20220525 Concept Verslag raadsvergadering.docx

Nr. 8

Zitting van woensdag 25 mei 2022 Voorzitter: mevrouw R.W.J. Melissant-Briene, burgemeester. Aanwezig zijn de leden: de heren B.C.S. Bahlmann en A. Boutachkourt, mevrouw E.L. Dansen, de heer J.P. van der Geest, de dames P. de Groot en E.W.H. Hamann, de heren M.C. Houtepen, J. Klein, A. Koçak, A. Krol en T.I. van der Meijden, mevrouw G. Metz, de heer J.C. Oostrum, de dames J. van Oversteeg en W. Paans, de heren M. de Pagter, F. Polatli, N. van Santen en P.C.J. Schefferlie, mevrouw D. Stevens en de heren I. Tekir, D. van Veen en C. van Willigen. Griffier: de heer H. Sepers. Tevens aanwezig de wethouders R.P. van Doesburg, E.C.M. Kraaijeveld en D. van Zanten, alsmede de gemeentesecretaris mevrouw H. Kromkamp. Afwezig: de dames W.T.J. Alba Heijdenrijk, A. Mager en L.P.W. Pellikaan.

* 1. Opening (19.30 uur). ..................................................................................................................................................2 2. Ingekomen stukken / mededelingen. ..........................................................................................................................2 3. Vaststellen agenda......................................................................................................................................................3 4. Vaststellen notulen voorgaande raadsvergaderingen en parallelsessies.....................................................................4 5. Vragenuurtje raadsleden, informatie vanuit het college.............................................................................................4 6.

Hamerstukken.............................................................................................................................................................4 6.a Benoeming geloofsbrievencommissie (2022-796534) ............................................................................................4 6.a.a Tijdelijke vervanging raadslid mevrouw Alba Heijdenrijk (D66) (2022-808906) ...............................................4 6.b Verordening Jeugdhulp (Reikwijdte Jeugdwet) (2022-800146) .............................................................................6 6.c BIZ-verordening (Bedrijven Investerings Zones) (2022-803360)...........................................................................6 6.d Startnotitie Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 (2022-800146)...........................................................................6 6.e Subsidie de Gezel (2022-797230)............................................................................................................................7 6.f Rekenkamercommissie Onderzoek Veiligheid (2022-791573)...............................................................................7 6.g Subsidie ontmoetings- en talentontwikkelingsplek Grote Haarsekade 120 (2022-805657)....................................7 7.

Bespreekstukken.........................................................................................................................................................7 7.a Kleinschalige opvang vluchtelingen (2022-804756)...............................................................................................7 7.b Meerjarenprogramma grondexploitaties (2022-802024).......................................................................................15 8. Overzicht begrotingswijzigingen mei 2022 (2022-808506) ....................................................................................15 9. Eventuele moties vreemd aan de orde van de dag. ..................................................................................................15 10. Sluiting. ....................................................................................................................................................................15

H-1

1. Opening (19.30 uur).

De voorzitter: Goedenavond, dames en heren, hartelijk welkom in deze vergadering van de gemeenteraad van Gorinchem. Van harte welkom ook al degenen op de publieke tribune en degenen die, hetzij nu, hetzij op een later moment, via de stream deze vergadering bekijken. Wij zijn gewend te starten met een historisch stukje uit het Regionaal Archief Gorinchem. René van Dijk heeft weer een stukje gemaakt, getiteld ‘Vondelingen’, dat heel mooi aansluit bij de agenda, en dat wil ik even voorlezen. “Je krijgt in de media wel eens de indruk dat de jeugdzorg het nooit goed kan doen”. Zo sprak Maarten van Rossem zijn teleurstelling uit over het disfunctionele vondelingenluikje in de weesgang. Ik neem aan dat de meesten van u dat wel hebben gezien. Echter, dat is altijd al zo geweest. Het was in 1966 een samenzwering van de regenten van het weeshuis met de restauratie-architect om daar nu eens een fopluikje te maken, óp de massieve muur. Toch hadden die regenten een reëel historisch perspectief. In de regentenkamer hing een schilderij met daarop de regenten uit 1657 en de zogenaamde ‘heilige geest-kinderen’. Die jongelui waren in dat jaar overgebracht naar het weeshuis vanuit de heilige geestkamer, gelegen tussen het Eind en de Molenstraat. Ooit was die gesticht door een tollenaar en met name bedoeld voor vondelingen.

Een ervan bereikte helemaal de bodem door ook nog ‘lazarus’ te worden, melaats dus. Niet alle vondelingen waren eerst echt op straat achtergelaten. Op een kwade dag trof men een ‘zeker klein ende jong kindeke’ aan in een huurhuis, waarvan de huurster met de noorderzon was vertrokken. Voor de kosten van het grootbrengen van het hummeltje draaide vervolgens de huurbaas op, want dat stond in de stedelijke verordening. Heel soms kwam de moeder van een vondeling toch nog in beeld. De ongetrouwde Peteke Ceelen dropte haar zoontje voor de deur van de bakker, doch vijf weken later berouwde het haar. De moederlijke liefde en genegenheid bewoog. Ze wenste hem toch zelf naar beste vermogen op te voeden en daarom verzocht ze de jeugdzorginstelling in kwestie om zoonlief weerom te geven. Bovendien bad ze om vergiffenis voor haar misdaad. De bestuurders waren hierdoor ontroerd en gaven haar het kind in de armen. Dit hadden ze Mozes genoemd, naar de aartsvader die in een biezen mandje te vondeling was gelegd. Zelfs hoefde Peteke niet te betalen voor de gemaakte kosten voor de luiers en het zogen. Dat zogen was overigens gedaan door de dochter van een bierdrager, een uitgestorven beroep, verwant aan de kaasdragers in Alkmaar. Misschien een ideetje voor Hartje Gorkum om het dragen van biervaten als folklore terug te halen? De vergadering is hiermee geopend.

