20220324 Verslag raadsvergadering.docx

dat ik heb aangetroffen toen ik de moties doornam die ik vanaf 2010 heb ingediend. Toen ik in 2010 aantrad als raadslid vanuit het bedrijfsleven, moest ik flink wennen aan het politieke spel. De belangen van onze stad delen we in de raad, maar de verschillen in onze samenleving komen in de gemeenteraad bij elkaar. Het aanvoelen van elkaar, het zoeken naar aanknopingspunten waarin we elkaar kunnen vinden, is een vak. Zelfs de verwoording is essentieel. Zo heb ik u op een aantal belangrijke dossiers meermalen over verschillende jaren een soortgelijke motie voorgelegd. Het doel van de motie bleef hetzelfde, maar elke keer in een ander jasje, totdat de raad het omarmde en het college er werk van maakte. Zo is dat gebeurd met financiën, mobiliteit, onderwijs, met name op het binnenklimaat in scholen, waarbij telkens bleek dat je de juiste toon moest zien te vinden. Politiek is ontzettend leuk, want het is bezig zijn met je stad. Ik wil college, raadsleden, griffie, ambtenaren bedanken voor de prachtige tijd samen. Met elkaar in hoogte- en dieptepunten, want die zijn er ook beslist geweest, hebben we het beste gezocht voor onze stad. Marjo. Jij neemt vandaag na 16 jaar ook afscheid als fractievoorzitter van de ChristenUnie/SGP-fractie. Ik wil jou hartelijk bedanken voor je inzet voor de fractie en het brede belang voor Gorinchem.

Altijd sterk opgekomen voor de zwakkeren in de samenleving. Je wilde dat de overheid een schild zou zijn voor de zwakkeren. Ik heb de twaalf jaar dat we samengewerkt hebben erg prettig gevonden, We hadden weinig woorden nodig naar elkaar en zaten al gauw op dezelfde lijn. Dat is prettig werken. Assertief als je bent, pakte je snel een interruptie en corrigeerde menig raadslid. Je was op je best in onverwachte situaties. Politiek invoelend, scherp indien nodig, maar vooral met tomeloze inzet – het werd al eerder genoemd vanmiddag – het beste zoekend voor onze stad. Afsluiten wil ik met een advies aan de nieuwe raad. Allereerst natuurlijk gefeliciteerd met de stemmen die ieder heeft behaald. Dat geeft ook verantwoordelijkheid. Het begint met een goede samenwerking, luisteren naar elkaar. Een paar raadsperioden terug gebruikten we het instrument raadsopdrachten. Dat bevorderde samenwerking en draagvlak in de raad. Denk eens na hoe dat concept een plaats kan krijgen in de komende raadsperiode. Ik wens u daarbij in ieder geval alle succes toe, maar bovenal, zoals dat ook eerder al door twee andere fractievoorzitters is aangegeven, Gods zegen in jullie persoonlijke leven. Dank je wel. (Applaus) De voorzitter: De heer Hassouna. De heer Hassouna: Ja, hier sta ik dan, dertien maanden na mijn inauguratie als gemeenteraadslid.

Het was iets meer dan een jaar, maar die tijd is voorbij gevlogen. Die aanstelling kwam, zoals eerder aangegeven, zeer onverwacht, maar desondanks nam ik die uitdaging van harte aan. Ik kwam in een warm bad terecht, ik werd goed opgevangen door de fractie, de heer Tekir, mevrouw Alba Heijdenrijk zie ik ook zitten, en de heer Van der Meijden, daarvoor dank, en ook door de griffie uiteraard, die ervoor zorgde dat ik snel up and running was. Ook u allen in de raadzaal gaven mij direct het gevoel dat ik erbij hoorde. Daarvoor heel veel dank. En dat alles in een periode die veel beperkingen kende door corona. Ik geloof dat het vandaag voor mij pas de vijfde of zesde keer in de raadzaal is. Een hoop interessante onderwerpen zijn de revue gepasseerd: de RES, de vluchtelingenopvang, de Omgevingswet, tiny houses, verkleining van het winkelgebied, C - 19

