20220519 Verslag Parallelsessie B&A Rekenkameronderzoek Lokaal Veiligheidsbeleid.docx

Parallelsessie Beraad en Advies, 19 mei 2022 Rekenkameronderzoek positie raad in het lokale veiligheidsbeleid Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Griffie: Fracties: Portefeuillehouder: Gasten: Notulen:

de heer J. Oostrum de heer S. Vink Stadsbelang-Democraten Gorinchem-CDA-PvdA-SGP/ChristenUnie VVD-D66-SP-Gorcum Actief mevrouw R. Melissant-Briene de heer P. Buisman, voorzitter Rekenkamercommissie en mevrouw Ch. Janssen, lid Rekenkamercommissie notulistenbureau Leeuwenburgh-Vendrig

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Hij licht het programma voor deze sessie toe. Hij merkt op dat de heer Buisman en mevrouw Janssen in het openbaar vervoer vertraging hebben opgelopen. Zij hopen nog tijdig aanwezig te kunnen zijn. Hij verwijst voorts naar de I&O-sessie over dit onderzoek. Rekenkameronderzoek positie raad in het lokale veiligheidsbeleid De rekenkamercommissie van de gemeente Gorinchem heeft onderzoek gedaan naar de positie en rol van de gemeenteraad bij het veiligheidsbeleid, in het bijzonder bij de totstandkoming en uitvoering van het Integraal Veiligheidsplan (IVP). Doel van dit onderzoek is de raad te ondersteunen om zijn rol en positie ten aanzien van het veelomvattende en ingewikkelde onderwerp veiligheid te versterken. In de I&O sessie op 17 februari jl. heeft de rekenkamercommissie de raad deze I het onderzoeksrapport aangeboden en hierover een korte presentatie gegeven. Tijdens de I&O is geconcludeerd dat er behoefte is aan een B&A met de verantwoordelijk portefeuillehouder en Rekenkamercommissie. Daarnaast is er op 17 mei jl. een themabijeenkomst met de Rekenkamercommissie over de Handreiking Veiligheid geweest.

In deze bijeenkomst zijn op een interactieve wijze de verschillende aspecten van het veiligheidsbeleid en de positie en rol van de raad aan de orde gekomen aan de hand van een aantal casussen en met gebruik van de Handreiking Veiligheid. De voorzitter licht toe dat het om een B&A-sessie gaat waar de fractie van D66 om gevraagd heeft en nodigt als eerste de heer Van der Meijden uit om het woord te voeren. De heer Van der Meijden licht toe dat het zijn fractie met name gaat om de bestuurlijke reactie van het college. Daarover heeft hij vier maanden geleden een vraag gesteld. De voorzitter wijst op de overgang van de oude naar de nieuwe raad. De heer Van der Meijden heeft destijds gevraagd naar de interpretatie van de tegenmachten. Juridische procedures en de rechter zouden de voornamelijke checks en balances vormen. Hij vraagt de burgemeester om hierop een toelichting te geven. Mevrouw Melissant geeft aan dat het memo niet van de burgemeester maar van het college is. Er zijn drie bestuursorganen, de gemeenteraad, het college van B&W en de burgemeester. Aan de burgemeester zijn enkele zelfstandige bestuursbevoegdheden

Parallelsessie B&A Rekenkameronderzoek positie raad in het lokale veiligheidsbeleid, 19 mei 2022

toegekend door de wetgever. Het afleggen van verantwoording gebeurt in juridische zin aan de rechter. Zij noemt als voorbeeld de procedure bij de sluiting van een woning en licht dit nader toe. Rechters kijken hier kritisch naar en toetsen dit aan jurisprudentie. Er zijn ook zaken waarvoor verantwoording plaatsvindt bij de gemeenteraad. De heer Van der Meijden begrijpt de reactie van de burgemeester waar het gaat om individuele gevallen. Zoals het in de memo staat vindt hij het een ongelukkige formulering. Er zijn uiteindelijk meerdere tegenmachten zoals de journalistiek en de gemeenteraad. Het is belangrijk alle waarborgen te respecteren. De rechter toetst juridisch marginaal maar de raad doet dit op basis van maatschappelijke aspecten. Mevrouw Melissant licht toe dat de rechter zeker niet marginaal toetst en verwijst naar de jurisprudentie op het terrein van woningsluitingen. De rechter neemt bij de toetsing bijvoorbeeld ook de termijn van sluiting in ogenschouw en de situaties die bij woningsluiting aan de orde zijn. Rechters toetsen heel breed. De heer Van der Meijden zegt dat de burgemeester ook verantwoording moet afleggen aan de raad. Ook in het veiligheidsdomein vormt de raad een tegenmacht. Hij vraagt om de tekst in de memo aan te passen door met name te schrappen.