Mocht u moties of amendementen willen indienen, dan verzoek ik u dat digitaal te mailen aan de griffie, waarna ze zullen worden toegevoegd aan iBabs. Afwezig met kennisgeving zijn mevrouw Alba Heijdenrijk, D66, vanwege ziekte – daarop kom ik zo meteen nog terug –, mevrouw Pellikaan en mevrouw Mager. 2. Ingekomen stukken / mededelingen.

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt besloten conform de door de agendacommissie geadviseerde afdoening.

H-2

3. Vaststellen agenda.

De voorzitter: Dames en heren. Aan de agenda is toegevoegd de tijdelijke vervanging van raadslid mevrouw Alba Heijdenrijk door de heer Van der Meijden. U bent hiervan via een mail op de hoogte gesteld door de griffier. Ik neem aan dat u daarmee akkoord gaat. Dat is het geval. Het woord is aan de heer Klein. De heer Klein: Voorzitter. Mij is gevraagd volgend op de formele raadsvergadering een informele vergadering te laten beleggen waarin de formateur een update kan geven van de huidige stand van zaken. De voorzitter: Het voorstel om na deze vergadering een raadsbijeenkomst te beleggen over de verdere duiding van de informatie had ons eerder al per mail bereikt. Ik attendeer erop dat dan, zoals ook bij eerdere duidingsbijeenkomsten het geval was, de spelregels voor de raadsvergadering van toepassing zijn, d.w.z. dat ook moties ingediend kunnen worden en stemmingen kunnen plaatsvinden. Kunt u ermee akkoord gaan dat we dat op deze manier doen? Mevrouw Hamann: Het is geen formele raadsvergadering en het is de vraag of dan een motie ingediend kan worden, maar goed: we gaan het zien. De voorzitter: Nee, daar wil ik nu wel duidelijkheid over, want als u daarmee niet instemt, wil ik de leden van de raad uitnodigen om, voor zover van toepassing, in déze raadsvergadering eventueel moties in te dienen. Mevrouw Van Oversteeg: Voorzitter, wellicht even concreet.

Wij hebben een motie rondgestuurd die wij naar aanleiding van de duiding van het formatieproces graag willen indienen. Naar mijn idee zou dat het meest passend zijn in de raadsbijeenkomst hierna. Kan dat niet, dan stel ik voor er een motie vreemd aan de orde van de dag te maken. Mevrouw Hamann: Voorzitter. De duiding na de raadsvergadering is geen formele gemeenteraadsvergadering. De voorzitter: Dat klopt. Bij de vorige bijeenkomsten hebben we voortdurend gezegd dat daarvoor de spelregels voor de raadsvergadering zouden gelden. Als u het toch in de context van een formele raadsvergadering wilt doen, dan stel ik voor de duiding van het formatieproces als laatste agendapunt aan de agenda voor deze vergadering toe te voegen. Dat is ook een optie. De heer Tekir: Voorzitter. Het lijkt mij goed het te doen zoals we tot nu toe steeds hebben gedaan, d.w.z. in een informele raadsbijeenkomst, met de spelregels voor een formele raadsvergadering. Daarmee wijken we niet af van het proces en het doet ook niets af aan het verloop van de avond, want of we het nu doen in een formele vergadering of in een informele vergadering: er zal toch over worden gesproken. Voor de afweging van zo’n motie lijkt het me ook wel goed dat de formateur eerst het woord voert en dat er daarna beraadslaging over plaatsvindt. Ik ga dus akkoord met uw voorstel.

H-3

Mevrouw Hamann: Voorzitter. Mij maakt het allemaal niet uit, behalve dan dat er geen sprake kan zijn van een raadsbesluit als de raadsvergadering is afgesloten. De voorzitter: In een raadsbijeenkomst kan wel een uitspraak worden gedaan door de gehele raad. Het heeft weliswaar niet de status van een raadsbesluit, zoals in een formele raadsvergadering, maar u geeft daarmee wel een politiek signaal af. Ik wil voorkomen dat mij als voorzitter straks naar aanleiding van dit gesprek wordt gezegd dat er geen motie kan worden ingediend. Ik heb begrepen dat er een motie klaar ligt en ik vind wel dat we op een collegiale manier met elkaar moeten omgaan. Als we nu besluiten na deze vergadering het duidingsdebat te voeren, is er ook ruimte om een motie in te dienen, anders doen we dat vreemd aan de orde van de dag bij het laatste agendapunt. Ik kijk nog even naar mevrouw Hamann, want ik begrijp dat de rest van de raad hiermee akkoord kan gaan. Mevrouw Hamann, bent u het er ook mee eens? Mevrouw Hamann: Voorzitter. Ik vind het prima dat er gesproken wordt in het duidingsdebat, maar dan kan er geen sprake zijn van een raadsbesluit. De voorzitter: Met die aantekening concludeer ik dat we na afloop van deze raadsvergadering een duidingsdebat zullen voeren, waarin in ieder geval ruimte is om ook een motie of wat dan ook in te dienen, volgens de spelregels voor een raadsvergadering.

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 4. Vaststellen notulen voorgaande raadsvergaderingen en parallelsessies.

De notulen van de raadsvergadering van 21 april 2022, alsmede de verslagen van de Zeepkist van 21 april en van de parallelsessies 20220512 B&A Startnotitie Stedelijke Vernieuwing, 20220512 I&O B&A Startnotitie Integraal Veiligheidsplan, 20220512 I&O Verkeersonderzoek Goudappel, 20220512 I&O B&A BIZ-verordening, 20220512 B&A Verordening Jeugdhulp, 20220512 B&A Kleinschalige opvang vluchtelingen, 20220519 I&O B&A subsidieaanvraag De Gezel, 20220519 I&O Monitor Sociaal Domein, 20220519 B&A Rekenkameronderzoek Lokaal Veiligheidsbeleid, worden zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming ongewijzigd vastgesteld. 5. Vragenuurtje raadsleden, informatie vanuit het college.

