2022-833246 Bijlage2 Avres Ambitiedocument (vastgesteld in het AB in april 2022).pdf

•

Het bredere sociaal domein wordt ontlast door Avres De investeringen in de aanvullende taken hebben een positief effect in het bredere sociaal domein: daar ontstaat lucht omdat Avres haar inzet intensiveert en daarmee een stuk van het bredere sociaal domein oppakt.

47

Juist nu investeren: de belangrijkste keuzes •

Verdieping: ontwikkeling van de ontwikkellijnen in dit scenario Avres investeert flink extra in doorontwikkeling van de ontwikkellijnen als werkwijze voor ontwikkeling van haar cliënten. Er wordt extra geïnvesteerd in begeleiding voor alle cliënten, ongeacht ontwikkelpotentieel. Dat betekent dat er na intake wordt voorzien in de begeleiding van cliënten in een re-integratietraject die deelnemen aan de ontwikkellijnen door twee ontwikkelcoaches en één werkleider. Iedere cliënt zal begeleid worden door een vaste ontwikkelcoach (gehele traject), op de werkvloer van de startafdeling aanvullend door de werkleider. Het aantal cliënten kan stijgen al naar gelang de vraag stijgt. Wat betreft de leerlijnen die onderdeel zijn van de ontwikkellijnen, geldt dat hierin wordt geïnvesteerd. Dat betekent dat de vier leerlijnen (groen, schoonmaak, horeca en techniek/logistiek) gericht zullen zijn op het aanleren van werknemersvaardigheden, en ook dat de opleidingscomponent in de ontwikkellijnen verder ontwikkeld zal worden, zodat cliënten bijvoorbeeld certificaten kunnen behalen, wat de toeleiding naar werk bevorderd. Avres zal daarnaast investeren in de verbinding met het praktijkonderwijs. Ook maakt Avres de ontwikkellijnen toegankelijk voor bredere doelgroepen zoals de WW- en WIA-doelgroep en voor scholieren uit het praktijkonderwijs.

Voor toeleiding naar werk geldt ook dat hierin extra zal worden geïnvesteerd. Dat wil zeggen dat Avres gericht zal investeren in het benaderen, enthousiasmeren en committeren van werkgevers aan het opleiden en plaatsen van cliënten uit de ontwikkellijnen. Avres kan werkgevers intensief ondersteunen in dit proces.

De ontwikkellijnen zullen voor de doelgroep van Avres in de breedste zin leiden tot een grotere ontwikkeling en het verkleinen van de afstand tot de arbeidsmarkt en het vinden van een passende plek om uit te stromen. Door de investering in opleiding en verbinding met werkgevers, neemt de duurzame uitstroom toe.

48

Juist nu investeren: de belangrijkste keuzes •

Verdieping: maatschappelijke kosten en baten in breder sociaal domein

Door in dit scenario juist nu te investeren gaan de kosten voor de baten uit: zowel financieel als maatschappelijk. Door meer te investeren in preventie, lokale afstemming en een integrale aanpak verwachten we dat druk op WMO en Jeugd zal verminderen. Meer aandacht voor preventie en maatwerk zorgt voor beter perspectief voor inwoners. Ook de uitstroom zal toenemen. Veel seinen staan dus op groen. Extra inzet op preventie voorkomt grotere problemen later • Avres sluit aan bij lokale initiatieven gericht preventie, welzijn en welbevinden. Met een brede, integrale scope zet ze haar kennis, kunde en slagkracht in om uitdagingen in het leven van de doelgroep zo snel mogelijk op te pakken. Door escalatie te voorkomen daalt de druk op andere voorzieningen. Inzetten op de kwaliteit van het netwerk • In dit scenario legt Avres proactief verbindingen met niet alleen werkgevers, maar ook andere sociale partners zoals onderwijsinstellingen, welzijnsinstellingen en andere maatschappelijke initiatieven. • Dat vergroot de kracht van het netwerk en ook de kwaliteit van de dienstverlening. Lijntjes worden korter. Slimme oplossingen worden sneller gevonden. Afstemming gebeurd ‘on the job’. Dat betekent ook wat voor samenwerking tussen gemeenten en Avres in dit scenario • Samenwerking wordt intensiever, gemeenten benutten uitvoeringscapaciteit van Avres en Avres kan lokale structuren benutten.

