2024-940994 Beleids- en beheerplan Wegen Gorinchem 2025-2029 Definitief_1

5.1

Uitgangspunten voor de scenarioberekening groot onderhoud Uitgangspunten scenarioberekening groot onderhoud Uitgangspunten voor de omvang van het wegenareaal zijn als volgt:  Areaalomvang conform wegbeheersysteem OBSURV November 2023;  Alleen bij gemeente in beheer zijnde wegen, geen provinciale wegen, rijkswegen of particuliere wegen;  Alleen verharde wegenarealen worden meegenomen, dus geen onverharde, half verharde wegen, geen verduurzaming of onderhoud van bermen. Op basis van bovenstaande wordt circa 1,8 miljoen vierkante meter verharding meegenomen als areaal in deze berekeningen. Voor het berekenen worden de volgende uitgangspunten gehanteerd:  Jaarlijks wordt een gelijkblijvend bedrag op basis van gemiddelde (groot) onderhoudskosten berekend;  Opgebouwd met vaste onderhoudscyli per wegtype (bv.

Iedere vijftien jaar 30% herstraten, in jaar 30 50% herstraten) gestart op basis van jaar van aanleg van het wegvakonderdeel;  Alleen in stand houden wat er al is, uitgaande van dezelfde materialen, dezelfde constructieopbouw, dezelfde wegbreedte, etc.;  Kostenkengetallen (kosten maatregel, materiaal, materieel en arbeid) conform Kennisbank Wegen van Antea Group (prijspeil 2024);  Voor de staartkosten (over de kale kosten uit de kennisbank) wordt 32% gehanteerd;  De staartkosten zijn als volgt opgebouwd: o Omgevingsmanagement, verkeersmaatregelen, nachtwerk (2%) o Onderzoekskosten (2%) o Meerkosten afvoer verontreinigde materialen (2%) o Voorbereiding, advies en toezicht (VAT) (16%)  Aan staartkosten voor de uitvoering wordt gerekend met: o Eenmalige uitvoeringskosten (4%) o Algemene kosten (4%) o Winst en risico (2%) blad 29 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem







Alleen cyclische kosten voor groot onderhoud, geen kosten voor: vervanging, levensduurverlengend onderhoud, klein/calamiteiten onderhoud, verzorgend onderhoud (bv. straatvegen of onkruidbeheersing); Specifiek voor vervangingswaarde wordt aanvullend gerekend met 21 % opslag Groot Werk: o Opstellen ontwerp (SO, VO, DO) (6%) o Bijkomend werk/ aanhelen aangrenzende vlakken (5%) o Nader te detailleren en kosten kansen/wensen inwonersparticipatie en belangenorganisaties (10%) Berekende kosten geven inzicht in het in stand houden van het areaal op het gewenste kwaliteitsniveau. Geen kosten voor inlopen van achterstanden.

5.2

Scenarioberekeningen

5.2.1

Overzicht van de keuzes en effecten Bij de scenarioberekeningen worden beleidsmatige keuzes financieel uitgedrukt. Om inzicht te geven wat de consequenties zijn van de keuzes wordt in onderstaande afbeelding het effect per onderwerp bij het gegeven kwaliteitsniveau afgebeeld. De scenario’s verwijzen naar de beeldkwaliteit die nagestreefd wordt voor de verhardingen, wanneer de technische kwaliteit van de verharding onder het beleidsmatig gewenste kwaliteitsniveau valt, wordt onderhoud ingepland. Landelijk wordt geadviseerd om niveau Basis te hanteren. Dit niveau komt overeen met het CROW-basis niveau (B). Niveau Basis is er primair op ingericht om op het juiste moment het juiste onderhoud te plegen, met het oog op veiligheid van de verhardingen. Het voorkomt hinder voor inwoners zoals irritaties, struikelen, vallen en schaderijdingen. Bij asfalt is dit ook een duurzame aanpak omdat kapitaalsvernietiging wordt voorkomen. Er zullen wel schadebeelden aanwezig zijn, maar niet in bijzondere opvallende of hinderlijke mate. Het basisniveau vormt het uitgangspunt in de wegbeheersystematiek. Plannen en begroten wordt in de beheersoftware gebaseerd op dit niveau. Kapitaalsvernietiging betekent het te laat plegen van onderhoud, waardoor later een zwaardere en duurdere herstelmaatregel nodig is. Dit speel met name bij asfaltverhardingen, door de samengestelde aard van asfalt.

Vergelijk met een houten kozijn: te laat schilderen maakt dat later plamuren of een extra verflaag noodzakelijk is.

blad 30 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

5.2.2

Scenario 1: Buitengewoon Groen, Huidige ambitieniveau Buitengewoon Groen beschrijft de ambities in de openbare ruimte voor de periode 2021-2025. Daarmee is dan ook het huidige ambitieniveau vastgesteld, als zijnde overal basis (B) met een plus in de Vesting (H). Blauwe vlakken betekent dat er van dat wegtype geen areaal geregistreerd is in het betreffende Structuurgebied. Om de ambities van het huidige beleid waar te maken zou er jaarlijks €2.458.000 (afgerond naar boven) beschikbaar moeten zijn voor groot onderhoud.

Pluspunten  Voldoet aan de landelijke normen (CROW: heel en veilig); voor de Vesting wordt een hoog beeld nagestreefd;  Lage risico's op aansprakelijkheid, er kan grotendeels veilig gebruik worden gemaakt van de wegen; voor de Vesting zijn er minder schades en daardoor minder risico’s op aansprakelijkheidsstelling;  Het kwaliteitsniveau geeft een redelijk tot goed onderhouden beeld van de openbare ruimte; voor de Vesting is het beeld goed en netjes;  Er is weinig of beperkt sprake van kapitaalsvernietiging, de juiste maatregel wordt op het juiste moment uitgevoerd; in de Vesting wordt eerder ingegrepen;  Overal zelfde kwaliteitsniveau, met een plus in de Vesting: eenduidig beeld en eenvoudig in uitvoering met extra inzet in de Vesting;  Duurzaam omgaan met materialen. Getracht wordt de materialen zo duurzaam mogelijk in te zetten, verspilling wordt zoveel mogelijk voorkomen. Minpunten  De risico’s die worden gelopen op aansprakelijkheid en kapitaalvernietiging zijn op alle buiten de Vesting gelijk. Ook belangrijke wegen of wegen gelegen in belangrijke gebieden buiten de Vesting (bv. winkelgebieden) lopen dezelfde risico’s;  De wegen zijn zeker niet schadevrij, reparatievlakken zijn goed zichtbaar;

blad 31 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

 

5.2.3

Er is binnen het basiskwaliteitsniveau geen ruimte voor extra’s of franje (bijvoorbeeld extra inzet op klimaatadaptatie of duurzaamheid); In de oude Vesting wordt eerder ingegrepen dan strikt noodzakelijk waardoor niet altijd optimaal efficiënt gewerkt kan worden. De materialen worden soms eerder vervangen dan technisch noodzakelijk, wat leidt tot een kleine mate van verspilling.

Scenario 2: Alles op Basis, geen plus meer voor de Vesting Dit scenario is nagenoeg gelijk aan de variant Buitengewoon Groen. Alleen de plus voor de Oude Vesting vervalt. Het laten vervallen van de plus binnen de Vesting leidt jaarlijks tot € 146.000,- lagere budgetbehoefte voor groot onderhoud.