het warenhuisconcept en vele andere. Persoonlijk hoogtepunt voor mij was de aangenomen motie waarin de oproep werd gedaan om lantaarnpalen een extra functie te geven, namelijk die van laden. Ik hoop dan ook op enig moment uitgenodigd te worden voor de installatie van de eerste laadlantaarnpaal. Tegelijkertijd waren er ook momenten die bij mij een bijzonder en ontroerend gevoel van solidariteit opriepen, bijvoorbeeld toen we met een aantal partijen de regenboogvlag hesen tijdens het EK, een schitterend moment, en het feit dat we recent eensgezind waren over de opvang van Oekraïense vluchtelingen in onze stad. Bijzonder ontroerend. De laatste paar maanden was ik campagneleider namens D66 en ook in die rol, en als scheidend raadslid, ben ik ontzettend trots dat ik een bijdrage aan het D66-geluid heb kunnen leveren. Nu neem ik een stapje terug. Ik ga de fractie gevraagd en ongevraagd blijven adviseren, niet in een formele rol, maar ik blijf wel aanschuiven bij fractievergaderingen, politieke cafés e.d. En ik ga weer tijd besteden aan hobby’s en mijn jonge gezin, want tijdens mijn termijn ben ik ook voor de tweede keer vader geworden, dus Julian en Mila gaan wat meer quality time met hun vader hebben. Ik ben hen dankbaar dat zij mij die vele avonden politiek hebben gegund; dat is niet zo vanzelfsprekend met een jong gezin.

En ik ben dankbaar en trots dat ik deze bijzondere en eervolle rol heb mogen vervullen. Ik heb dat met heel veel plezier en toewijding gedaan. Ik wil iedereen bedanken voor de fijne samenwerking en de mooie debatten en ik wens u en alle nieuwe raadsleden, met name mijn fractiegenote mevrouw Alba Heijdenrijk, heel veel succes toe. Uiteraard nog een woord van dank aan de heer Tekir, die mij af en toe bij het handje meenam en hielp waar nodig. Aan allen: wees lief voor elkaar, voor deze stad, de mooiste stad van Nederland. We komen elkaar vast nog tegen in het Gorcumse. Dank u wel. (Applaus) De voorzitter: Mevrouw Hamann. Mevrouw Hamann: Dank u wel, voorzitter. Er zijn al vele mooie woorden gesproken. Bij Gorcum Actief gaat niemand weg, maar ik wil de afscheid nemende raadsleden hartelijk danken voor soms vele jaren samenwerking en discussies. Het lijkt wel alsof ik Marjo Molengraaf nog even zacht hoor zeggen “Everdien, je hoeft niet bij ieder agendapunt iets te zeggen, hoor!” Het is acht jaar geleden dat ik als een soort vreemde eend in de bijt voor het eerst voor de deuren van deze raadzaal stond. “Gewoon doorlopen!”, Marjo speerde mij voorbij, tas onder de arm, naar haar zetel in de tweede ring. Ik kwam naast haar terecht. Gaandeweg bracht Marjo mij veel do’s en don’ts bij in het raadswerk.

IJverig als Gorcum Actief altijd is, overal iets van vinden: “Nee, je hoeft niet bij ieder agendapunt iets te zeggen!” Marjo gaf ook adviezen. “Een lidmaatschap van de Vereniging van raadsleden is best heel nuttig en kan je op weg helpen”. Goed advies, dat kan ik doorgeven aan nieuwe raadsleden. Eigenlijk hoop ik nu dat alle nieuwe raadsleden misschien een cursus Politiek Actief-plus kan worden gegeven, want er valt echt heel veel te leren. Bij de toenmalige driemansfractie van ChristenUnie/SGP was het soms heel gezellig, daar in die hoek. Dropjes gingen rond en in de tweede ring kon je ook lekker fluisteren, weet je nog, Frank? Soms was het wel een beetje luid voor anderen. Ik zie Karel Lutterkort nog rondkijken, een beetje verstoord, bozig, en wij dachten dan: ja, het blijft echt een leraar! We hadden het ook over vrouwen in de politiek pas geleden. Wat ik geleerd heb, is dat het vrouwen C - 20