De voorzitter: Er zijn geen vragen ingediend en ook het college heeft geen informatie te verstrekken. 6. Hamerstukken. 6.a Benoeming geloofsbrievencommissie (2022-796534)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.a.a Tijdelijke vervanging raadslid mevrouw Alba Heijdenrijk (D66) (2022-808906)

De voorzitter: Dames en heren. Op 24 mei jl. heb ik als voorzitter van uw raad een bericht ontvangen van mevrouw Alba Heijdenrijk, met het verzoek haar in verband met ziekte H-4

tijdelijk ontslag te verlenen als raadslid. Dat ontslag gaat in op 25 mei. Wettelijk gezien is dan een vervangingsperiode mogelijk van 16 weken, die eventueel verlengd kan worden. Het laatste is nu niet aan de orde, het gaat nu over een vervanging gedurende 16 weken. Het zou betekenen dat de heer Van der Meijden vanaf 25 mei tot 15 september 2022 tijdelijk raadslid zou zijn namens D66. Ter zake hebt u ook een e-mail ontvangen van de heer Tekir, fractievoorzitter van D66. Het is heel jammer dat dit zo loopt en het is opnieuw een forse tegenslag, met verdrietig nieuws vanuit de fractie van D66, maar het is wat het is. Zojuist hebben we de leden van de commissie tot onderzoek der geloofsbrieven benoemd. Voor de duur van het onderzoek door die commissie schors ik thans de vergadering (19.49 uur). Schorsing De voorzitter: De vergadering is heropend (19.55 uur). Dames en heren. Voor de schorsing heb ik aangegeven dat in de raad helaas een open plek is ontstaan omdat mevrouw Alba Heijdenrijk per brief te kennen heeft gegeven vanwege een operatie langdurig te moeten herstellen. Zij neemt daarom tijdelijk ontslag. Daarvoor is tijdelijk vervanging mogelijk en de heer Van der Meijden heeft aangegeven zijn benoeming te willen aanvaarden en de eed te willen afleggen. Kort wat informatie met betrekking tot de heer Van der Meijden, die hij via de griffier in mijn richting heeft aangeleverd.

De heer Van der Meijden heeft een HBO-opleiding Integrale veiligheidskunde, daarna heeft hij bestuurskunde gestudeerd, een Wo Master, en hij is op dit moment werkzaam bij de Algemene Rekenkamer als onderzoeker op het beleidsterrein van het ministerie van Defensie. Hij is trots, maar ook bedroefd, gezien de omstandigheden, dat dit nu zo loopt, maar hij hoopt in ieder geval het D66-gedachtegoed voor het voetlicht te brengen. Voor hem is dat progressief, ambitieus en met oog voor eenieder. Een mooie formulering. Tegelijkertijd denken we natuurlijk ook aan mevrouw Alba Heijdenrijk en wensen we haar ook vanaf deze plaats heel veel sterkte en beterschap. We hopen haar over 16 weken toch weer in ons midden te mogen zien. Uiteraard hebben we ook vanuit de raad ons medeleven laten blijken. De commissie tot onderzoek der geloofsbrieven is verzocht onderzoek te doen en advies uit te brengen aan de raad over de toelaatbaarheid op basis van de Gemeentewet. De commissie is aan de slag gegaan onder voorzitterschap van de heer Schefferlie. Andere leden van de commissie zijn de heer Houtepen en de heer Koçak. Ik geef nu het woord aan de voorzitter van de commissie. De heer Schefferlie: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Ook namens de commissie willen we heel graag mevrouw Alba Heijdenrijk van harte beterschap en veel sterkte wensen.

We hadden de heer Van der Meijden graag om heel andere gronden verwelkomd. De commissie uit de raad adviseert de raad de heer Tom Ivo van der Meijden, geboren 1 juni 1997, wonende te Gorinchem, te benoemen als raadslid van de gemeente Gorinchem. De heer Van der Meijden voldoet aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen. De commissie baseert zich daarbij op de geloofsbrieven en de bijbehorende stukken die hij heeft ingediend. Namens de commissie. Dank u wel. H-5

De voorzitter: Dank u wel voor de verrichte werkzaamheden. Ik concludeer dat de raad het eens is met het advies van de commissie tot toelating van de heer Van der Meijden voor de periode van 16 weken, als vervanger. We gaan thans over tot de beëdiging. De heer Van der Meijden heeft aangegeven de eed te willen afleggen. Ik verzoek hem naar voren te komen en alle aanwezigen, voor zover dat mogelijk is, te gaan staan. De heer Van der Meijden legt hierop in handen van de voorzitter de bij de wet vereiste eed en gelofte af. De voorzitter: Dank u wel en gefeliciteerd!

(Applaus)

Ik geef het woord aan de fractievoorzitter van D66, de heer Tekir. De heer Tekir: Dank u wel, voorzitter. Beste Tom. We kunnen dit moment natuurlijk niet zomaar voorbij laten gaan. Natuurlijk hadden we allemaal gehoopt dat je in andere omstandigheden geïnstalleerd zou worden vanavond. Niettemin siert het jou dat je je verantwoordelijkheid neemt, ongeacht het moment waarop we een beroep op je doen. Ik heb er het volste vertrouwen in dat jij in 16 weken tijd jouw authentieke stempel zal drukken op het raadswerk. Je bent tenslotte al een tijdje actief voor D66. Als fractieassistent schuwde je het debat al niet en als raadslid wordt het, vermoed, ik helemaal een feest! Een feest voor de democratie natuurlijk. Want met jou is de raad een eigenzinnige democraat rijker, zoals een echte D66’er betaamt. Kortom, we gaan er wat moois van maken. En natuurlijk, beste Wendy – je staat vanavond niet fysiek in ons midden, maar je kijkt ongetwijfeld mee –: je hebt de afgelopen weken veel voor je kiezen gehad. Het is nu tijd voor herstel. Weet dat je raadszetel in goede handen is en weet dat we allemaal in afwachting zijn van het nieuwste seizoen van ‘Return of the Queen’. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik schors de vergadering om iedereen in de gelegenheid te stellen de heer Van der Meijden te feliciteren (20.02 uur).

Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering (20.04 uur). 6.b Verordening Jeugdhulp (Reikwijdte Jeugdwet) (2022-800146)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.c BIZ-verordening (Bedrijven Investerings Zones) (2022-803360)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten.

H-6

6.d Startnotitie Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 (2022-800146)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.e Subsidie de Gezel (2022-797230)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.f Rekenkamercommissie Onderzoek Veiligheid (2022-791573)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.g Subsidie ontmoetings- en talentontwikkelingsplek Grote Haarsekade 120 (2022-805657)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 7. Bespreekstukken 7.a Kleinschalige opvang vluchtelingen (2022-804756)

De voorzitter: Dames en heren. We zijn nu bij de bespreekstukken. Bespreekstukken zijn ook al eerder in andere vergaderingen besproken, maar er zijn soms toch nog zaken die een of meer leden uit uw raad graag hier in de gemeenteraad brengen. Het kan soms gaan over een motie, soms over een amendement, of soms wilt u gewoon toch nog een bepaald punt uitgediscussieerd hebben. We hebben het dan zo georganiseerd, dat wat de voorzitter van de parallelsessie heeft afgeconcludeerd voor mij het startpunt is in de gemeenteraad. Meestal lees ik dat ook even voor, zodat het voor iedereen helder is, want het is niet de bedoeling dat u de B&A nog eventjes dunnetjes overdoet. Er is een B&A-sessie geweest op 12 mei en daarin heeft de voorzitter geconcludeerd dat het voorstel geagendeerd zal worden als bespreekstuk vanwege een aangekondigd amendement en een aangekondigde motie. Er heeft zich een viertal sprekers aangemeld. Ik verzoek u zich met name te richten op het amendement of de motie. Allereerst mevrouw Van Oversteeg van het CDA. Mevrouw Van Oversteeg: Voorzitter. Ik was in de veronderstelling dat er een motie werd ingediend door anderen en daarom had ik me aangemeld als spreker, maar ik heb de desbetreffende motie of amendement nog niet gezien, dus ik geef mijn beurt even af.

De heer Krol: Voorzitter, mag ik reageren? Ik heb mij niet aangemeld als spreker, maar ik wil wel graag uitleg geven over de motie die in de lucht hangt. De voorzitter: Ga uw gang. De heer Krol: Dank u wel. Ik wil graag positief beginnen en positief-kritisch afsluiten. Voor ons ligt een mooi voorstel om te komen tot een kleinschalige opvang van asielzoekers. Mooi, wanneer straks blijkt dat Gorinchem een commitment uitspreekt om H-7

langdurig kleinschalige opvang te willen organiseren en hierin ook regionaal voortrekker te zijn. Gorinchem als een veilige vesting voor ontheemden. Toch wil ik enkele kritische kanttekeningen maken. Allereerst de plaatsing aan de rand van de stad als voorgenomen plek. Daarmee zeg je wat ons betreft wel wat. Dat doet toch wat af aan de gastvrijheid die we willen nastreven. Het tweede punt gaat over de realisatietermijn. In de vorige sessie heb ik me daarover wat kritisch uitgelaten, van: gaat het er wel van komen? In de afgelopen weken hebben we gesproken met vertegenwoordigers van verschillende fracties en ook met de wethouder, en er is meer vertrouwen gekomen dat we deze kleinschalige opvang ook daadwerkelijk gaan realiseren, maar er is nog niet zo heel veel vertrouwen dat dat dit jaar nog gaat lukken. Wij willen best een stukje meebewegen in het denken in mogelijkheden van de wethouder hierin, maar wat onze fractie betreft was de wethouder wat te nonchalant toen hij uitsprak dat het dit jaar wel zal lukken, met verwijzing naar een voortvarend, volgend college. Er moet nog heel veel gebeuren.

Er moet een businesscase rondkomen, de financiën moeten worden uitgewerkt, de rol van het COA moet uitgewerkt worden, de rol van de gemeente, er moet een participatietraject gestart worden, ongetwijfeld moet er een bestemmingsplan gewijzigd worden, er moet verdere besluitvorming plaatsvinden door het college en door de raad, en dan nog moet er óf een bestaand pand geschikt gemaakt worden, óf er moet een nieuwe ontwikkeling gaan komen voor 150 asielzoekers plus een ‘x’ aantal plekken voor andere doelgroepen. Ik heb hierbij nog wel de vraag aan de wethouder of er toch een genuanceerdere reactie is op de termijn waarop deze kleinschalige opvang gerealiseerd kan worden. Ik heb al gezegd dat wij daar wat minder positief over zijn. Daarom hebben wij ook aangekondigd een motie te overwegen, om te borgen dat er geen gat gaat vallen tussen de afloop van het bestuursakkoord tussen de gemeente Gorinchem en het COA over de huidige opvang in het voormalig belastingkantoor en de start van een kleinschaliger opvang. Die motie ligt op de plank. We hebben erover gesproken en besloten is haar over de zomer heen te tillen. D66 en SP hebben aangegeven deze motie dan ook mede te willen indienen. Waarom niet vandaag? Omdat er goede hoop is dat, als er een positief besluit volgt van de raad op dit voorstel, hiervan ook een krachtig signaal uitgaat naar het COA.

Ik heb bevestigd gekregen dat het COA ook op dit signaal wacht. In die zin zijn we er positiever over dat we dit misschien ook wel gaan realiseren met elkaar. Wel wil ik de wethouder, het college, de toezegging vragen om half september eerst een raadsinformatiebrief te sturen aan de raad met de stand van zaken van de registratie van de kleinschalige opvang, inclusief een verwacht tijdpad. Ik denk dat dit wel een realistisch verzoek is, dat doorgezet kan worden naar een volgend college. Daaropvolgend doe ik het verzoek aan de raad om die raadsinformatiebrief ook te agenderen voor de raadsvergadering op 29 september. Dan kunnen we daar eventueel een motie bij betrekken. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Oversteeg. De heer Van der Meijden: Voorzitter. Ik zou nog een kleine toelichting geven op het amendement en ik begrijp dat mevrouw Van Oversteeg daarop zou willen wachten.

