20241010 Parallelsessie IO ISB Presentatie nieuw beleid

Parallelsessie Informatie en Ontmoeting 10 oktober 2024 ISB Presentatie nieuw beleid Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Griffie: Notulist:

de heer N. van Santen mevrouw E. van Bekhoven mevrouw R. Leeuwenburgh Vendrig

Raadsleden/ fractieassistenten: Stadsbelang: Democraten Gorinchem: PvdA: VVD: ChristenUnie/SGP: Gorcum Actief: D66: CDA: SP:

mevrouw G. Metz mevrouw L. Pellikaan mevrouw P. de Groot mevrouw T. van ‘t Westende de heer A. de Jong mevrouw V. Tickler de heer T. van der Meijden de heer J. van der Geest ---

Portefeuillehouder: Ambtelijke ondersteuning:

mevrouw E. Dansen mevrouw I. Bruseker

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. ISB Presentatie nieuw beleid In 2019 was er behoefte aan integraliteit en duidelijke kaders voor het sociaal domein. De gemeenteraad heeft toen het Integraal Sociaal Beleid (ISB) vastgesteld voor zes jaar. Inmiddels is er zes jaar voorbij en heeft de gemeenteraad besloten om door te gaan met het ISB. We beginnen daarbij niet helemaal opnieuw, maar actualiseren het huidige beleid. Dat betekent dat we niet de hele inhoud hebben aangepast. Een deel is hetzelfde gebleven en een deel is aangepast naar de huidige maatschappij. Met input vanuit de ambtelijke organisatie, alle maatschappelijke partners in de stad én inwoners, ligt er nu een nieuw visiedocument: de Integrale Samenlevingsvisie (ISV). Dit visiedocument leggen we graag aan de gemeenteraad voor en halen daarbij de laatste input op. Wethouder Dansen heet iedereen welkom bij de I&O over de Integrale Samenlevingsvisie voor 2025-2030. Toegelicht zal worden wat er tot nu toe is bereikt in het sociaal domein samen met de samenwerkingspartners, inwoners en ambtenaren. Het is geen nieuw beleid en het gaat over alle kleine en grote hulpvragen van de inwoners. Er is sprake van een stevige basis. Voor ligt het concept van het nieuwe visiedocument. In deze sessie wil de wethouder graag input van de raad ophalen. Zij wenst ieder een prettige avond.

Mevrouw Bruseker geeft een presentatie (beschikbaar op iBabs). In december wordt het visiedocument pas goedgekeurd door de raad maar zij is er al een beetje trots op. Het is met veel partners voorbereid en zij vindt het fijn dat zij het mag presenteren. Na de presentatie wil zij graag vragen beantwoorden en suggesties ontvangen en meenemen. Het oude beleid loopt dit jaar af. In februari is hier ook over gesproken in een sessie. Besproken is of de uitgangspunten nog steeds hetzelfde zijn en ook is gekeken naar de relatie met de omgevingsvisie. Het nieuwe beleid gaat door op basis van het oude beleid. Er

Parallelsessie I&O ISB Presentatie nieuw beleid, 10 oktober 2024

zullen wel wat andere accenten gelegd worden. De koppeling met de omgevingsvisie is belangrijk. Gesproken is met partners en inwoners en gevraagd is naar welke prioriteiten men wilde stellen. Van deze bijeenkomsten wordt een korte impressie getoond. Onder andere van het gesprek bij de bibliotheek AanZet, The Mall, het Gasthuis, Boukie en van gesprekken met groepen inwoners. Mevrouw Bruseker schetst vervolgens de belangrijkste inhoudelijke wijzigingen. We gaan van Integraal sociaal beleid naar Integrale samenlevingsvisie. Zij licht de relatie met de omgevingsvisie en het Beleidshuis toe. De samenlevingsvisie geeft de breedte van het spectrum aan. In de omgevingsvisie is een van de drie pijlers de gezonde stad en inwoners. Daarin is vastgelegd dat de leefomgeving moet uitnodigen voor een gezonde levensstijl. Dit was altijd al het doel. Het wordt nu verankerd in één beleidsstuk. Een van de kansen de afgelopen jaren was Betrokken Gorinchem en dat was taai. Het is belangrijk dat inwoners naar elkaar omzien. Dat wordt ook steeds belangrijker. Meer focus zal gelegd worden op de inzet aan de voorkant. Het zorgsysteem moet in de lucht gehouden worden en er vindt een verschuiving plaats naar het welzijnsveld. Daar moeten we op voorbereid zijn. Het laatste is ook het integreren in andere domeinen. Zo is gekeken naar veiligheid en cultuur.