Pluspunten  Voldoet aan de landelijke normen (CROW: heel en veilig);  Lage risico's op aansprakelijkheid, er kan grotendeels veilig gebruik worden gemaakt van de wegen;  Het kwaliteitsniveau geeft een redelijk tot goed onderhouden beeld van de openbare ruimte;  Er is weinig of beperkt sprake van kapitaalsvernietiging, de juiste maatregel wordt op het juiste moment uitgevoerd;  Overal zelfde kwaliteitsniveau: eenduidig beeld en eenvoudig in uitvoering;  Duurzaam omgaan met materialen. Getracht wordt de materialen zo duurzaam mogelijk in te zetten, verspilling wordt zoveel mogelijk voorkomen. Minpunten  De risico’s die worden gelopen op aansprakelijkheid en kapitaalvernietiging zijn op alle wegen gelijk. Ook belangrijke wegen of wegen gelegen in belangrijke gebieden (bv. winkelgebieden) lopen dezelfde risico’s;  De wegen zijn zeker niet schadevrij, reparatievlakken zijn goed zichtbaar;  Er is binnen dit kwaliteitsniveau geen ruimte voor extra’s of franje (bijvoorbeeld extra inzet op klimaatadaptatie of duurzaamheid);  Er is geen ruimte om een extra kwaliteitsslag te maken voor de oude Vesting. blad 32 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

5.2.4

Scenario 3: Elementen Woon-en Verblijfsgebied op Laag Dit scenario lijkt op papier sterk op het scenario van Basis. Echter zijn de onderhoudsniveaus voor de elementen in Woon- en verblijfsgebieden verlaagd. Dit is een significant aandeel van het totale areaal elementenverhardingen. De Vesting en Hoofdwegen en Fietspaden blijven op niveau B, net als het asfalt in de Woon- en Verblijfsgebieden. Hiermee wordt kapitaalvernietiging op asfalt zoveel mogelijk vermeden. Ten opzichte van Buitengewoon Groen zijn de kosten van dit scenario op jaarbasis € 345.000,- lager.

Pluspunten  Op korte termijn relatief lage onderhoudskosten, door het afwaarderen van de elementen in Woon en Verblijfsgebieden;  De Hoofdwegen en Fietspaden blijven de basisinzet behouden, in lijn met de mobiliteitsvisie en doelstellingen;  Kapitaalvernietiging op asfaltwegen wordt zo veel mogelijk vermeden;  Aanzienlijk lagere jaarlijkse kosten op het onderhoud, ten opzichte van Buitengewoon Groen. Minpunten  Reëel risico op aansprakelijkheidstellingen in woongebieden;  Geeft geen invulling aan andere doelstellingen (verduurzamen, veiligheid, klimaat, etc.);  Kwaliteitsdaling ten opzichte van huidige streefkwaliteit in woongebieden, afbreuk aan comfort en uitstraling, met name bij elementen.  Het areaal wat inwoners het meeste zien, namelijk elementen voor de deur, daalt in kwaliteit;  Stijging van het aantal klachten en meldingen uit Woon- en Verblijfsgebieden;  Daling van het ambitieniveau binnen de Vesting ten opzichte van Buitengewoon Groen.

blad 33 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

5.2.5

Scenario 4: alles laag in Woon- en Verblijfsgebieden Dit scenario is nagenoeg gelijk aan scenario 3, met de uitzondering dat ook asfalt in woongebieden op lager niveau onderhouden wordt. Ten opzichte van Scenario 3 zijn de jaarlijkse kosten slechts € 11.000 lager. Het verlaagde onderhoudsniveau leidt echter uiteindelijk tot kapitaalvernietiging, met name op de asfalt verhardingen. Deze kapitaalvernietiging zal in de toekomst leiden tot hogere onderhoudskosten. Ten opzichte van Buitengewoon Groen zijn de jaarlijkse groot onderhoudskosten € 356.000,- lager.

Pluspunten  Op korte termijn relatief lage onderhoudskosten, door het afwaarderen van de Woon en Verblijfsgebieden;  De Hoofdwegen en Fietspaden blijven de basisinzet behouden, in lijn met de mobiliteitsvisie en doelstellingen;  Aanzienlijke jaarlijkse besparing op het onderhoud, ten opzichte van Buitengewoon Groen. Minpunten  Reëel risico op aansprakelijkheidstellingen in woongebieden;  Geeft geen invulling aan andere doelstellingen (verduurzamen, veiligheid, klimaat, etc.);  Kwaliteitsdaling ten opzichte van huidige streefkwaliteit in woongebieden, afbreuk aan comfort en uitstraling, met name bij elementen;  Het areaal wat inwoners het meeste zien, namelijk voor de deur, daalt in kwaliteit;  Stijging van het aantal klachten en meldingen uit Woon- en Verblijfsgebieden;  Daling van het ambitieniveau binnen de Vesting ten opzichte van Buitengewoon Groen;  Kapitaalvernietiging op asfalt in Woon- Verblijfsgebied leidt op de langere termijn tot hogere kosten dan nu bespaard worden.

blad 34 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

5.2.6

Scenario 5: Laag In dit scenario worden Woon en Verblijfgebieden en Hoofdwegen en Fietspaden uit elementen op Laag niveau onderhouden. Ten opzichte van scenario 2 zijn de jaarlijkse kosten voor groot onderhoud €110.000 lager, door de niveaus voor Woongebieden en Hoofdwegen te verlagen. Er treedt kapitaalvernietiging op het asfalt in woongebieden op, maar op de hoofdwegen en fietspaden wordt dit zo veel mogelijk vermeden. Ten opzichte van Buitengewoon Groen wordt jaarlijks €390.000 bespaard op Groot Onderhoud.

Pluspunten  Op korte termijn relatief lage onderhoudskosten, door het afwaarderen van de Woon en Verblijfsgebieden en de Elementen van Hoofdwegen en Fietspaden;  De asfalt Hoofdwegen en Fietspaden blijven de basisinzet behouden, in gedachte met de mobiliteitsvisie en doelstellingen;  Aanzienlijke jaarlijkse besparing op het onderhoud, ten opzichte van Buitengewoon Groen. Minpunten  Reëel risico op aansprakelijkheidstellingen in woongebieden;  Geeft geen invulling aan andere doelstellingen (verduurzamen, veiligheid, klimaat, etc.);  Kwaliteitsdaling ten opzichte van huidige streefkwaliteit in woongebieden, afbreuk aan comfort en uitstraling, met name bij elementen;  Het areaal wat inwoners het meeste zien, namelijk voor de deur, daalt in kwaliteit;  Stijging van het aantal klachten en meldingen;  Daling van het ambitieniveau binnen de Vesting ten opzichte van Buitengewoon Groen;  Kapitaalvernietiging op asfalt in woon- verblijfsgebied;  Belangrijke routes in elementen krijgen een lager onderhoudsniveau wat leidt tot extra overlast en risico’s door de hogere snelheden en intensiteiten op deze wegen, straten en fietspaden.

blad 35 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

5.3

Theoretische vervangingswaarde van het areaal De waarde van de kapitaalgoederen in de openbare ruimte is een verplichting voor gemeenten om te verantwoorden in de begroting. De vervangingswaarde van de wegen en verhardingen van de gemeente Gorinchem bedraagt afgerond €186.000.000 op basis van de geactualiseerde kostenkengetallen van Antea Group (2024). Dat betekent een gemiddelde investering van €102 per vierkante meter op van een levenscyclus van 60 jaar. De daadwerkelijke levensduur van een weg is van vele factoren afhankelijk (bv. grondsoort/ materiaal/belasting). Theoretisch wordt voor verschillende kwaliteitsniveaus uitgegaan van verschillende levensduren. Onderstaande tabel geeft inzicht in het kwaliteitsniveau, de theoretische levensduur en het benodigde jaarlijkse theoretisch budget voor vervanging. De maatregelcyclus en bijbehorende kengetallen voor de structuurgebieden leiden tot een kengetal per m2 voor het gehele areaal. Hiermee wordt vervolgens het theoretisch benodigd bedrag voor vervangingsinvesteringen bepaald. Specifiek voor de oude Vesting zijn de jaarlijkse meerkosten voor vervangingen bij een hoog onderhoudsniveau €387.000,-. Deze meerkosten zijn niet opgenomen in onderstaande tabel bij niveau laag en basis. Kwaliteitsniveau Hoog Basis Laag

Levensduur (Jaar) 50 60 70

Vervangingsbudget € € €

4.380.125 3.102.798 2.839.451

Deze theoretische bedragen geven een globaal inzicht in de benodigde vervangingsbudgetten per jaar. In de praktijk wordt gekeken naar de daadwerkelijke kwaliteit van de weg en de best passende maatregel of aansluiting op bijvoorbeeld het mobiliteitsprogramma. Sommige wegen kunnen er ondanks de theoretisch bereikte levensduur nog prima bijliggen. Andere vertonen in een eerder stadium al grote schade of zijn door andere factoren al aan vervanging toe. De technische levensduur moet niet verward worden met de economische afschrijvingstermijn, de boekhoudkundige termijn waarover een investering afgeschreven wordt. De gemeente Gorinchem hanteert een economische afschrijvingstermijn van 40 jaar voor alle materiële vaste activa in de openbare ruimte die met reconstructie of herinrichting van wegen te maken hebben. Dit is vastgelegd in de financiële verordening, een uitsnede waarvan te zien is in Bijlage 2. Wanneer de (daadwerkelijke) technische levensduur bereikt is, is de wegfundering dusdanig verouderd dan wel verslechterd, dat steeds frequenter en steeds ingrijpender onderhoud nodig is en vervanging/rehabilitatie verantwoorder is. Landelijk wordt voor wegen een gemiddelde technische levensduur aangehouden van ca. 60 jaar. De gemeente Gorinchem hanteert eveneens een technische levensduur van 60 jaar.