Zetten in op innovatieve financieringsvormen om inzet te bekostigen ( zie slide 55) • Deze variant sluit goed aan op de gemeentelijke beleidsuitgangspunten door bij te dragen aan verdere ontwikkeling van integraliteit in het sociaal domein en door mee te investeren in preventie.

49

Juist nu investeren: keuzes in wettelijke taken Taak

(Belangrijkste) Autonome veranderingen

Participatiewet

Uitkeringsverstrekking

Keuze

Effect

Investeren in primaire proces door procesoptimalisatie (zie overhead)

Hogere efficiency in het primaire proces met gelijke formatie

Meer investeren ten behoeve van beter zicht op doelgroep en meer ontwikkelingsmogelijkheden

Meer ontwikkelmogelijkheden voor alle doelgroepen ongeacht potentieel

Ondersteuning uitkeringsgerechtigden • Poort en matching • Ontwikkellijnen • Omscholingstrajecten

• Veranderende doelgroep • Krapte op arbeidsmarkt

Werkgeversdienstverlening en WSP

• Krapte op arbeidsmarkt • Hogere eisen werknemers

Investeren in activeren en begeleiden van werkgevers

Uitvoering sociale werkvoorziening

• Vergrijzing van SWdoelgroep • Meer instroom van burgers < 30% loonwaarde

•

Financieel effect Avres (-10 %/+10 %)

= (zie overhead,

volgende pagina)

Meer inzet, hogere kosten - € 352.000

Ontwikkellijnen uitbreiden ten behoeve van ontwikkeling

•

Structurele investeringen in productiviteit van het SW-bedrijf SW-infrastructuur flexibiliseren ten behoeve van ontwikkeling

Meer ontwikkel- en uitstroom mogelijkheden via werkgevers

Meer inzet - € 44.000

Toegevoegde waarde van het SW-bedrijf stijgt

Toegevoegde waarde stijgt + € 451.000

SW-bedrijf faciliteert ook ontwikkeling (Ontwikkellijnen)

Schulddienstvl.

Uitvoering regeling Nieuw Beschut Zelfmelding nietuitkeringsgerechtigden

• Niet van toepassing

Jongeren zonder inkomsten en zonder startkwalificatie

• Meer instroom

Schulddienstverlener particulieren, ondernemers

• Meer (complexe) casuïstiek

Budgetbeheer als onderdeel van traject

Beter zicht op deze doelgroep en vergrote ontwikkelkansen voor deze doelgroep

Meer inzet, hogere kosten - € 44.000

Investeren in proactief benaderen, toeleiden en intensiever begeleiden

Beter zicht op deze doelgroep en vergrote ontwikkelkansen voor deze doelgroep

Meer inzet, hogere kosten - € 44.000

Intensiveren huidige inzet en uitbreiden aanbod in samenwerking met gemeenten

Schuldenproblematiek neemt (sneller) af, burgers integraler geholpen op gebied van werk én inkomen

Meer inzet, hogere kosten - € 301.000

Investeren in proactief benaderen, toeleiden en intensiever begeleiden

50

Juist nu investeren: keuzes in aanvullende taken Taak

Breed

Lokaal werken / betrokkenheid bij sociale teams

Betrokkenheid bij lokale projecten

Keuze

Effect

Intensiveren van aanwezigheid in lokale teams

Lokale aanwezigheid versterkt, verbinding met lokale context versterkt, meer integrale dienstverlening

Meer inzet - € 88.000

• Doorontwikkeling lokaal & integraal werken

Inzet blijft gelijk: betrokkenheid bij lokale projecten voortzetten

Verbinding met lokale context gewaarborgd

=

• Flexibiliteit blijft nodig

Inzet gericht op integraliteit

Crisisdienstvl. krijgt evenveel prioriteit dan reguliere dienstvl.

