20221208 Parallelsessie IO BA Doe Mee Onderzoek Wet Openbaarheid van bestuur Rkc.docx

Parallelsessie Informatie en Ontmoeting, Beraad en Advies 8 december 2022 Doe Mee Onderzoek Wet Openbaarheid van bestuur Rekenkamercommissie Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Griffie: Fracties: Portefeuillehouder: Gasten: Notulen:

de heer J. Oostrum de heer S. Vink Stadsbelang-Democraten Gorinchem-CDA-PvdA-VVD-D66-SPChristenUnie/SGP-Gorcum Actief mevrouw E. Dansen Leden van de rekenkamercommissie: de heer P. Buisman en de dames S. Kist en C. Jansen. notulistenbureau Leeuwenburgh-Vendrig

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom, in het bijzonder de leden van de Rekenkamercommissie. Doe Mee Onderzoek Wet Openbaarheid van bestuur Rekenkamercommissie De rekenkamercommissie heeft deelgenomen aan het DoeMee-onderzoek naar de praktijk van de Wet openbaar bestuur (Wob) bij decentrale overheden. Dit onderzoek is onder auspiciën van de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamercommissies gelijktijdig uitgevoerd bij 93 andere decentrale overheden, waarvan 83 gemeenten. Het onderzoek richt zich primair op de uitvoering van de Wob. Daartoe is een zestal vragen gesteld met betrekking tot het gemeentelijke beleid, de inrichting van de organisatie, de rechtmatigheid van de afhandeling, de openbaarmaking van de uitkomsten van verzoeken en informatie en de wijze van informeren van de raad. Per 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. Deze vervangt de Wob. Het onderzoek besteedt daarom ook aandacht aan de vraag hoe de beantwoording van de vragen zich verhouden tot de eisen van de Woo. Mevrouw Jansen geeft een presentatie (beschikbaar op iBabs). Zij licht toe dat het onderzoek een lange doorlooptijd heeft gehad.

De rekenkamercommissie had enkele kanttekeningen bij de bevindingen van het onderzoeksbureau met betrekking tot de representativiteit en de beoordeling van de kwaliteit van het proces van de uitvoering van de wet. Overigens zijn er zeker interessante dingen naar voren gekomen in het onderzoek. Zij schetst de vraagstelling: hoe geven overheden vorm aan de afhandeling van Wobverzoeken en licht de deelvragen toe. Er zijn heldere conclusies uit het onderzoek gedestilleerd voor de situatie in Gorinchem. Zij licht deze toe. Het werkproces en beleid is op orde en de dienstverlening is bovengemiddeld goed georganiseerd. Vervolgens licht zij de aanbevelingen van de rekenkamercommissie aan het college en de reactie hierop toe. De voorzitter bedankt voor de duidelijke presentatie en geeft gelegenheid voor het stellen van vragen. De heer Den Hartog vraagt een toelichting naar aanleiding van de deelvragen op de aanbeveling van de rekenkamercommissie richting de ambtelijke organisatie. Mevrouw Jansen licht toe dat het ging over de uitvoering van de Wob. Aan het college is gevraagd goed te kijken naar de werkinstructies en dat is ook gebeurd. Het is niet zo dat alles in beleid hoeft te worden vastgelegd.

Parallelsessie I&O B&A Doe Mee Onderzoek Wet Openbaarheid van bestuur Rekenkamercommissie, 8 december 2022

Mevrouw Loderus verwijst naar de aanbeveling inzake de informatie voor de bezwarencommissie en het weglakken van passages en vraagt een toelichting. Mevrouw Jansen licht toe dat er bezwarencommissies waren die alle informatie krijgen. Het college heeft aangegeven de wet hierin te volgen. Er kan een reden zijn om zaken weg te lakken. De heer De Pagter noemt de conclusie inzake de volksvertegenwoordiging; de informatie naar de raad is relatief goed. Hij vraagt of de raad wellicht actiever moet informeren. Mevrouw Jansen antwoordt dat het in Gorinchem beter gaat qua informatie naar de raad dan in veel andere gemeenten. Er is geen aanleiding om nadere aanbevelingen te doen in dit kader. De heer Maslic is blij dat het in Gorinchem in het algemeen goed gaat en is geïnteresseerd in wat er niet goed gaat. Als de communicatie niet voldoende is kan de raad een en ander niet controleren. Mevrouw Jansen licht toe dat het aanvragen van Wob-verzoeken in Gorinchem vrij eenvoudig is; over de afhandeling en uitzonderingsgevallen zou meer gecommuniceerd kunnen worden. Desgevraagd zegt zij dat het onderzoek ging over de casuïstiek maar ook over de algemene organisatie. De heer Maslic begrijpt dat een conclusie is dat het niet noodzakelijk is om alles in beleid vast te leggen en vraagt naar een toelichting.