Mevrouw Bruseker licht de verbeelding van de integrale samenlevingsvisie nader toe en noemt de stappen preventie, eigen inzet, inzet netwerk, lichte inzet en zwaardere inzet. Ook de pijlers gezonde leefstijl, betrokken Gorinchem, passende ondersteuning en zorg, iedereen kan meedoen worden toegelicht. In de visie wordt dit verder uitgewerkt in vier programma’s. Procedureel heeft men nu te maken met het beleidshuis; straks zijn er twee grote visies namelijk de omgevingsvisie en de samenlevingsvisie. Het werken met programma’s is ook nieuw. De organisatie wil graag ieder half jaar blijven bijpraten met de gemeenteraad. Het wijkgericht werken zal verder uitgebreid worden. Het is belangrijk om te onderzoeken hoe zoveel mogelijk mensen in de wijken bereikt kunnen worden. Op 21 november is de B&A voor dit onderwerp voorzien en de vaststelling in de raad begin december. De voorzitter bedankt voor de presentatie en geeft gelegenheid voor het stellen van vragen. De heer Van der Meijden noemt de functie van de nieuwe samenlevingsvisie en de relatie met ander beleid. Het is nu afgezet tegen de omgevingsvisie. Hij informeert naar hoe deze visie zich verhoudt tot het veiligheidsplan, emancipatie- en diversiteitsbeleid, cultuurbeleid en alle andere vormen van sociaal beleid. Ook vraagt hij hoe de onderdelen in de visie geselecteerd zijn uit ander beleid.

Waarom staat bijvoorbeeld de aanpak van corruptie hier wel in en andere prioriteiten uit het integraal veiligheidsplan niet. Hoe is de selectie tot stand gekomen? Mevrouw Bruseker geeft aan dat de samenlevingsvisie inderdaad heel breed is. Er zitten haakjes in waar programma’s aan gehangen kunnen worden zoals het veiligheidsbeleid. Met de opstellers van verschillende beleidsterreinen is gekeken of er voldoende haakjes in zitten. Sommige terreinen vallen ook onder de omgevingsvisie. Zo zijn er ook wel haakjes in beide visies. De beide visies samen moeten voldoende mogelijkheden geven om hierop verder te gaan. De heer Van der Meijden begrijpt dat er programma’s onder de visie komen. Van het beleidshuis heeft hij begrepen dat programma’s door het college vastgesteld worden. De kader stellende rol van de raad voor de individuele beleidsvelden wordt dan gereduceerd tot deze ene visie. Mevrouw Bruseker corrigeert: tot beide visies, de integrale samenlevingsvisie en de omgevingsvisie. Zij verwijst naar de I&O over het beleidshuis en daarbij is afgesproken om een traject in te gaan om te kijken hoe dit vorm te geven zodat de raad goed in de kader stellende rol kan blijven en kan meedenken met het college.

Parallelsessie I&O ISB Presentatie nieuw beleid, 10 oktober 2024

Wethouder Dansen vult aan dat er straks een sessie is over de toekomst van wonen, zorg en welzijn. Dat hangt in principe ook onder deze visie. De raad hoeft niet bang te zijn dat hij nergens meer een mening over hoeft te geven. De heer De Jong verwijst naar de sessie over het beleidshuis. Toen is de suggestie gedaan om niet direct een B&A over het beleidshuis te houden maar eerst een Q-sessie te houden en daarin te spreken, samen met een in te huren externe, over de rol van de raad en de rol van het college. De voorzitter bevestigt dit. Dit zal zeker opgepakt worden. Mevrouw Bruseker reageert op de vraag inzake de selectie van onderdelen uit beleidsstukken. Met collega’s van veiligheid is gekozen voor een koppeling met onderwerpen die het meest te maken hebben met het sociaal beleid. Zij noemt o.a. de boa’s en politie. Corruptie is opgenomen omdat het de bedoeling is mensen aan het werk te helpen en dat heeft het gevaar dat mensen in een haven aan het werk gaan en te maken krijgen met drugshandel. De heer De Jong geeft een compliment voor het goed leesbare stuk dat ook herkenbaar is. Op pagina 12 is aangegeven dat het toekomstbestendig moet zijn. We zijn inmiddels vier jaar op weg en hij had meer willen lezen over wat er al dan niet bereikt is en wat er extra aan gedaan moet worden. Bij de programma’s vraagt hij of die per wijk opgesteld worden.