Echter, uit kostenoverwegingen is er eerder bij aanleg van asfaltwegen een ontwerplevensduur aangehouden van 20 jaar en/of zijn wegen intensiever belast dan waarmee oorspronkelijk gerekend is. Dit heeft tot gevolg dat de fundering en het asfalt ruim eerder dan de economische afschrijvingstermijn vervangen moeten worden.

blad 36 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

6.

Wat is de opgave? De verschillende scenario’s uit hoofdstuk 5 geven inzicht in de keuzes en theoretische kosten voor groot onderhoud en vervanging van wegen op basis van de kenmerken van het Gorinchemse wegenareaal. Naast de theoretische keuze is er voor de periode 2025 – 2027 een maatregelplan opgesteld op basis van de weginspectie en de uitgevoerde maatregeltoets. De uitkomsten van het maatregelplan worden in dit hoofdstuk financieel uitgedrukt, waarbij uitgegaan is van onderhoudsniveau basis. Het is belangrijk om hierbij te onthouden dat het gaat om de technische noodzaak op basis van het optimale technische onderhoudsmoment. Het is goed mogelijk dat er uiteindelijk door organisatorische omstandigheden andere financiële keuzes gemaakt moeten worden. De uitwerking van de budgetten, inclusief egalisering vindt plaats in hoofdstuk 7. In hoofdstuk 7 is de budgetbehoefte gebaseerd op het maatregelplan, maar werkbaar gemaakt voor de organisatie door egalisering. Het is uiteindelijk aan de wegbeheerder om de balans te vinden tussen het beschikbare budget, budgetbehoefte en het technische onderhoudsmoment.

6.1

Uitvoering klein onderhoud Bij klein onderhoud gaat het om dagelijkse reparaties die noodzakelijk zijn om de weg in een goed werkende en veilige staat te houden. Het onderhoud wordt uitgevoerd op een klein gedeelte van de weg. Klein onderhoud wordt uitgevoerd naar aanleiding van verschillende signalen:  Op basis van klein onderhoudsmeldingen vanuit de weginspectie (1 x in de twee jaar);  Op basis van meldingen vanuit de inwoner/gebruikers;  Op basis van meldingen naar aanleiding van ongevallen/calamiteiten;  Op basis van meldingen van eigen medewerkers. Daarnaast worden er jaarlijks scheuren in asfaltverhardingen gevuld en wordt een ronde uitgevoerd op het frezen en afwerken van verhardingsopdruk door boomwortels. Deze werkzaamheden maken onderdeel uit van het klein onderhoud. Het nadeel van klein onderhoud is dat de werkzaamheden ad-hoc worden uitgevoerd en kleinschalig zijn. De kosten per vierkante meter zijn daarom relatief hoog. Voor de kosten van klein onderhoud wordt conform de CROW-methodiek uitgegaan van een percentage van de groot onderhoudskosten (10-15% bij asfaltverharding en 15-20% bij elementen). Dit betekent een jaarlijkse behoefte van €380.000,-.

6.2

Uitvoering groot onderhoud wegen Om inzicht te krijgen in het daadwerkelijk uit te voeren groot onderhoud in de periode 2025 – 2029 zijn de schadebeelden vanuit de weginspectie 2024 gebruikt om een CROW-basisplanning op te stellen. Met deze methodiek wordt een voorstel gegenereerd voor maatregelen, het planjaar en de kosten op basis van ervaringscijfers en schademodellen. Voor de planjaren 2025 t/m 2027 zijn de voorgestelde maatregelen buiten getoetst, gecontroleerd, bijgesteld, geprioriteerd en op jaarbasis uitgewerkt (de maatregeltoets) door de strategisch wegbeheerder van de gemeente Gorinchem en adviseurs wegbeheer van Antea Group. Het resultaat hiervan wordt per jaarschijf weergegeven in onderstaande tabel. Het is belangrijk om hierbij te nogmaals te vermelden dat de bedragen een technische noodzaak in onderhoud aanduiden, maar nog niet een budget vertegenwoordigen. De vertaling van technische noodzaak naar budgetten wordt gemaakt in hoofdstuk 7.

blad 37 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem Planjaar

Maatregelplan

2025

€ 3.513.920

2026

€ 2.893.716

2027

€ 1.858.901

2028

€ 2.312.000

2029

€2.312.000

Eindtotaal

€ 12.890.538

De CROW-methodiek geeft van nature alleen inzicht in de korte termijn. Dit onderschrijft de noodzaak van inspecteren met reguliere intervallen des te meer. Daarom worden de jaarschijven ’28 en ‘29 gevuld met de cyclische behoefte uit Scenario 2 (hoofdstuk 5.2.3). De daadwerkelijke beheerbehoefte voor deze jaren wordt ingevuld op basis van de nieuwe inspectie van 2026.

6.3

Vervanging/Rehabilitatie wegen Bepaalde wegen zijn dermate versleten dat ze geheel dienen te worden teruggebracht tot nieuwstaat. Het uitvoeren van (groot) onderhoud is niet langer rendabel. Tijdens de maatregeltoets zijn verschillende straten en wegen in Gorinchem hiervoor aangemerkt. De benodigde investering voor het uitvoeren van vervangingen is in 2025 en 2026 is € 4,15 miljoen. De investeringsbehoefte voor de volledige periode (2025-2029) bedraagt €10,1 miljoen, gemiddeld €2 miljoen per jaar. De theoretische cyclische vervangingsbehoefte bedraagt jaarlijks €3,1 miljoen. De lagere behoefte ten opzichte van de theorie komt voornamelijk voort uit de leeftijdsopbouw van het areaal zoals afgebeeld in hoofdstuk 2.2. De prognose is dat de vervangingsopgave vanaf 2029 oploopt richting de theoretische vervangingsopgave. Vooralsnog wordt uitgegaan van een opgave van €2.500.000 per jaar vanaf 2029. Hieronder zijn de noodzakelijke vervangingen uit het maatregelplan gepresenteerd. In 2024 is geen investering voorgesteld omdat dit niet in de P&C cyclus past. Planjaar

Vervangingsbehoefte 2024-2029

2025

€ 2.429.109

2026

€ 1.720.814

2027

€ 1.720.814

2028

€ 1.720.814

2029

€ 2.500.000

Eindtotaal

€ 10.091.551

blad 38 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

6.4

Overig onderhoud wegen Onderhoud Wegmarkeringen Op een groot deel van de wegen is markering aanwezig. De markering zorgt voor geleiding van het verkeer en werkt attentie verhogend. Omwille van de veiligheid voor de weggebruiker is het van belang dat de markering goed zichtbaar is en blijft. Markering en belijning zijn onderhevig aan slijtage. Elk jaar voert de gemeente onderhoud uit aan de belijning en markering. Belijningen en markeringen worden gecontroleerd en waar nodig opnieuw aangebracht of hersteld. De komende periode wordt deze werkwijze verder geprofessionaliseerd en besloten of het areaal digitaal ingewonnen gaat worden. Jaarlijks kost het onderhoud van de markeringen circa € 20.000 Onderhoud halfverharde paden en stranden Het reguliere klein en groot onderhoud is gericht op de verharde wegen en paden binnen de gemeente Gorinchem. Binnen de gemeente ligt ook nog een areaal van half verharde wegen en paden. Met halfverharding wordt bedoeld bijvoorbeeld grind, grauwacke, zand of schelpen. Jaarlijks dienen deze wegen te worden aangevuld en uitgevlakt. Waar mogelijk wordt ingezet op een duurzame oplossing of kans, waarmee de onderhoudskosten kunnen worden verlaagd. Gemeente Gorinchem heeft ca. 9000m2 halfverhardingen opgenomen in het beheersysteem. Het onderhoud van het strand is in het budget opgenomen maar niet in het beheersysteem.