=

Proactief ondersteunen arbeidsmarktregio

Avres en arbeidsmarktregio werken complementair

Meer inzet - € 27.000

Behoud van poortfunctie

Beter zicht op doelgroep en hoger ontwikkelpotentieel

=

• Krapte op de arbeidsmarkt

Wet inburgering: • Poortfunctie / diagnose

• Meer instroom

Arbeidsmatige dagbesteding

• Meer burgers met grotere afstand tot arbeidsmarkt

Inzet intensiveren

Kwaliteit van dienstverlening voor doelgroep wordt groter

Meer inzet - €40.000

Indicatie garantiebaan • Bijstand (zelfmelders) • Pro/Vso-scholen

• Meer instroom

Inzet intensiveren in lijn met hogere instroom, proactief handelen

Kwaliteit van dienstverlening gewaarborgd

Meer inzet - € 88.000

Aanpak jeugdwerkloosheid

• Meer instroom

Inzet blijft gelijk

Verbinding gezamenlijke aanpak met aanbod Avres behouden

• Aanvullend aanbod budgetbeheer & training • Preventie o.b.v. signaalgerichte sturing

• Vroegsignalering opgenomen in Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening

Inzet intensiveren gericht op vroegsignalering

Meer vroegsignalering, minder (complexe) schuldenproblematiek

Alle overige Minimaregelingen

• Direct afhankelijk van gemeentelijk beleid

Inzet blijft gelijk

Avres behoudt deze gemeentelijke taak

Participatiewet

Ondersteuning arbeidsmarktbeleid & regio

Schulddienstvl.

• Doorontwikkeling lokaal & integraal werken binnen gemeentes

Financieel effect Avres (-10 %/+10 %)

Mini ma

Crisisdienstverlening

(Belangrijkste) Autonome veranderingen

= Meer inzet - € 38.000

=

51

Juist nu investeren: keuzes in overhead (Belangrijkste) Autonome veranderingen

Post

Overheadposten

Huisvesting

Faciliteiten (zoals productiefaciliteiten)

ICT

• Niet van toepassing

• Niet van toepassing

• ICT (software) van Avres is niet toekomstbestendig

Ambitiefonds (zie pagina 53)

• Niet van toepassing

Keuze

Effect

Bezuiniging op huisvesting backoffice conform uitkomsten huisvestingsonderzoek

Geen, besparing is reeds meegenomen in de eerste inventarisatie van bezuinigingen

=

Structurele investering in productiviteit en flexibiliteit van SW-bedrijf

Toegevoegde waarde SW-bedrijf stijgt

Investering in productiviteit en flexibiliteit - € 100.000

Investering in procesoptimalisatie t.b.v. ontwikkeling van cliënten

+25% kosten ICT

Hogere (+25%) kosten ICT - € 123.000

Ambitiefonds inrichten en vullen met reserves en mogelijk gemeentelijke gelden

Ambitiefonds dekt structurele investeringen (zie pagina 56)

Financieel effect Avres (-10 %/+10 %)

Startkapitaal en uitkering per jaar vaststellen

Juist nu investeren: breder sociaal domein

Sociaal domein breed

Post

Uitstroom (BUIG-budget)

Schulddienstverlening (voorveld), Wmo en (in mindere mate) Jeugd

(Belangrijkste) Autonome veranderingen • Continue onzekerheden in het BUIG-budget (hoogte en verdeling vanuit het Rijk) • Complexere casuïstiek • Druk op capaciteit

Keuze

Effect

Omdat Avres investeert in de ontwikkeling van cliënten, stijgt de netto duurzame uitstroom

Netto duurzame uitstroom stijgt met gemiddeld 60 uitkeringen per jaar

Omdat Avres meer kan investeren in het raakvlak met andere domeinen in het sociaal domein, neemt de druk daar af.

