20240905 Parallelsessie IO Zienswijze eerste burap 2024 GR DGJ en indexering JGZ

Parallelsessie Informatie en Ontmoeting 5 september 2024 Zienswijze eerste burap 2024 GR DG&J en indexering JGZ Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Griffie: Notulist: Raadsleden/ fractieassistenten: Stadsbelang: Democraten Gorinchem: PvdA: VVD: ChristenUnie/SGP: Gorcum Actief: D66: CDA: SP:

mevrouw P. de Groot de heer S. Vink mevrouw R. Leeuwenburgh Vendrig de heer J. Roeland ----mevrouw M. Veldheer de heer A. Krol mevrouw E. Hamann de heer T. van der Meijden de heer J. van der Geest mevrouw E. Otto

Portefeuillehouder: Ambtelijke ondersteuning:

mevrouw E. Dansen mevrouw M. Teeuw

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Zienswijze eerste burap 2024 GR DG&J en indexering JGZ Op 15 juli 2024 is de 1e bestuursrapportage 2024 van de Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid en Jeugd (GR DG&J) naar de gemeenteraden gestuurd. Daarnaast is er een verzoek van Jong JGZ tot toekenning van een aanvullende indexatie voor de jaren 2024 en 2025 en de daarmee samenhangende aanvullende inwonerbijdrage voor de uitvoering van de Jeugdgezondheidszorg binnengekomen. Beide onderwerpen geven aanleiding tot een mogelijke verhoging van de gemeentelijke bijdrage, waarover uw zienswijze wordt gevraagd. Mevrouw Teeuw verzorgt een presentatie (beschikbaar op iBabs). Zij schetst de aanleiding. De 1e bestuursrapportage gaat over de hele DG&J. De zienswijze die voorligt, richt zich op het onderdeel Service Organisatie jeugd (SOj) en daarnaast wordt een zienswijze gevraagd rondom de indexering JGZ. Ook bij de andere onderdelen zijn ontwikkelingen met financiële consequenties, maar als deze mee- en tegenvallers tegen elkaar weggestreept worden resteert een tegenvaller van ongeveer € 10.000. DG&J heeft aangegeven dat dit binnen de eigen begroting wordt opgevangen. De heer Van der Meijden vraagt of wat breder ingegaan kan worden op de burap zelf en het functioneren van de gemeenschappelijke regeling.

Wethouder Dansen zegt dat de raad om een zienswijze wordt gevraagd. Deze is voorbereid door het college op de gevraagde punten, maar de raad kan altijd aanvullingen doen als dat wordt gewenst.

Parallelsessie I&O Zienswijze eerste burap 2024 GR DG&J en indexering JGZ, 5 september 2024

Mevrouw Teeuw vervolgt dat er drie opvallendheden worden geconstateerd: de groei in jeugdhulpgebruik, hogere indexatie voor een aantal ontwikkelingen en groei van het aantal meldingen en casuïstiek. Regionaal wordt € 16,2 mln. extra gevraagd (voor Gorinchem € 650.000). Dit bedrag werd in mei opgesplitst in € 300.000 voor groei jeugdhulpgebruik, € 300.000 voor indexatie en € 50.000 voor kostenontwikkeling afbouw JeugdzorgPlus en ombouw residentiele instellingen naar kleinschalige woonvoorzieningen. Nu in september is het bedrag gestegen naar € 900.000. Dit is een momentopname, hoewel zij geen daling verwacht. Lokale stand van zaken: de kosten in Gorinchem stijgen licht. Ambulante jeugdhulp stijgt met name bij dagbesteding en dagbehandeling. Binnen het speciaal onderwijs is geen plaats voor jeugdigen waardoor zij uitstromen naar de dagbehandeling. De stijging in GGZ zorg kan nog niet verklaard worden. Geconstateerd is dat mentale problematiek bij jongeren in Gorinchem stijgt net zoals in de rest van het land. Voorts zijn er verschuivingen vanwege medische verwijzingen (huisarts en Lokaal Team). De heer Krol begrijpt dat aangenomen wordt dat er een nieuwe stroom is vanuit het speciaal onderwijs naar dagbehandeling en vraagt of scholen wellicht ontdekt hebben dat op deze manier complexe casuïstiek elders ondergebracht kan worden.

