20220322 Verslag Duidingsdebat I.docx

Duidingsdebat 22 maart 2022 Voorzitter: mevrouw R.W.J. Melissant-Briene, burgemeester. Aanwezig zijn: mevrouw E.L. Dansen (SP), de heer J.P. van der Geest (CDA), mevrouw E.W.H. Hamann (Gorcum Actief), de heren J.C. Oostrum (PvdA) en M. de Pagter (ChristenUnie/SGP), mevrouw L.P.W. Pellikaan (Democraten Gorinchem) en de heren N. van Santen VVD), I. Tekir (D66) en D. van Veen (Stadsbelang). Griffier: de heer H. Sepers.

* 1. Opening (17.00 uur).................................................................................................................................................1 2. Vaststellen agenda. ..................................................................................................................................................2 3. Lijsttrekkers reageren op de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen. ...............................................................2 4. Grootste partij doet voordracht over het (in)formatieproces. ................................................................................12 5. Reactie op voordracht door lijsttrekkers................................................................................................................13 6. Sluiting...................................................................................................................................................................17

1. Opening (17.00 uur).

De voorzitter: Goedemiddag. Ik open de vergadering en heet u welkom in dit duidingsdebat. Mijn naam is Reinie Melissant, ik mag burgemeester zijn van deze prachtige stad. Welkom aan de negen gekozen lijsttrekkers, waarbij ik erop attendeer dat mevrouw Dansen van de SP en de heer De Pagter van ChristenUnie/SGP digitaal zullen deelnemen aan deze vergadering, aan een aantal nieuwgekozen raadsleden, medewerkers en andere geïnteresseerden die hier aanwezig zijn en natuurlijk aan iedereen die dit duidingsdebat volgt via de live stream. In deze mooie raadzaal komt de gemeenteraad altijd bijeen, al was dat in de afgelopen tijd wat minder het geval. Gelukkig is corona nu even wat minder, zodat we gewoon weer gebruik kunnen maken van deze prachtige zaal. Ook a.s. donderdag komen we hier weer bijeen in een buitengewone zitting, waarin wij afscheid nemen van de raadsleden die niet meer terugkomen in de nieuwe raad. Een week later wordt hier vervolgens de nieuwe gemeenteraad geïnstalleerd. Vandaag vindt het zogenaamde duidingsdebat plaats. Wat is dat precies, een duidingsdebat? Ik zal proberen dat een beetje uit te leggen. Vandaag wordt er geduid, althans: de negen lijsttrekkers gaan duiden. Maar dan weet u misschien nog niet precies wat we nu eigenlijk vandaag gaan doen. Welnu, in een duidingsdebat gaan de lijsttrekkers 1

u, en mij, vertellen wat hun visie is op de uitslag van de verkiezingen. Ze brengen advies uit hoe de informatie, of formatie, volgens hen ingevuld zou kunnen worden. Alles is er natuurlijk op gericht om een nieuw college te vormen. Mogelijk zullen de lijsttrekkers ingaan op de volgende zaken: wat betekent de verkiezingsuitslag nu eigenlijk voor de eigen partij, en in het algemeen voor de komende periode, welke inhoudelijke speerpunten hebben de fracties voor de komende vier jaar, en ook: wat vinden de fracties belangrijk voor de opdracht aan de formateur, die straks een onderzoek gaat doen naar mogelijke coalities? Voordat we gaan starten met het duidingsdebat, wil ik nog even de definitieve uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen 2022 voor Gorinchem met u delen. Die uitslag is gisteren vastgesteld tijdens een openbare zitting van het hoofdstemburen en Centraal Stembureau: Stadsbelang heeft 5 zetels, Democraten Gorinchem 4, VVD 3, PvdA 3, ChristenUnie/SGP 2, CDA 2, SP 2, D66 2 en Gorcum Actief 2. De partijen Jezus Leeft en Zorg voor Gorkum hebben geen zetels behaald. Verder zijn 39 blanco stemmen en 48 ongeldige stemmen uitgebracht. We hebben een enerverende verkiezingscampagne achter de rug, met diverse verkiezingsdebatten. In februari is hier nog een debat georganiseerd door RTV Rijnmond, in de hal van het stadhuis.

Twee weken terug was er een lijsttrekkersdebat in de Peeriscoop en er waren verschillende andere bijeenkomsten. Ook was er de Verkiezingsmarkt op de Grote Markt. Daarnaast hebben natuurlijk op allerlei andere manieren partijen, maar ook de gemeente, de verkiezingen onder de aandacht gebracht: schermen met verkiezingsposters op verschillende plekken in de stad, een uitgebrachte Verkiezingskrant, de digitale stemhulp, de Stemwijzer, die trouwens 5200 keer is ingevuld, echt een heel mooi resultaat, en natuurlijk ook aandacht via allerlei gemeentelijke kanalen, zoals bijvoorbeeld de social media. Afgelopen week was het woord aan de kiezers. Onze inwoners hebben gestemd en nu is het aan de gekozen lijsttrekkers om hun visie te geven op de uitslag. Daar gaan we vandaag mee starten. Afgesproken is dat iedereen maximaal vijf minuten de tijd heeft voor de duiding. We doen dat in één gespreksronde en de spreekvolgorde van de partijen is gebaseerd op de uitslag van de verkiezingen, van groot naar klein. Na de eerste gespreksronde geeft de grootste partij een toelichting op het (in)formatieproces en doet een voordracht voor de informateur. Vervolgens krijgen de lijsttrekkers opnieuw in dezelfde volgorde de gelegenheid om hierop te reflecteren in maximaal 3 minuten spreektijd. Daarna sluit ik dit duidingsdebat af met informatie over hoe het na dit duidingsdebat verder gaat. 2.

Vaststellen agenda.

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 3. Lijsttrekkers reageren op de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen.

De voorzitter: Het woord is aan Stadsbelang, de heer Van Veen. We zijn benieuwd naar uw duiding. De heer Van Veen: Mevrouw de voorzitter, geachte aanwezigen. Terugkijkend naar de uitslagen wil ik op de eerste plaats iedereen in het algemeen feliciteren met hun 2

zetelbehoud, en in het bijzonder Gorcum Actief met haar zetelwinst. Als we ‘sec’ kijken naar de stemmen onder de zetels, zien we ook echt een flinke winst voor D66. Gorinchem heeft gestemd en heeft duidelijk gekozen voor vernieuwing. Dit heeft geresulteerd in het feit dat wij als Stadsbelang de grootste partij zijn geworden. Namens Stadsbelang wil ik alle Gorcumers bedanken voor het in ons gestelde vertrouwen. Wij zijn een nieuwe weg ingeslagen, we hebben vernieuwd, verbreed, verjongd. Alle credits naar het bestuur van Stadsbelang, dat in recordtijd een nieuwe lijst van 23 personen heeft geproduceerd, met echte Gorcumers op de lijst, die vanuit alle uithoeken van de Gorcumse samenleving komen en zich ook echt begeven tussen die Gorcumers. Vanuit dat perspectief hebben wij door een fantastische teamprestatie te leveren het vertrouwen weten te krijgen om, zoals ons programma ook heet, echt aan de slag met Gorinchem te gaan. Wat Gorinchem aan ons heeft gegeven, willen wij weer teruggeven aan deze mooie stad. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Democraten Gorinchem, mevrouw Pellikaan. Mevrouw Pellikaan: Beste voorzitter en aanwezigen. Hier staan we dan, aan de start van een nieuwe bestuursperiode, met een overvolle periode van campagne voeren en vele ontmoetingen achter de rug. En wat fijn ook dat dat weer kon. En nu is het resultaat bekend.