Mevrouw Bruseker neemt de suggestie mee om iets meer te schrijven over wat er al gedaan is. De programma’s worden per opgave opgesteld en gekeken wordt wat er in de wijken aan gedaan moet worden. Zij noemt ook de relatie met de gebiedspaspoorten waar de samenlevingskant in terug moet komen. De heer De Jong merkt op dat de huidige situatie Gorinchem breed is opgenomen en vraagt of die ook beschikbaar is per wijk. Dat zou hij heel interessant vinden. Mevrouw Bruseker antwoordt dat gegevens per wijk van de monitor zijn gebruikt als input. Cijfers zijn aangevuld met inhoudelijke informatie over de wijken en dat heeft geleid tot deze kaarten. Nagegaan zal worden of er bijlagen aan toegevoegd kunnen worden. Mevrouw De Groot noemt ook de selectie van onderwerpen en vraagt waarom sommige onderwerpen er niet in komen zoals inclusiviteit en discriminatie. Zij begrijpt dat bewust is gekozen voor het onderwerp tolerantie. Zij noemt ook normaliseren als belangrijk onderwerp binnen de hervormingsagenda. Zij is benieuwd waarom deze visies niet zijn opgenomen. Kijkend naar de opgaves per wijk ziet zij dat Wijdschild helemaal geen opgaves heeft. Is dat dan een perfecte wijk? Mevrouw Bruseker zegt dat tolerantie is opgenomen omdat dit ook discriminatie en inclusiviteit omvat. Die thema’s horen er zeker bij. Normaliseren is ook besproken en dat valt ook onder passende ondersteuning en zorg.

Het zit eigenlijk overal in. De partners vonden dat wel een lastig woord. Aan het begin is wel een opening gemaakt met de hervormingsagenda. Wat betreft Wijdschild zegt zij dat naar de cijfers is gekeken en Wijdschild is de meest gemiddelde wijk in Gorinchem. Het wil niet zeggen dat er niets gedaan wordt. Mevrouw Pellikaan heeft complimenten voor de tekst en voor de presentatie. Er is veel aandacht aan besteed. Zij waardeert ook de betrokkenheid met de partners in de stad waarmee het tot stand is gekomen. Als zij het stuk leest vindt zij het moeilijk om er een goed beeld van te krijgen. De koppeling met de omgevingsvisie vindt zij abstract. Het leeft bij haar nog niet helemaal. Je kunt het bijna niet oneens zijn met het stuk maar zij ziet niet hoe dit de inwoners verder gaat helpen. Zij vraagt de raad ook mee te nemen in de programma’s. Zij vraagt ook welke uitdagingen men in dit kader nog ziet.

Parallelsessie I&O ISB Presentatie nieuw beleid, 10 oktober 2024

Mevrouw Bruseker zegt dat wat zij spannend vindt de komende tijd onder andere de ontwikkelingen in de maatschappij op dit moment zijn, de individualisering. Zij noemt ook de beweging van zorg naar welzijn. Het integrale zorgakkoord gaat erg veel betekenen. De zorgsector gaat doorschuiven naar het sociaal domein. Zij noemt het mentale gezondheidscentrum. Dat betekent dat de mensen die normaal naar de GGZ gestuurd werden nu in het welzijnsveld komen. De vraag is of we daar wel klaar voor zijn. Er moeten meer algemene voorzieningen gecreëerd worden zodat de zwaardere zorg afgeschaald kan worden. Er komt meer terecht bij vrijwilligers. De maatschappij moet het wel zelf weer kunnen opvangen. Dat is erg spannend. Mevrouw Van ’t Westende merkt op dat het een visie voor vijf jaar is en de wereld is weerbarstig. Zij vraagt of de visie tussentijds nog wordt herijkt. Mevrouw Bruseker zegt dat er net als bij de omgevingsvisie een beleidshulp gehanteerd wordt. De concrete acties komen in de programma’s en je moet ook kunnen wisselen. Er zal ook steeds gekeken worden of het aanleiding geeft om de visie te herijken of er een addendum aan toe te voegen. De heer Van der Geest geeft complimenten voor de leesbaarheid van het stuk. Zijn vragen zijn al gesteld door de heer Van der Meijden en mevrouw De Groot. Hij herkende veel van het ISB in het stuk.