Druk op gemeentelijke voorzieningen neemt af

Financieel effect gemeenten Meer uitstroom + € 901.000

+/+

52

Juist nu investeren: saldo kosten en baten Categorie

Saldo’s begroting Avres

Wettelijke taken

Saldo kosten en baten sociaal domein

€ - 334.000

Duiding

Het saldo wettelijke taken sluit negatief door de investering in de ontwikkellijnen, de productiviteit, de toeleiding en specifieke doelgroepen. De toegevoegde waarde stijgt daarbij aanzienlijk. Het saldo aanvullende taken sluit negatief omdat Avres haar inzet vergroot waar dat mogelijk is en daar waar die vooral raken aan het bredere sociaal domein.

Aanvullende taken

€ - 281.000

Overhead

€ -223.000

Het saldo overhead sluit negatief, omdat Avres investeert in procesoptimalisatie en productiefaciliteiten

€ -838.000

Het saldo op de begroting van Avres sluit door bovenstaande investeringen negatief. Ambitiefonds nodig

Saldo begroting Avres

Totaal

Netto saldo van kosten en baten (-10 %/+10 %)

Saldo uitstroom Saldo sociaal domein Saldo kosten en baten

€ 901.000

+/+

Door de investering in ontwikkeling van alle doelgroepen, groeit de uitstroom in alle doelgroepen. De druk op het gemeentelijk sociaal domein wordt verlicht door de investering in een integraal aanbod.

+

53

Kansen in elk scenario (1) Wij zien enkele aandachtspunten in de ontwikkeling van Avres die onafhankelijk van de drie scenario’s bijdragen aan bereiken van de inhoudelijke ambities. Sturen op complementariteit in de samenwerkingen tussen Avres en de drie gemeenten Het bereiken van de inhoudelijke ambities en de financiële taakstelling kan worden versoepeld en versneld door te investeren in de doorontwikkeling van de samenwerking tussen Avres en de drie gemeenten. Dat geldt voor alle niveaus van samenwerking: • Voor alle niveaus: sturen op een samenwerking als partners: met duidelijke en complementaire taakverdeling tussen Avres en gemeenten. • Avres: vergroten van de transparantie in planvorming en de financiële vertaling daarvan • Avres en contactambtenaren: minder nadruk op toetsing, ambtenaren eerder betrekken bij planvorming • Avres en haar DB en AB: sturen op gezamenlijke houding en behoud van overeenkomsten tussen gemeenten, sturen op helderheid in de Opdrachtgever – Opdrachtnemersrelatie. • Gemeenten intern: vroegtijdigere afstemming organiseren tussen de lijnen AB-DB-contactambtenaren, Avres eerder betrekken in ontwikkeling van beleid. Een vollediger zicht op de doelgroep Avres is er voor een bestand van circa 1.900 uitkeringsgerechtigden.

Echter, op dit moment is ongeveer de helft ook onderdeel van Competensys, het systeem dat Avres gebruikt als basis voor haar diagnostiek, begeleiding en bestandsanalyse. Een beter zicht op de doelgroep maakt het logischerwijs mogelijk om het aanbod en de benodigde inzet en faciliteiten daarvoor, nog beter af te stemmen en op die manier meer van het potentieel van de burgers in dit bestand te ontwikkelen en benutten.

54

Kansen in elk scenario (2) Verkennen van slimme arrangementen met het bedrijfsleven en publieke partners In iedere arbeidsmarktregio bestaan succesvolle voorbeelden van arrangementen tussen organisatie als die van Avres en het bedrijfsleven en/of publieke partners zoals onderwijsinstellingen. Het is denkbaar dat Avres steviger inzet op het realiseren van deze arrangementen. Bijvoorbeeld in de vorm van: • Arrangementen met sectoren waarin krapte op de sectorarbeidsmarkt heerst • Bijvoorbeeld gericht op het aanleren van specifieke vaardigheden. • Leer-werkakkoorden met publieke en private partners en/of sociale ondernemingen.

