20240118 Concept verslag Parallelsessie I&O Invoering en Verordening toeristenbelasting

Parallelsessie Informatie en Ontmoeting 18 januari 2024 Invoering en verordening toeristenbelasting Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Griffie: Notulist: Raadsleden/ fractieassistenten: Stadsbelang:

de heer J. Klein mevrouw E. van Bekhoven mevrouw R. Leeuwenburgh Vendrig

Democraten Gorinchem: PvdA: VVD: ChristenUnie/SGP: Gorcum Actief: D66: CDA: SP:

de heer D. van Veen de heer J. Roeland --de heer J. Oostrum de heer N. van Santen de heer A. de Jong mevrouw E. Hamann de heer R. Le Noble de heer P. Kuijten de heer A. van Houwelingen

Portefeuillehouder: Ambtelijke ondersteuning:

mevrouw A. Mager de heer R. Suijker en mevrouw P. Sterkenburg

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Invoering en verordening toeristenbelasting Het groeiende toerisme in Gorinchem vertegenwoordigt een economische waarde van circa 54 miljoen euro. Om lokale projecten te financieren en duurzaam toerisme te bevorderen, wordt toeristenbelasting ingevoerd. Er hebben gesprekken met belanghebbenden plaatsgevonden en op 29 november 2023 is er een informatieavond met lokale ondernemers geweest. Binnen de projectopdracht invoering toeristenbelasting is relevante informatie verzameld en hebben er vergelijkingen van toeristenbelasting-ervaringen met anderen plaatsgevonden. Daarnaast is inzichtelijk gemaakt welke administratieve en operationele gevolgen de invoering van toeristenbelasting met zich meebrengt. Na besluitvorming door de raad zal de verordening worden geïmplementeerd en zal een gedetailleerd plan voor inzameling en handhaving worden opgesteld. Mevrouw Sterkenburg stelt zich voor en licht toe dat wethouder Mager een algemene toelichting zal geven. Daarna zal Richard Suijker een toelichting geven op het plan van aanpak en zal zijzelf nog ingaan op de planning en vervolgstappen. Wethouder Mager licht toe dat per 1 juni de toeristenbelasting ingevoerd zal worden. Bij de behandeling van de begroting is het al even aan de orde geweest.

Er is uitgebreid overleg geweest met ondernemers over de wijze van invoering. Als mooiste vestingstad ontvangt de gemeente veel toeristen. De ondernemers hebben hierdoor meer inkomsten. Door meer toeristen worden er ook meer kosten gemaakt door de gemeente. De extra kosten kunnen deels betaald worden uit de inkomsten van de toeristenbelasting. Het is maar een klein

Parallelsessie I&O Invoering en verordening toeristenbelasting, 18 januari 2024

plusje want de kosten die de gemeente totaal maakt betreffen het groen, schoonhouden van straten, veiligheid, citymarketing en evenementen. Dat is niet alleen voor de toeristen. De heer Roeland noemt het schoonhouden van straten en vraagt of het mogelijk is de stadsconciërge hierbij te betrekken en hieruit te betalen. Wethouder Mager zegt dat de toeristenbelasting een bijdrage aan het totaal pakket voor de gemeente is. Het is geen doelbelasting. Het is een plusje voor de uitgaven die de gemeente al heeft om de stad op orde te houden. Er kan wel verwezen worden naar de stadsconciërge. Bij evenementen zoals de intocht van Sinterklaas is er weer een piek in de bezettingsgraad. Ook citymarketing levert een bijdrage aan het aantal bezoekers van de stad. Er is actief geparticipeerd over de invoering van de toeristenbelasting. Er zijn veel mensen uitgenodigd voor een informatieavond bij Metropole maar er kwam slechts een klein aantal. Naar aanleiding van de informatieavond zijn er ook maatwerkgesprekken gevoerd, onder andere met Riveer. De genodigden voor de informatieavond zijn ook voor de sessie van vanavond uitgenodigd. Blijkbaar is een en ander al duidelijk want er is niemand verschenen. Mochten er toch nog vragen zijn dan kunnen zij contact opnemen met de gemeente.

De heer Roeland vraagt of ook de stakeholders die niet aan de participatie hebben deelgenomen op de hoogte gehouden worden. Wethouder Mager antwoordt dat aan alle genodigden een verslag is gestuurd van het besprokene. Er is naar iedereen teruggekoppeld. De heer Oostrum vraagt of de raad ook inzage kan krijgen in de verslagen van de gesprekken met stakeholders. Hij vindt het jammer dat er geen stakeholders aanwezig zijn. Wethouder Mager zegt dat de verslagen beschikbaar zijn voor de B&A. De presentatie van vanavond is overigens nagenoeg gelijk aan de presentatie op de informatiebijeenkomst. Er is een overzicht van de reacties van de stakeholders. De heer De Jong vraagt hoe de stemming was op de informatieavond. Wethouder Mager antwoordt dat het een goede avond was, er waren hoteleigenaren en mensen met een B&B onder andere. De gemeente richt zich tot verschillende doelgroepen en van elke doelgroep was er iemand aanwezig. Er waren ook veel technische vragen. Ook de grotere hotels hadden iemand afgevaardigd. De meest kritische noten kwamen van die kant en aan hen is ook gevraagd hoe het kon dat op hun rekeningen aan gasten al een lokale heffing is vermeld van € 1,70 per persoon per nacht. De heer Le Noble vraagt of de hoteleigenaren en anderen ook zelf kosten moeten maken als gevolg van de invoering van de toeristenbelasting en zo ja of zij daarvoor worden gecompenseerd.