Er zullen door de raad wel stappen gezet moeten worden. Het is goed om een keer per half jaar bijgepraat te worden. Wethouder Dansen zegt dat de wethouder en de ambtenaren heel graag de raad elk half jaar willen bijpraten. Mevrouw Metz vraagt aandacht voor de hulp aan de voorkant. Wat is het verschil als er effectiever en integraler gewerkt wordt om hulp te bieden. De samenwerking is er zeker maar hoe kan betere en gerichtere hulp ingezet worden? Mevrouw Bruseker antwoordt dat het niet iets nieuws is. Er wordt al veel gewerkt met partners. Het is wel de bedoeling extra in te zetten op de voorkant om de zwaardere zorg te ontlasten. Zij noemt in dit kader het integraal zorgakkoord en toegang tot de data. Ook de zorgzame buurt zal opgepakt worden waar zorg en welzijn bij elkaar komen. Desgevraagd licht zij toe dat de wachttijden niet erg lang zijn maar het is niet mogelijk alle wachtlijsten op te lossen. In het mentale zorgcentrum zal integraal gekeken worden naar de problematiek van personen en zij gaat er vanuit dat mensen dan sneller op de juiste plek terecht komen. De heer Van der Meijden wil in een volgende sessie meer vat krijgen op waar de raad advies en beraad op moet richten. In de tussenrapportage wordt in een aantal beleidsdocumenten verwezen naar deze visie. Er komt geen nieuwe cultuurvisie bijvoorbeeld.

Het diversiteits- en emancipatiebeleid zou in deze visie geïntegreerd worden. Klopt het dat de hoogste kaders van al die documenten hierin gevat moeten zijn? Als dat zo is, waar staat dan de visie van de raad op de culturele sector in Gorinchem en de uitgangspunten voor het participatiebeleid? Wethouder Dansen heeft hier niet meteen een antwoord op. Het hoeft niet allemaal in de integrale samenlevingsvisie te staan. Het mag er ook onder hangen als een programma als we daar behoefte aan hebben. De samenlevingsvisie is meer een paraplu waar nog meer onder kan hangen. De heer Van der Meijden begrijpt dat het een kapstok is voor mogelijk beleid dat er onder komt vallen. In de tussenrapportage wordt wel verwezen naar beleidsdocumenten die het college niet meer zal maken om die reden. Wat is dan bijvoorbeeld de hoogste kapstok van het cultuurbeleid?

Parallelsessie I&O ISB Presentatie nieuw beleid, 10 oktober 2024

Wethouder Dansen zegt dat het een belangrijke vraag is en dat hier nog goed over doorgesproken moet worden. De voorzitter stelt vast dat er nog meer vragen zijn die schriftelijk ingediend kunnen worden. Deze vraag kan ook bij de beantwoording betrokken worden. De heer Van der Meijden merkt op dat dit de evenknie van de omgevingsvisie is; over de omgevingsvisie is in heel veel sessies uitvoerig gesproken. Als dit de rest van al het beleid moet omvatten, dan vindt hij het niet fair dat dit in 50 minuten besproken moet worden. Hij heeft nog veel inhoudelijke vragen. Schriftelijke vragen en antwoorden doen geen recht aan de informatievoorziening. Wethouder Dansen zegt dat als er behoefte is bij de raad, er gewoon nog een I&O georganiseerd moet worden en zo nodig nog een I&O. De voorzitter zegt dat deze suggestie genoteerd is. Hij stelt voor andere vragen nog schriftelijk te stellen. Er kan ook nog in de Q-sessie nader gesproken worden. Hij stelt vast dat de aanwezigen te kennen geven behoefte te hebben aan een extra I&O. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering. Afspraken: Schriftelijke vragen worden beantwoord Er zal een extra I&O gepland worden en zo nodig nog een extra I&O Elk half jaar de raad bijpraten

Parallelsessie I&O ISB Presentatie nieuw beleid, 10 oktober 2024