zijn met een rechte rug. Ik ken er meerdere, maar Marjo verdient in mijn ogen met haar niet aflatende werkkracht, doorzettingsvermogen, zuiverheid zoekend, altijd op de inhoud en niet op de man, fair play, op z’n minst respect. Marjo, ik hoop dat je straks wat meer tijd krijgt om te relaxen – ja, het bestaat echt, relaxen! – en te genieten van andere dingen in het leven. We hebben een klein cadeautje voor je, voor als je tijd hebt. Ik zou zeggen: chapeau. Marjo, dank je wel. (Applaus) De voorzitter: De heer Wientjes. De heer Wientjes: Mevrouw de voorzitter, geachte raadsleden, publiek. Het zit erop, het is volbracht, zou ik zeggen, in deze paastijd nog wel een belangrijke opmerking trouwens. Maar hier staat wel iemand die behoorlijk opgelucht is. Dat komt omdat ik een hele tijd in de gemeenteraad heb gezeten, maar ook omdat ik altijd heb ervaren hoe ontzettend moeilijk het is. Dat durf ik tegen iedereen uit te leggen en ik kan het alleen maar benadrukken. Raadswerk is ongelooflijk moeilijk, ingewikkeld. Je komt met zaken in aanraking waar je daarvoor eigenlijk nooit mee in aanraking bent geweest. Ik heb in mijn werkzame leven heel veel in het buitenland gewerkt, ik heb veel gereisd, we hielden ons altijd bezig met landen buiten West-Europa, en dan vond ik het toch ook belangrijk dat je buiten je werk ook wat aan de maatschappij hier bijdraagt, en dat was dan het lokale.

Daar zat nogal een groot geografisch verschil tussen. Ontzettend moeilijk. Maar ontzettend leuk om nu te zien dat ik het stokje mag overgeven aan de jonge generatie. Voor mijn partij, en niet alleen voor mijn partij, zie ik dat vanuit de jonge garde, en dat hoeft niet per se jong in leeftijd te zijn, nieuwe mensen zich aanmelden en nog steeds belangstelling hebben voor deze moeilijke en mooie klus. Je moet wat doen voor de maatschappij, het is een soort vrijwilligerswerk. Die jonge garde heeft nu volgens mij ook de nieuwe kansen en die moeten we ze ook geven. Dat is stiekem ook een beetje een oproep aan de mensen die al heel lang in de raad zitten. Ik zou willen oproepen om na drie perioden, vier, toch wel erg te overwegen of je niet moet terugtreden en de kans aan iemand anders moet geven. Ik wil niet te veel terugkijken, ik ben niet zo’n terugkijker, ik wil liever vooruitkijken. Ik heb veel geleerd over de onderwerpen waarmee ik in aanraking kwam. Het financiële was één ding, dat was eigenlijk allemaal niet zo ingewikkeld en moeilijk als je het goed bekijkt. Wat ik veel ingewikkelder vond, was het sociale domein waarmee ik me bezig heb gehouden. Dat vond ik reuze interessant, daar heb ik ontzettend veel van geleerd en ook moéten leren, en daar zijn we ook nog lang niet klaar mee. Dus leren over politiek en beleid maken: ik kan het iedereen aanraden.

Als ik vooruitkijk, zou ik de komende raad, die hier helaas maar voor een beperkt deel is, het volgende mee willen geven. Dat gaat in de eerste plaats over kwaliteit. Ik heb me de afgelopen jaren geërgerd aan de gebrekkige kwaliteit. De kwaliteit kan en moet omhoog. Dat geldt voor raadsleden, dat geldt voor de assistenten, dat geldt voor de griffie, voor de ambtenaren, voor de wethouders, voor het ambtenarenapparaat. In zo’n stad, waar je over hele belangrijke dingen besluit, is kwaliteit buitengewoon belangrijk. Het tweede is de verantwoordelijkheid. Je bent gekozen, en dat is een delegatie, om hier beslissingen te nemen over de stad en dat is een zware verantwoordelijkheid. Het gaat om veel geld, maar het gaat ook om veel belangen, het gaat om veel mensen, en die moeten goed afgewogen worden. Je bent gekozen en dan moet je die rol ook nemen. U kunt begrijpen dat ik met C - 21

