2023-858694 Rvs Uitgangspunten verkenning windenergie RES Alblasserwaard

Raadsvoorstel: Z/23/752223 / 858694 Onderwerp: Uitgangspunten verkenning windenergie RES Alblasserwaard

Datum: 25 april 2023 Portefeuillehouder: Mark de Boer I&O: 14 maart en 4 april 2023 B&A / Raadsvergadering: 11 mei/25 mei 2023 Opsteller: Steenbergen, M. van Geeft voorstel begrotingswijziging: Nee

Onderwerp:

Voorstel uitgangspunten verkenning windenergie RES Alblasserwaard Voorstel:

Wij stellen u voor: 1. De uitgangspunten voor de verkenning naar nieuwe alternatieve windenergie locaties in RES Alblasserwaard beschreven in bijgevoegde notitie vast te stellen. Aanleiding:

We hebben in twee beeldvormende sessies op 14 maart en 4 april jl. u en de raad van gemeente Molenlanden gevraagd uitgangspunten te formuleren voor de verkenning naar alternatieve locaties voor windenergie. In dit raadsvoorstel vragen wij u de uitgangspunten vast te stellen. Gelijktijdig liggen dezelfde uitgangspunten voor in de gemeenteraad van Molenlanden. Achtergrond: RES Alblasserwaard In het Nationale Klimaatakkoord uit 2019 is afgesproken dat alle Nederlandse lagere overheden in regionaal verband samenwerken aan grootschalige opwekking van hernieuwbare energie op land, via een regionale energiestrategie (RES). Gemeenten Gorinchem en Molenlanden, provincie Zuid-Holland en waterschap Rivierenland hebben zich verenigd in RES Alblasserwaard. Net als andere regio’s heeft RES Alblasserwaard gezamenlijk een bod opgesteld (RES 1.0) over de mate waarin en wijze waarop men wil bijdragen aan grootschalige opwekking van hernieuwbare energie op land. Deze RES 1.0 is medio 2021 vastgesteld door beide gemeenteraden, Provinciale Staten en het Algemeen Bestuur van het waterschap. Het bod van de Alblasserwaard kenmerkt zich door de ambitie om in 2030 1150 TJ (oftewel 0,32 TWh) hernieuwbare elektriciteit op te wekken, waarvan 49% (562 TJ) door windenergie en 51% (588 TJ) door grootschalige zonop-dakinstallaties.

Winddeel van de RES Het winddeel van het bod wordt in RES 1.0 ingevuld door enerzijds 126 TJ van de drie bestaande turbines van Giessenwind (langs de A15) en de twee reeds vergunde, maar nog niet gebouwde, windturbines ten noorden van het nog te bouwen bedrijventerrein Groote Haar in Gorinchem. Voor de overige 436 TJ van het windbod zijn twee zoekgebieden aangewezen in de RES 1.0: A15-Oost en Avelingen. Beide zoekgebieden zijn gelegen in gemeente Gorinchem. De gemeenteraad van Gorinchem heeft voor zoekgebied A15-Oost medio 2021 definitief besloten de verder uitwerking van de verkenning te staken in verband met de korte afstand tot huidige en toekomstige woningen. In oktober van 2022 heeft de raad van Gorinchem vervolgens besloten tot een no-go van de volgende stap in de lopende verkenning van zoekgebied Avelingen. De provincie Zuid-Holland heeft Avelingen vervolgens wel laten opnemen in de provinciale verordening als mogelijke locatie voor windturbines. Dit laatste punt is relevant omdat de provincie het bevoegde gezag is voor het planologisch mogelijk maken van grote windturbines. Op 16 februari 2023 ondertekenden wij een bestuursovereenkomst samen met gemeente Molenlanden, provincie Zuid-Holland, waterschap Rivierenland en het Rijk, als grondeigenaar van een deel van locatie Avelingen We hebben afgesproken

Stadhuisplein 1 Postbus 108 4200AC Gorinchem

T 140183 F 0183-630540

E gemeente@gorinchem.nl I www.gorinchem.nl

om tot eind 2023 samen op zoek te gaan naar “reële en haalbare” alternatieve windlocaties voor de zoeklocatie Avelingen, om alsnog invulling te kunnen geven aan het windbod van RES Alblasserwaard. Het gaat om het zoeken van één of meer locaties voor de plaatsing van in totaal 6 tot 10 grote windturbines. Het precieze aantal is afhankelijk van de opbrengst van de individuele turbines. Indien deze locatie(s) niet word(t)(en) gevonden, dan is Avelingen de terugvaloptie. Daarbij is relevant om op te merken dat locatie Avelingen alleen naar verwachting onvoldoende ruimte zal bieden voor het realiseren van het volledige windbod uit de RES 1.0. Deze overeenkomst hebben we door middel van een lobbybrief onder de aandacht gebracht van de informateur voor de Provinciale Staten.

