2024- 940994 Rvs Vaststellen beheerplan wegen 2025-2029

Raadsvoorstel: Z/24/780000/D-940994 Onderwerp: Vaststellen Beheerplan Wegen 2025-2029.

Datum: 2 oktober 2024 Portefeuillehouder: Fatih Polatli I&O: 23 mei 2024 B&A: 21 november 2024 Raadsvergadering: 28 november 2024 Opsteller: Vos, Nico Geeft voorstel begrotingswijziging: Ja

Onderwerp: Vaststellen Beheerplan Wegen 2025-2029. Voorstel: Wij stellen u voor: 1. Het beheerplan Wegen 2025-2029, op basis van kwaliteitsscenario Basis, vast te stellen; 2. Voor het groot onderhoud van de gemeentelijke wegverhardingen in te stemmen met het vormen van een onderhoudsvoorziening vanaf 2026 en daarbij de jaarlijkse dotatie vast te stellen op € 2.513.000; 3. De jaarlijkse dotatie aan de onderhoudsvoorziening vanaf 2026 te dekken uit de beschikbaar gestelde middelen voor onderhoud wegen; 4. De financieel neutrale consequenties te verwerken in een begrotingswijziging. Aanleiding: Afgelopen periode is gewerkt aan het in beeld brengen van de opgave op het vlak van onderhoud en vervanging van de gemeentelijke wegverhardingen. Onze wegen, straten en fiets- en voetpaden. In nauwe samenwerking met het team Stadsbeheer is door Adviesbureau Antea het Beheerplan Wegen 2025-2029 opgesteld. Dit beheerplan omvat onder andere een beschrijving van het te beheren areaal, de onderhoudstoestand, de onderhouds- en vervangingsopgave en het benodigde budget.

De aanleiding voor het opstellen van het beheerplan en de implementatie van het planmatig en integraal beheer heeft meerdere achtergronden: - De ‘motie kapitaalgoederen, 4 november 2021’ voor het in beeld brengen van de vervangingsinvesteringen voor de openbare ruimte; - Beleidsplan Openbare Ruimte 2021-2025 met onder meer de doelstelling om een integraal jaar- en meerjarenplan te vormen en integrale kansen te creëren (gecombineerde aanpak van o.a. onderhoud wegen en riolering met verkeersveiligheid- en klimaatopgaven); - Ontoereikend budget voor het benodigde onderhoud en geen dekking voor vervanging van wegen. De leeswijzer bij het beheerplan is als volgt: Hoofdstuk

Centrale vraag

Inhoud

1

Wat is het doel en de scope?

Probleemstelling, doel en scope van het wegbeheer.

2

Wat beheren we?

Omvang en kenmerken van het areaal. Waar is het van gemaakt? Waar wordt het voor gebruikt? Wat is de leeftijd?

3

Wat hebben we gedaan en bereikt?

Korte terugblik op de afgelopen periode en inzicht in de huidige kwaliteit van het wegenareaal.

4

Wat zijn de kaders?

Een korte beschrijving van de (wettelijke) kaders van wegbeheer en de ontwikkelingen in Gorinchem.

5

Welke keuzes hebben we?

Inzicht in de (scenario)keuzes en alternatieven voor wegbeheer.

6

Wat is de opgave?

Inzicht in klein, groot onderhoud, vervanging.

Stadhuisplein 1 Postbus 108 4200AC Gorinchem

T 140183 F 0183-630540

E gemeente@gorinchem.nl I www.gorinchem.nl

7

Wat zijn de financiële kaders en gevolgen?

Er wordt inzicht gegeven in de kosten en de wijze van financiering op basis van kwaliteitsscenario Basis.

8

Hoe pakken we dit aan?

Met welke werkstappen geven we verder vorm aan het wegbeheer en de invulling van de personele paragraaf.

9

Conclusies en aanbevelingen

De conclusies en aanbevelingen op een rij.

Beoogd effect: Implementatie en uitvoering van planmatig integraal beheer en onderhoud van de wegen, straten, fiets- en voetpaden, waarbij wegverhardingen die onder het kwaliteitsniveau Basis vallen, onderhouden en indien noodzakelijk vervangen worden. Met als uiteindelijk doel, dat de inwoners en weggebruikers veilig en op een aangename wijze gebruik kunnen maken van de openbare ruimte. Argumenten: 1.1 Het beheerplan vormt het kader voor de opgave Het beheerplan voorziet in een gedegen aanpak voor het planmatige en integrale beheer en vormt het kader voor de financiering en organisatie van het wegbeheer; 1.2 Kwaliteitsscenario Basis voorziet in veilige en goed begaanbare wegverhardingen Dit scenario voorziet in een regulier kwaliteitsniveau voor de wegverhardingen, waarbij wordt voldaan aan de zorgplicht die de gemeente heeft. Gericht op veiligheid én een prettige begaanbaarheid (bijvoorbeeld het voorkomen struikelen of vallen en schaderijdingen), met een redelijke uitstraling en het voorkomen van kapitaalsvernietiging bij asfaltverhardingen. Dit niveau is ook het uitgangspunt in de wegbeheersystematiek waarop planningen en begrotingen worden gebaseerd.