De gegevens voor halfverhardingen worden de komende beheerplanperiode verder verbeterd. De kosten voor uitvoeren van onderhoud aan half verharde wegen en stranden is jaarlijks circa € 20.000 Wegbermen De eerste 0,5m langs de weg vormt de wegberm en wordt in dat opzicht beheerd door de wegbeheerder. De bermen maken integraal onderdeel uit van de weg, een goede berm zorgt voor minder schade aan de wegverharding (met name randschade). Bermen worden geregeld overreden waardoor ze aangevuld moeten worden om gevaarlijke situaties te verhelpen. Daarnaast moeten bermen van gras regelmatig verlaagd (geroofd) worden, omdat zij op natuurlijke wijzen aanzanden door wegenvuil en wortelgroei. De kosten voor het bijhouden van de bermen bedragen jaarlijks €20.000,Talud trappen en betonelementen De gemeente onderhoud naast verhardingen ook de trappen op taluds en betonelementen van niet constructieve aard in de openbare ruimte. De taludtrappen moeten aan verscheidene richtlijnen voldoen, en vragen extra onderhoud ten opzichte van reguliere ‘vlakke’ verhardingen omdat het struikel en valgevaar groter is. De kosten voor het beheren van de trappen op taluds en betonelementen bedraagt jaarlijks €10.000,Onderhoud rondom sportvelden en speelplaatsen De verharding langs sportvelden en speelplaatsen wordt door wegbeheer meegenomen in planmatig klein onderhoud.

De sport- en valondergronden zijn hiervan uitgesloten. Deze zijn niet in beheer van de wegbeheerder en worden apart onderhouden. Voor het onderhoud en vervangen van de sport- en valondergronden is een 10-jarige cyclus afgesproken. Daarbij is vastgelegd dat wegbeheer in dezelfde cyclus de verhardingen rondom de sportvelden onderhoud na afronding van de werkzaamheden, om schade van de te herstellen. Omdat dit onderhoudsconcept afwijkt van het reguliere onderhoud van verhardingen, wordt dit apart begroot. De jaarlijkse kosten voor het onderhoud van de verhardingen rondom sport- en speelplaatsen bedraagt jaarlijks €50.000 Onderhoud Begraafplaatsen De verhardingen op begraafplaatsen worden door wegbeheer onderhouden. Omdat er op begraafplaatsen met respect gewerkt moet worden en omdat er vaak afwijkende verhardingen liggen zijn er extra kosten verbonden aan het onderhoud hiervan.

blad 39 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

De paden op begraafplaatsen worden daarom apart meegenomen door wegbeheer. De kosten hiervoor zijn jaarlijks €10.000,-. Samenvattend zien de kosten voor ‘klein en overig onderhoud’ er als volgt uit:

6.5

Kostenpost/ onderhoudstype

Per jaar

Calamiteiten en klein planmatig onderhoud

€380.000

Wegmarkering

€20.000

Half verharde paden en stranden

€20.000

Wegbermen

€20.000

Taludtrappen en betonelementen

€10.000

Sportaccommodaties en speeltuinen

€50.000

Begraafplaatsen

€10.000

Totaal:

€510.000

Integraal werken, ambities waarmaken Integraal werken, hittestress, vergroening en klimaatadaptatie Voor maatregelen in het kader van hittestress, waaronder bijvoorbeeld het vervangen van verharding voor groen of het toepassen van nieuwe materialen (bijvoorbeeld groentegels in parkeervakken) in plaats van herstraten, zijn standaard geen kosten opgenomen in de scenarioberekeningen. De komende jaren zal gekeken worden welke maatregelen hiervoor daadwerkelijk worden uitgevoerd in lijn met het duurzaamheidsbeleid. Waar mogelijk worden quick-wins meegenomen in de uitvoering van Groot Onderhoud. Er is echter geen budget beschikbaar om specifiek in te grijpen op deze onderwerpen. Daarnaast wordt er in ‘Buitengewoon Groen’ vastgelegd dat er meer integraal gewerkt gaat worden. Om snel te kunnen acteren op kleine opgaven is het noodzakelijk daar de nodige structurele middelen beschikbaar voor te hebben. Voorgesteld wordt om een stelpost van €150.000 op te nemen voor klimaatadaptatie en integrale opgaven. Samenvattend zien de kosten voor klimaat en integraal werken er als volgt uit:

6.6

Kostenpost

Per jaar

Klimaatadaptatie en integraal werken

€ 150.000, -

Planmatig wegbeheer De overgang naar planmatig beheer betekend ook dat daarvoor bepaalde structurele kosten opgenomen moeten worden. Deze kosten werden voorheen niet of niet structureel gemaakt omdat er volstaan werd met ad hoc en meldingen gestuurd wegbeheer. Bij planmatig wegbeheer is het noodzakelijk om in een vaste cyclus bepaalde producten op te stellen of diensten uit te vragen. Dit draagt bij aan inzicht en stelt de organisatie in staat betrouwbaarder te rapporteren. De kosten hiervoor kunnen per jaar fluctueren. Onder planmatig wegbeheer worden de volgende kosten opgenomen: Externe kosten databeheer- en analyse Hiermee wordt het beheersysteem en de bijkomende kosten betaald en worden externe adviezen ingewonnen op het vlak van datakwaliteit, -verwerking en -verrijking. Dit draagt bij aan accurater plannen en begroten en betrouwbaarder rapporteren. Weginspectiekosten De weginspectie is de onderlegger voor planmatig wegbeheer. Op basis van de uitkomsten van de inspectie worden de planning en begroting en uiteindelijk de input voor het integrale maatregelplan opgesteld. Bovendien is het een van de belangrijkste middelen om over de staat van de gemeentelijke blad 40 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

kapitaalgoederen te rapporteren. De weginspectie wordt volgens de minimale CROW norm 1x per 2 jaar uitgevoerd. Ondersteuning/advisering maatregeltoets en maatregelplan Het opstellen van de maatregelplannen en investeringsplannen vraagt veel tijd en technische kennis. Hierin is geregeld extra ondersteuning nodig. Het opstellen hiervan volgt hetzelfde ritme als de weginspecties, 1x per 2 jaar. Ondersteuning Beleids- en beheerplan Het beleids- en beheerplan is altijd een moment opname. Het is noodzakelijk dit met enige regelmaat te actualiseren. Het huidige beheerplan heeft een looptijd van 2025- 2029. Het loopt daarmee voor op de gemeentelijke verkiezingscyclus. Met het belang van het coalitieakkoord, het collegeprogramma en de omgevingsvisie kan het aan te raden zijn de beheerplancyclus de komende zo in te richten dat deze korter na de verkiezingen plaatsvindt. Dan kan er beter ingespeeld worden op de bestuurlijke ambities. Onderzoekskosten netwerkniveau Bij het voorbereiden van werkzaamheden komen onderzoeken kijken. Om dit in goede banen te leiden is het nodig hier budget voor te reserveren. Samenvattend zien de kosten voor planmatig wegbeheer er als volgt uit: Kostenpost

Kosten

Cyclus

Over 5 jaar

Per jaar

Externe kosten databeheer en analyse

€10.000,-

Per jaar

€ 50.000, -

€ 10.000, -

Weginspectie

€35.000,-

Per twee jaar

€ 87.500, -

€ 17.500, -

Ondersteuning/ advisering maatregeltoets en maatregelplan

€15.000,-

Per twee jaar

€ 37.500, -

€ 7.500, -

Onderzoekskosten netwerkniveau

€10.000,-

Per jaar

€ 50.000, -

€ 10.000, -

Beleids- en Beheerplan

€30.000,-

Per vijf jaar

€ 30.000, -

€ 6.000, -

Totaal:

€100.000

€255.000

€ 51.000

blad 41 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

7.

Wat zijn de financiële kaders en gevolgen? In hoofdstuk 5 is de theoretische budgetbehoefte op basis van onderhoud scenario’s uitgewerkt en in hoofdstuk 6 is de technische onderhoudsnoodzaak financieel uitgedrukt en uitgewerkt. In dit hoofdstuk worden de financiële middelen die nodig zijn voor het onderhoud werkbaar gemaakt, door egalisering en uitwerking. Er zijn verschillende manieren om deze kosten te financieren. Hierbij wordt aangesloten bij de landelijke richtlijnen en stellige uitspraken vanuit de BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). De verschillende financieringsvormen worden voor de gemeente Gorinchem toegelicht.

