20240620 Concept verslag Parallelsessie B&A Jaarstukken 2023 gemeente Gorinchem

Parallelsessie Beraad en Advies 20 juni 2024 Jaarstukken 2023 gemeente Gorinchem Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Griffie: Notulist: Raadsleden/ fractieassistenten: Stadsbelang: Democraten Gorinchem: PvdA: VVD: ChristenUnie/SGP: Gorcum Actief: D66: CDA: SP: Portefeuillehouders: Ambtelijke ondersteuning:

de heer N. van Santen mevrouw E. van Bekhoven mevrouw R. Leeuwenburgh Vendrig de heer D. van Veen de heer P. Schefferlie mevrouw P. de Groot mevrouw T. Van ’t Westende-Bijl de heer A. Krol mevrouw E. Hamann de heer T. van der Meijden de heer J. van der Geest de heer A. van Houwelingen mevrouw M. Molengraaf

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Jaarstukken 2023 gemeente Gorinchem Onlangs zijn de jaarstukken 2023 aan de gemeenteraad aangeboden. Op donderdag 13 juni zijn de bevindingen over de jaarrekening d.m.v. een presentatie door de heer Schuijt (ETL accountants) toegelicht. Daarnaast heeft de heer Matla een presentatie gehouden over de jaarstukken 2023 op hoofdlijnen. De voorzitter merkt op dat er nog technische vragen zijn ingediend en beantwoord. De heer Schefferlie merkt op dat normaal gesproken iets alleen een bespreekstuk wordt als er een amendement of een motie is. Hij vindt het passend om dit onderwerp in de gemeenteraad te bespreken en terug te kijken op 2023. De voorzitter informeert hoe de andere aanwezigen hier tegenaan kijken. De heer Van der Geest zegt dat hij afhankelijk van het advies van de griffie met een motie of amendement zal komen. Het is voor hem in ieder geval een bespreekstuk. De voorzitter stelt vast dat het dan een bespreekstuk zal zijn en dat voldaan wordt aan de wens van de heer Schefferlie om dit in de raad te bespreken. De voorzitter vraagt wie van de fractieleden iets wil zeggen. De heer Van der Geest bedankt voor de jaarstukken. De toelichting van de accountant was ook helder. De jaarstukken en voorstellen inzake resultaatbestemmingen zijn goed te volgen.

Alleen heeft het college besloten de motie van het CDA niet uit te voeren, sparen voor later voorkomt een kater. Dit besluit druist in tegen de motie die in de raad is aangenomen, namelijk laten we als de jaarrekening het toestaat met kleine bedragen gaan sparen voor evenementen die een positief effect hebben op de stad. Hij licht dit nader toe

Parallelsessie B&A Jaarstukken 2023 gemeente Gorinchem, 20 juni 2024

en noemt het 650 jarig bestaan van de stad dat aanstaande is. Toen is gezegd maximaal een ton en het college wil die motie niet uitvoeren. Hij zal een motie of amendement ter zake indienen. Mevrouw Hamann vraagt of het spaarpotje als doel heeft het jubileum of is het open? De heer Van der Geest antwoordt evenementen die een positief effect hebben op de stad, dat is vrijgelaten. Een van de momenten is wel het 650-jarig bestaan. De heer Krol zegt dat het begrote resultaat normaliter nagestreefd wordt. Er komen moeilijke jaren. Wat betreft de mogelijke motie zegt hij dat de motie destijds breed gesteund is. Hij wacht de reactie van het college af. Overigens dank voor het mooie resultaat. De heer Van Houwelingen bedankt de ambtenaren en het college voor de voorbereiding. Hij heeft weinig aanmerkingen. Hij had alleen een vraag over de reserve van het sociaal domein en die is beantwoord. Hij ziet spannende jaren tegemoet. Het had een hamerstuk kunnen zijn. De heer Van der Meijden is aangenaam verrast door vanavond. Hij was voorbereid op een sessie die zou leiden tot een hamerstuk. Hij bedankt voor de beantwoording. Het is misschien nuttig om te kijken wat men van het voorstel van de heer Schefferlie vindt. De heer Schefferlie zegt dat hij dit een uitzonderingsonderwerp vindt, het hoogtepunt van de controlerende taak van de raad. Hij verwijst naar de toelichting van de accountant.