Wij feliciteren de winnaars van harte met hun behaalde resultaat en daarnaast uiteraard ook alvast een warm welkom aan de nieuwe gezichten en collega’s die op 30 maart zitting zullen nemen in de raad. Reflecterend op de uitslag, zijn wij tevreden. Wij hebben 4 zetels behaald, even veel als in de vorige periode, toen wij voor het eerst meededen. We bedanken de stad voor het vertrouwen. De behouden stabiliteit is een resultaat om trots op te zijn, zeker omdat wij meteen in onze eerste periode verantwoordelijkheid hebben gedragen in het college. Dat neemt niet weg dat je uiteraard altijd hoopt op meer. We kijken ook tevreden terug op de resultaten die de afgelopen vier jaar bereikt zijn en de samenwerkingen die goed zijn gelukt. We kijken ernaar uit om in de komende periode veel meer te kijken naar wat ons verbindt en hoe we elkaars ideeën kunnen verrijken. Een serieuze kans voor de nieuwe raad, als we kijken naar de vele gemene delers in de verkiezingsprogramma’s. Maar ook waar we verschillen kunnen juist die perspectieven elkaar aanvullen. We kijken vanuit die overweging dan ook positief naar een verbreding in de samenwerking, bijvoorbeeld, of mede, in de vorm van een breed gedragen raadsakkoord.

Ook gezien de uitdagingen die op de gemeente en onze stad afkomen, en waar wij ons al middenin bevinden, is samenwerking in die zin eigenlijk niet alleen een kans, maar ook een noodzaak. De klimaatcrisis, de woningnood, de toenemende ongelijkheid: niet voor niks waren dat, samen met verkeersveiligheid, onze vier prioriteiten waarmee wij de verkiezingen zijn ingegaan. Het zijn voor ons cruciale thema’s om volle bak mee aan de slag te gaan en waarvan wij overtuigd zijn dat de kans van slagen alleen reëel is met een goede en positieve samenwerking als basis. Wij zijn benieuwd of andere partijen deze prioriteiten met ons delen en wat hun eigen overwegingen zijn hierin. Wat betreft het verdere proces, de informateur en een opdracht: wij hechten er waarde aan dat de informateurs snel aan de slag gaan, dat de raad hierin goed wordt meegenomen 3

en dat de resultaten van de informatie ook snel met de stad worden gedeeld. We zijn benieuwd naar de voordracht van Stadsbelang hierbij. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Oostrum, PvdA. De heer Oostrum: Dank u wel, voorzitter. Dank aan alle inwoners die gebruik hebben gemaakt van hun democratische stemrecht. Verkiezingen zijn toch altijd weer een moment om even stil te staan bij ons leven in een democratie, terwijl dat elders in de wereld, en zelfs elders in Europa, niet vanzelfsprekend is. Dank in het bijzonder aan de kiezers die hun stem hebben uitgebracht op een van de kandidaten van de Partij van de Arbeid. Onze felicitaties gaan uit naar alle partijen die kiezers hebben gewonnen, in het bijzonder Gorcum Actief, dat daardoor ook een tweede zetel mag bezetten, maar ook naar D66, VVD en ChristenUnie/SGP. Ook gaan onze felicitaties uit naar Stadsbelang, een partij die zich ondanks grote personele wisselingen heeft gehandhaafd als grootste partij in deze raad, en uiteraard ook naar Democraten Gorinchem, een partij die zich met 4 zetels als een stabiele tweede partij heeft gehandhaafd. Voor het CDA en de SP geldt dat zij ondanks stemmenverlies ieder hun 2 zetels hebben kunnen behouden. Zelfs dat is een felicitatie waard, omdat iedere partij bij de verkiezingen immers op 0 begint en vervolgens mag hopen dat voldoende kiezers hun vakjes kleuren.

Dat laatste is niet gelukt bij Jezus Leeft en bij Zorg voor Gorkum. Desondanks wil ik namens de Partij van de Arbeid de kandidaten van deze partijen bedanken voor hun deelname aan het democratisch proces. Voorzitter, dan kom ik bij de uitslag. De uitslag van deze verkiezingen laat zien dat de Partij van de Arbeid het vertrouwen van vele kiezers krijgt en dat vertrouwen willen wij in het verlengde van de afgelopen periode ook in de komende periode graag waarmaken. Wij willen ons de komende raadsperiode inzetten om de basis die er ligt vanuit de vorige periode verder uit te bouwen in concrete projecten en aantoonbare resultaten. Dezelfde hoge ambities, gebaseerd op GO2032, met daaruit afgeleide visies, beleidsstukken en raadsbesluiten vormen een prima basis voor de verdere uitwerking in de komende periode. Deze raadsperiode zullen we vooral met elkaar, als gemeenteraad en college, een nieuwe bestuurlijke cultuur moeten ontwikkelen, om samen een nieuwe basis te leggen voor het vertrouwen van onze inwoners en ondernemers in de gemeentelijke democratie, door inwoners en ondernemers serieus te nemen en hun het vertrouwen te geven dat wij van hen verwachten te krijgen. De gemeente moet op zoek naar stevige samenwerking met inwoners en ondernemers, organisaties en verenigingen, en niet te vergeten de vele vrijwilligers die nog altijd het cement zijn in onze samenleving.

Dat vraagt om meer vertrouwen en minder bureaucratie. Zonder zo’n brede samenwerking zullen problemen als woningnood, klimaatadaptatie en energietransitie, gelijke kansen voor onze kinderen en kleinkinderen, onoplosbaar blijken. Alleen samenwerking is niet voldoende. We zullen als gemeente moeten blijven investeren in extra woningen, bijvoorbeeld door het ombouwen van leegstaande bedrijfspanden, maar ook investeren in duurzame oplossingen om woon- en energielasten voor iedereen betaalbaar te houden. We zullen moeten investeren in gelijke kansen voor onze kinderen en kleinkinderen, onder andere via integrale Kindcentra en armoedebestrijding. We zullen samen met het bedrijfsleven moeten investeren in een inclusieve arbeidsmarkt, zodat iedere Gorcumer aan het werk 4

kan, investeren in vertrouwen door initiatieven van inwoners en ondernemers te ondersteunen. Op die manier willen wij samen met betrokken inwoners en ondernemers werken aan een tolerant en inclusief Gorinchem, waarin iedereen zich echt thuis kan voelen. Dat zijn dan ook de speerpunten voor de komende raadsperiode, die wij als Partij van de Arbeid Gorinchem zeker zullen inbrengen bij onze gesprekken met de informateur. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Van Santen van de VVD. De heer Van Santen: Wat vliegt de tijd, alweer vier jaar voorbij. Vorige week zaten we nog in de verkiezingsmodus, nu kijken we alweer vooruit. In ieder geval mooi dat we hier nu met elkaar zijn. Allereerst wil ik namens de VVD-Gorinchem onze felicitaties uitspreken richting Stadsbelang met het feit dat ze opnieuw de grootste partij zijn geworden en daarnaast feliciteren we ook Gorcum Actief met haar extra zetel. Ook VVD-Gorinchem is gegroeid, een mooi resultaat. Ik ben dan ook trots op mijn partij en onze mensen. Ons team kent een krachtige combinatie van nieuwe gezichten en ervaren mensen met de nodige kennis en kunde. Daarnaast zijn we vanuit de oppositierol verder verstevigd en in vrijwel alle wijken van Gorinchem goed vertegenwoordigd. We hebben intensievere contacten binnen de stad met belangengroeperingen, plaatselijke initiatiefnemers en ondernemers.