7.1

Exploitatiebudget Voorgesteld wordt de jaarlijkse onderhoudskosten, zoals beschreven in hoofdstuk 6.1 en 6.4, direct ten laste van de exploitatie te brengen:

7.2

Kostenpost/ onderhoudstype

Budgetbehoefte

Calamiteiten en klein planmatig onderhoud

€380.000

Wegmarkering

€20.000

Half verharde paden en stranden

€20.000

Wegbermen

€20.000

Taludtrappen en betonelementen

€10.000

Sportaccommodaties en speeltuinen

€50.000

Begraafplaatsen

€10.000

Totaal:

€510.000

Voorziening groot onderhoud wegen Om de opgave financieel en organisatorisch in de eerste jaren behapbaar te maken is het advies om de groot onderhoudsbehoefte zoals weergegeven in hoofdstuk 6.2 over de gehele behaarplanperiode van 5 jaar uit te spreiden en te prioriteren op: 1) Veiligheid hoofdwegen en fietspaden 2) Voorkomen kapitaalvernietiging asfaltwegen Daarnaast wordt voorgesteld om de kosten voor klimaatadaptatie en integraal werken, zoals beschreven in hoofdstuk 6.5, toe te voegen aan de voorziening. Als laatste wordt voorgesteld om de kosten voor planmatig wegbeheer op te nemen in de voorziening, wegens hun meerjarig karakter. Samengevat geeft dit het volgende beeld Het effect van het uitspreiden van de groot onderhoudsopgave is weergegeven in de kolom Groot Onderhoud van de onderstaande tabel. Jaarschijf

Groot Onderhoud

Klimaatadaptatie en integraal werken

Planmatig wegbeheer

Totale behoefte

2025

€ 2.285.744

€ 150.000, -

€ 51.000, -

€ 2.355.744

2026

€ 2.651.198

€ 150.000, -

€ 51.000, -

€ 2.852.198

2027

€ 2.651.198

€ 150.000, -

€ 51.000, -

€ 2.852.198

2028

€ 2.651.198

€ 150.000, -

€ 51.000, -

€ 2.852.198

2029

€ 2.651.198

€ 150.000, -

€ 51.000, -

€ 2.852.198

2030 e.v.

€ 2.312.000

€150.000

€ 51.000

€ 2.513.000

Om de lasten van groot onderhoud gelijkmatig te verdelen over meerdere begrotingsjaren kan de gemeente kiezen voor het instellen van een egalisatievoorziening groot onderhoud wegen. De voorziening wegen dient

blad 42 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

door de gemeenteraad te worden gevormd conform artikel 44 lid 1c van de BBV. De belangrijkste voorwaarden voor de voorziening zijn dat:  De onderhoudswerkzaamheden zijn van een structureel karakter;  Er een recent Beheerplan wegen (maximaal vijf jaar oud) is;  De stand van de voorziening de komende periode (bij voorkeur tien jaar) niet negatief is;  Bij belangrijke afwijkingen in onderhoud het beheerplan wordt bijgesteld;  Jaarlijks de stand wordt gemonitord, bij vaststelling van de begroting en jaarstukken. Voordelen van het werken met een voorziening zijn onder andere:  Middelen blijven binnen de voorziening en voor/nadelen kunnen worden uitgevlakt;  Werkzaamheden die het kalenderjaar overstijgen ondervinden geen problemen bij de jaarafsluiting. De financiële dekking voor achterstallig onderhoud kunnen niet uit de egalisatievoorziening worden gedekt (geen structureel karakter). Voorgesteld wordt om voor de gemeente Gorinchem vanaf 2026 een onderhoudsvoorziening in te richten. De jaarlijkse dotatie in de voorziening dient in evenwicht te zijn met de gemiddelde jaarlijkse kosten. Voor 2025 en de inhaalslag van achterstallig onderhoud (die over de periode 2026-2029 wordt uitgespreid), wordt nog gewerkt met een exploitatiebudget.

Onderstaand zijn de tabellen opgenomen voor het exploitatiebudget groot onderhoud en voor het verloop van de voorziening over de periode 2026-2045. Exploitatiebudget Groot Onderhoud Jaarschijf

Exploitatiebudget GO

2025

€ 2.355.744

2026

€ 339.199

2027

€ 339.199

2028

€ 339.199

2029

€ 339.199

Onderhoudsvoorziening Groot Onderhoud Jaarschijf

Onttrekking

Dotatie

Verloop

Stand op 1-1

2026

€ 2.513.000

€ 2.513.000

€-

€ 2.513.000

2027

€ 2.513.000

€ 2.513.000

€-

€ 2.513.000

2028

€ 2.513.000

€ 2.513.000

€-

€ 2.513.000

2029

€ 2.513.000

€ 2.513.000

€-

€ 2.513.000

2030

€ 2.513.000

€ 2.513.000

€-

€ 2.513.000

2031

€ 2.513.000

€ 2.513.000

€-

€ 2.513.000

2032

€ 2.513.000

€ 2.513.000

€-

€ 2.513.000

2033

€ 2.513.000

€ 2.513.000

€-

€ 2.513.000

2034

€ 2.513.000

€ 2.513.000

€-

€ 2.513.000

2035

€ 2.513.000

€ 2.513.000

€-

€ 2.513.000

2036

€ 2.513.000

€ 2.513.000

€-

€ 2.513.000

2037

€ 2.513.000

€ 2.513.000

€-

€ 2.513.000

2038

€ 2.513.000

€ 2.513.000

€-

€ 2.513.000

2039

€ 2.513.000

€ 2.513.000

€-

€ 2.513.000

2040

€ 2.513.000

€ 2.513.000

€-

€ 2.513.000

2041

€ 2.513.000

€ 2.513.000

€-

€ 2.513.000

2042

€ 2.513.000

€ 2.513.000

€-

€ 2.513.000

blad 43 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

7.3

2043

€ 2.513.000

€ 2.513.000

€-

€ 2.513.000

2044

€ 2.513.000

€ 2.513.000

€-

€ 2.513.000

2045

€ 2.513.000

€ 2.513.000

€-

€ 2.513.000

Rehabilitatie- en vervangingsinvesteringen Vanaf 2017 is het conform de BBV verplicht investeringen met een maatschappelijk nut in de openbare ruimte te activeren op de begroting. Dit betekent voor wegbeheer dat nieuwe aanleg, vervanging en levensduurverlengend onderhoud gekapitaliseerd dienen te worden. De investeringen uit het maatregelplan (hoofdstuk 6.3) worden gekapitaliseerd. De daarmee gemoeide kapitaallasten komen ten laste van de exploitatie. De investeringsbehoefte en de kapitaallasten en afschrijvingen zijn inzichtelijk in Bijlage 3.

7.4

Risicoparagraaf In bovenstaande is geen rekening gehouden met de volgende risico’s:  Er is geen rekening gehouden met uitbreiding van het areaal. Advies is bij het actualiseren van het beheerplan uit te gaan van het actueel beschikbare areaal. Eventueel kan in de bestuursrapportage aanspraak worden gemaakt op extra middelen door areaaluitbreiding.  De wegen zijn onderhevig aan het klimaat. De afgelopen jaren zijn de schades door winters weer beperkt. De schades door droogte in de zomer nemen echter toe (scheurvorming). De berekende kosten gaan uit van reguliere omstandigheden. Eventuele schades door extreme omstandigheden worden indien nodig apart in beeld gebracht en gebudgetteerd. Daarnaast spelen de volgende risico’s voor het wegbeheer in Gorinchem:  Gorinchem is een gemeente met een slappe grondslag van rivierklei en veen. Dit leidt tot inklinking van de bodem en daarmee tot bodemdaling. In de afgelopen inspectie is het CROW schadebeeld zetting onvoldoende belicht door de inspecteur. In de volgende beheerplanperiode kan dit ertoe leiden dat er meerdere straten aangemerkt worden voor ophoging van het straatprofiel.  Ongedekte meerkosten: Er zijn ‘aandachtswegen’ in de gemeente die op termijn maatregelen nodig hebben die financieel niet afgedekt zijn in de aangevraagde dekking voor het wegbeheer.