Verkennen van subsidiemogelijkheden Subsidiemogelijkheden vanuit verschillende publieke en private hoeken bieden kansen om externe bekostiging voor ontwikkeling (met bepaalde doeleinden) aan te trekken. Het gaat dan om subsidies vanuit: • Allereerst: de arbeidsmarktregio die vaste gelden ontvangt die Avres zou kunnen benutten als de arbeidsmarktregio en Avres hun samenwerking daarop inrichten. • De Europese Unie en het Rijk • De provincies Zuid-Hollland en Utrecht • Private fondsen en stichtingen Belangrijk daarbij is dat er ook inzet nodig is om deze kansen te verkennen en vervolgens verzilveren. Investeren in monitoring Tot slot biedt een (verdere) investering in monitoring van de effectiviteit en resultaten van bepaald aanbod (projecten, interventies, werkwijzen) de kans om beter te sturen op die effectiviteit en resultaten, omdat deze monitoring, mits goed ingericht en afgestemd op de context, waardevolle sturingsinformatie oplevert.

55

Kansen in elk scenario (3) De kans van een ambitiefonds Een van de uitdagingen de komende jaren zal zijn om ambities op te pakken met een sluitende begroting. Avres beschikt over aanzienlijke financiële reserves. De mogelijkheid bestaat om die reserves, (al dan niet in cofinanciering met gemeentelijke, of andere, gelden), in te zetten om structurele kosten en baten in evenwicht te brengen. De essentie van het idee is dat Avres een bedrag stort in een gezamenlijk op te richten ambitiefonds. Avres kan jaarlijks een ontwikkelvergoeding krijgen uit het fonds (gekoppeld aan projecten gericht op (bijvoorbeeld) extra uitstroom. Dit vergroot de bestedingsruimte. Avres investeert vanuit reserves. Om het fonds een structureel karakter te geven is een langere looptijd (minimaal 10 jaar) naar verwachting noodzakelijk. Idealiter wordt het fonds om die reden (deels) revolverend op basis van resultaatafspraken. We kunnen ons voorstellen dat gemeenten (en/of andere belanghebbenden) een nader te bepalen bedrag storten in het fonds al naargelang specifieke doelstellingen worden behaald (voor iedere persoon extra uitstroom bijvoorbeeld bedrag X). Hiermee blijft de basisstorting in tact. Daar waar prestaties Avres achterblijven kan dit in mindering gebracht worden op de inleg van Avres in het fonds. Een dergelijk fonds kent vele verschijningsvormen.

Gemeenten, provincie en Avres kunnen dit samen verder uitwerken.

56

Wouter Vos

Willemijn Jonkheer

+ 31 6 14 24 55 56

+ 31 6 27 00 67 63

Wouter.Vos@Rebelgroup.com

Willemijn.Jonkheer@Rebelgroup.com

Rotterdam (HQ)

Amsterdam Düsseldorf

Londen Antwerpen Washington DC

Mumbai

Wijnhaven 23 3011 WH Rotterdam Nederland +31 10 275 59 90

Nairobi Jakarta

Johannesburg

info@rebelgroup.com www.rebelgroup.com

Manila

Bijlagen

59

Bijlagen 1. 2. 3. 4.

Bronnen Totstandkoming van de drie scenario’s Financiële vertaling Infographic effecten

60

Bijlage: bronnen De bronnen die wij hebben gebruikt in het opstellen van dit Ambitiedocument zijn • Jaarplannen • Meerjarenbegroting • Eerdere knoppennotities • Evaluatie 5 jaar Avres (2021) • Opbrengsten strategiesessies, heidagen • Achtergronddocumentatie vanuit de drie gemeenten • Interviews met: • Contactambtenaren • Wethouders • Directeuren • MT-leden Avres • Centrale werksessies met: • Kernteamleden (contactambtenaren, financieel adviseurs en MT-leden Avres) • MT-leden Avres De documenten van Avres en de gemeenten in bovenstaande lijst zijn gebruikt als basis, maar niet als strikt uitgangspunt voor dit Ambitiedocument.