Mevrouw Melissant zegt dat zij heel zorgvuldig invulling wil geven aan het openbare orde en veiligheidsbeleid en de raad daarbij wil betrekken. Zij verwijst naar de startnotitie die in dit kader is besproken en naar de bijeenkomsten waarbij zij de raad betrekt. De besluitvorming vindt ook in de raad plaats. Er zijn verschillende partners in het veiligheidsdomein die tegenmacht bieden. Het gaat niet alleen om de juridische kant. Zij is te allen tijde bereid om hierover het goede gesprek te voeren. De voorzitter heet de heer Buisman en mevrouw Janssen welkom. De heer Boutachkourt zegt dat het onderzoek van de Rekenkamercommissie duidelijk is, zo ook de reactie van het college. Een en ander wordt meegenomen in het integraal veiligheidsplan. Met betrekking tot de reactie van het college merkt hij op dat het lastig is veiligheid te meten, maar hij vindt de reactie wel wat summier. Hij wijst op het feit dat de raad een en ander wel moet kunnen controleren. De heer Den Hartog zegt dat zijn fractie de informatiebijeenkomst zeer gewaardeerd heeft. Het rapport van de Rekenkamercommissie is zeer goed. Hij verwijst naar de opmerking dat de handreiking actueel gehouden moet worden en vraagt wie hiervoor verantwoordelijk is. De heer Buisman zegt dat het beleid geëvalueerd wordt en dat handreikingen actueel gehouden moeten worden.

Hij stelt voor dat de raad hierover in overleg treedt met het college om te bespreken hoe de handreiking up to date gehouden kan worden. Mevrouw Melissant zegt dat de handreiking niet aan het college is voorgelegd. Misschien is het goed dat aan het eind van het jaar bij de bespreking van het IVP getoetst wordt of de handreiking veelvuldig gebruikt wordt en of het belangrijk is deze aan te passen. Het veiligheidsdomein is een dynamisch domein. De handreiking is een mooi basisdocument. De heer Van der Meijden verwijst naar vragen die hij in de I&O sessie heeft gesteld. Het is een goed document voor mensen die nieuw zijn om hun weg te vinden in het veiligheidsdomein. In het raadsvoorstel staat overigens geen beslispunt dat betrekking heeft op het college. Was het ook mogelijk geweest voor de Rekenkamercommissie om een beslispunt op te nemen in het voorstel? De heer Buisman licht toe dat het onderzoek nadrukkelijk is gericht op de rol van de raad. Als de raad daarbij hulp van het college nodig heeft, kan de raad daar ook om vragen. De

Parallelsessie B&A Rekenkameronderzoek positie raad in het lokale veiligheidsbeleid, 19 mei 2022

Rekenkamercommissie heeft de raad een spiegel voorgehouden en aanbevelingen gedaan. De raad kan de aanbevelingen overnemen of terzijde leggen. De voorzitter wijst op het feit dat de Rekenkamercommissie een adviescommissie van de raad is. Het is aan de raad om daar iets mee te doen. De heer Van der Meijden zegt dat de rol van de Rekenkamercommissie is om onderzoek te doen naar rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid van door het college gevoerd beleid. Aanbeveling 7, geef tegenspel, zal hij zeker ter harte nemen en hij zal de aanbevelingen onderschrijven hoewel hij ze van weinig toegevoegde waarde vindt. De voorzitter merkt op dat de Rekenkamercommissie geen afrekencommissie is maar een commissie om van te leren. De Rekenkamercommissie houdt de raad een spiegel voor. De heer Buisman bevestigt dit. De Rekenkamercommissie houdt het gevoerde beleid tegen het licht, niet specifiek het beleid van het college maar ook van de raad. Er zijn ook situaties zoals rond de invoering van de Omgevingswet dat de raad aan de voorkant van een proces geholpen kan worden door de Rekenkamercommissie. De heer Maslic noemt de aanbevelingen; bij punt 9 vraagt hij wat verstaan wordt onder de anderen. Op welke manier kan de raad een en ander delen met de anderen? De heer Buisman zegt dat het een publiek stuk is dus ook anderen kunnen hier iets mee doen.