Die positieve ontwikkelingen van de afgelopen jaren willen we graag doorzetten naar de toekomst. Daarbij kan Gorinchem niet zonder goede relaties buiten de stad, en dan denk ik aan buurgemeenten, de provincie, Kamerleden en het kabinet. De VVD heeft daarin een krachtig netwerk, waar Gorinchem ook z’n voordeel mee kan doen, op dossiers als bereikbaarheid, energietransitie en zorgvoorzieningen. Wij voelen ons ook echt gesteund door onze stabiele achterban in en buiten de stad, zeker nu zich dat heeft vertaald in de uitslag. Wat ons verder opvalt aan de uitslag is dat het liberale geluid wederom sterker wordt in Gorinchem. Als liberale partij telt de VVD al sinds de oprichting eind jaren ’40 mee in Gorinchem en dat geluid zie je tegenwoordig ook groot terug bij zowel de provinciale als de Tweede Kamerverkiezingen. Op die uitslagenkaartjes kleurt ook Gorinchem dan liberaal blauw. Dan heb ik nog een stukje over vertrouwen, want natuurlijk hebben ook wij, zeker als lokale fractie van een landelijke partij, last van het wantrouwen richting de overheid. Ook de onlangs gepubliceerde nieuwsberichten in Gorinchem hebben afbreuk gedaan aan het vertrouwen. Dat is buitengewoon jammer en raakt ons allemaal. Het is helaas ook terug te zien in de opkomst. Wat de VVD betreft kan en moet dit beter.

Wij zien dit ook als een speerpunt voor de aankomende vier jaar: hoe creëren we een goede omgang en verstandhouding met elkaar. Daarbij onderstrepen we ook het belang van eerlijke verkiezingen, en eigenlijk is de kernvraag daarin: hoe kunnen we de betrokkenheid bij de politiek, maar ook bij de stad, of bij je buurt, verbeteren? Als lokale politiek kunnen we daar zelf ook aan bijdragen door altijd het algemeen belang voorop te stellen. En ja, de coalitie heeft even veel zetels, maar ook daar is sprake van winst en verlies. Het is dus niet vanzelfsprekend, en geloofwaardig, om dan op dezelfde voet verder te gaan, zeker niet gezien ook de groei van diverse oppositiepartijen. De verkiezingsuitslag en het grote 5

aantal nieuwe raadsleden bieden daarin perspectief en bieden ook ruimte voor een coalitie met groter draagvlak en diversiteit. Wij kunnen daarin het goede voorbeeld geven door constructief te zijn en te blijven, op inhoud kritisch en positief vooruit denkend. Met deze invalshoeken en door actief het contact te blijven zoeken met elkaar hebben wij geprobeerd de afgelopen tijd bij te dragen en dat zullen we blijven doen. Belangrijk daarbij is voor ons dat, als het gaat om grote projecten in het kader van bijvoorbeeld mobiliteit en bereikbaarheid, we het contact met inwoners en andere belanghebbenden in het oog houden, maar ook dat we bijvoorbeeld onze ondernemers in hun kracht zetten via bijvoorbeeld goede citymarketing. De VVD staat daarbij voor een integrale aanpak. Bouwen ja, maar kijk ook naar groen, voorzieningen, draagvlak en bereikbaarheid. Natuurlijk doen we dat ook, maar je moet ook uitdragen hoe je dat doet, waarom en hoe je de inwoners daarbij wilt betrekken, en niet alleen vanuit het stadhuis avonden organiseren, maar ook aansluiten bij bestaande overlegstructuren in de wijken, dus naar de mensen toe. Samengevat kijken wij met een tevreden gevoel terug en uit naar de aankomende vier jaar, en we kunnen ook met onze expertise en lokale en landelijke support een goede bijdrage leveren aan het besturen van Gorinchem.

We stellen ons constructief op en gaan graag in gesprek. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ChristenUnie/SGP , de heer De Pagter; dat zal digitaal gebeuren. De heer De Pagter: Mevrouw de voorzitter, geachte aanwezigen. Allereerst de hartelijke felicitaties aan de winnaars van de gemeenteraadsverkiezingen, en dat zijn PvdA, Gorcum Actief, D66, VVD en Stadsbelang, in het bijzonder Gorcum Actief, zijnde de enige partij met zetelwinst; goed gedaan. Daarnaast heeft Stadsbelang zich bijna ongeschonden gehandhaafd als grootste, een mooi resultaat voor deze partij. Dank ook aan alle inwoners die hun stem op onze partij hebben uitgebracht, dank ook voor het vertrouwen dat ons als partij is gegund. Wij voelen de verantwoordelijkheid van onze fractie met de duurste stemmen, 755 stemmers per zetel. We zijn dankbaar met het door God gezegende resultaat en groei aan stemmen ten opzichte van vier jaar geleden. Na een mooie verkiezingscampagne, waarin we elkaar als partijen regelmatig zijn tegengekomen, is de opkomst erg laag geweest, té laag, gezien al onze inspanningen. Een verklaring hiervoor kunnen we onder andere vinden in de wijze waarop landelijke politici elkaar continu de maat nemen, niet naar elkaar luisteren en ook niet naar inwoners luisteren, niet met elkaar samenwerken.

Dit alles versterkt de polarisatie die zich in de afgelopen jaren heeft genesteld in de samenleving en ook de effecten van coronapandemie. Wat inwoners van de landelijke politiek zien vertaalt zich terug in de wijze waarop men naar de lokale politiek kijkt en hoe men zich hierover een mening vormt. In Gorinchem heeft zich in de afgelopen periode een vergelijkbare situatie voorgedaan. Tijdens de campagne hebben we veel inwoners gesproken die niet meer willen stemmen omdat het geen zin heeft, of mensen die het vertrouwen in de lokale politiek kwijt zijn geraakt. Dat konden we ook zien in de filmpjes die getoond werden tijdens het debat in Peeriscoop. In die lage opkomst ligt een opdracht voor ons allemaal, een grote opdracht. 6

Als we de uitslag van de verkiezingen moeten duiden, zien we dat drie van de vier coalitiepartijen stemmen hebben moeten inleveren. De coalitie heeft een tik gehad. Van de coalitie heeft de PvdA gewonnen als partij. Dat is een heel knap resultaat, maar heeft wellicht ook te maken met het vertrek van GroenLinks uit deze raad. De uitslag van de verkiezingen toont aan dat de coalitie stemmen heeft verloren en het lijkt ons niet logisch dat de coalitie in de huidige vorm doorgaat. Het is nu het moment om de polarisatie te doorbreken en de weg naar samenwerking te starten. Een nieuwe kans voor ons allemaal, waarbij ingezet wordt op een zo breed mogelijk draagvlak voor beleid in de raad. Een coalitieakkoord op hoofdlijnen met voldoende ruimte voor inbreng van anderen, ofwel zo breed mogelijk draagvlak realiseren met elkaar. Gorinchem moet wat ChristenUnie/SGP betreft over vier jaar bekend staan als een stad met een open bestuurscultuur en een raad die in gesprek is met de stad en de inwoners én met elkaar. Dat is de opdracht voor de komende vier jaar. Het lijkt ons goed dat Stadsbelang als grootste partij het voortouw neemt en een voorstel doet voor de te benoemen informateur en het pad gaat bewandelen dat gevolgd moet worden. Wij pleiten voor een zo groot mogelijke transparantie naar de stad en de raad toe.