1.3 Een vastgesteld beheerplan maakt integraal (meerjaren)plannen mogelijk Het beschikken over het kader voor het wegbeheer en het meerjarenperspectief voor de financiële dekking, maakt het mogelijk om samen met andere in- en externe disciplines een (integrale) meerjarenplanning op te stellen, werk met werk te combineren, vroegtijdig te starten met opgaven met een lange doorlooptijd en te werken met meerjarencontracten met aannemers. 1.4 Het beheerplan is in lijn met de informatie bij de PPN 2025 De inhoud van het beheerplan is in lijn met de verstrekte aan op de informatie en financiële cijfers zoals opgenomen in de Perspectiefnota 2025 en de presentatie bij de I&O parallelsessie van 23 mei dit jaar. 2.1 Het vormen van een onderhoudsvoorziening zorgt voor stabiliteit en voorspelbaarheid in de begroting Door een onderhoudsvoorziening te vormen, kunnen toekomstige onderhoudskosten gelijkmatig worden verspreid over meerdere jaren. Dit voorkomt pieken en dalen in de begroting en zorgt voor een stabiel financieel beleid. Daarnaast zorgen werkzaamheden die kalenderjaar overstijgend zijn niet voor problemen bij de jaarafsluiting. 3.1 Tijdens de perspectiefnota 2025 is er geld beschikbaar gesteld voor onderhoud en vervanging wegen In de perspectiefnota 2025 zijn middelen beschikbaar gesteld voor de structurele dekking voor het wegbeheer.

Dit budget kan gebruikt worden voor de dotatie aan de onderhoudsvoorziening. 4.1 De financiële consequenties moeten verwerkt worden in een begrotingswijziging Om de financieel neutrale consequenties door te voeren worden deze voorgelegd in een begrotingswijziging aan de gemeenteraad.

Risico’s: In paragraaf 7.4 van het beheerplan wordt ingegaan op de risico’s. Voornaamste risico’s voor deze beheerplanperiode is met name dat het op een basisniveau brengen van de wegverhardingen meerdere jaren in beslag neemt en daardoor de toestand met slechtere wegverhardingen nog enkele jaren blijft bestaan. Het versnellen van de opgave is niet realistisch omdat dit in 2025 en 2026 een nog hogere druk op de gemeentelijke begroting zou leggen en is ook organisatorisch niet haalbaar met het oog op de benodigde personele formatie en doorlooptijden van ontwerp- en participatieprocessen. Financiën: In de perspectiefnota 2025 zijn middelen beschikbaar gesteld voor de structurele dekking voor het wegbeheer. In hoofdstuk 7 van het beheerplan zijn de financiële kaders toegelicht. Samengevat zijn de bedragen (inclusief VTU) als volgt: Jaar

Groot onderhoud en bijkomende kosten

Klein en overig onderhoud

Vervangingen

2025

€ 2.355.744

€ 510.000

€ 2.429.109

2026

€ 2.852.198

€ 510.000

€ 1.720.814

2027

€ 2.852.198

€ 510.000

€ 1.720.814

2028

€ 2.852.198

€ 510.000

€ 1.720.814

2029

€ 2.852.198

€ 510.000

€ 2.500.000

2030

€ 2.513.000

€ 510.000

€ 2.500.000

De bedragen die zijn weergegeven in het jaar 2030 zijn structureel op basis van kwaliteitsscenario Basis. De piek in de opgave aan onderhoud en vervanging van wegen, straten en fiets- en voetpaden ligt in 2025 en 2026. Vanwege de financiële impact op de begroting wordt de opgave uitgevlakt over de periode 20262029. De opgave over 2025 en de piek in de opgave die uitgevlakt wordt over 2026-2029, wordt opgenomen in de exploitatie. Vanaf 2026 wordt er een onderhoudsvoorziening ingericht waarbij de jaarlijkse dotatie in de voorziening in evenwicht is met de gemiddelde jaarlijkse kosten. Dit geeft het volgende beeld: Jaar