Mevrouw Jansen licht toe dat op basis van de wet werkinstructies gegeven kunnen worden; er is niet altijd sprake van keuzes of kaderstelling. De heer Buisman zegt dat de rekenkamercommissie de doeltreffendheid, doelmatigheid en rechtmatigheid onderzoekt. Het belangrijkste doel is dat de Wob en nu de Woo goed werkt voor de burger. De voorzitter stelt vervolgens het B&A gedeelte aan de orde. De heer Van der Meijden merkt op dat een van de aanbevelingen is zorg voor actieve openbaarheid. Eerder is de raad in een raadsinformatiebrief(april 2022) al geïnformeerd over verschillende gradaties van actieve openbaarheid en het college koos voor de gradatie basis. Hij vraagt of de lat nu hoger gelegd moet worden. Wethouder Dansen antwoordt dat het college heeft gezegd dat de wet gevolgd wordt. De heer Van der Meiden vraagt of het college nu zaken actiever openbaar gaat maken. Wethouder Dansen zegt dat een commissie is ingesteld die zich bezighoudt met de nieuwe Woo. Hier wordt nog aan gewerkt. De heer Van der Meijden adviseert een hoger ambitieniveau op dit gebied. Overigens vindt hij het een goed onderzoek; hij begrijpt dat de rekenkamercommissie tevreden is en stelt voor het voorstel te agenderen als hamerstuk. De heer Boutachkourt ondersteunt de reactie van de heer Van der Meijden. Ook hij verwacht een hoger ambitieniveau. Het kan een hamerstuk zijn.

De heer Van Houwelingen vraagt of de evaluatie waarover gesproken wordt door de rekenkamercommissie is gedaan. Mevrouw Jansen antwoordt dat de mini-evaluatie is opgesteld door de gemeente vanwege de nieuwe wet.

Parallelsessie I&O B&A Doe Mee Onderzoek Wet Openbaarheid van bestuur Rekenkamercommissie, 8 december 2022

De heer De Pagter begrijpt dat de interne organisatie nog aan het worstelen is met de nieuwe Woo. Hij informeert naar de stand van zaken. Wethouder Dansen antwoordt dat de organisatie een projectgroep heeft die druk bezig is met de aanbevelingen en de werkprocessen en instructies. Over een jaar kan ze er meer over zeggen. De heer Den Hartog is blij met het onderzoek. Het is een belangrijk onderwerp. Het is fijn dat Gorinchem het op dit gebied goed doet en hij kan zich vinden in de reactie van het college. Hij begrijpt dat de rekenkamercommissie adviseert dat de bezwarencommissie inzage krijgt in passages die nu weggelakt worden. Het college heeft aangegeven dit alleen te doen als de wet dit verplicht. Wat is hiervan de achtergrond? Wethouder Dansen is niet op de hoogte van de achtergrond van dit besluit, maar zij geeft aan dat het weglakken van passages dikwijls te maken heeft met privacy gevoelige zaken. Er is dan een goede reden nodig om zaken openbaar te maken. De heer Den Hartog geeft aan dat hij zich hierin kan vinden. Mevrouw Van Oversteeg kan zich vinden in de reactie van het college op de aanbevelingen van de rekenkamercommissie. De nieuwe wet is een instrument voor de gemeente om toegankelijker te worden voor de bewoners. Dat kan uit de hele houding van de gemeente blijken en een automatisme worden. Zij hoopt daar snel een vervolg op te zien.

De heer Maslic begrijpt dat het arbeidsintensief is en dat het college werk maakt van de nieuwe wet. Het kan geagendeerd worden als hamerstuk. De heer De Pagter vraagt aandacht voor de toegankelijkheid van de informatie in het kader van de nieuwe wet. Wethouder Dansen zegt dat hier zeker aandacht voor is. De heer Boutachkourt verwijst naar de opmerking over het over het basisniveau en vraagt om een nadere reactie van het college of ze vasthoudt aan de ambitie of die verhoogt. Wethouder Dansen verwijst naar het standpunt van het college. De heer Van der Meijden vraagt het college om hieraan nog een kleine beschouwing te besteden in het kader van een raadsinformatiebrief over de voortgang inzake de Woo. De heer Boutachkourt sluit zich hierbij aan. Wethouder Dansen zegt deze vraag mee te nemen naar het college. De voorzitter concludeert dat het voorstel geagendeerd kan worden als hamerstuk en complimenteert de rekenkamercommissie met het onderzoek. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering.

Parallelsessie I&O B&A Doe Mee Onderzoek Wet Openbaarheid van bestuur Rekenkamercommissie, 8 december 2022