H-8

De voorzitter: Prima, dan geef ik u nu het woord. Het is meteen al een maidenspeech, wat betekent dat er niet geïnterrumpeerd mag worden. Die kans had u ook voor een ander moment kunnen benutten, maar nu is het te laat! De heer Van der Meijden: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Elke dag nemen ergens ter wereld mensen de moeilijkste beslissing van hun leven. Ze besluiten om huis en haard te ontvluchten in de vrees voor oorlog en geweld, om alles wat ze kennen en alles wat vertrouwd voelt achter zich te laten, soms voor heel even, maar soms ook om nooit meer terug te keren, en dat doen zij in de hoop om elders een beter, veiliger en vrijer leven op te bouwen voor zichzelf, maar ook voor de mensen die zij liefhebben. En u heeft het ongetwijfeld gemerkt: D66 is een voorvechter van de opvang van vluchtelingen in onze stad. Daarvoor pleiten we hier, in uw raad, maar ook buiten de muren van deze raadzaal. Dat doen we vanuit een gevoel van naastenliefde en medemenselijkheid, omdat we onze verantwoordelijkheid willen nemen, ongeacht of andere gemeenten ons volgen. Vanuit die optiek kunnen wedfv het raadsvoorstel van harte steunen. En dan het amendement. In B&A hebben we aangekondigd een amendement te overwegen over het doel van de participatie.

We hebben het niet gedaan, zoals u hebt gemerkt, en dat komt omdat we tijdens de B&A-sessie in de dialoog hebben gemerkt dat de interpretatie van de wethouder namens het college en die van ons, als het gaat om het doel van de participatie, niet veel van elkaar verschilden. Het voelde daarom niet goed om uw raad een voorstel te doen om voor of tegen een amendement te stemmen. Wel wil ik graag een waarborg inbouwen. Ik zou de wethouder willen vragen om zijn woorden uit de B&A-sessie vanavond opnieuw te bekrachtigen in de vorm van een bestuurlijke toezegging, en ik zal meteen even aangeven in welke richting ik daarbij denk. Het betekent namelijk dat het participatietraject primair gericht zal zijn op het inventariseren van de randvoorwaarden van inwoners, waarbij de mogelijkheid bestaat om wensen en legitieme bedenkingen kenbaar te maken, maar dat daarnaar niet expliciet zal worden gevraagd. Op die manier bouwen we in onze beleving aan het draagvlak voor vluchtelingenopvang in onze stad, doen we ook recht aan de inspraakmogelijkheden van onze burgers en geven we handen en voeten aan onze diepgewortelde wens om deze mensen te helpen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Oversteeg.

Mevrouw Van Oversteeg: Dank u wel, voorzitter, en ook dank voor de flexibiliteit die er was naar aanleiding van mijn iets te overijverig aanmelden als spreker en de afstemming die we onderling nog hebben gehad. Ik was inderdaad in de veronderstelling dat er vandaag moties en amendementen aan de orde zouden komen, maar maak nu graag van de gelegenheid gebruik om namens het CDA aan te geven hoe wij denken over kleinschalige opvang en kort even stil te staan bij de motie en het amendement die er eventueel aankomen, of in een toezegging vervat zouden worden. Het CDA is groot voorstander van kleinschalige opvang, omdat het daarmee ook een instrument is om als stad verantwoordelijkheid te nemen. Daarmee sluit ik ook van harte aan bij hetgeen de heer Van der Meijden van D66 zonet heeft aangegeven, dat we daarmee H-9

als stad ook laten zien hoe we onze positie nemen, zonder daarmee afhankelijk te zijn van andere gemeenten om ons heen, of verderop. Dat ondersteunen wij dus ook van harte. Afsluitend wil ik nog aandacht vragen voor duidelijkheid voor de huidige situatie. Voor onze inwoners is het, heel oneerbiedig gezegd, eigenlijk één pot nat wat er gebeurt op het gebied van vluchtelingenopvang en opvang van asielzoekers, en daarbij hebben we nu nog steeds een rol in de noodopvang, waarvan we ook hebben gezegd dat die op een bepaalde termijn eindigt. Wij vragen graag aandacht voor het vervolgproces hierover en voor goede communicatie, ook over deze locatie. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Santen, VVD. De heer Van Santen: Dank u, voorzitter. Ik was net te laat, vandaar dat ik de heer Van der Meijden nu nog even wil feliciteren met zijn benoeming en, tegelijkertijd, zijn maidenspeech. Hartstikke goed. Ik kan me er ook grotendeels in vinden. Het zou ook naar mijn mening heel fijn zijn als we de participatie ruim baan kunnen geven. Ik sta hier ook een beetje om iets te bekrachtigen en daar ook nog iets aan toe te voegen. De vorige keer hadden we daar iets te weinig tijd voor, denk ik. Tijdens de vorige bijeenkomst hebben we gesproken over veel verschillende zaken, en daarbij ging het met name over de locatie en de definitie van opvang. Daarover zal ik verder niet uitweiden.