het eeuwige teruggaan naar de stad om om participatie te vragen, iets minder heb. Je bent gekozen en dan moet je het ook doen. Politiek is niet voor bange mensen. En denk aan de lange termijn. Dat heb ik altijd geprobeerd. Vier jaar is maar één ding, je moet eigenlijk tien jaar in je hoofd hebben. En houd het bij de hoofdzaken, niet met de stoeptegel. Zorg dat je de lange lijn pakt. Wat mij opvalt, is dat we vaak heel lang debatteren over relatief kleine zaken en de hele grote zaken gaan er eigenlijk zó doorheen. Er is trouwens heel interessant wetenschappelijk onderzoek naar gedaan hoe dat komt, maar dat zal ik u nu besparen. Zelfstandig beslissen is ook zoiets. Binnen onze fractie hebben we regelmatig discussies, die lopen hoog op en zijn buitengewoon leuk, daar worden we allemaal scherper van en ik weet dat dat in andere fracties ook gebeurt. Ga daarmee door, blijf zelfstandig, blijf je eigen man of vrouw. En blijf niet te lang, maar dat heb ik al gezegd. Ik wil iedereen bedanken. Ik heb met sommige mensen heel veel plezier gehad, met andere mensen ook wat minder, en dat is overal zo. Ik heb hele leuke telefonische gesprekken gehad, terwijl een van de honden waar ik op moet passen in het kanaal viel en ik zei: goh, ja, nu moet ik even een hond uit de sloot halen! Maar het ging wel over de inhoud.

En dat was met meerderen zo, met Frank Barth altijd even over geld, met Marius, de niet benoemde fractieassistent van Gorcum Actief, ook altijd eventjes. Hartstikke leuk. En daarmee wil ik afsluiten. Het was leuk, ik heb er veel plezier in gehad en ik wens iedereen vooral ook veel plezier in het komende raadswerk. Dat is wel iets wat ik de afgelopen vier jaar heb gemist, de humor. Waar is de humor, meneer Sonneberg? Echt: laten we af en toe ook een beetje lachen. Via de computer is dat moeilijk, dat begrijp ik ook wel, maar blijf die lol erin hebben. Dank u wel, dank iedereen, het was leuk. (Applaus) De voorzitter: De heer Oostrum. De heer Oostrum: Dank u wel, voorzitter. Bij het naderen van een afscheid van een twaalftal raadsleden kreeg ik de neiging om voor ieder een persoonlijk feit te zoeken, om daar nog even op terug te kijken. Maar wees gerust: ik heb dat voornemen heel snel laten varen, in de overtuiging dat u dat als voorzitter al zou doen en dat de sprekers voor mij dat zeker ook zouden doen, en daarmee zijn de mooiste woorden in feite al gesproken. Ik zal het daarom kort houden. Een paar mensen wil ik nog even in het bijzonder bedanken voor hun langdurige inzet voor onze stad en inwoners. Om te beginnen mijn felicitaties namens de PvdA-fractie aan de raadsleden die een koninklijke onderscheiding hebben mogen ontvangen, Marjo, Frank, Renate en Hafid.

Van harte gefeliciteerd met dit welverdiende blijk van waardering. Dan toch even een paar personen, en dan begin ik met Hafid Chaaby. Hafid, als je kijkt: wij namen eerder al afscheid als fractiegenoten, toen jij besloot de overstap te maken naar Democraten Gorinchem. Ik kijk met veel waardering terug op onze langdurige samenwerking, zowel in die eerste periode als in de afgelopen periode. Daarvoor mijn hartelijke dank. Marjo. Als eerste SGP-vrouw in de raad, maar vooral een heel sterk raadslid. Ook wij hebben in een eerdere periode prima samengewerkt en volgens mij was dat tot wederzijds genoegen. Helaas heeft dat de afgelopen periode niet zo mogen zijn, maar onze waardering voor jouw inzet voor de stad en de inwoners is er niet minder door. Met name