Mevrouw Teeuw bevestigt dat het speciaal onderwijs volstroomt waarna uitstroom naar dagbehandeling plaatsvindt, maar kan niet verklaren waarom het speciaal onderwijs vastloopt. Deze stijging is al enkele jaren te zien. Er wordt steeds meer gewerkt met arrangementen om deze kinderen een passende vorm van onderwijs te geven of binnen het onderwijs de juiste begeleiding te geven. Er is ook een stijging als gevolg van corona, inhaalzorg en er zijn steeds meer jonge kinderen (0-6 jaar) met gedragsmatige problemen en taalachterstand. Ook bij ernstige dyslexie is een toename waarneembaar regionaal en lokaal. De groep is breder geworden, voorheen werd alleen aan ernstige enkelvoudige dyslexie gewerkt als achterliggende oorzaak van het probleem. Er is ook een stijging bij jeugdhulp met verblijf. Bij het opstellen van de burap ging het om twee jeugdigen in gesloten zorg vanuit Gorinchem. Deze zorg kost € 20.000 per maand. Op dit moment gaat het om één jeugdige. Behandeling met verblijf in februari 15 jeugdigen, nu nog 9. De heer Roeland vraagt hoelang een cliënt zich gemiddeld in jeugdhulp met verblijf bevindt. Mevrouw Teeuw antwoordt dat dit meestal niet een paar maanden is, maar veelal langdurig. De heer Krol informeert naar de gemiddelde kostprijs van behandeling met verblijf en vraagt om welke problematiek dit gaat (eetproblemen).

Mevrouw Teeuw antwoordt dat het allerlei vormen van problematiek kunnen zijn. Zorg bij anorexia en dergelijke wordt landelijk ingekocht. De tarieven worden met VNG afgestemd. Het gaat om over verblijf met behandeling niet zijnde logeren, pleegzorg, gezinshuizen of gesloten. Het gemiddelde tarief van jeugdhulp met verblijf kan nagezocht worden. Vaak is er naast verblijf ook sprake van ambulante begeleiding. Zij vervolgt met de indexering jeugdgezondheidszorg. Dit wordt ingekocht bij Jong JGZ. Al een paar jaar wordt aangegeven dat men niet uitkomt met het bedrag. Voor 2024 en 2025 wordt een indexering gevraagd van respectievelijk € 26.000 en € 33.000 conform de CAO wijzigingen. Het college stelt voor om de indexering toe te passen voor 2024, maar de structurele doorwerking nog even terug te leggen met het verzoek om dit binnen de eigen begroting op te vangen. Voorgesteld wordt om het bedrag voor 2024 ten laste van de reserve Sociaal Domein te brengen. De heer Van der Meijden vraagt of voor 2025 verwacht wordt dat de gemeente alsnog moet betalen omdat hij denkt dat de kosten onvermijdelijk zijn. Wethouder Dansen wijst op het voorbeeld van de loonsverhoging in het Sociaal Team waarbij geprobeerd is om dit binnen het Sociaal Domein op te lossen. Dat was een

Parallelsessie I&O Zienswijze eerste burap 2024 GR DG&J en indexering JGZ, 5 september 2024

moeizame exercitie, maar daar is wel een hoop opgelost. De gemeente mag best vragen om het eerst zelf te proberen omdat het om een marktpartij gaat. Als aangetoond kan worden dat het echt niet lukt, kan de gemeente alsnog anders beslissen. Desgevraagd geeft zij aan dat het jaar 2024 al bijna om is, waardoor het lastiger is om het nog voor dit jaar op te leggen. De heer Van der Meijden begrijpt dat het bij Veilig Thuis beter gaat met doorlooptijden van triage en onderzoek. Er zijn nog wel zorgen over incidentele middelen. Hij vraagt welke maatregelen nog uitgevoerd worden om binnen de beschikbare middelen te blijven. Mevrouw Teeuw antwoordt dat alle ontwikkelingen zijn gericht op de samenwerking met Veilig Thuis. Casuïstiek wordt overgedragen naar de Sociale Teams die daar steeds meer toe in staat zijn. Alles in beeld hebben zodat er geen melding gedaan hoeft te worden. Bij de vaststelling van de begroting voor 2025 is een verzoek gedaan voor uitbreiding van het aantal fte’s. De raad is daar vooralsnog niet mee akkoord gegaan maar vroeg om nadere onderbouwing. Het bestuur heeft vervolgens besloten om 4,25fte te vragen in plaats van 7,25fte en vervolgens is Veilig Thuis gevraagd om een impactanalyse te maken. Deze is zojuist beschikbaar gekomen en richt zich met name op het terugdringen van het aantal meldingen en het voorkomen van verdere escalaties.