Ik weet dat de definitie van opvang onderverdeeld was in de punten bandbreedte in aantallen, doelgroepen, duur van de opvang en aanvullende randvoorwaarden. Dat laatste, die aanvullende randvoorwaarden, is, zoals wij het begrijpen, onderdeel van de eerste fase van de participatie. Tijdens de vorige sessie gaf de wethouder aan, en daar sluiten wij ons ook bij aan, dat we de inwoners serieus willen nemen tijdens participatie en dat criteria daarbij niet moeten worden uitgesloten. Tegelijkertijd moeten we ergens beginnen met een voorstel en zo lezen wij dat ook. Ik wil nu terugkomen op een van die punten, en dat is de duur van de opvang in deze startnotitie. Nu staat er het streven naar onbepaalde tijd. Bij de locatie was dan het antwoord van “nou, we stellen een locatie voor en gaan daarna in gesprek over die randvoorwaarden”. Dat moeten we dan inderdaad zo breed mogelijk zien, denk ik. Datzelfde zou het geval zijn met de duur. In principe stellen we onbepaalde duur voor, maar we gaan daarna in gesprek over de randvoorwaarden, waaronder de mogelijkheden voor bepaalde tijd. Daar was de wethouder het ook mee eens, begrepen we uit de vorige sessie. Kort gezegd wordt die duur dan een bepalende randvoorwaarde. Eerlijk is eerlijk: als je een bepaalde tijd voorstelt, is het beter daarover zoveel mogelijk vooraf duidelijk te zijn qua looptijden en mogelijkheden.

Daar zit wat ons betreft dan ook de uitdaging, en dat is misschien niet iets wat we vooraf goed kunnen inschatten, want wat onze fractie betreft hangt de nood tot opvang in Gorinchem ook samen met de actualiteit, en dat gaat met pieken en dalen. Zoals eerder aangegeven, vinden wij dat die pieken en dalen zoveel mogelijk eerlijk mogen worden verdeeld en opgevangen door het land – dat doet niets af aan de voorbeeldfunctie overigens –, en uiteraard ook in combinatie met juiste voorzieningen. Die voorgestelde duur van de opvang kan dus afhangen van het momentum: zitten we in een piek of in een dal, hoe lang is daarbij de verwachting tot noodzaak, hoe verhoudt het zich tot elders in het land en wat zijn dan de langetermijnmogelijkheden of -benodigdheden voor die locatie? Kortom, waar kom je als

H - 10

raad en stad dan tot elkaar op dit punt? Met andere woorden: actualiteit is daarbij dus een heel valide en relevant argument. Met de eerdere toezegging dat de duur van de opvang als randvoorwaarde zeker nog onderwerp gaat zijn tijdens die participatie is onze fractie dan ook enigszins content, want daarmee schrijven we geen blanco cheque uit. Daarbij willen we ook graag de kanttekening maken dat we onze inwoners echt serieus nemen op dit punt en ze ook het perspectief bieden dat op dat moment realistisch is en kan. Want als die piek voorbij is en we zijn uitgekomen op een bepaalde tijd voor die beoogde locatie, dan hoeft het wat ons betreft geen logische zaak te zijn dat Gorinchem weer vooraan moet staan in die linies. Verder geen vragen aan het college, ook geen moties of amendementen. Tot zover eventjes. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw De Groot, PvdA, opnieuw een maidenspeech. Mevrouw De Groot: Dank, voorzitter. We horen allemaal dezelfde geluiden: Ter Apel heeft te maken met een grote toestroom van vluchtelingen en te weinig plekken. De PvdAGorinchem zal dan ook altijd openstaan voor opvang van vluchtelingen, mensen die huis en haard hebben verlaten om het vege lijf te redden voor oorlog of ander geweld.

Daarbij willen wij zorgen voor goede huisvesting, niet in tentenkampen, of in sporthallen, niet op een afgelegen en van alle voorzieningen verstoken terrein, maar in degelijke gebouwen in een menswaardige woonomgeving. Daarom dienden wij in februari 2021 ons amendement in om als gemeenteraad de bereidheid uit te spreken om in Gorinchem passende kleinschalige opvang van asielzoekers en statushouders te faciliteren en daarover met elkaar als college, gemeenteraad én inwoners in gesprek te gaan. Namens mijn fractie wil ik dan ook zeggen dat wij tevreden zijn met het voorgestelde voorstel, een voorstel waarmee we 150 vluchtelingen opvangen en de bereidheid is uitgesproken om een combinatie te onderzoeken met andere doelgroepen. Het is ook goed te lezen dat de inwoners betrokken worden bij de randvoorwaarden voor de opvang en het is fijn dat de wethouder in de afgelopen B&A-sessie heeft toegezegd dat geluisterd wordt naar legitieme argumenten, waarmee ook rekening zal worden gehouden. Het gaat daarbij niet om de ja- of nee-vraag, maar op deze manier betrekken we inwoners alsnog bij het proces. Laten we vooral ook niet vergeten dat we het over mensen hebben, die hun huis, hun werk en soms zelfs hun gezin achterlaten. Van de week sprak ik met mijn buurman, die in 2010 van Syrië naar Turkije is gevlucht.

Via Turkije kwam hij terecht in Griekenland en via Griekenland kwam hij in 2011 in Nederland terecht. In Nederland kwam hij in één jaar tijd op verschillende plekken terecht: Ter Apel, Grave, Eindhoven en tot slot Gorinchem. Hier vond uiteindelijk pas de échte inburgering plaats. Hoe mooi zou het zijn als een vluchteling zo snel mogelijk nadat is besloten tot toelating op een goede plek wordt opgevangen en vanuit die plek in dezelfde regio of woonplaats, die inmiddels al vertrouwd is, een woning krijgt. Dan kan de inburgering ook veel eerder plaatsvinden en dat is in ieders belang. Voorzitter. Gorinchem heeft al sinds 1999 bewezen dat de opvang van asielzoekers hier zonder grote problemen mogelijk is. Er staan dan ook vele vrijwilligers en professionals klaar om die opvang te begeleiden. Wij zijn ervan overtuigd dat een permanente kleinschalige opvang van vluchtelingen hier goed past. Als elke gemeente in Nederland H - 11