Wethouder Mager antwoordt dat dit in de verdere presentatie beantwoord zal worden door de heer Suijker. De heer Suijker stelt zich voor en gaat in op de technische aspecten. De gemeente mag zelf de hoogte en de wijze van inning bepalen en legt dit vast in een verordening. In principe betalen alle mensen die in Gorinchem verblijven maar er niet woonachtig zijn toeristenbelasting. De heer Oostrum merkt op dat er per nacht wordt afgerekend maar cruiseschepen liggen meestal niet een nacht in de stad. De heer Suijker antwoordt dat ervoor is gekozen om alleen voor overnachters toeristenbelasting te heffen. De heer Van Houwelingen vraagt of arbeidsmigranten ook moeten betalen. De heer Suijker antwoordt dat zij niet hoeven te betalen.

Parallelsessie I&O Invoering en verordening toeristenbelasting, 18 januari 2024

De heer Van Santen vraagt of er ook een watertoeristenbelasting is en of dat hetzelfde is. De heer Suijker antwoordt dat dit een ander soort belasting is. Het gaat nu om toeristenbelasting en dat is voor niet ingezetenen die bijvoorbeeld op een zeilboot zijn of op een cruiseschip. De heer Van Santen zegt dat die ook al havengeld betalen; is dat niet dubbel? De heer Suijker zegt dat de havengelden ook voor dagtoeristen gelden. Dit is een nachtbelasting. Het zou dubbel kunnen zijn. De heer Van Santen noemt de platformen voor hotelboekingen en dergelijke zoals Airbenb die ook financiële zaken afhandelen met toeristen. Hoe gaat dat dan? De heer Suijker antwoordt als het via een platform gaat, dat de eigenaar van de B&B het moet bijhouden want die is aangifteplichtig, niet het platform. Mevrouw Hamann merkt op dat als iemand overnacht in een passantenhaven het net zo gaat als op een camping; daar komt dan ook de toeristenbelasting bij. Zij meent dat het dan niet dubbelop is, het is iets anders. De heer Roeland vraagt als arbeidsmigranten in pensions verblijven of zij ook moeten betalen. De heer Suijker bevestigt dit. De heer Van Veen informeert naar de aangifte en de controle erop. De heer Suijker antwoordt dat dit nog in de presentatie aan de orde komt. De heer De Jong merkt op dat de opbrengst voor 2024 € 125.000 zal zijn; is dat voor een half jaar? De heer Suijker bevestigt dit.

Hij vervolgt de presentatie en licht toe dat ook zakelijke bezoekers toeristenbelasting betalen. Verzorgenden en verpleegkundigen in een zorginstelling betalen niet, ook mensen die op last van de overheid in de stad verblijven en vreemdelingen met verblijfsrecht onder COA-verantwoordelijkheid betalen niet. De heer Kuijten merkt op dat er ook arbeidsmigranten zijn die bij de gemeente geregistreerd staan en vraagt wanneer zij wel en niet moeten betalen De heer Suijker antwoordt dat als zij tijdelijk ingezetene zijn, zij geen toeristenbelasting hoeven te betalen. Hij schetst wie toeristenbelasting moeten innen en hoe hoog het bedrag moet worden. Daartoe is gekeken naar verschillende buurgemeenten en is ongeveer het gemiddelde genomen. De heer Kuijten merkt op dat als een gezin met vier kinderen komt het € 12 per nacht extra kost. Dat demotiveert wel voor een bezoek aan de stad. Is het ook te maximeren voor gezinnen? Het CDA zou dit voorstaan. De heer Suijker zegt dat het in principe niet gemaximeerd is. De heer Kuijten vraagt om het te maximeren op bijvoorbeeld € 10. De voorzitter zegt dat dit een politieke vraag is voor de B&A. De heer Oostrum vindt dat de stad beter vergeleken kan worden met plaatsen als Goes, Kampen en Zwolle die tussen de € 1,50 en € 1,75 berekenen. De heer Suijker antwoordt dat de vergelijking met buurgemeenten is gekozen.