Wethouder Dansen vult aan dat Veilig Thuis het voorlopig redt met de huidige bezetting, maar verwacht wordt dat het aantal meldingen stevig verder zal stijgen. In dat geval redt men het niet. Hierover wordt nagedacht binnen de Dienst en de raden moeten er ook iets van vinden; hoe acceptabel is een wachtlijst bijvoorbeeld. De impactanalyse komt nog aan de orde. De heer Van der Meijden begrijpt dat men met meer middelen meer had gekund, maar gelet op de krapte op de arbeidsmarkt vraagt hij zich af of dat op dit dossier de oplossing is. De overdracht naar lokale teams gaat nog niet helemaal goed. Hij vraagt of dit nog steeds speelt in de Regio, maar dat het in Gorinchem wel beter gaat. Mevrouw Teeuw bevestigt dat Gorinchem een aantal professionals heeft binnen het Sociaal Team met bepaalde expertises. In de ene gemeente gaat het beter dan in de andere. Elke gemeente heeft een lokaal plan van aanpak geschreven rondom het toekomstscenario en werkt aan het verstevigen van de lokale teams naast de samenwerking met de veiligheidspartners. De heer Krol verwijst naar de recente berichtgeving over een vreselijke casus in Vlaardingen en vraagt of dit ook de schakels in stelsel van de gemeente raakt. Wethouder Dansen schuift regelmatig aan bij het Zorg en Veiligheidsoverleg. Gorinchem heeft behoorlijk in beeld waar de problemen zitten, maar daarmee zijn de problemen nog niet opgelost.

Gehoopt wordt dat een situatie zoals in Vlaardingen niet in Gorinchem naar bovenkomt. De samenwerkingen worden steeds beter. Mevrouw Veldheer wijst op het verschillen in de begrotingswijzigingen van de onderlinge gemeenten en verzoekt om verduidelijking. Mevrouw Teeuw antwoordt dat dit deels in verhouding is met omvang van de gemeente. Voorts kan een gemeente een paar dure gezinnen hebben of de Sociale Teams werken net iets anders. Het is moeilijk om dit precies aan te geven. De heer Roeland vraagt of de gemeenten elkaar informeren en ideeën delen. Mevrouw Teeuw antwoordt dat dit inmiddels gebeurt. De lokale plannen rondom het toekomstscenario zijn aan elkaar gepresenteerd. Gorinchem is de eerste en enige die een lokaal plan heeft geschreven voor de Hervormingsagenda jeugd.

Parallelsessie I&O Zienswijze eerste burap 2024 GR DG&J en indexering JGZ, 5 september 2024

De heer Van der Geest merkt op dat in de perspectiefnota wordt voorgesteld om een taakstelling op te nemen voor het Sociaal Domein en vraagt hoe daarmee omgegaan dient te worden omdat weigeren eigenlijk geen zin heeft. Wethouder Dansen antwoordt dat voor dit jaar op schema wordt gelopen. Als de zienswijze wordt aangehouden kost het geld maar dit kan nog uit de reserve Sociaal Domein betaald worden. Het blijft risicovol. Het plannen van het Kabinet zijn nog niet bekend. Mevrouw Veldheer snapt dat Dordrecht groter is en meer kosten maakt, maar het gaat ook naar rato. Het verbaast haar dat er ook gemeenten zijn die erop achteruit gaan. Bij een aantal gemeenten staat niets vermeld bij gesloten jeugdhulp. Gorinchem heeft veel leerlingen vanuit de omliggende dorpen en betaalt voor de scholen. Zij informeert hoe dat is geregeld voor gesloten jeugdhulp. Mevrouw Teeuw antwoordt dat daar het woonplaatsbeginsel geldt. De gemeente waar de jeugdige woont ten tijde van het ontstaan van de behoefte aan een vorm van verblijf is financieel verantwoordelijk voor verblijfszorg. Bij ambulante zorg is de gemeente waar de gezagsdrager woont verantwoordelijk voor de jeugdzorgkosten. Voorheen waren gemeenten met een verblijfsinstelling binnen de grenzen altijd verantwoordelijk voor de kosten.