Laten we het niet allemaal in het stadhuis plaatsvinden met als eindproduct een coalitie met een akkoord, maar laten we elkaar ook tussentijds informeren, zoals in veel gemeenten het voornemen is. Voor de nieuwe coalitie is het belangrijk dat ook de continuïteit gewaarborgd wordt. Het hele college vervangen is meestal geen succes. Stadsbelang heeft van de huidige coalitiepartijen het minst verloren en is de grootste gebleven. PvdA, VVD, Gorcum Actief, D66 en ChristenUnie/SGP zijn, zoals gezegd, winnaars en hebben stemmen gewonnen. Langs deze weg zou ook de coalitie gevormd kunnen worden / moeten worden. Dit is namelijk de weg die wat ons betreft recht doet aan wat de kiezers op woensdag 16 maart hebben gezegd. Wat ons betreft hoeft het aantal partijen niet per se tot de helft plus één te komen, de coalitie mag breder zijn. Het belangrijkste is dat niet opnieuw een verharde coalitie-oppositieverhouding ontstaat, want daar komen niet de beste besluiten uit voort voor de stad. We wensen eenieder een goede formatie toe, waarin we open en eerlijk met elkaar kunnen samenwerken. Voor ons zijn dit de speerpunten. In de komende coalitievorming gaat het over een betrouwbare overheid zijn, met de nadruk op een open en eerlijke bestuurscultuur, zoals we ook al meerdere keren hebben gehoord.

Daarnaast gaat het ook over het zo snel mogelijk afbouwen van de schuldenlast en het op orde krijgen van de financiën. We vinden het ook belangrijk om te investeren in wonen voor Gorinchem, wonen voor jong en oud, voor iedere levensfase, zowel in de vorm van socialehuurwoningen als koopwoningen, of het ombouwen van leegstaande panden tot woningen, zodat we iedereen een goede plek kunnen geven om te wonen. Een ander speerpunt voor ons is zorg voor de armen in de samenleving. Deze zorg willen we intensiveren en versterken, opkomen voor de mensen die minder snel hun stem kunnen en willen laten horen. Daarnaast is opvang van vluchtelingen in Gorinchem ook een speerpunt voor ons, daar willen we ook mee aan de slag. Als laatste is een speerpunt voor ons duurzaamheid en klimaat: hoe kunnen we onze energieconsumptie reduceren op de korte en lange termijn en met welke middelen? Het is inmiddels in de fase gekomen dat het ons allemaal wel wat moet gaan kosten om onze energie te reduceren. Dit zijn de speerpunten waarover we graag met eenieder open en eerlijk, op een transparante manier, 7

willen communiceren. We zien uit naar een goed proces van informatie en formatie en zijn bereid om aan de diverse verkennende gesprekken deel te nemen Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan Gorcum Actief, mevrouw Hamann. Mevrouw Hamann: Dank u wel, voorzitter. Felicitaties voor de grote partijen en zeker voor de partijen uit de oppositie die allemaal een winst boeken. Dat zien wij niet bij de coalitiepartijen. Wij als Gorcum Actief kijken terug op een hele mooie verkiezingscampagne. Een nieuwe ploeg jonge mensen brengt leven in de brouwerij, een vibe die wij niet meer los zullen laten. Wij hebben ook stevig ingezet op een drietal thema’s, en dat laat zich vertalen naar een duidelijke verkiezingsoverwinning voor Gorcum Actief. Wij zijn immers als enige partij gegroeid, verdubbeld, zonder gebruik van een restzetel, en staan nu ineens op nr. 6 in de ranglijst in plaats van nr. 9. Daar zijn wij trots op. De campagne was in sommige opzichten ook snoeihard, ondanks het feit dat we als lijsttrekkers voor het eerst tot twee keer toe vooraf bijeen zijn geroepen om afspraken te maken. Fatsoenszaken zoals niet op de man spelen en fair play kwamen daarbij aan de orde. Wij hebben ons aan die afspraken gehouden en komen hier later, bij een evaluatie, op terug. Ook het hierna kwam aan de orde: coalitievorming, raadsbreed akkoord, of juist niet. Het zal blijken.

Voor ons gaat het om de inhoud en de thema’s die ons naar deze verkiezingsoverwinning hebben gebracht. Vrijwel alle partijen hebben zich onderhand duidelijk uit gesproken tegen windturbines zo dicht bij de stad, of in de natuur, maar de energietransitie, milieu en klimaatadaptatie hebben wel een hele hoge urgentie, en daar moeten we aan gaan werken. Andere grote uitdagingen zijn wat ons betreft de bestuurscultuur in Gorinchem, veel van mijn voorgangers hebben dat ook al genoemd, oftewel het vertrouwen in de politiek, dat wij eigenlijk zo ontzettend missen, betaalbare woningen en het sociaal domein. Gorcum Actief zal de stad blijven opzoeken. Inwoners, bedrijven en collega-raadsleden zijn bepaald niet van ons af, want we moeten het echt samen doen. Ook dat is eerder gezegd, maar dat willen wij zeker benadrukken. We zijn nu niet met de kleinste fractie, maar ook niet de grootste. Wie nu the lead heeft, is Stadsbelang. We wachten de komende besprekingen af. Wat ons betreft hoeft het allemaal niet snel en gejaagd, maar we willen het wel graag goed, transparant en open, en gehoor gevend aan de stem van de kiezers. Wij zien uit naar dat proces. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Tekir, D66. De heer Tekir: Voorzitter, aanwezigen. Iedere stem is een klank en iedere klank verdient weerklank.

Nu alle 15.440 klanken zijn gehoord, is het aan ons allen om de weerklank ten gehore te brengen op een manier die recht doet aan het gestelde vertrouwen. Daarom wil ik om te beginnen alle fracties feliciteren met het vertrouwen dat zij genieten, stem voor stem. Achter iedere stem schuilt immers het vertrouwen van een Gorcumer. Aan ons allen de schone taak om dat vertrouwen hoog te houden, de betrokkenheid bij de lokale democratie te vergroten en hopelijk over vier jaar nog meer mensen naar de stembus te

8

krijgen. Met deze lage opkomst is de democratie immers de grootste verliezer, en dat moet ons als democraten allen pijn doen. Terug naar de winnaars. In het bijzonder wil ik de grootste partij, Stadsbelang, feliciteren. Het is geen vanzelfsprekendheid dat een partij na vier jaar regeren de grootste blijft. Dat is Stadsbelang gelukt. Dan natuurlijk ook een felicitatie richting de enige partij met zetelwinst: Gorcum Actief. Gelukkig zijn er nog meer partijen die winst hebben geboekt, al heeft zich dat niet altijd vertaald in zetels, zoals mijn eigen partij, D66, die een groei van liefst 35% van het aantal stemmen heeft kunnen noteren ten opzichte van 2018. Daar zijn wij al onze kiezers, een voor een, dankbaar voor. We zien het ook als een signaal om nu bestuursverantwoordelijkheid te nemen; daarover later meer. Voorzitter zoals al even gememoreerd, is er qua zetelverdeling eigenlijk niet veel veranderd. Toch staan we wat D66 betreft nu wel op een keerpunt. De vorige raadsperiode heeft een wissel getrokken op alle partijen. De scheidslijn tussen coalitie en oppositie was te vaak zichtbaar en daarvoor kunnen we allemaal de hand in eigen boezem steken. Nu is het tijd om te laten zien dat het anders kan, dat we ondanks de haast onveranderde zetelverdeling inzetten op een nieuwe bestuurscultuur, inhoud voorop en volop in verbinding met elkaar.