Er zou gekeken worden naar wat we van plan waren en of dat is gelukt. De heer Van der Meijden steunt het voorstel van de heer Schefferlie. Mevrouw De Groot is het eens met de heer Schefferlie want het is een belangrijk financieel stuk. Zij heeft ook wel behoefte aan iets meer ruimte. Mevrouw Hamann steunt dat er in de plenaire raad over gesproken kan worden. Zij wijst wel op het doel van de B&A in het vergadersysteem. De heer Schefferlie zegt dat hij graag over de highlights zou spreken in de raadsvergadering. Mevrouw Hamann vraagt wat er op tegen is om dit in de B&A te bespreken. De heer Schefferlie zegt dat er wat inhoudelijke zaken zijn die hij graag anders had gezien en daar wil hij graag over spreken. De voorzitter merkt op dat technisch gezien mevrouw Hamann gelijk heeft. Er is wel een motie aangekondigd waardoor het een bespreekstuk wordt. Hij vraagt of de wethouder wil ingaan op de motie. Wethouder Molengraaf zegt dat zij de motie niet kent. Er is een argumentatie gegeven in de jaarrekening; de raad mag daar alles van vinden en de raad kan dat bespreken in de B&A of in de raad. Dat maakt we wethouder niet uit. De heer Krol zegt er geen moeite mee te hebben als er in de raad nog highlights besproken worden naar aanleiding van een motie. Hij is wel benieuwd naar de opvattingen van de raadsleden over de jaarrekening.

Parallelsessie B&A Jaarstukken 2023 gemeente Gorinchem, 20 juni 2024

De heer Van der Meijden merkt op dat de college verantwoording aflegt via de jaarrekening in het kader van de P&C-cyclus. De vraag is of de inwoners waar gekregen hebben voor hun geld. Waar kunnen we van leren. Wat heeft het tweede bestuursjaar van het college ons gebracht. Hij verwijst naar de rapportage van de accountant die aangeeft dat er geen zichtbaar causaal verband gelegd kan worden tussen de beleidsvoornemens, doelen, maatschappelijke effecten en de indicatoren. Dat kunnen het college en de raad zich aantrekken. Hij vraagt de wethouder op dit punt van de accountant te reflecteren. Hij hoopt dat het college hiermee aan de slag gaat. Het is tijd om de drie W-vragen tegen het licht te houden. Herkent het college zich in de kwalificatie van de accounthouder in de boardletter waar gesproken wordt over een ad hoc cultuur. Hij doet de suggestie om een bestuurskrachtmeting te verkennen. Er is best veel geld op de plank blijven liggen. Hoe kijkt het college naar de onderbestedingen in het sociaal domein? Hij noemt ook de onderwijshuisvesting waarvoor gespaard wordt. Is dit voldoende of moet er meer gereserveerd worden? Het cultuurbeleid; graag een toelichting op het antwoord van het college. De WOO, hij betreurt het dat het college die als een obstakel ervaart.

Wanneer gaat het college hiermee aan de slag en word de raad erbij betrokken? De voorzitter merkt op dat er wel veel vragen gesteld worden die niet horen bij het terugkijken op de jaarrekening. Wethouder Molengraaf reageert op het causale verband en zegt dat dit het eerste jaar is voor de accountant. Zoveel mogelijk opmerkingen worden meegenomen. Er kan een prestatiemanagementmodel ingevoerd worden maar het college wil meer op de uitvoering inzetten. Ook heeft zij niet de indruk dat het verband er niet is. De heer Van der Meijden noemt nogmaals de drie W’s. Het is naar zijn mening niet te relateren aan een doelstelling. Er is geen zicht op doelstellingen naar zijn mening. Wethouder Molengraaf zegt dat zij het niet zo ziet. De accountant stelde voor KPI’s op te nemen maar dat is omslachtig. Het kan wel beter in de stukken uitgelegd worden waar het college mee bezig is. Geld op de plank blijven liggen is deels waar. In de december circulaire heeft de gemeente veel geld gekregen en dat kan dan niet meer in dit jaar uitgezet worden. Er is ook sprake van planningsoptimisme. Het is niet de bedoeling dat plannen niet uitgevoerd worden maar soms is daar een reden voor. Het sparen voor onderwijshuisvesting gaat niet voldoende zijn maar het is een begin. De opgave is erg groot. Het wordt een hele toer om dat op die manier uit te voeren door creatief met gebouwen om te gaan.