61

Bijlage: totstandkoming van de drie scenario’s Om de drie scenario’s te bepalen en vervolgens uit te werken, hebben wij in kaart gebracht • Wat zijn de uitgangspunten voor ieder scenario? • Welke factoren beïnvloeden ieder scenario? • Welke elementen heeft ieder scenario? • Welke keuzes kunnen we maken per element en welke scenario’s volgen daaruit? • Wat zijn de effecten van deze keuzes? • Inhoudelijk effect • Financieel effect Avres • Indirect (financieel) effect op gemeenten en breder sociaal domein Voortbouwen op relevante documentatie In de totstandkoming van de scenario’s hebben wij voortgebouwd op relevante recente documentatie van Avres en de drie gemeenten. In de totstandkoming hebben we tevens getracht een balans te zoeken tussen het detailniveau van berekeningen en overzichtelijkheid van de berekeningen. In kaart brengen van de distributie van kosten en baten • Kosten en baten op de begroting van Avres • Kosten en baten op de begroting van de gemeenten / het bredere sociale domein.

62

Bijlage: financiële vertaling (1) Bronnen De bronnen van de financiële vertaling van de drie scenario’s in dit Ambitiedocument zijn: Begroting 2022 inclusief meerjarenperspectief • Formatieplan en managementinfo Q1 2021 • Interviews met medewerkers van Avres Uitgangspunten De volgende uitgangspunten zijn leidend geweest in het opstellen van de financiële vertaling • Cijfers voor begrotingsjaar 2023: de cijfers waarmee gerekend is voor het in kaart brengen van kosten en baten, zijn de geprognotiseerde cijfers voor 2023. • Berekening op basis van taakvelden: de indeling van de begroting van Avres volgt de universele rubricering van het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording).

omdat de gemeenten de bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling per taakveld inclusief een component voor overhead moeten opnemen. De meest relevante taakvelden zijn: • 4 Overhead • 63 Inkomensverstrekking • 64 Begeleide participatie (SW, Nieuw Beschut) • 65 Participatie. • 671 Schulddienstverlening Per taakveld gelden kosten voor salarissen, locaties en andere overhead. De kosten voor inzet (salarissen) zijn daarbij in overleg met Avres nog verder herleid naar de verschillende basis- en plustaken van Avres. Deze kosten zijn dan ook leidend geweest in de berekening van de financiële effecten (verwachte kosten en opbrengsten) per scenario.

63

Bijlage: financiële vertaling (2) Onzekerheden in begroting De belangrijkste onzekerheden in de begroting van Avres en daarmee in de financiële vertaling van de drie scenario’s zijn: • Een bandbreedte van 20% op alle genoemde kosten en opbrengsten. • De BUIG-bijdrage vanuit het Rijk verandert per circulaire. • Conjunctuur in de economie en op de arbeidsmarkt is post-corona nog omgeven met onzekerheden. • De toegevoegde waarde kan veranderen al gevolg van een veranderende samenstelling van het SW-bestand: die vooraf niet geheel te voorspellen is, anders dan dat er vergrijzing optreedt.

Disclaimer De berekeningen in dit document zijn gemaakt door Rebel Strong Society b.v. (hierna Rebel). Rebel heeft in deze berekeningen gebruik gemaakt van aannames en veronderstellingen in overleg met Avres en neemt geen verantwoordelijkheid aangaande de juistheid en volledigheid hiervan.

Gebruik van de cijfers in dit document geschiedt op eigen risico. Rebel aanvaardt geen verantwoordelijkheid voor enig verlies, zowel direct als indirect voortvloeiend uit het gebruik hiervan. De lezer wordt geadviseerd om kennis te nemen van dit gehele document, daarover in gesprek te gaan met de relevante betrokkenen binnen Avres en eigen conclusies te trekken aangaande economische of overige consequenties van de berekeningen.

Bijlage: Infographic effecten

64