Laten we ons meer bezighouden met Gorinchem in plaats van met elkaar. Deze roep om een nieuwe bestuurscultuur gaat bij D66 gelijk-op met ons verlangen naar democratische vernieuwing. Als aandrijver van die democratische vernieuwing hebben wij allerlei ideeën om het openbaar bestuur nieuw leven in te blazen, van nieuwe en betekenisvolle participatiemechanismen tot versterking van de verschillende tegenmachten en natuurlijk een transparante gemeente die voor iedereen begrijpelijk en toegankelijk is. Daar is lef, daadkracht en vooral experimenteerruimte voor nodig, die we alleen samen kunnen creëren. Om dit allemaal op gang te brengen, is Gorinchem meer dan ooit gebaat bij stabiliteit en dat vraagt wat D66 betreft om een evenwichtige en brede coalitie, die de scheidslijn niet opzoekt, maar daar overheen weet te stappen om breed draagvlak te vinden, want alleen samen komen we verder. En zo belanden we bij de unique selling point van D66: het zijn van een verbindende schakel. Niet voor niets heet ons verkiezingsprogramma ‘Daadkrachtig verbinden’. Dat is tenslotte ook wat we de afgelopen jaren hebben laten zien. We kunnen met iedereen samenwerken, als de inhoud maar voorop staat.

Met de electorale versteviging voelen wij ons nu bovendien meer dan ooit gesterkt om bestuursverantwoordelijkheid te nemen, niet alleen om verbindingen te leggen binnen de coalitie, maar ook tussen coalitie en oppositie en tussen het stadhuis en de stad. In dat verband mag ik vers van de pers het besluit van de D66-fractie delen om mij als wethouderskandidaat naar voren te schuiven. Bij D66 is deze voordracht uitsluitend aan de nieuwe fractie en ik ben mijn collega’s dan ook erkentelijk voor het vertrouwen dat in mij is gesteld, in lijn met het advies van de wethoudersadviescommissie. Tegelijkertijd ben ik er trots op dat een team van D66’ers klaar staat om het progressieve geluid van D66 te laten weerklinken in deze raad. Terug naar de inhoud, want daar draait het tenslotte om. Er zijn de afgelopen periode veel goede plannen ontwikkeld. Het is nu tijd om de mouwen op te stropen en die plannen uit te voeren, of het nu gaat om de aanpak van het woningtekort, de kansenongelijkheid, zoals bijvoorbeeld in het onderwijs, het oplossen van verkeersknelpunten, het uitbannen van iedere vorm van uitsluiting, of de steeds prangender wordende energiearmoede. We hebben hoe dan ook niet de luxe om nog meer tijd te verliezen en we geloven dat er een 9

krachtige coalition of willing is te smeden om deze uitdagingen te lijf te gaan. Dat gaat niet vanzelf, voorzitter. Daarom juichen wij de nieuwe werkwijze met een informateur toe, omdat we daarmee niet alleen vaart kunnen maken, maar ook een basis kunnen bieden voor een open en transparant proces. Tot slot, voorzitter. Wij staan klaar om met een verstevigd electoraat te werken aan onze idealen voor de mooiste vestingstad van Nederland, onderwijsstad voor de regio, een echte regenboogstad, de stad van tolerantie, oftewel Gorinchem, ons thuis. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Geest, CDA. De heer Van der Geest: Dank u wel, voorzitter, dank ook allereerst aan allen die de verkiezingen mogelijk hebben gemaakt: kandidaten, besturen die de lijsten hebben opgesteld en natuurlijk alle vrijwilligers en medewerkers van de gemeente, en dank alle 15.440 – de heer Tekir haalde het net al aan – stemmers die wel hun stem hebben uitgebracht. Het is goed gebruik de winnaars te feliciteren, te beginnen met Stadsbelang, wederom de grootste partij van Gorinchem. U heeft wederom het vertrouwen van de stad gehad voor deze vier jaar en daarmee ook een flinke verantwoordelijkheid die op uw – ik zie de heer Van Veen zitten – best brede schouders zal rusten.

Ik hoop oprecht, voor de stad, voor uw partij en voor de gemeenteraad, dat u deze verantwoordelijkheid deze vier jaar ook gaat waarmaken. Er wordt op u gerekend immers. Dan Gorcum Actief, inderdaad de enige partij die een zetel winst heeft kunnen boeken. Dat is een mooi resultaat voor u en uw partij, mevrouw Hamann. Daarmee groeit ook het aantal van de lokale partijen van tien naar elf zetels in onze raad. Ik heb een heel rijtje winnaars. Ten derde Democraten Gorinchem. Ik blijf het een mooi resultaat vinden dat, als je voor de tweede keer meedoet – mevrouw Pellikaan zei het net zelf ook –, het wederom de tweede partij is na coalitieverantwoordelijkheid te hebben genomen en wederom de tweede partij in stemmen en zetels. Er zijn ook een aantal partijen die fors gewonnen hebben aan stemmen: de PvdA op één stem na 400 winst, de VVD 265, D66 364 en ChristenUnie/SGP 80 stemmen erbij. Dat is gewoon een mooi resultaat. En ten slotte wil ik nog de kandidaten die met voorkeursstemmen zijn gekozen noemen. Dat is een mooi mandaat, daar feliciteer ik ze van harte mee. Maar uiteraard ook aandacht voor de kandidaten die het net niet zijn geworden, of zijn ingehaald. Ik hoop oprecht dat jullie betrokken blijven bij onze stad, want wij hebben jullie inzet, talent en betrokkenheid nog hard nodig de komende jaren. Dan over onszelf, voorzitter, het CDA.

Wij zijn als CDA vooral tevreden dat we onze twee zetels hebben weten te handhaven. Ik hoor wel eens partijen die geen landelijke partij hebben zeggen dat zij niet geholpen worden vanuit Den Haag. Dat werden wij dit keer ook niet echt. Landelijke perikelen en hoe onze moederpartij zich de afgelopen jaren heeft gedragen en gehandeld hebben ons deze campagne toch wel op achterstand gezet. Toch, voorzitter, zitten we wederom met twee zetels in deze raad en we gaan natuurlijk weer hard aan de slag om dat vertrouwen waar te maken voor de ruim duizend Gorcumers die hun vertrouwen in ons hebben gesteld, maar niet alleen daarvoor. Uiteraard zijn we er voor alle 37.000 stadgenoten. En ook – de heren De Pagter en Tekir zeiden het al –: we verliezen ook wel een beetje allemaal, want slechts een nipte meerderheid van alle Gorcumers heeft zijn stem uitgebracht. Bijna de helft heeft dus niet gestemd en is afgehaakt. Ten opzichte van de landelijke verkiezingen vorig jaar zijn er nu ruim 6.000 stemmen minder uitgebracht. Dat doet ons pijn en we hebben daar zorgen over. De 10

minister van Binnenlandse Zaken heeft inmiddels een onderzoek aangekondigd, maar ik zou het verstandig vinden als wij dat als raad ook gaan doen en het daar met elkaar over gaan hebben. Want als de helft van de stad niet stemt, onverschillig is, zich niet meer betrokken voelt, zit daar meer achter. Wij zullen dat gesprek zelf ook aangaan als CDA, want het is te belangrijk om hier te rusten en naar Rotterdamse toestanden te gaan, waar het zelfs onder de 40% gaat en in sommige wijken zelfs onder de 20% duikt. Dan de inhoud. De afgelopen vier jaar hebben wij op een constructieve, betrouwbare en integere wijze een bijdrage geleverd aan ons stadsbestuur, zowel in de raad als in het college. Daarnaast is er de afgelopen vier jaar veel werk in de steigers gezet, met de Visie van de stad GO2032 als stip op de horizon. Denk aan de woon- en transformatievisie, de mobiliteitsvisie, de economische visie, de impact van het integraal sociaal beleid in onze stad, maar ook projecten als het warmtenet in de Gildenwijk, het i-lab en investeringen in het mkb en toerisme. Het is van belang om deze lijnen door te zetten, in het belang van de stad. Wij zijn als CDA Gorinchem vanzelfsprekend bereid om op onze wijze een bijdrage daaraan te blijven leveren. Wat voor ons echt van belang is, is de kracht van de samenleving.