Cultuurbeleid; er wordt gewerkt aan de omgevingsvisie. Wat er met de sociale visie bedoeld wordt moet zij het antwoord schuldig blijven. De heer Van der Meijden vraagt dan wel wanneer dat beleid komt en welke rol de raad gaat vervullen bij het cultuurbeleid. De sociale visie kent hij niet; hij vraagt voor de raadsvergadering te laten weten hoe de raad zich daartoe verhoudt. Wethouder Molengraaf verwijst naar de beantwoording inzake De Nieuwe Doelen in relatie tot het cultuurbeleid. Dat is in de tweede helft van het jaar te verwachten. Met betrekking tot de WOO zegt de wethouder dat dit wel in de context gezien moet worden. In Gorinchem wordt het zo geïmplementeerd dat er een transparante informatie huishouding ontstaat. Op de website van de gemeente is ook de mogelijkheid opgenomen om een verzoek tot informatie te doen. In 2023 is dat ook 50 keer gedaan. Het aantal WOO verzoeken neemt toe en dat gaat ten koste van de capaciteit voor het inrichten van het programma. Het woord jammer in de tekst is wel wat ongelukkig gekozen. De heer Van der Meijden begrijpt dat in de actieve openbaring van informatie de gemeente zo succesvol moet zijn dat er weinig WOO verzoeken ingediend worden. Hij verwijst naar het ambitieniveau dat eerder door het college is geformuleerd.

Parallelsessie B&A Jaarstukken 2023 gemeente Gorinchem, 20 juni 2024

De heer Schefferlie zegt dat de jaarrekening een soort beoordelingsgesprek is voor het college. De oppositie kijkt dan vooral naar wat er beter had gekund. Hij is blij dat het straks in de raadsvergadering ook besproken wordt. Hij zal geen moeite hebben om de jaarrekening vast te stellen. Hij noemt de Banneweg en de vraag of het positieve resultaat van 2023 gecorrigeerd moet worden om het tweede deel van de Banneweg uit te voeren. Als het amendement ter zake het niet redt gaat hij wel helpen de jaarrekening vast te stellen. De heer Schefferlie noemt de risicofactor van de weerstandscapaciteit en vraagt of daar in de perspectiefnota al iets aan is gedaan. Een compliment geeft de heer Schefferlie voor het feit dat de organisatie zich niet precies aan de aanbestedingsregels heeft gehouden. Hij noemt de vervelende bureaucratie. Ten slotte reageert hij op de opmerking over het causaal verband; het kan wel beter maar we moeten wel selectief zijn in hoe we dat doen. Wethouder Molengraaf antwoordt dat de risicofactor van de weerstandscapaciteit bij de begroting aan de orde komt. De heer Van Veen zegt dat het voor hem een hamerstuk had mogen zijn maar hij begrijpt de heer Schefferlie dat hij er wat dieper op in wil gaan. De oppositie zal er anders tegenaan kijken. De heer Schefferlie zegt dat er 190 mln.

is uitgegeven en het kan dat StadsBelang dat goed vindt maar de vraag is of het zo gegaan is als het de bedoeling was. De heer Van Veen zegt dat hij één ding niet begrijpt en dat is het begrotingssaldo van acht ton dat van de algemene reserve af is gegaan. Hij vraagt dat nog wel aan de heer Matla. Mevrouw Hamann noemt de acht miljoen die op pagina 4 staat, dat we die overhouden. De Banneweg is al genoemd. Op pagina 6 staat een heel lijstje waar zes van de acht miljoen al besteed is. De heer Schefferlie zegt dat er een voorstel wordt gedaan om het positieve resultaat te bestemmen. Daarvan gaat ook een deel naar de algemene reserve. Als we iets voorstellen dan zou het zijn om de zes of acht ton die nodig is om de Banneweg af te maken, minder aan de algemene reserve toevoegen. De heer Krol zegt dat hij meent dat het om twee miljoen gaat. Mevrouw Hamann vraagt naar de resultaatbestemmingen. Zijn die al een heel eind gebruikt? Wethouder Molengraaf bevestigt dit. De heer Van der Meijden zegt dat het een voorstel is voor een herbestemming. Het geld is er wel. Er moet een keus gemaakt worden. Mevrouw Van ’t Westende zegt dat het een hamerstuk had mogen zijn maar zij kan zich wel vinden in een nadere beschouwing. Dank voor de voorbereiding. Zij is blij met het positieve resultaat. Zij wacht de nadere voorstellen af.