Wethouder Mager antwoordt dat een goede benchmark is gedaan; het is niet willekeurig. De heer De Jong vraagt of het jaarlijks geindexeerd wordt. De heer Suijker antwoordt dat het niet de bedoeling is. Meestal wordt een dergelijke belasting voor een iets langere tijd vastgesteld. Eenmaal per jaar wordt door de ondernemers aangifte gedaan in januari; in februari volgt de aanslag die in twee termijnen betaald kan worden. Voor jachthavens, campings en campers is er ook een mogelijkheid om op basis van een forfait aangifte te doen; per plek is

Parallelsessie I&O Invoering en verordening toeristenbelasting, 18 januari 2024

de bezetting twee personen en het forfait is op basis van 50% van de bezetting. Dat is gunstig voor een gezin. Wordt op basis van aangifte gewerkt dan moet dat aangetoond worden met het verblijfregister. De heer Oostrum merkt op dat de opbrengst van 2024 voor de gemeente dus pas in 2025 aan de orde is. Het is mooi dat gerekend wordt met twee personen per plek, maar beseft de campingeigenaar dan dat hij maximaal twee in rekening brengt? De heer Suijker antwoordt dat het per persoon per nacht is; theoretisch mogen zij meer in rekening brengen. Wat betreft de opbrengst licht hij toe dat er een reservering in 2024 wordt opgenomen. De heer Van Veen vraagt met betrekking tot Van der Valk of er vanuit gegaan wordt dat er een bepaald percentage bezetting is. De heer Suijker antwoordt dat Van der Valk een uitnodiging tot het doen van aangifte krijgt en moet dan het aantal overnachtingen aangeven dat zij hebben gehad en dat moet aangetoond worden met het verblijfregister. Op basis daarvan kan gecontroleerd worden. De heer Le Noble informeert naar de kosten voor de ondernemers en een eventuele compensatie. De heer Suijker antwoordt dat wel gekeken is naar een compensatie maar dat is nagenoeg niet te controleren. Het wordt gezien als bedrijfsvoeringskosten en de ondernemers moeten netto € 2 afdragen. De heer Oostrum informeert naar de perceptiekosten voor de gemeente.

De heer Suijker antwoordt dat deze meevallen omdat er maar eenmaal per jaar een verzoek tot aangifte wordt gedaan. De perceptiekosten zijn ongeveer € 40.000 op jaarbasis; het exacte bedrag zal nog aangeleverd worden. Wethouder Mager zegt dat eerder besloten is dat toeristenbelasting alleen ingevoerd zou worden als er sprake zou zijn van substantiële opbrengsten. De heer Kuijten vraagt of het ook mogelijk is om een voorlopige aanslag te sturen zodat de gemeente de middelen wat eerder ontvangt. Hij noemt ook de dagtoeristen en de voorzieningen voor cruiseschepen; hij zou die ook willen belasten. De heer Suijker antwoordt dat een voorlopige aanslag ook extra kosten betekent. Hiervoor is niet gekozen. Met betrekking tot de dagtoeristen zegt hij dat dit meer een vraag voor de wethouder is. De heer Van Santen merkt op dat veel gemeenten ook uitzonderingen maken, bijvoorbeeld voor kinderen tot vier jaar. De heer Suijker antwoordt dat er wel naar gekeken is maar er is voor gekozen om het zo eenvoudig mogelijk te maken. Dat is ook gemakkelijk te controleren. De heer Roeland vraagt of het niet zo is dat de cruiseschepen ook liggeld betalen voor overdag. De heer Suijker bevestigt dit. De heer Le Noble gaat er dan vanuit dat in het liggeld ook het middagdutje is opgenomen.

Waarom vindt de betaling in twee stappen plaats? De heer Suijker zegt dat de invorderingswet aangeeft dat men in meerdere termijnen mag betalen. Er is gekozen voor twee termijnen. Mevrouw Sterkenburg licht vervolgens de planning toe. Op 1 februari is een B&A-sessie gepland en op 29 februari is de besluitvorming voorzien. In maart wordt het besluit gepubliceerd. Invoering per 1 juni. In januari 2025 aangifte insturen, in februari de aanslag, betaling in maart 50% en mei 50% en dan is ook evaluatie van het beleid en het proces voorzien.

Parallelsessie I&O Invoering en verordening toeristenbelasting, 18 januari 2024

De voorzitter bedankt voor de presentaties en geeft gelegenheid voor het stellen van vragen over de planning. De heer Van Houwelingen begrijpt dat het in 2024 niet voor een half jaar geheven wordt maar voor zeven maanden. Dit wordt bevestigd. De voorzitter stelt vast dat er geen vragen meer zijn. Voor de B&A zullen de verslagen van de gesprekken met stakeholders gedeeld worden. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering. Afspraken: • Verslagen van gesprekken met stakeholders worden gedeeld • Bedrag van de perceptiekosten wordt gedeeld

Parallelsessie I&O Invoering en verordening toeristenbelasting, 18 januari 2024