Die kracht moeten we nog beter benutten en ook daar de financiële ruimte voor geven, voor inwoners, ondernemers en verenigingen. En uiteraard, voorzitter, staan wij de komende tijd open om daar de gesprekken over te voeren met de informateur en de andere kandidaten. Ik weet dat Stadsbelang zo de informateur zal presenteren. De vraag was ook: wat is de belangrijke opdracht daarvoor? Ik weet niet of ik dat in dit deel moet behandelen, of in het volgende blokje? De voorzitter: Het volgende. Wethouder Van der Geest: Nou, dan zout ik het nu nog even op en zie ik u zo weer. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan de SP, mevrouw Dansen, en ook dat gebeurt digitaal. Mevrouw Dansen: Dank u wel, voorzitter, inderdaad vanuit huis. Gorinchem volgt niet de landelijke trend van een nog grotere overwinning van de lokale partijen. Op het vertrek van GroenLinks uit de raad na en de mooie winst van Gorcum Actief – gefeliciteerd daarmee – verandert er niet veel in de Gorcumse politiek. De SP is bij dat wij, dankzij onze stemmers, onze twee zetels hebben behouden, maar teleurgesteld dat zo weinig mensen zijn gaan stemmen en dat de linkse stemmen niet behouden zijn gebleven voor links. Dat rekenen wij onszelf ook aan.

Wij zien het als een opdracht aan onszelf om de komende vier jaar links te versterken in Gorinchem, door hard te werken aan onze speerpunten, waarvan ik wonen, armoedebestrijding, duurzaamheid en investeren in cultuur in ieder geval wil noemen. We kunnen terugkijken op een hele mooie samenwerking in de afgelopen vier jaar in een team dat elkaar goed aanvoelde. Helaas heb ik het niet over de coalitie, maar over de oppositie in de afgelopen vier jaar. Ik durf te zeggen dat dit een groep was waarmee ik zó in een coalitie zou durven stappen om de komende vier jaar tegemoet te gaan. Het is voor mij minder makkelijk te beoordelen of de huidige coalitie de samenwerking ook zo ervaren heeft in de afgelopen vier jaar, omdat ik natuurlijk niet met hen aan de coalitietafel zat. Vanaf de zijlijn zag het er minder harmonieus uit dan je zou hopen in

11

zo’n samenwerking. De chemie tussen de verschillende partijen en de wethouders was er niet altijd. Naast de relaties in de oppositie hebben we de afgelopen jaren de overeenkomsten en punten voor eventuele samenwerking gezien bij de PvdA, die veel mensen in onze achterban zien als onze natuurlijke medestanders. Wij hopen op een nieuwe coalitie, een nieuw elan en nieuwe toekomstperspectieven in Gorinchem, maar bovenal hopen we op beloften die gehouden worden en fatsoen en respect in de raad en in de omgang met onze bewoners. Tot zover. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Hiermee hebben we de eerste ronde van de duiding gehad en gaan we over op het tweede deel. 4. Grootste partij doet voordracht over het (in)formatieproces.

De voorzitter: Dit gedeelte gaat over het informatieproces en de informateur. Daarvoor wil ik de heer Van Veen van Stadsbelang uitnodigen, want in een eerdere bespreking met de lijsttrekkers is bepaald dat de grootste partij een voordracht zal doen. De heer Van Veen: Wij willen samenwerken en adviezen aannemen van raadsleden die net als wij het beste met Gorinchem voorhebben. Laten wij nu van het begin af aan hebben gezegd dat wij willen samenwerken en adviezen willen horen. Wij willen samen met andere constructieve partijen een sterke coalitie vormen om in deze bestuursperiode door te kunnen pakken. Mede kijkend naar hoe de stemmer heeft gekozen, tezamen met de onderlinge programmeringen, willen wij op een constructieve wijze aan de slag met Gorinchem en de belangen van alle Gorcumers zo goed als mogelijk behartigen. Vanuit het eerder genoemde perspectief zijn wij als grootste partij leidend. Wij zijn op zoek gegaan naar een ervaren informateur. Om op zoek te gaan naar de in onze ogen juiste coalitie, hebben wij in samenwerking twee personen bereid gevonden om voor ons aan de slag te gaan. De eerste informateur is Bert Blase. Bert Blase is een Nederlandse bestuurder en politicus. Bert is zes jaar in Gorinchem woonachtig geweest. Naast burgemeester van Alblasserdam, in 2012, is hij tevens waarnemend burgemeester geweest van HardinxveldGiessendam, Vlaardingen en Heerhugowaard.

Naast Bert hebben wij een tweede informateur bereid gevonden om voor ons aan de slag te gaan. De tweede informateur is Wilfred Schultink. Wilfred is concernmanager bij de gemeente Zwijndrecht en tevens locosecretaris. Naast zijn ervaringen in de gemeentepolitiek is hij ook een rasechte Gorcumer. Geboren in Stalkaarsen en opgegroeid in de Haarwijk, weet hij als geen ander wat er in Gorinchem speelt. Bert is eindverantwoordelijk, heeft de bestuurlijke en externe taken en verzorgt de rapportage aan de raad, Wilfred coördineert de interne processen en contacten en draagt zorg voor de faciliteiten, documentatie en vastlegging. Wij hopen dat de partijen zich hierin kunnen vinden. Wij hebben ons verkiezingsprogramma ingericht naar de elf ambities zoals die door inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen, regio en gemeente aan de gemeenteraad zijn aangeboden, als stip op de horizon, om dat doel in 2032 te bereiken. Wij zien en denken dat goede samenwerking het verschil gaat maken voor dat doel voor

12

onze stad. Vanuit dat oogpunt staan wij open voor samenwerking met elke partij. Wij willen doorpakken om te werken aan Gorinchem. Speerpunten: vertrouwen in de bestuurscultuur terugwinnen, de woningnood en de windturbines. “En de Gorcumers opzoeken”, hoor ik, maar wij zitten iedere dag tussen de Gorcumers. Nogmaals wil ik mijn dank uitspreken voor alle steun van de kiezer, het superwarme Stadsbelangnest en niet te vergeten alle leden van de andere partijen, en specifiek hen die mij hebben geholpen met goede adviezen aan het begin van mijn politieke loopbaan. Bedankt. De voorzitter: Dank u wel. 5. Reactie op voordracht door lijsttrekkers.