Het gaat hier bijvoorbeeld om het treffen van bijzondere voorzieningen in funderingen van wegen op een dijklichaam en wegen die zwaarder belast worden dan de wegconstructie kan verdragen of het ophogen van de openbare ruimte vanwege zetting van de ondergrond die in enkele wijken speelt.  Personele paragraaf: Het planmatig wegbeheer vergt meer van de organisatie. Het voorbereiden en realiseren van de opgave vergt een uitbreiding van de personele capaciteit. Als die uitbreiding om welke reden dan ook niet tot stand komt, dan leidt dit tot vertraging en uitstel van de te realiseren opgave en/of de situatie dat er onvoldoende grip is op rechtmatigheid, doelmatigheid en kwaliteit rond de wijze van het opdragen en begeleiden van het werk aan de aannemerij. De benodigde personele bezetting wordt uitgewerkt in hoofdstuk 8.2.

blad 44 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

8.

Hoe pakken we dit aan? Met het vaststellen van de ambitie kan daadwerkelijk uitvoering worden gegeven. In dit hoofdstuk wordt kort beschreven hoe dit wordt aangepakt. Oftewel: hoe wordt het beleid vertaald naar een werkproces en hoe wordt planmatig wegbeheer ingericht? Daarna wordt ingegaan op de benodigde formatie en wordt ingegaan op de invulling van actuele thema’s binnen wegbeheer.

8.1 Werkproces/beheercyclus wegbeheer Het figuur geeft inzicht in de verschillende stappen binnen het wegbeheer werkproces. Op basis van deze cyclus wordt invulling gegeven aan de ambitie en worden de budgetten daadwerkelijk ingevuld. Een korte toelichting per werkstap voor Gorinchem. Inspecteren Het proces begint met de weginspectie. Geadviseerd wordt alle wegen binnen het beheerareaal één keer per twee jaar globaal visueel te inspecteren conform de CROWpublicatie 146. De weginspectie wordt ingelezen in het beheersysteem. Vaststellen kengetallen, opstellen beheerstrategie en opstellen basisplanning Met behulp van het beheersysteem kan een kwalitatieve en cyclische planning wegen worden opgesteld. Hiervoor is het noodzakelijk dat de kengetallen en beheerstrategie aansluiten bij de gemeente. Advies is deze getallen jaarlijks te indexeren voor de realisatie opgave en tweejaarlijks te herijken bij het proces van plannen en begroten. De basisplanning geeft inzicht in de maatregelen die op basis van het (theoretische) gedragsmodel moeten worden uitgevoerd. Maatregelen toetsen De maatregelen van de kwalitatieve planning dienen (bij voorkeur buiten) te worden getoetst. Tijdens de toets wordt gecontroleerd op de maatregel (is dit de juiste, is een lichtere of zwaardere maatregel mogelijk c.q. noodzakelijk), het uitvoeringjaar, de kosten en de prioriteit.

Na uitvoering van de maatregeltoets worden de (wegen)maatregelen in het beheersysteem geborgd. De resultante maatregellijst/kaart (sectorale planning) vormt de basis voor de rest van het proces. Integraal afstemmen disciplines en opstellen integrale plankaart De sectorale planning wegen is in concept gereed. Advies is deze af te stemmen met andere disciplinaire planningen (bijvoorbeeld riolering, groen, openbare verlichting) en andere projecten (nieuwbouw, inbreiding, ruimtelijke projecten, etc.). Door deze op kaart te presenteren ontstaat een goed inzicht van alle projecten in de openbare ruimte van Gorinchem. In een gezamenlijke werksessie wordt onderzocht waar opgaven vanuit verschillende disciplines elkaar raken of samenvallen, of waar door werk met werk te maken kansen gerealiseerd kunnen worden voor bijvoorbeeld verkeersveiligheid en klimaat robuust inrichten. De zogenoemde multidisciplinaire opgaven. Deze worden vastgelegd in een Integraal meerjarenonderhouds- en vervangingsplan voor de gemeente Gorinchem. Opstellen uitvoeringsplan De uiteindelijk buiten uit te voeren maatregelen worden opgenomen in een uitvoeringsplan (of operationeel plan). Advies is dit plan jaarlijks op te stellen/te actualiseren. Vanuit dit plan worden de werkzaamheden uitgevoerd (sectoraal of integraal).

blad 45 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

Na het uitvoeringsplan komen de maatregelen daadwerkelijk in uitvoering. Na uitvoering dienen de uitgevoerde werkzaamheden te worden verwerkt in de areaalgegevens (in het beheersysteem én de BGT), daarmee is de beheercyclus rond en kan deze opnieuw worden opgestart.

8.2

Formatie en personele inzet wegbeheer Het voorbereiden en realiseren van de opgave vergt een uitbreiding van de personele capaciteit. Als die uitbreiding om welke reden dan ook niet tot stand komt, dan leidt dit tot vertraging en uitstel van de te realiseren opgave en/of de situatie dat er onvoldoende grip is op rechtmatigheid, doelmatigheid en kwaliteit rond de wijze van het opdragen en begeleiden van het werk aan de aannemerij. Ten behoeve van uitvoering van wegbeheer wordt uitgegaan van een vaste formatie binnen de gemeente Gorinchem. Dit betreft een basisformatie die noodzakelijk is om het reguliere werk, zowel klein als groot onderhoud en de vervangingsopgaven te realiseren. Hierin wordt zowel het beheer en de (voorbereiding van) uitvoering van de werkzaamheden opgedeeld. Een nieuwe functie in de gemeente Gorinchem is de functie van strategisch beheerder, of te noemen ‘beheerregisseur wegen’. Deze functionaris is de regisseur over het werkproces zoals beschreven in paragraaf 8.1 en vormt onder verantwoordelijkheid van de teammanager, de intern ambtelijk opdrachtgever voor de te realiseren opgaven. Onderstaand overzicht geeft inzicht in de verschillende taken en de noodzakelijke formatie. De benodigde formatie voor het vervaardigen van ontwerpen (SO, VO, DO), bestekken en bestekstekeningen is in onderstaand overzicht niet benoemd.

Deze activiteiten kunnen zowel intern als extern verricht worden. Benoemde formatie is exclusief aanvullend benodigde formatie voor het realiseren van de inhaalslag over de periode 2025-2029.Fte zijn op basis van een 36-urige werkweek. De functie van beheerregisseur, operationeel beheerder en databeheerder maken deel uit van de interne beheerformatie. De formatie op het vlak van werkvoorbereiding, projectleiding en directievoering maakt onderdeel uit van de VAT-kosten (Voorbereiding, advies en toezicht, 16%) en het opstellen van ontwerpen komt ten laste van de ontwerpkosten (6% inbegrepen bij grootschalige opgaven). Functie

Taken

Beheerregisseur wegen

           

Is verantwoordelijk voor de doelmatige en efficiënte uitvoering van het beheer van de wegen; Draagt bij aan beleidsvorming en vertaald de strategische doelen naar tactische doelen onder meer op het vlak van klimaatbestendig- en toegankelijke inrichting van de openbare ruimte; Verzorgt het jaar- en meerjarenplan voor (integraal) te realiseren onderhouds- en vervangingsmaatregelen en maakt hiervoor effect- en risicoafwegingen; Verzorgt de onderhoudsplannen voor assets die vallen onder het wegbeheer zoals de wegbermen en wegmarkering; Verzorgt de projectleiding en advisering voor het 5-jaarlijks op te stellen beleids- en beheerplan; Is verantwoordelijk voor het te voeren databeheer; Is verantwoordelijk voor de uit te voeren inspecties en onderzoeken; Coördineert/ begeleidt de activiteiten van de operationeel beheerder, databeheerder en werkvoorbereider wegen; Is de ambtelijk opdrachtgever voor de interne opdrachten op basis van het onderhouds- en vervangingsplan; Stelt kadernotities en programma’s van eisen op voor de wegbeheeropgave en opgaven van andere disciplines; Beheert de budgetten en verzorgt de managementrapportages en bestuurlijke advisering; Is participant en toetser bij in- en externe opgaven die betrekking hebben op de inrichting en het beheer van de assets.