Beoogd effect:

Vaststellen van heldere en transparante kaders waarbinnen de gezamenlijke RES-bestuurders de verkenning naar nieuwe windzoeklocaties kunnen uitvoeren. Aan deze kaders kan uw raad vervolgens concrete zoeklocaties toetsen die het resultaat zijn van de verkenning. Argumenten:

1.1 Door het vaststellen van heldere politieke uitgangspunten voor de verkenning naar nieuwe windzoeklocaties kan deze verkenning op een voor ieder transparante wijze worden uitgevoerd, met voldoende rekenschap aan de politieke voorkeuren in uw raad. 1.2 Voor bewoners, bedrijven en andere belanghebbenden ontstaat een duidelijk beeld van waar de raden op toetsen in het zoeken naar en later eventueel vaststellen van nieuwe windzoeklocaties. 1.3 Door het vaststellen van dezelfde uitgangspunten in beide raden wordt de onderlinge samenwerking in het RES-proces versterkt. Dit zendt een signaal naar provincie Zuid-Holland, die als bevoegd gezag voor grootschalige windturbines een belangrijke speler is in het winddossier. 1.4 Voor uzelf creëert u met deze uitgangspunten een duidelijk toetsingskader waaraan u concrete zoeklocaties kunt toetsen die later in het proces het resultaat zijn van de verkenning. Risico’s:

1.1 Het is denkbaar dat het voorgestelde proces van ‘trechtering’, zoals benoemd onder het kopje Vervolgproces, op basis van bovenstaande uitgangspunten niet voor eind 2023 leidt tot “reële en haalbare” nieuwe windzoeklocaties.. De haalbaarheid wordt beïnvloed door: • De definitie die de ondertekenende partijen hanteren voor “reëel en haalbaar”; • De rekkelijkheid en flexibiliteit die de ondertekenende partijen hanteren tijdens de verkenning. • De snelheid en kwaliteit van inzet van (waar nodig aanvullende) ambtelijke capaciteit op de verschillende werksporen van de verkenning. 1.2 Het is denkbaar dat in het (nog te sluiten) provinciale coalitieakkoord het plaatsen van grootschalige windturbines in het Groene Hart zeer moeilijk of onmogelijk wordt gemaakt. De vast te stellen uitgangspunten zijn nog niet gedeeld/vastgesteld door provinciale staten en het AB van het waterschap. 1.3 Het is denkbaar dat nog vast te stellen landelijke geluids- of afstandsnormen lang op zich laten wachten (in dat geval is vaststelling van eigen normen mogelijk) en/of dermate streng worden vastgesteld dat plaatsing van grootschalige windturbines sterk wordt bemoeilijkt of onmogelijk wordt op het grondgebied

van RES Alblasserwaard, of op de voorkeurslocaties uit het verkenningsproces. Financiën:

Het vaststellen van de uitgangspunten vraagt geen aanvullende financiële inzet. Participatie:

Voor het vaststellen van de uitgangspunten heeft geen participatie plaatsgevonden. Participatie in het verdere traject wordt opgestart Communicatie:

We maken een persbericht over uw besluit. Duurzaamheid:

De verkenning heeft tot doel om te komen tot nieuwe windzoeklocaties in RES Alblasserwaard. Doel is om op deze windzoeklocaties te komen tot realisatie van 6-10 grootschalige windturbines, zoals vastgesteld in RES 1.0. Windenergie is één van de krachtigste bronnen van hernieuwbare energie en draagt sterk bij aan CO2-reductie in de regio. Daarnaast kan de regionale opwekking van energie bijdragen aan energiezekerheid, energieveiligheid en ruimere verduurzamingsmogelijkheden (elektrificatie) voor burgers en bedrijven. Tot slot kan regionale opwekking van energie leiden tot lagere maatschappelijke kosten voor de energie-infrastructuur omdat elektriciteit niet van elders naar de regio gebracht hoeft te worden. Vervolgproces:

Onder aansturing van de Stuurgroep RES start de ambtelijke RES-organisatie formeel met de verkenning naar nieuwe windzoeklocaties in RES Alblasserwaard. We starten de verkenning met een technische scan over het hele grondgebied van RES Alblasserwaard, waarin op basis van landelijke wetten en regels wordt gekeken welke plekken in technisch zin kansrijk zijn voor plaatsing van grootschalige windturbines. Voor onderwerpen waar op dit moment geen geldende landelijke regels zijn (met name geluidsdruk en/of afstand tot kwetsbare objecten, zoals woningen) hanteren we expertmatige aannames over nieuwe regelgeving en waar mogelijk bandbreedtes daarin. De verwachting is dat deze exercitie leidt tot een ‘vlekkenkaart’ waarop zichtbaar wordt welke locaties in technisch zin kansrijk zijn voor plaatsing van grootschalige windturbines, en waar dat niet zo is. Hierna zal een proces van ‘trechteren’ worden doorlopen, op basis van uitgangspunten – van verschillende aard – die u met dit voorstel vaststelt. Door dat trechteren gaan we van een kaart met meerdere technische kansrijke locaties (de gebiedsbrede technische scan), naar een kaart met enkele locaties die zo goed mogelijk aan de gestelde uitgangspunten voldoen. Daarbij worden overigens ook de uitgangspunten in het omgevingsbeleid van de provincie Zuid-Holland en eventuele uitgangspunten van waterschap Rivierenland meegewogen.

Lopende de verkenning houden we u geregeld via raadsinformatiebrieven op de hoogte van de voortgang. Bijlagen: Notitie Uitgangspunten verkenning windenergie RES Alblasserwaard (d.d. 25 april 2023)

Burgemeester en wethouders van Gorinchem, de secretaris, de burgemeester,

Raadsbesluit

De gemeenteraad van Gorinchem, Gelet op het raadsvoorstel van het college d.d. 25 april 2023 Gelet op de wettelijke bepalingen

Besluit:

1. De uitgangspunten voor de verkenning naar nieuwe alternatieve windenergie locaties in RES Alblasserwaard beschreven in bijgevoegde notitie vast te stellen.

Aldus besloten in de raadsvergadering van 25 mei 2023

Griffier,

Voorzitter,