C - 22

als het ging over de bescherming van kwetsbare groepen waren we het heel vaak eens. Dank je wel. Frank Barth. Ik heb deels hetzelfde verhaal als bij Marjo, maar ook voor jou geldt: veel waardering voor je voortdurende inzet en bevlogenheid op de onderwerpen die jij vaak heel scherp analyseerde. Je wist regelmatig nog net even een extra argument te vinden om in te brengen en mee te geven. Dank daarvoor. Dan kom ik bij Rutger. In een eerdere periode hebben wij ook tot wederzijds genoegen prima samengewerkt. Jij hebt de afgelopen periode bovendien heel veel extra werk op je schouders gehad als eenmansfractie van GroenLinks en tegelijk onze plaatsvervangend raadsvoorzitter – om niet alle functies te noemen die je hebt vervuld in de afgelopen periode. Het is een aderlating voor deze gemeenteraad – anderen hebben dat ook al gezegd, maar ik zeg het toch nog maar een keer – dat geen nieuwe fractie van GroenLinks zal deelnemen aan de beraadslagingen in de komende raadsperiode. We danken jou in ieder geval heel hartelijk voor jouw inzet en hopen met jou dat in de volgende raadsperiode ook weer een fractie van GroenLinks zal aantreden. Lennert Onvlee. Als fractievoorzitters hebben wij in de afgelopen periode veel contact gehad en samen ook regelmatig in coalitieverband onze collegeleden scherp gehouden met onze inbreng. Ik kijk terug op een prima collegiale samenwerking.

Ook daarvoor wil ik jou heel hartelijk danken. Uiteraard dank ik ook Jacques, Gerard, Hans, Renate, Jaap, Martijn voor hun inzet en inbreng in de afgelopen periode en wensen wij de afwezige raadsleden vooral een spoedig herstel. Ten slotte kom ik bij Ashraf Hachhouch. Ashraf, een kort woord van bijzondere waardering en helaas een afscheid. Je hebt je in deze periode ontwikkeld van een nieuweling in de actieve gemeentepolitiek naar een zelfstandig, zijn eigen mening vormend gemeenteraadslid. Dat heb je laten zien met jouw inbreng in de fractie en met een aantal succesvolle moties in de gemeenteraad. De verkiezingsuitslag was heel dubbel: drie zetels voor de PvdA, maar ondanks dat jij als tweede op onze lijst stond en ruim voldoende – meer dan 200 – voorkeursstemmen kreeg, werd je gepasseerd door twee kandidaten met nog meer voorkeursstemmen. Een zetel te weinig en voor jou een keiharde landing. Maar ik ben ervan overtuigd dat jouw inzet voor Gorinchem, en voor de inwoners in het algemeen, en in het bijzonder voor de Partij van de Arbeid, hiermee niet ophoudt. Ik dank je enorm voor de afgelopen periode. Dank u wel, voorzitter. (Applaus) De voorzitter: De heer Onvlee. De heer Onvlee: Dank u wel, voorzitter. Wat een lieve woorden allemaal die gezegd zijn. De laatste tijd zeggen wij ook vaak: er is meer dat ons bindt dan ons scheidt.

Ik krijg nu het idee dat vooral het biertje mijn verbindingsmiddel was, maar het waren in ieder geval oprecht allemaal mooie momenten. Woorden om stil van te worden, en dat is voor een politicus best wel bijzonder en moeilijk, want wij weten immers altijd wel ergens iets van. Vandaag ga ik, zoals ik ook tegen mijn vrienden zeg, met politiek pensioen en kijk ik terug op 8 bijzondere en enerverende jaren. We zeiden vaak “never a dull moment” en dat is hier ook echt zo. Ik kwam als groentje in de raad, maar werd al snel klaargestoomd voor het fractievoorzitterschap, om vervolgens snel volwassen te worden in de Gorcumse C - 23

politiek. Dat heeft mij heel veel gebracht. Ik heb veel geleerd over processen, en daar zijn we ook best wel goed in, misschien soms té goed en té scherp, maar ook de brede kennis die ik de afgelopen jaren heb opgedaan is immens. We gaan over zo’n breed scala aan onderwerpen, dat is ongekend. Ik vind het gaaf om me in zoveel dossiers te mogen verdiepen. Ook de politieke arena was gaaf om me in te begeven, van de agendacommissie tot aan vicevoorzitter. Vier jaar geleden mocht ik zelfs de kar trekken voor het CDA. Het zijn leerervaringen die ze mij niet meer afpakken. Ook mocht ik met plezier een bijdrage leveren aan de zoektocht naar een nieuwe burgemeester, en dat is wat mij betreft een succesvolle zoektocht geweest. Bedankt voor de hele fijne samenwerking. Ook de ondersteuning van de griffie was altijd fantastisch. Het is iets waaraan we gewend zijn geraakt. Hans, en jouw team, dank voor de ondersteuning en hulp in vele opzichten. Daarnaast wil ik ook de gemeenteraad bedanken voor de prettige samenwerking. Hoewel we soms het gevoel hadden dat die samenwerking er niet was, was iedereen wel altijd benaderbaar en konden we elkaar na een goed gesprek vaak vinden op de inhoud. Een meerderheid van de raad, 13, blijft zitten en dat geldt ook voor het ‘meubilair’. Pierre bijvoorbeeld blijft zitten en gaat nu voor zijn 7de periode.