Arbeidsbehoefte en werkniveau 1 fte HBO

Gecombineerd met de advisering voor opgaven van andere in- en externe disciplines en het beheer van de verkeerslichtinstallaties wordt de benodigde formatie geschat op 1 fte. Operationeel beheerder openbare ruimte

 

Behandelt de meldingen en bepaalt de prioritering en de herstelmaatregel; Beoordeelt de klein-onderhoudsinspectie en verzorgt de overdracht naar de werkvoorbereider wegen;

1 fte MBO+

blad 46 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem     



 

Ondersteunt de beheerregisseur in het opstellen van onderhoudsplannen en voert hiervoor inspecties en inventarisaties uit; Verzorgt het onderhoud aan enkele assets die vallen onder het wegbeheer, waaronder de stranden, begraafplaatsen en halfverharde paden en de taludtrappen. Neemt initiatieven/ draagt bij aan de omvormingsopgaven van verharding naar groen; Behandelt wensen/verzoeken op het vlak van kleinschalige aanpassingen van de assets; Vertegenwoordigt het beheer in wijkteams, intaketeam openbare ruimte, overleg met de woningbouwvereniging en belangenorganisaties en is voor het beheer het aanspreekpunt voor bewoners en ondernemers*; Levert input voor/ toetst vergunningsaanvragen op het vlak van evenementen, gebruik openbare ruimte, bijzondere transporten, bouwactiviteiten en nutsbedrijven. En verzorgt hiervoor voor- en naopnames*. Verzorgt de uitvoeringsplannen voor de gladheidbestrijding; Levert input aan andere disciplines voor onkruidbestrijding en het straatvegen.

* Deze activiteiten kunnen integraal uitgevoerd worden voor als vertegenwoordiger van andere beheerdisciplines. Gecombineerd met het onderhoud van bebording, bebakening en wegmeubilair en het onderhoud van speeltuinen, wordt de benodigde formatie geschat op 1 fte. Databeheerder wegen

      

Werkvoorbereider wegen

  

  

Voert het databeheer voor de assets; Haalt revisiegegevens op bij collega’s in de organisatie; Verzorgt data-analyses voor de beheerders; Verzorgt de aanlevering van dataexports voor uit te voeren inspecties; Verzorgt het importeren van data naar aanleiding van uitgevoerde inspecties; Ondersteunt in het verzorgen van benodigd kaartmateriaal voor de werkvoorbereiding; Verzorgt het op orde houden van de inrichting van het (weg)beheersysteem.

0,3 fte MBO

Bewaakt vanuit ‘de ogen in het veld’ samen met de beheerder de kwaliteit van het wegennetwerk; Adviseert vanuit technische en praktische kennis over uit te voeren onderhoudsmaatregelen; Verzorgt de inventarisaties, uitzetwerkzaamheden in het veld, interne afstemming en de werkvoorbereiding voor het uit te voeren onderhoud binnen raamovereenkomsten en adviseert de projectleider/directie UAV over- en tijdens de uitvoering van de werkzaamheden; Vervaardigd hoeveelhedentekeningen en eenvoudige bestekstekeningen; Maakt plannen voor tijdelijke verkeersmaatregelen; Stelt werkomschrijvingen en calculaties op en vraagt offertes aan voor het onderhoud aan wegbermen, wegmarkering en ander kleinschalig onderhoud/ aanpassingen aan wegverhardingen en begeleidt de uitvoering hiervan.

2,0 fte MBO+

Deze werkvoorbereider Wegen werkt voor wat betreft het ‘WAT’ voor de beheerregisseur en voor het “HOE” voor de projectleider. Projectleider en directie UAV wegen

 

   

Is verantwoordelijk voor de fasen van ontwerp, voorbereiding- en realisatie van de onderhouds- en vervangingsopgave op basis van interne opdrachtverlening; Geeft leiding aan het projectproces, stelt planningen op en coördineert de werkvoorbereiding (bij interne voorbereiding de werkvoorbereider wegen voor wat betreft het ‘hoe’ en de civieltechnisch werkvoorbereiders voor de algehele werkvoorbereiding) en toezichthouders; Verzorgt de integrale afstemming binnen het ontwerp-, voorbereidingsen realisatieproces; Verzorgt de onderzoeken en vergunningaanvragen voor de projecten; Verzorgt de communicatie- en participatie over de werkzaamheden; Verzorgt het aanbestedingsproces voor de contracten;

2,0 fte HBO

blad 47 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

Toezichthouder wegen

  

Stelt toezichtplannen op; Voert directie UAV over de bestekken en de raamovereenkomsten; Verzorgt het budgetbeheer voor de projecten.



Voert toezicht over de uitvoering van de onderhouds- en vervangingsopgaven; Ondersteunt de projectleider en werkvoorbereider en geeft uitvoeringsgerichte adviezen; Ondersteunt de operationeel beheerder bij de behandeling van meldingen en het calamiteiten- onderhoud; Controleert de kwaliteit en voortgang van het werk en ziet toe op de juiste uitvoering conform contract en regelgeving; Controleert de veiligheid op en rond het werk en het functioneren van de tijdelijke verkeersmaatregelen; Bepaalt de hoeveelheden, stelt dag- en weekrapporten op en voert de besteksadministratie.

    

8.3

2 fte MBO

Thema’s en aandachtspunten 2025-2029 Beheerbewust ontwerpen Bij het ontwerpen worden de juiste keuzes gemaakt voor de gehele levenscyclus. In Buitengewoon Groen is opgenomen dat, om beter aan te sluiten op stedelijke ontwikkelingen er een handboek openbare ruimte opgesteld wordt. Vanuit de Maatregeltoets en de kenmerkende schadebeelden is het advies om ten minste de volgende maatregelen, materialen of inrichtingsvormen daarin op te nemen als Gorinchems standaard:  Standaard verhardingen naast steile taluds (<1:3) opsluiten met een keerwand. De verhoogde keercapaciteit en opsluiting voorkomen verzakking en gevaarlijke situaties. Combineren met Iprofielen;  Standaard uitvoeren van elementen verhardingen naast steile taluds (<1:3) in I-profiel. Het sterke verband tussen I-profielen voorkomt verzakking en gevaarlijke situaties. Combineren met keerwand;  Standaard kantopsluitingen verbeteren. Standaardiseer steviger opsluitingen van grotere breedte die verdrukking voorkomen. Waar nodig de opsluitingen in beton zetten. Langs taluds werken met keerwanden en I-profielen;  Standaard de wegen in het buitengebied voorzien van 50cm breed bermbeton bermverharding. Uit te voeren bij rehabilitatie van de weg;  Standaard bermverlaging voor wegen in het buitengebied opnemen in het onderhoudsregime.

 Standaard een fundering opnemen onder de rijbanen in de woongebieden;  Standaard uitvoeringsvormen of referentieontwerpen voor de hoofdstructuren opstellen. Tenminste op basis van een ontwerplevensduur van 60 jaar van de fundering;  Voorkomen van het niet versporend rijden. Daarnaast dienen de standaard asfalt voorschriften kritisch herbeschouwd te worden. Er dient gebruik gemaakt te worden van de juiste rekenparameters en de voor het toepassingsgebied geschikte asfaltmengsels. Beheerbewust contracteren Tijdens de onderhoudswerkzaamheden van andere sectorale disciplines ontstaat geregeld schade aan de openbare verhardingen. Dit is veelvuldig te voorkomen door het aanpassen van het gebruikte materiaal en materieel of handelingen. De wegbeheerder stemt af met andere beheerders, beheerorganisaties en contractpartijen over het gebruikte materieel en materiaal, toegangspunten en handelingen. Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld het stukrijden van verharding door werkzaamheden aan watergangen met zwaar materiaal, het stuk rijden en verzakken van trottoirs door maaiwerkzaamheden en het ver-/nazakken van verhardingen na graafwerkzaamheden voor kabels en leidingen. Door in overleg met de andere beheerders te treden en op werkwijzen op elkaar af te stemmen en waar nodig contracten met marktpartijen aan te passen kunnen veel van deze schades verminderd of zelfs voorkomen worden.

Waar nodig en mogelijk wordt de inrichting van de verhardingen hier (in de toekomst) op aangepast.

blad 48 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

9.