De heer Van der Meijden merkt op dat de raad met de vorige zienswijze heeft besloten een deel van de uitbreiding van de formatie voor Veilig Thuis niet toe te kennen. Geantwoord wordt dat het niet helemaal lukt om te doorlooptijden te verbeteren omdat niet alles is toegekend. Hij herinnert zich uit de beraadslagingen dat de raad wees op onvoldoende onderbouwing en vraagt of nu de constatering is dat het niet toekennen van de aanvullende formatie ertoe heeft geleid dat de gemeente voor de kwaliteit van de dienstverlening en de kans om doorlooptijden wel te halen aan het korte eind heeft getrokken. Wethouder Dansen reageert dat deze beslissing is genomen in het AB waar Gorinchem één van de deelnemers is. Het onderzoek richt zich ook op de toekomst. Het leek op dat moment redelijk om te vragen om dit te proberen. Uit het impactonderzoek blijkt dat het onhaalbaar was vanwege de stijging. Het is niet duidelijk of het doel wel gehaald zou zijn als wel alles toegekend was omdat het om een grote stijging gaat. Mevrouw Hamann begrijpt dat de dagbehandeling is gegroeid omdat kinderen al een aantal jaren vastlopen in het speciaal onderwijs en informeert naar de oorzaak. Mevrouw Teeuw heeft meegekregen dat de behoefte aan groepen binnen het speciaal onderwijs stijgt waardoor er onvoldoende lokalen zijn.

In de hervormingsagenda is ook gewezen op samenwerking met het onderwijs om daar duiding bij te krijgen. Mevrouw Hamann vervolgt dat wanneer er te weinig plek is op de scholen daar binnen een ander domein voor gezorgd moet worden. Wethouder Dansen wijst op de scheidslijn tussen jeugdzorg en onderwijs en denkt dat deze beoordeling voorgelegd moeten worden aan de collega’s die zich hiermee bezig houden. De heer Van der Meijden vraagt of de impactanalyse met de raad gedeeld kan worden. Wethouder Dansen zegt toe dat wanneer er meer duidelijkheid is er een raadsinformatiebrief volgt. De heer Roeland vraagt waarom de gemeente Hoeksche Waard geen toezicht Wmo afneemt.

Parallelsessie I&O Zienswijze eerste burap 2024 GR DG&J en indexering JGZ, 5 september 2024

Wethouder Dansen antwoordt dat daar diverse discussies over gevoerd zijn binnen het DB. Gemeenten mogen hun eigen keuzes maken. Mevrouw Hamann verzoekt de toegenomen vraag naar aanleiding van corona te duiden. Mevrouw Teeuw antwoordt dat jeugdigen in die periode niet alle zorg konden krijgen. Vooral bij dyslexie is sprake van inhaalzorg omdat er drie meetmomenten moeten zijn om dit te kunnen vaststellen. In coronatijd waren er geen meetmomenten. De voorzitter bedankt mevrouw Teeuw voor de presentatie en het beantwoorden van de vragen. Wethouder Dansen refereert aan de aanvulling op de zienswijze die door de heer Van der Meijden werd voorgesteld. De heer Van der Meijden denkt dat het mooi is om te laten zien dat de raad niet alleen geïnteresseerd is in de financiële aspecten van het functioneren van de Dienst. Bepaalde ontwikkelingen baren zorgen of gaan juist de goede kant op en daarmee zou de zienswijze verrijkt kunnen worden. Een iets beleidsrijkere tekst omdat het een belangrijke gemeentelijke regeling is. Sluiting De voorzitter geeft aan dat de B&A sessie over dit onderwerp volgt op 19 september a.s. Zij bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering. Toezeggingen: Er zijn geen toezeggingen gedaan.

Parallelsessie I&O Zienswijze eerste burap 2024 GR DG&J en indexering JGZ, 5 september 2024