De voorzitter: De andere fracties krijgen nu de kans te reflecteren op de voordracht die zojuist is gedaan. Allereerst mevrouw Pellikaan van Democraten Gorinchem. Mevrouw Pellikaan: Dank u wel. Ik kan er heel kort over zijn. Wij kunnen ons vinden in de voorgestelde informateurs. Volgens ons zijn het personen met de juiste kennis en betrokkenheid. Dank aan Stadsbelang daarvoor. Wij hopen dat de informateurs echt verkennende gesprekken gaan voeren met alle partijen, waarbij wordt gekeken naar kansrijke coalitievarianten, en vooral op welke onderwerpen goed samengewerkt kan worden: waar zijn we het over eens en waar zijn we het over oneens?, en dat ook scherp in kaart brengen. Voor ons zou dat een sterke basis zijn om het proces op te vervolgen. Zoals gezegd, hechten wij er waarde aan dat de informateurs snel aan de slag gaan, uiteraard zorgvuldig, en dat de raad daarin goed wordt meegenomen, idem voor de stad. Er zijn vele gemene delers in de verkiezingsprogramma’s en dat stemt positief. Er is veel wat ons verbindt, laten we daarnaar op zoeken blijven gaan. We gaan dan ook met vertrouwen het proces tegemoet en kijken ernaar uit om gezamenlijk de schouders weer onder de stad te zetten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. PvdA, de heer Oostrum. De heer Oostrum: Voorzitter.

In eerste termijn, als ik het zo mag noemen, heb ik van bijna alle partijen gehoord dat ze willen zoeken naar verbinding in de raad en verbinding met de inwoners. Ik denk dat dat een heel goed voorteken is om met elkaar aan de slag te gaan in de komende periode, en vooral om in de periode met de informateurs aan de slag te gaan. De heer Blase ken ik als bestuurder en vernieuwer via zijn beweging Code Oranje, vooral op zoek naar verbinding met inwoners en nieuwe democratische structuren. De heer Schultink ken ik niet, maar als hij een Gorcumer is met ervaring in de politiek-bestuurlijke omgeving geeft dat alle vertrouwen dat hij in ieder geval weet waar het over gaat en weet hoe hij de verbindingen zou kunnen maken. Na de eerste termijn wil ik nog even meegeven dat er bijna 2000 inwoners op de PvdA hebben gestemd, 25% meer dan vier jaar geleden en bijna 700 meer dan bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen. Het is dus niet toevallig dat wij de grootste partij met een landelijke back up zijn geworden in Gorinchem, en dat is niet alleen omdat GroenLinks

13

niet meedeed, wat ons ontzettend spijt, want we hadden graag ook samen met GroenLinks de gesprekken gevoerd. Wij hopen uiteraard dat wij als Partij van de Arbeid Gorinchem na deze verkiezingen een goede en betrouwbare partner zijn voor andere partijen, om samen een coalitie te vormen, maar het gaat ons zeker niet alleen om deelname in een coalitie. Het gaat ons erom dat we de komende raadsperiode laten zien dat we met elkaar als verschillende partijen, maar toch gezamenlijk, in deze gemeenteraad het beste voor de stad kunnen bereiken, en dat zullen we blijven nastreven en verdedigen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Santen van de VVD. De heer Van Santen: Dank u wel, voorzitter. We hebben kort even contact gehad over het verhaal van Stadsbelang en wat ons betreft klinkt het, zeker als je kijkt naar de staat van dienst, als capabele informateurs wat dat betreft. Wij hebben wel drie punten die voor ons belangrijk zijn en die we hen willen meegeven. Eén is dat liberale geluid dat ik in eerste termijn al een beetje aanhaalde. Misschien een mooie metafoor, maar vermijd de paarse krokodil, zou ik zeggen. Twee is de integrale aanpak, waarin wij willen benadrukken dat het prettig wonen en werken ook samenhangt met bijvoorbeeld goede bereikbaarheid, groen en voorzieningen.

Zonder goede bereikbaarheid is het ook lastig personeel werven en ondernemen, en ondernemers zijn wat dat betreft ook een zuurstof van onze stad. Alles hangt wat dat betreft samen. Het derde punt is draagvlak. Laten we vooral kijken naar stabiel en gedegen bestuur en kansen om een grotere groep van onze inwoners aan te haken voor de toekomst. Dat draagvlak kun je ook laten weerklinken in een brede en sterke coalitie. Wij wensen de informateurs daarbij veel succes en kijken uit naar de verdere uitwerking. Tot zover. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. ChristenUnie/SGP, de heer De Pagter, opnieuw digitaal. De heer De Pagter: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. We hebben de namen gehoord van de personen die door Stadsbelang zijn voorgedragen. Zoals anderen al hebben aangedragen, zijn het personen met een behoorlijke staat van dienst. Voor ChristenUnie/SGP is deelname aan de coalitie geen doel op zich. Wij zijn bereid met iedereen gesprekken te voeren en daarin constructief te kijken wat mogelijk is. Een vraag hebben wij nog wel over de totale onafhankelijkheid van personen. Ook in het lijsttrekkersdebat hebben we met elkaar besproken dat het een neutraal persoon moet zijn. Ik ben benieuwd of die neutraliteit ook bij deze twee personen getoetst is en of ze ook daadwerkelijk onafhankelijk zijn. Wellicht kan Stadsbelang hier nog een reactie op geven. Dat was het voor nu.

Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Gorcum Actief, mevrouw Hamann. Mevrouw Hamann: Dank u wel, voorzitter. Het vertrouwen terugwinnen van de inwoners van de stad begint volgens mij hier in huis: hoe wij met elkaar werken en ook hoe de ambtelijke organisatie met de inwoners omgaat. 14

Er zijn twee informateurs genoemd. Eén naam ken ik zeker, die is van iemand die bekend staat als vernieuwer. Voor de rest hoop ik dat zij ook die bestuursverandering kunnen brengen die wij allemaal zo graag willen. Bij de stukken zag ik weer een document opduiken dat al langer geleden is gemaakt: de visie GO2032. In het vorige coalitieakkoord was dat het leidende document, maar nu is er veel meer aan de hand. Wij pleiten daarom sowieso voor een enorme bijstelling op inhoud. De energiestrategie heb ik al genoemd. Ik wil de informateurs alvast meegeven dat het huidige bod naar onze mening volledig van tafel moet en dat er iets nieuws moet worden opgebouwd. Verder wil ik wijzen op de oorlog in Europa, waardoor een enorme energiecrisis ontstaat – dat is voor de transitie belangrijk –, maar ook een grote vluchtelingenstroom. Ik hoorde dat het eerste gezin geland is aan de Marinus Pronklaan en ook direct gebruik heeft gemaakt van de diensten van de voedselbank. Wij zijn heel blij dat dat bestaat, maar wij horen ook dat het aantal cliënten ervan is verdubbeld. Er zal ook een enorm beroep worden gedaan op het woningbestand in Gorinchem. We zien dus eigenlijk best wel veel grote uitdagingen op ons af komen en als totale gemeenschap zullen we alle zeilen moeten bijzetten.

Daarvoor is een heel open en eerlijk bestuur nodig, dat vertrouwen heeft, dat beloftes nakomt en dat ook op draagvlak mag rekenen. Wij kijken uit naar de uitwerking. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: D66, de heer Tekir. De heer Tekir: Voorzitter, dank u wel. Dank aan Stadsbelang voor de voordracht die ze heeft gedaan: niet één, maar twee informateurs. Wat D66 betreft een prima keuze om samen de krachten te bundelen en elkaar scherp te houden in de zoektocht naar een evenwichtige en stabiele coalitie, zoals ik in mijn eerste bijdrage al noemde. Ik denk dat de opdracht aan de informateurs daarmee wel duidelijk is. Vanuit D66 zou ik willen zeggen dat onze eerste bijdrage ook als onze eerste inbreng kan worden gezien, dus dat ga ik allemaal niet herhalen. Wat ik wel wil zeggen is dat wij vooral ook de twee informateurs, die een serieuze staat van dienst hebben, dankbaar zijn voor hun bereidheid om deze klus op zich te nemen. Ook dat verdient lof. Nogmaals, het gaat om personen met een serieuze staat van dienst. De combinatie van topambtenaar en bestuurder is wat ons betreft ook een mooie combinatie om deze klus te klaren, want die beide inzichten zijn van belang om tot een goede verkenning te komen. Kortom, geen enkele twijfel over de personen in kwestie. Wij zitten er onbevangen in en wij gaan ervan uit dat ook de informateurs er onbevangen in zitten.