Het kunnen bedrijven of instellingen of groeperingen zijn die hiervan gebruik kunnen maken als de raad daarmee in gesprek is. Het blijft wel een ingewikkelde materie maar de tekst is zo goed mogelijk leesbaar gemaakt. Hier heeft een tekstschrijver nog naar gekeken. De heer De Pagter begrijpt dat de aanbevelingen voor de raad zijn die ermee aan de slag kan gaan. Hij vraagt hoe de raad dit kan operationaliseren. De heer Buisman begrijpt dat dit eigenlijk ook een vraag aan de raad is. In de aanbevelingen zit wel een logische volgorde, het is een eenvoudig schema om het totaal te kunnen overzien. Het is belangrijk inzicht te krijgen in wat er feitelijk gebeurt in het veiligheidsdomein. Het IVP is wel het moment waarop de raad de hoofdlijnen kan beïnvloeden want de raad stelt dit plan vast. Daartoe kan de discussie met verschillende partijen gevoerd worden. Daar kunnen deze aanbevelingen behulpzaam bij zijn. De heer Maslic zegt het eens te zijn met de heer De Pagter; de vraag is hoe de raad dit kan operationaliseren. De raad moet dan wel eerst vaststellen wat voor functie de raad wil vervullen. De heer Boutachkourt bevestigt dit, wat voor raad willen we zijn en hoe willen we dit gebruiken. Natuurlijk willen we goed worden meegenomen bij het opstellen van het IVP. Bij de bespreking van het IVP kunnen de aanbevelingen behulpzaam zijn.

Mevrouw Melissant wijst op de drie bestuursorganen. Het college bereidt voor en voert uit en de raad stelt het beleid vast. Zij verwijst naar de startnotitie IVP. Voor de raad is het goed om het rekenkamerrapport te gebruiken bij de beoordeling van de uitwerking van het IVP. Een ander belangrijk document voor de raad op dit terrein is de APV. Op zijn minst eenmaal per jaar wordt die besproken door de raad. Verder komen er zaken aan de orde bij de P&C-cyclus. Zo vindt de operationalisering plaats. De heer De Pagter bedankt voor de toelichting. Hij denkt dat de aanbevelingen vooral proactief gericht zijn. De heer Maslic bedankt en complimenteert de Rekenkamercommissie en zegt dat het een hamerstuk kan zijn.

Parallelsessie B&A Rekenkameronderzoek positie raad in het lokale veiligheidsbeleid, 19 mei 2022

De heer Van Veen bedankt de Rekenkamercommissie en onderschrijft de aanbevelingen en conclusies en zal deze ter harte nemen. Hij noemt de thema’s veilige wijken en verkeersveiligheid die zijn fractie erg belangrijk vindt. De heer Boutachkourt bedankt de Rekenkamercommissie en vraagt agendering als hamerstuk. De heer Den Hartog vindt het een goed document en vraagt agendering als hamerstuk. De heer Kuijten vindt het een goed onderzoek en vindt ook de handreiking bijzonder goed. Het is goed dat het in een raadsvoorstel gegoten wordt. De aanbevelingen zijn van proactieve aard. Het is goed dat de raad zijn positie duidelijk kan bepalen. Mevrouw Hamann bedankt voor het onderzoek en de handreiking. Zij verwijst naar de recente bijeenkomst met nieuwe raadsleden. Het mag een hamerstuk worden. De heer Van der Meijden vraagt ook agendering als hamerstuk. De heer De Pagter sluit zich aan bij de vorige sprekers, dank aan de Rekenkamercommissie en agendering als hamerstuk. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering.

Parallelsessie B&A Rekenkameronderzoek positie raad in het lokale veiligheidsbeleid, 19 mei 2022