20231102 Initiatiefvoorstel D66 - Opheffen geheimhouding

INITIATIEFVOORSTEL Datum raadsvergadering: Nummer initiatiefvoorstel: Indiener(s):

2 november 2023

Onderwerp:

Opheffen geheimhouding ‘Notitie opvanglocaties Gorinchem’ COA

I. Tekir (D66), P. Schefferlie (DG)

VOORSTEL Te besluiten om de geheimhouding op de ‘Notitie opvanglocaties Gorinchem’ d.d. 3 juli 2023 van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) op te heffen.

AANLEIDING Het college stelt voor om in te stemmen met de realisatie van een kleinschalige opvang voor asielzoekers op de locatie aan de Buys Ballotstraat 9. D66 en andere fracties hebben tijdens de sessie voor Informatie & Ontmoeting d.d. 5 oktober gevraagd om (meer) inzicht in de afwegingen van het college per onderzochte locatie en argumenten waarom het college voor de locatie aan de Buys Ballotstraat 9 heeft gekozen. Wethouder Molengraaf heeft daarop toegezegd dat deze informatie vertrouwelijk (lees: onder geheimhouding) met de fracties zou worden gedeeld. Op dinsdag 10 oktober heeft het college op grond van artikel 5.1 lid 2f Woo, de bescherming van concurrentiegevoelige bedrijfsgegevens, geheimhouding opgelegd op de ‘Notitie opvanglocaties Gorinchem’ d.d. 3 juli 2023 van het COA. De notitie is daarmee alleen voor raadsleden en fractieassistenten in te zien onder geheimhouding, waarbij een schending van de geheimhouding strafbaar is gesteld (art. 272 Wetboek van Strafrecht).

BEOOGD EFFECT Indien de raad besluit tot opheffing van de geheimhouding wordt de informatie uit de ‘Notitie opvanglocaties Gorinchem’ openbaar. Bij de toepassing van dit besluit wordt uitgegaan van het algemeen belang van openbaarheid van publieke informatie voor de democratische samenleving (art. 2.5 Woo). De informatie kan vervolgens onderdeel uit maken van de beraadslagingen van de gemeenteraad over het raadsvoorstel ‘Realisatie kleinschalige opvang asielzoekers locatie Buys Ballotstraat 9 in Gorinchem’ en draagt daarmee bij aan een open debat waarin (1) de gemeenteraad alle belangen kan wegen en (2) de gemeenteraad transparant is over zijn afwegingen en keuzes. Tot slot kunnen door het besluit tot opheffing van de geheimhouding moties en amendementen worden ingediend die betrekking hebben op de tot op heden geheime informatie wat in het belang is van het democratisch proces.

ARGUMENTEN 1. De gemeenteraad is bevoegd tot het opheffen van de geheimhouding Vanaf het moment dat geheime informatie is verstrekt aan de gemeenteraad, is de gemeenteraad als bestuursorgaan exclusief bevoegd om de verplichting tot geheimhouding op te heffen (art. 89 lid 4 Gemeentewet). 2. Toegang tot publieke informatie is een recht dat in beginsel aan eenieder toekomt Iedereen heeft het recht op toegang tot publieke informatie (art. 1.1 Woo, art. 110 Grondwet). Deze toegang dient ter bescherming van de democratische rechten van burgers. Zo staat geheimhouding van

publieke informatie effectieve uitvoering van de vrijheid van meningsuiting en het kiesrecht in de weg. Het principe ‘openbaar, tenzij’ is hierbij leidend. 3. De gehanteerde uitzonderingsgrond is niet van toepassing De door het college gebruikte grond voor het opleggen van de verplichting tot geheimhouding, de bescherming van concurrentiegevoelige bedrijfs- en fabricatiegegevens (art. 5.1 lid 2f Woo) is hiervoor niet bedoeld, conform het juridisch advies (bijlage) en de Rijks brede instructie voor het behandelen van Woo-verzoeken. In deze instructie valt te lezen dat: ‘‘Informatie over bedrijfs- en fabricagegegevens die niet vertrouwelijk is verstrekt, wordt eveneens niet geopenbaard als het belang van het beschermen van de gegevens zwaarder weegt dan het belang van openbaarheid. Hierbij kun je bijvoorbeeld denken aan informatie die betrekking heeft op het fabricageproces of de strategie van een onderneming. Ook actuele offertes, aanbestedingen, bedrijfseconomische gegevens en andere concurrentiegevoelige gegevens kunnen onder deze uitzonderingsgrond vallen (p. 27).’’ Derhalve is de gehanteerde uitzonderingsgrond niet van toepassing en is het besluit van het college onrechtmatig en strijdig met de Woo. Voorts is het collegebesluit tot oplegging van de verplichting tot geheimhouding onvoldoende gemotiveerd.

Het beschermen van concurrentiegevoelige bedrijfs- en fabricagegegevens (art. 5.1 lid 2f Woo) is een relatieve uitzonderingsgrond, wat betekent dat het bevoegd bestuursorgaan (lees: het college) een expliciete afweging had moeten maken over of de bescherming van die gegevens zwaarder weegt dan het belang van openbaarheid. Deze afweging is niet vermeld. 4. Politieke wenselijkheid van een open en transparante lokale democratie De indiener(s) van dit initiatiefvoorstel hechten grote waarde aan de openbaarheid van ons stadsbestuur. Aan een gemeente die eerlijk en transparant is over haar keuzes. Een overheid die alle belangen weegt, verantwoording aflegt en luistert. Die openheid en transparantie zijn randvoorwaardelijk voor een goed functionerende lokale democratie, waarin het open debat gevoerd kan worden, alle feiten op tafel liggen en onze inwoners hun stem kunnen laten horen en deel kunnen nemen aan het democratisch proces.

ONDERTEKENING Dhr. I. Tekir (D66) Dhr. P. Schefferlie (DG)

Raadsbesluit

De gemeenteraad van Gorinchem, gelezen het initiatiefvoorstel; gelet op artikelen 147a lid 1 en artikel 89 lid 4 van de Gemeentewet; gelezen/gehoord hebbende de wensen en bedenkingen van het college;

Besluit: •

De door het college op 10 oktober 2023 opgelegde geheimhouding op de ‘Notitie opvanglocaties Gorinchem’ d.d. 3 juli 2023 van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (D-883838) op te heffen.

Aldus besloten in de raadsvergadering van 19 december 2023.

Griffier,

Voorzitter,