Veel succes daarin! We nemen ook afscheid van twee iconen vandaag, Marjo en Rutger. Mooi dat ik samen met die twee iconen mag stoppen met de gemeenteraad. Degenen die een decoratie hebben ontvangen feliciteer ik daarmee van harte. De wens die is uitgesproken om beter met elkaar samen te werken in een prettige omgeving kan ik alleen maar nog meer aanmoedigen. Dat maakt het raadswerk alleen maar nog leuker. Het kost heel veel tijd, dus het moet ook leuk zijn. Leuk is ook dat ik veel tijd heb mogen doorbrengen met de CDA-fractie, aangevuld met Joost. In het bijzonder wil ik ook Joost en Janneke bedanken voor die samenwerking. Op inhoud was dat altijd erg goed en konden we lekker levellen, maar bovenal ook de gezellige contacten ga ik missen. We hadden altijd enorm veel lol en plezier in het werk. En als het soms tegen zat, of we er doorheen zaten, dan konden we ook elkaar erdoorheen trekken. Super, super bedankt voor die fantastische samenwerking. Ik ben ervan overtuigd dat jullie dit de komende vier jaar heel goed kunnen voortzetten. Jullie kwamen vier jaar geleden als nieuw, maar zijn inmiddels helemaal ingewerkt en nu kan ik jullie ook niks meer wijs maken! Tot slot wil ik ook mijn familie en vrienden en de vele kiezers bedanken. Met name mijn familie en vrienden hebben misschien wel de grootste offers moeten brengen.

Het raadswerk kost, zoals gezegd, veel tijd en zij hebben dit mogelijk gemaakt. In het bijzonder grote dank aan mijn vrouw Hanneke. De ruimte die ik kreeg was altijd erg fijn. Ook zijn we de afgelopen jaren gezegend met twee mooie kinderen en kon ik toch het raadswerk blijven doen. Dat was soms passen en meten, maar het is gelukt. Nu komt er een tijd dat ik meer thuis ben en komt er ook in huize Onvlee ruimte voor andere dingen. Dit hoofdstuk sluit ik vandaag af. Veel dank aan allen. Het ga jullie goed in deze mooie arena. (Applaus) De voorzitter: Ik stel vast dat er geen anderen zijn die het woord wensen te voeren. Dan zijn we aan het einde gekomen van deze bijeenkomst. Voordat ik afhamer nog een paar dingen. De raadsleden die nog geen bloemen en chocolade hebben ontvangen verzoek ik zich na sluiting van deze vergadering even bij

C - 24

mij te melden, zodat ze die alsnog in ontvangst kunnen nemen. Daarna verzoek ik de leden van de raad zich naar de trap te begeven voor het maken van een groepsfoto. Vervolgens kunt u allen de gedecoreerden feliciteren. Dank u wel. 5. Sluiting.

De voorzitter sluit te 18.01 uur de vergadering.

C - 25

Sprekersindex: Bahlmann, B.C.S, 13 Barth, F.M.T., 18 Breemen, R.J.J. van, 15 Hamann, mw. E.W.H., 20 Hassouna, M.S., 19 Mager, mw. A., 8 Molengraaf-Vullers, mw. M.J., 2, 13 Onvlee, L.A., 23 Oostrum, J.C., 22 Oversteeg, mw. J. van, 16 Santen, N. van, 2 Schefferlie, P.C.J., 10, 11 Tekir, I., 12 Wientjes, C.J.J., 2, 20

C - 26