de bereidheid had om vluchtelingen op te vangen zoals wij in onze gemeente doen, dan zijn berichten over te weinig plekken in Ter Apel niet nodig. Wij stemmen dan ook van harte in met dit voorstel, zoals bedoeld met ons amendement van februari 2021. Bedankt, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Schefferlie, Democraten Gorinchem. De heer Schefferlie: Voorzitter, dank u wel. Wij hadden ons ook niet aangemeld, omdat wij dachten dat in B&A alles wel was gezegd. De motie en het amendement komen nu later, maar de toelichting daarop door de heer Krol was zodanig dat ik het ook wel fijn vind om daar een reflectie op te geven. Om maar te beginnen met dezelfde trots op Gorinchem als het gaat over de goede traditie die we hebben om onze bijdrage heel sterk te leveren als het gaat om opvang, de statushouders niet te vergeten trouwens. Er is het nodige gezegd over participatie en het serieus nemen van inwoners. Daarover wil ik het graag even hebben, omdat we helaas te maken hebben met een langdurig wanbeleid van het COA. Eigenlijk zou het, zeg maar, heel normaal moeten zijn dat elke gemeente, net zoals je scholen hebt, bijvoorbeeld 150 mensen een plek geeft. Als elke gemeente dat zou doen, heb je gewoon 60.000 plekken.

De pieken en dalen waar de heer Van Santen het over had kun je dan telkens met z’n allen gewoon opvangen, zonder dat er elke keer een acuut gedoe is in allerlei mensonwaardige noodopvang. Alleen, op weg daarnaartoe, en als je participatie serieus wilt nemen, zullen we ook goed moeten kijken naar de participatie die we tot nu toe hebben gehad rond het belastingkantoor. Ik denk dat wij los mogen koppelen van het tempo waarin we een nieuwe voorziening realiseren en het nakomen van duidelijke afspraken met onze inwoners daar in die buurt. Er is namelijk herhaaldelijk aangekondigd dat wij ons zouden inzetten opdat het niet op die plek opnieuw zou gebeuren, en niet zomaar, er zijn ook geen mensen die daar niet voor openstaan, maar gewoon eigenlijk vanwege de onwerkbaarheidVoorzitter, ik moet u zeggen dat ik erg gehinderd word door het continue gesprek binnen de fractie van Gorcum Actief; ik weet niet of ik de enige ben die dat ervaart, maar misschien kunt u het anders ergens anders doen, want ik vind dat het heel erg afleidt als je probeert hier je best te doen. Anyway. De mensen die daar wonen, zeg maar: het is werkelijk zo dat, als je daar in de buurt, daartegenover woont, het dagelijks de leefkwaliteit beïnvloedt.

Het is niet voor iedereen zo, het hangt ook een beetje af van waar je woont en hoe gevoelig je ervoor bent, maar op grond daarvan hebben we gewoon eigenlijk hele duidelijke afspraken gemaakt. We zijn overruled door mevrouw Broekers-Knol destijds, maar wij hebben opnieuw een soort aankondiging gemaakt van de einddatum die we in het vooruitzicht hebben. Ik denk dat we nog steeds ons goede gezicht tonen in Gorinchem en al zou dat net niet precies op elkaar aansluiten, je investeert wel in participatie, ook naar die nieuwe mensen toe. Want als we de vorige mensen die we betrokken in de participatie al niet serieus blijken te nemen, hoe moeten anderen zich dan voelen met wie we in gesprek gaan voor een nieuwe locatie?

H - 12

De heer Krol: U schetst de geschiedenis, en die is mij bekend. Mijn voorstel is om het inhoudelijke debat hier eind september over te voeren, omdat we dan ook weten of het op dat moment een actuele discussie zou kunnen zijn. De heer Schefferlie: Precies, maar ik denk dat je het COA alleen maar meer helpt om het goede te doen door sowieso strak te zijn. Het kan echt niet zo zijn dat de vluchtelingenproblematiek in Nederland afhangt van ons kantoor, maar wel van de bereidheid in het algemeen van gemeenten om hieraan wel of niet een steentje bij te dragen. Wij doen dat eigenlijk heel voorbeeldig. In Nederland is er een probleem als het gaat om het werken aan draagvlak, zeg maar, op de lange termijn en heel breed, juist door te weinig in te spelen op en stil te staan bij wat mensen daarvan vinden. In die zin hoop ik dat we in Gorinchem niet alleen het goede voorbeeld geven als het gaat om onze bereidwilligheid ten aanzien van de opvang, maar ook ten aanzien van een langdurig draagvlak in Nederland, en Gorinchem in het bijzonder. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Stevens. SP. Mevrouw Stevens: Dank u wel, voorzitter. Voor de SP is er geen twijfel: zorgen voor een goede en solide opvang is niet alleen solidair, maar ook noodzakelijk. We realiseren ons maar al te goed dat er wereldwijd alleen maar meer mensen moeten vluchten van hun thuis.

In elke situatie zou menselijke waardigheid voorop moeten staan, maar kijkend naar Ter Apel en onwelwillende gemeenten, zien we dat dat erg lastig blijkt. Gorinchem wil zich inzetten voor kleinschalige opvang voor onbepaalde tijd, en dat is een mooie gedachte. Kleinschaligheid vergroot de menselijke maat en daarmee de kwaliteit van leven, een mensenrecht. Maar we moeten ons realiseren dat we niet per se meehelpen aan de crisis in Ter Apel, of aan alle toekomstige crises, als we maar een handjevol mensen willen opvangen. Daarbij moeten wij ons ervan bewust zijn dat we daarmee zouden kunnen overkomen als een gemeente die alleen de pleziertjes wil hebben. De SP is voorstander van een kleinschalige opvang, maar alleen wanneer we als stad de ogen niet sluiten voor noodzakelijke opvang, en dat we daar dan ook voor open blijven staan. Dat wil ik graag meegeven. Dat is het. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hamann, Gorcum Actief. Mevrouw Hamann: Dank u wel, voorzitter. Even heel kort, want straks begint Feyenoord en iedereen heeft haast, begrijp ik. Ja, dat is nu toch wat: mijnheer Schefferlie zegt dat we even niet moeten babbelen, maar we waren het eigenlijk net met hem eens, namelijk dat Gorinchem zo overruled isDe heer Schefferlie: O, was u dan maar doorgegaan! Mevrouw Hamann: Ja, dat dacht ik al! Maar goed, het was dus eigenlijk best goed nieuws.