Ik denk dat dat een goede uitgangspositie is om met z’n allen vast te houden, om dit ook tot een succesvolle afronding te brengen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. CDA, de heer Van der Geest. De heer Van der Geest: Dank u wel, voorzitter. Daarnet zei ik “dat zout ik even op”, maar aan de appjes te zien is dat niet helemaal gebruikelijk taalgebruik meer, dus als dat zo is: excuus daarvoor. Dank aan de heer Van Veen voor het vinden van twee informateurs, de heer Blase en de heer Schultink. De heer Blase ken ik zelf niet, maar ik heb wel met zijn zoontje in de klas gezeten, en dat is een oer-Feyenoorder volgens mij, dus geen woorden maar daden en

15

aanpakken. Ik zag al dat we morgen allemaal op bezoek mogen komen, dus dat gaat wel goed komen. Wij hebben in het proces, het is al door een van ons aangehaald, ook twee lijsttrekkersbijeenkomsten gehad in de aanloop naar de verkiezingen en daar hebben wij door de ambtelijke organisatie verschillende varianten gepresenteerd gekregen over coalitie- en raadsakkoorden, want er is wel behoefte aan om een breder draagvlak te hebben daarvoor. Vooral de bestuursovereenkomst Leiden 2010-2014 die gepresenteerd is, met de onderdelen ‘bestuursakkoord’ en ‘beleidsakkoord’ heeft daarbij de grote interesse van onze fractie, in ieder geval de toekomstige fractie, gewekt en die interesse is tweeledig. Eén: we leven in onzekere tijden met grote opdrachten, denk vanzelfsprekend aan de oorlog die nu in Oekraïne woedt, de stijgende energieprijzen, de stijgende bouwprijzen, de inflatie die stijgt naar 6,4%, het herstel nog na corona waar we mee bezig zijn en de opdrachten voor wonen, verduurzaming, bereikbaarheid, klimaatadaptatie, onderwijs, het onderhouden van onze vesting en nog veel meer. Dan past het niet om nu een momentopname te maken die heel gedetailleerd is, maar we moeten ons vastleggen samen op een aantal grote bewegingen.

Ten tweede: de gemeenteraad komt meer in positie, meer politieke ruimte en meer verantwoordelijkheid, afspraken over hoe we in dit huis met elkaar omgaan, waarop we aanspreekbaar zijn, hoe we met onderwerpen omgaan en met een gezamenlijke visie op de publiekspolitiek die er zo mooi in stond, formuleren. Ik wens de twee informateurs, de twee heren, namens het CDA veel succes met de gesprekken en veel plezier. Wij hopen dat zij tot een goede afspiegeling van partijen en mensen komen en dat naast een goede afspiegeling van onze stad ook het team in balans is. En ik gun u, voorzitter, ook niet alleen maar mannen om u heen de komende periode. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Dansen van de SP, opnieuw digitaal. Mevrouw Dansen: Dank u wel. Ik kan het alleen maar eens zijn met de laatste woorden van de heer Van der Geest. Het zou ook goed zijn als er wat vrouwen in de nieuwe coalitie komen, maar goed, dat is een heel ander ding. Op dit moment ligt de bal op het veld van de grootste partij en die heeft de moeite genomen om daar informateurs bij te zoeken. Een van de twee kennen wij in ieder geval van naam en reputatie, de andere informateur kennen wij niet, maar we hebben geen enkel bezwaar tegen beiden.

Wij willen wel graag meegeven dat, zoals al een heleboel andere mensen hebben gezegd, een hoop uitdagingen voor ons liggen, dat het belangrijk is om met iedereen in gesprek te gaan en open en eerlijk dat gesprek te voeren. Dat zijn wij in ieder geval van plan. En als ik helemaal aan het begin iets mag meegeven: het lijkt mij een goed idee om een akkoord niet volledig dicht te timmeren, maar de mogelijkheid open te houden dat ook de oppositie mogelijkheden krijgt tot samenwerking met de coalitie. Zeker kijkend naar de vorige periode, denk ik dat dat de sfeer en de samenwerking in de raad enorm ten goede zou komen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel.

16

We hebben de nodige reflecties gehoord op de inbreng van de heer Van Veen van Stadsbelang. Er is in ieder geval ook één vraag gesteld en mijn vraag is of u daarop wilt reageren. De heer Van Veen: Die vraag ging over de onafhankelijkheid van Wilfred Schultink. Wilfred is geboren in de Lingewijk en opgegroeid in de Haarwijk. Hij woont al jaren in Gorinchem-Oost. Wilfred is er voor het Gorcumse sausje, zoals wij altijd zeggen: voor Gorinchem met Gorcumers. Meer kan ik er eigenlijk niet over zeggen. Dank voor het brede draagvlak. We zullen jullie adviezen overbrengen. De voorzitter: Misschien kunt u nog even ingaan op de onafhankelijkheid. De vraag was hoe u die denkt te borgen. De heer Van Veen: Ik denk dat niemand politiek onafhankelijk is. Bert Blase is misschien ook niet politiek onafhankelijk, maar hij kan wel boven de partijen staan, en dat verwachten wij van Wilfred Schultink ook. Daar hebben wij alle vertrouwen in. De voorzitter: Dank u wel voor deze reactie. Roept dit verder nog vragen op? De heer De Pagter: Bij mij roept het geen verdere vragen op. Dank voor de beantwoording. Ik zie uit naar constructieve gesprekken met beide heren. De voorzitter: Dank u wel. Geen andere woordvoerders, zie ik. Dan zijn wij bij de afsluiting.

Het lijkt me goed nog even te memoreren – de aanwezigen vanuit de verschillende politieke fracties zullen dat wel weten – dat bij het proces van coalitievorming natuurlijk sprake is van de nodige ondersteuning. De griffie is ter ondersteuning beschikbaar, de gemeentesecretaris, de ambtelijke organisatie. Doet u daar dus ook vooral een beroep op. De verkiezingen zijn geweest en meteen zijn alweer de eerste vergaderingen ingepland. Het eerste fractievoorzittersoverleg vindt plaats op 28 maart, om half acht. De nieuwe raadsleden worden, als alles goed gaat, geïnstalleerd op 30 maart, eveneens om half acht. Morgen starten de gesprekken met de informateurs. U wordt verzocht bij de griffie op te geven op welk tijdstip u het gesprek zou kunnen aangaan met de informateurs. Dus maak dat even bekend en kom even langs bij de griffie om de keuze voor een tijdstip vast te leggen. Degenen die daarvan gebruik willen maken, kunnen voor broodjes terecht op de vide. Allen hartelijk dank voor uw aanwezigheid en veel succes in de komende periode. 6. Sluiting.

De voorzitter sluit te 18.05 uur de vergadering.

17

Sprekersindex: Dansen, mw. E.L., 11, 16 Geest, J.P. van der, 11 Hamann, mw. E.W.H., 8, 14 Oostrum, J.C., 4, 13 Pagter, M. de, 6, 14, 17 Pellikaan, mw. L.P.W., 3, 13 Santen, N. van, 5, 14 Tekir, I., 8, 15 Veen, D. van, 2, 12, 16

18