Mevrouw Hamann bedankt de wethouder en de ambtenaren voor de voorbereiding. De boardletter van de accountant was wel schrikken. Hij noemt de P&C cyclus en het feit dat de organisatie onder druk staat en plannen die we niet kunnen uitvoeren. Zij ziet hierin tegenstrijdigheden. Zij gelooft wel dat de organisatie onder druk staat. Kennisverlies is ook een probleem. De ad hoc cultuur is echt Gorcums. Misschien moeten we dat eens veranderen. Zij noemt ook de onderwijsgebouwen en de vervanging van scholen. Daar moeten wel plannen voor zijn. Naar haar mening zijn de miljoenen die over zijn al goed bestemd. Maar het is aan de raad om daarover te beslissen. Eventuele moties en

Parallelsessie B&A Jaarstukken 2023 gemeente Gorinchem, 20 juni 2024

amendementen ziet zij tegemoet. Zij vindt het jammer dat de heer Schefferlie de kaarten tegen de borst houdt. De heer Schefferlie zegt dat het enige amendement dat hij overweegt in te dienen is om vanuit het positieve resultaat de Gorcumse wens in de vullen en de Banneweg af te maken. Mevrouw Hamann noemt de grote projecten en noemt de veerdienst. Als een groot project is afgerond zou zijn graag een goed overzicht krijgen van kosten en baten. Wethouder Molengraaf zegt dat een nieuwe accountant scherp is. De dingen die het college reëel vindt neemt ze over. Over de ad hoc cultuur is al iets gezegd. Dat is zeker Gorcums. De organisatie staat altijd op spanning om de ambities goed uit te voeren. Het komt ook door de rijksoverheid. De wethouder was niet zo onder de indruk van de aantekeningen van de accountant. Hij zet de puntjes op de i. Naar aanleiding van de vraag over grote projecten en een overzicht ervan zegt zij dat dit veel werk is. Misschien moet hier eens gericht naar gekeken worden. Om dat voor alle projecten te doen kost veel tijd. De voorzitter zegt dat een werksessie hierover gehouden kan worden. De heer Van der Meijden merkt op dat de opmerking over de grote projecten hem doet denken aan de grote projectenregeling die de Tweede Kamer kent. Hij wil daar niet voor pleiten maar er zitten elementen in die misschien de gemeente ook kunnen helpen.

Mevrouw De Groot vond het veel werk om de jaarstukken door te nemen. Dank aan de ambtelijke organisatie. Het is wel lastig om zaken te meten. Er zijn niet altijd meetbare doelen. Zij overweegt een motie over het overschot op het sociaal domein. Verder is haar fractie het eens met het voorstel. Wethouder Molengraaf zegt dat gekeken wordt hoe de gemeente het doet ten opzicht van de benchmark. Zij kan zich voorstellen dat het niet helemaal duidelijk is. De heer Krol zegt dat geëvalueerd kan worden hoe de bespreking in de raadsvergadering bevallen is. Dan kunnen er conclusies aan verbonden worden voor de komende jaren. Hij is wel gevoelig voor het dualisme en de controlerende rol van de raad. De voorzitter zegt dat er in ieder geval geëvalueerd kan worden. De heer Van Houwelingen noemt het voorbeeld dat de heer Schefferlie aangaf over de jaarcijfers tegelijkertijd bij de perspectiefnota behandelen. Hij weet niet waarom het losgekoppeld is. De heer Schefferlie merkt op dat het is losgekoppeld door het langdradigheidssyndroom van de raad. De voorzitter stelt vast dat er veel is besproken en dat er al een voorzet voor de raadsvergadering is gegeven. Er zijn moties aangekondigd door het CDA en de PvdA. Er is ook mogelijkheid om een reflectie te geven op de jaarrekening in de raadsvergadering. Dat kan nu afgesproken worden.

Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering.

Parallelsessie B&A Jaarstukken 2023 gemeente Gorinchem, 20 juni 2024