar daarbij moet wel gekeken worden naar de financiële mogelijkheden. Zijn fractie wenst het college veel wijsheid toe in de uitvoering; hamerstuk. Wethouder Polatli benadrukt dat het beheerplan ook om onderhoud gaat. In Gorinchem Oost wordt op dit moment al gewerkt aan de veiligheid. Het gaat niet alleen om uitstraling. Fietspaden en voetpaden hebben de prioriteit.

De voorzitter constateert dat het voorstel vanwege de aankondiging van een motie door D66 en CDA het voorstel als bespreekstuk wordt geagendeerd voor de raadsvergadering van 28 november a.s. Er is geen inhoudelijke bespreking meer van het raadsvoorstel was de conclusie vanuit de parallelsessie. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor de inbreng en sluit de vergadering. Toezeggingen: Er zijn geen toezeggingen gedaan.

Parallelsessie B&A Beheerplan Wegen, 21 november 2024