Er komt nieuwe wet- en regelgeving aan, de media staan er vol mee, het landelijk beleid gaat wijzigen, dus wij hebben eigenlijk wel het idee dat het goed is om even te wachten met maatregelen hier totdat die wet- en regelgeving er is. En we zijn het eigenlijk wel eens met mijnheer Krol. H - 13

De voorzitter: Dank u wel. De heer Klein. Stadsbelang. De heer Klein: Bedankt, voorzitter. Eigenlijk heb ik er niet heel veel meer aan toe te voegen. Ook ik wilde zeggen dat Feyenoord bijna begint, maar dat terzijde. Vanuit Stadsbelang wil ik nogmaals aangeven dat wij heel blij zijn dat er nu gezocht gaat worden naar een kleinschalige opvang, waarbij Gorinchem gewoon een structurele rol kan gaan vervullen in de opvang van asielzoekers, waarmee we onze landelijke taak kunnen vervullen. Ik wil me in dat opzicht aansluiten bij voorgaande sprekers: als alle gemeenten dat doen, hoeven we helemaal geen probleem te hebben in dit land en kunnen we iedereen helpen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Geen andere woordvoerders, stel ik vast. Dan geef ik wethouder Van Doesburg het woord. Wethouder Van Doesburg: Dank u wel, voorzitter. In de eerste plaats is het heel goed te zien dat in dit dossier, maar dat klinkt zo zakelijk: in dit belangrijke maatschappelijke onderwerp, deze gemeenteraad heel sterk de handen ineenslaat, al lange tijd. Dat is goed en draagt er, denk ik, ook aan bij dat ik in de B&A-sessie – want dat was de eerste vraag: over de realisatietermijn – zeker niet lichtvaardig heb gezegd dat we dit nog voor het einde van het jaar kunnen realiseren, in de wetenschap dat deze gemeenteraad daar ook de schouders onder zet.

Dit college heeft eerder al laten zien dat ook in dit dossier heel snel geschakeld kan worden, als de belanghebbenden en de mensen die dit mogelijk moeten maken allemaal in de juiste stand staan, met name ook het COA bijvoorbeeld. Bij dezen zeg ik opnieuw dat we deze kleinschalige opvang voor het einde van het jaar gaan realiseren. Half september zullen we er via een RIB opnieuw een update over geven. Ik ben blij met de duiding van hoe om te gaan met de participatie en dat D66 besloten heeft met betrekking tot het amendement de lezing te volgen zoals die ook in de B&A gevolgd werd. Ik herhaal wat daarin is gezegd: primair is de inzet van de participatie gericht op een locatie en vervolgens op de randvoorwaarden waaraan zo’n locatie volgens omwonenden en andere belanghebbenden zou moeten voldoen. Dat betekent inderdaad dat de ja/nee-vraag eigenlijk niet de inzet van die participatie is. Maar, heb ik toen gezegd: we nemen natuurlijk onze inwoners heel serieus en de kans bestaat dat inwoners, of andere belanghebbenden, ondernemers, met een opvatting komen, met een idee, of met nieuws dat wij simpelweg niet weten en dat op basis daarvan, op basis van inhoudelijke, relevante argumenten, toch de ja/nee-vraag beoordeeld zal moeten worden. Zo moeten we het lezen, en dan zijn we het volgens mij met elkaar eens. Dit staat of valt dus ook met goede communicatie.

Het CDA benadrukte dat, en dat is zeker het geval. De lezing die de heer Van Santen hier gaf volgen wij als college helemaal. De onbepaalde tijd zal als randvoorwaarde in de participatie moeten worden meegenomen, want zoals ik in de sessie ook zei: het streven is inderdaad onbepaalde tijd, maar ook locatiegebonden zou bepaalde tijd natuurlijk een aspect kunnen zijn, dat we dan moeten wegen. Daarin verstaan wij elkaar volgens mij ook. We hebben gezegd dat we participatie en onze inwoners serieus nemen en daarom roep ik ook op te onthouden wat de uitkomsten van de participatie geweest zijn rondom het belastingkantoor en ons te houden aan de afspraken die daar gemaakt zijn. H - 14

Met de SP ben ik het ten slotte geheel eens dat de actualiteit kan veranderen en dat daarop ingespeeld moet kunnen worden. De vluchtelingencrisis die het gevolg is van de situatie in Oekraïne heeft volgens mij aangetoond dat wij daarop als raad ook kunnen acteren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond en stel vast dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. Zonder hoofdelijke stemming wordt hierna conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 7.b Meerjarenprogramma grondexploitaties (2022-802024)

De voorzitter: In de B&A-sessie van 14 april is geconcludeerd dat dit een bespreekstuk is, maar ik heb nog geen aanmeldingen van sprekers ontvangen. Ik kijk even rond. Mevrouw Hamann. Mevrouw Hamann: Dank u wel. Wij hadden gevraagd om hierover nog even te praten, maar de wethouder heef toegezegd dat we in nog in juni een update krijgen en dat vind ik genoeg. Laten we dat maar even afwachten. De voorzitter: Prima, dank u wel. Zonder hoofdelijke stemming wordt hierna conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 8. Overzicht begrotingswijzigingen mei 2022 (2022-808506)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 9. Eventuele moties vreemd aan de orde van de dag.

Geen. 10. Sluiting.

De voorzitter sluit te 20.38 uur de vergadering.

H - 15

Sprekersindex: Doesburg, R.P. van, 14 Groot, mw. P. de, 11 Hamann, mw. E.W.H., 3, 4, 13, 15 Klein, J., 3, 13 Krol, A., 7, 12 Meijden, T.I. van der, 8 Oversteeg, mw. J. van, 3, 7, 9 Santen, N. van, 10 Schefferlie, P.C.J., 5, 11, 12, 13 Stevens, mw. D., 13 Tekir, I., 3, 6

H - 16