Exploitatiebudget

Dotatie voorziening

Onttrekking voorziening

2025

€ 2.865.744

-

-

2026

€ 849.199

€ 2.513.000

€ 2.513.000

2027

€ 849.199

€ 2.513.000

€ 2.513.000

2028

€ 849.199

€ 2.513.000

€ 2.513.000

2029

€ 849.199

€ 2.513.000

€ 2.513.000

2030-2045

€ 510.000

€ 2.513.000

€ 2.513.000

Participatie: Het plegen van groot onderhoud of het vervangen van verhardingen geeft de mogelijkheid om integraal kansen te realiseren op het vlak van klimaatadaptief en verkeersveilig inrichten van de openbare ruimte. Ook kunnen verbeteringen voor de begaanbaarheid door mindervaliden aangebracht worden. Bij opgaven waarbij de inrichting van de straat wordt gewijzigd of een straat volledig wordt herbestraat, zal samen met team Communicatie de participatieaanpak bepaald worden. Onderdeel hiervan kan zijn dat vooraf een enquête onder aanwonenden wordt gehouden, waarbij informatie wordt opgehaald over hoe de inwoners de bestaande inrichting ervaren en welke verbeterpunten men ziet. Hier kan bij het uitwerken van het ontwerp en bij bijeenkomsten met bewoners op ingespeeld worden.

Communicatie: Voorafgaande aan de uitvoering van werkzaamheden wordt via de reguliere kanalen gecommuniceerd. Ook kan enkele keren per jaar gecommuniceerd worden over geplande opgaven en met beeldmateriaal teruggeblikt worden op een gerealiseerde opgave. Duurzaamheid: Door op het juiste moment, de juiste en kwalitatief goede onderhoudsmaatregel te treffen, wordt ingezet op het zo lang mogelijk benutten van de grond- en bouwstoffen die worden toegepast. Het denken in levensduur en een onderhoudsvriendelijke inrichting, is een van de voorname aspecten als het gaat om duurzaam wegbeheer. Bij materiaalkeuzen worden aspecten als kwaliteit, het milieueffect en de levensduur beoordeeld. Verder worden de ontwikkelingen in de markt gevolgd. Medio 2025 wordt overgeschakeld op het toepassen van ‘warm-mix’ asfalt, in plaats van het huidige ‘hot-mix’. Dit asfalt wordt op fors een lagere temperatuur geproduceerd, waardoor minder aardgas wordt gebruikt en de CO2 uitstoot wordt verlaagd. Klimaat: Bij het onderhoud van straten en parkeerterreinen wordt bekeken of er verharding omgevormd kan worden naar groen (verminderen verhard oppervlak) of dat gesloten verharding omgevormd kan worden naar groenverharding (een open bestrating die ingezaaid wordt met gras en eventueel een micro-klaver).

Ook wordt bekeken of het mogelijk is om de afvoer van water af te koppelen van de riolering en het water via het maaiveld af te voeren naar groenverharding of bermen. Met name op het vlak van het terugdringen van hittestress en het vergroenen van de woonomgeving, kan wegbeheer op deze wijze een bijdrage leveren aan klimaatadaptatie. Soms kan dit kostenneutraal door werk met werk te maken en in andere gevallen door middel van een cofinanciering uit een ander plan of een subsidie. Vervolgproces: De organisatie vervolgt het implementatieproces van het planmatige en integrale beheer en treft de voorbereiding voor de realisatie van de onderhouds- en vervangingsopgave van 2025. Bijlagen: -

Beleids- en beheerplan Wegen 2025-2029 (registratienummer D-942083).

Burgemeester en wethouders van Gorinchem, de secretaris, de burgemeester,

Raadsbesluit De gemeenteraad van Gorinchem, Gelet op het raadsvoorstel van het college d.d. 2 oktober 2024 Gelet op de wettelijke bepalingen

Besluit: 1. Het beheerplan Wegen 2025-2029, op basis van kwaliteitsscenario Basis, vast te stellen; 2. Voor het groot onderhoud van de gemeentelijke wegverhardingen in te stemmen met het vormen van een onderhoudsvoorziening vanaf 2026 en daarbij de jaarlijkse dotatie vast te stellen op € 2.513.000; 3. De jaarlijkse dotatie aan de onderhoudsvoorziening vanaf 2026 te dekken uit de beschikbaar gestelde middelen voor onderhoud wegen; 4. De financieel neutrale consequenties te verwerken in een begrotingswijziging.

Aldus besloten in de raadsvergadering van 28 november 2024

Griffier,

Voorzitter,