Aanbevelingen en acties

9.1

Conclusies en aanbevelingen 









9.2

Data op orde Het is van belang dat de gemeente Gorinchem haar data verder op orde brengt. In hoofdstuk 2 is uitgelegd wat het belang van goede data is. Er is duidelijke behoefte om de huidige kwaliteit van de wegbeheerdata verder te verhogen en structureel op niveau te houden. Met het gebruik van het dataregistratiedocument is een goede eerste stap gezet, maar meer actie is nodig. Om het databeheer structureel op orde te brengen dient een databeheerder aangesteld te worden. Structureel budget verhogen Het is van groot belang voor het wegbeheer in de gemeente Gorinchem om de onderhoudsbudgetten structureel op orde te brengen. Zoals in dit stuk uiteengezet is, is er de laatste jaren zo veel en zo goed als het ging invulling gegeven aan de ambities met beperkte middelen. Dit resulteerde in ad hoc en meldingen gestuurd onderhoud, wat niet altijd de bron van een probleem verholpen heeft. Door verouderend areaal, zetting, droogte en structurele onderbesteding is de rek nu uit het areaal. Als de gemeente Gorinchem zich wil conformeren aan haar ambities zoals vastgelegd in ‘Buitengewoon Groen’ zijn structurele budgetten en investeringen noodzakelijk. Leg een integrale vervangingsstrategie vast Net als veel gemeenten in Nederland staat Gorinchem aan de vooravond van een verouderend areaal waar structurele vervangingen in plaats moeten gaan vinden.

Het is daarom van belang dat er integraal vastgelegd wordt hoe er omgegaan wordt met vervangingen in de openbare ruimte. Dit hangt nauw samen met het integrale samenwerkingskader uit ‘Buitengewoon Groen’. De cycli van de grootste kostendragers (wegen en Riolering) moeten op elkaar afgestemd worden, waarbij onder andere rekening gehouden wordt met de klimaatadaptatiestrategie, warmtevisie en externe infrastructuurbeheerders Implementeer langere ontwerplevensduren voor asfaltverhardingen. De ontwerplevensduren van asfalt trekken een sterke wissel op de structurele budgetten van wegbeheer. Door op voorhand meer te investeren kunnen de kosten gedurende de levenscyclus van de weg uiteindelijk dalen. Implementeer een kernteam Wegen In hoofdstuk 8.2 is de benodigde bezetting uiteengezet. Het is van belang voor de kwaliteit van de verhardingen in Gorinchem om doeltreffend onderhoud uit te kunnen voeren. Hiervoor is het noodzakelijk de juiste mensen op de juiste posities te plaatsen. Een goede eerste stap is gezet met de aanstelling van de strategisch wegbeheerder. Het is sterk aan te raden om het wegbeheerteam uit te breiden met een (gedeelde) databeheerder en met een vast (sub)team dat de uitvoering van de wegbeheeropgave verzorgt.

Actielijst wegbeheer Actiepunt

Doelstelling

Databeheer op orde

De komende beheerplan periode wordt databeheer op orde gebracht. Hieronder wordt verstaan: In het beheersysteem zijn de velden voor het opstellen van kwalitatieve planningen gevuld In het beheersysteem zijn de velden aanlegjaar betrouwbaar gevuld. Er worden structuurelementen afgesproken tussen de disciplines en deze worden voor wegen vastgelegd in het beheersysteem. Het dataregistratie document wordt uitgewerkt tot standaard opleverprotocol. Er wordt een standaard databehoefte afgesproken om na uitvoering van werk de data op orde te krijgen. De onderhoudsgeschiedenis wordt vastgelegd in het beheersysteem. De stranden en afwijkende verhardingen worden opgenomen in het beheersysteem De bermverhardingen worden ingewonnen en vastgelegd in het beheersysteem.

Wegmarkeringen

Er wordt een besluitgenomen over het al dan niet digitaal inwinnen van het areaal markeringen. Als er besloten wordt het areaal in te winnen wordt het digitaal beheer er van onderdeel van de opgave van de wegbeheerder en databeheerder.

Regulier inspecteren en rapporteren

Er wordt op reguliere intervallen (1x per 2 jaar) een globale visuele inspectie gehouden van het volledige wegbeheerareaal. De volgende inspectie is gepland voor najaar 2026.

blad 49 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem Het maatregelplan wordt planmatig gevuld

Er wordt gerapporteerd over de staat van het areaal in de inspectiecyclus. De eerstvolgende rapportage is gepland in de voorjaarsnota van 2027 Er wordt kwaliteitsverloop opgesteld aan de hand van de inspectiegeschiedenis.

Met het uitvoeren van de inspectie wordt het maatregelplan op reguliere intervallen bijgesteld en aangevuld. De volgende update voor het maatregelplan is gepland voor najaar 2026/voorjaar 2027. Hiermee worden de jaarschijven >’28 aangevuld in het maatregelplan.

blad 50 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

Bijlagen en verdiepende documenten

blad 51 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

Bijlage 1 Kwaliteitsniveaus

blad 52 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

Bijlage 2 Afschrijvingstermijnen Gemeente Gorinchem Bron: Financiële verordening gemeente Gorinchem 2024 Onderstaande omvat een uittreksel van de financiële verordening van de gemeente Gorinchem. Er wordt voor de meest actuele gegevens altijd verwezen naar het vigerende document.

blad 53 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

blad 54 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

blad 55 van 56

Beleids- en Beheerplan Wegen Gemeente Gorinchem 2025-2029 projectnummer 0491138.100 20 september 2024 Gemeente Gorinchem

Bijlage 3 Kapitaallasten Vervangingen Jaar

2026

2027

2028

2029

2030

Investering

Rente

Afsch.

Tot.

Rente

Afsch.

Tot.

Rente

Afsch.

Tot.

Rente

Afsch.

Tot.

Rente

Afsch.

Tot.

2025

2.429.109

82.590

60.728

143.318

77.717

60.728

138.445

72.844

60.728

133.572

67.971

60.728

128.699

63.098

60.728

123.826

2026

1.720.814

58.508

43.020

101.528

57.045

43.020

100.065

55.582

43.020

98.602

54.119

43.020

97.139

2027

1.720.814

58.508

43.020

101.528

68.045

43.020

100.065

55.582

43.020

98.602

2028

1.720.814

58.508

43.020

101.528

57.045

43.020

100.065

2029

2.500.000

85.000

62.500

147.500

Totaal

10.091.551

314.884

252.288

567.132

82.590

60.728

143.318

136.225

103.748

239.973

188.397

146.768

335.165

blad 56 van 56

239.106

189.788

428.894

Over Antea Group Antea Group is het thuis van 1700 trotse ingenieurs en adviseurs. Samen bouwen wij elke dag aan een veilige, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Je vindt bij ons de allerbeste vakspecialisten van Nederland, maar ook innovatieve oplossingen op het gebied van data, sensoring en IT. Hiermee dragen wij bij aan de ontwikkeling van infra, woonwijken of waterwerken. Maar ook aan vraagstukken rondom klimaatadaptatie, energietransitie en de vervangingsopgave. Van onderzoek tot ontwerp, van realisatie tot beheer: voor elke opgave brengen wij de juiste kennis aan tafel. Wij denken kritisch mee en altijd vanuit de mindset om samen voor het beste resultaat te gaan. Op deze manier anticiperen wij op de vragen van vandaag en de oplossingen voor morgen. Al 70 jaar.

Contactgegevens Beneluxweg 125 4904 SJ Oosterhout Postbus 40 4900 AA Oosterhout

Copyright © Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs. De informatie die in dit rapport is opgenomen is uitsluitend bestemd voor geadresseerde(n) en kan persoonlijke of vertrouwelijke informatie bevatten. Gebruik van deze informatie, door anderen dan de geadresseerde(n) en gebruik door hen die niet gerechtigd zijn van deze informatie kennis te nemen, is niet toegestaan. De informatie is uitsluitend bestemd om te worden gebruikt door de geadresseerde, voor het doel waarvoor dit rapport is vervaardigd. Indien u niet de geadresseerde bent of niet gerechtigd bent tot kennisneming, is openbaarmaking, vermenigvuldiging, verspreiding en/of verstrekking van deze informatie aan derden niet toegestaan, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group en wordt u verzocht de gegevens te verwijderen en direct een melding te maken bij security@antegroup.nl. Derden, zij die niet geadresseerd zijn, kunnen geen rechten aan dit rapport ontlenen, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group.