2021-771204 Rvs Septembercirculaire 2021.pdf

Raadsvoorstel: Z/21/719419/D-771204 Onderwerp: Septembercirculaire gemeentefonds 2021

Datum: 2 november 2021 Portefeuillehouder: Dick van Zanten I&O: N.v.t. B&A / Raadsvergadering: 25 november 2021 Opsteller: Bruggen-van der Ham, Anja van Geeft voorstel begrotingswijziging: Ja

Onderwerp: Septembercirculaire gemeentefonds 2021 Voorstel: Wij stellen u voor: 1. De effecten van de septembercirculaire 2021 te verwerken in een begrotingswijziging en daarbij: a. Het positieve resultaat 2021 van € 659.025 toe te voegen aan het begrotingssaldo 2021; b. De financiële middelen met een specifieke bestemming voor 2021-2025 te verrekenen op de verschillende beleidsterreinen. 2. De definitieve besluitvorming over de inzet van de extra jeugdmiddelen te laten plaatsvinden op basis van een separaat voorstel. Aanleiding: Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft enkele dagen na Prinsjesdag de definitieve septembercirculaire gemeentefonds uitgebracht. De circulaires, die meestal driemaal per jaar worden uitgebracht, bepalen in belangrijke mate de financiële ruimte van gemeenten. De circulaire is geanalyseerd, de uitkomsten hiervan en de financiële effecten op onze begroting, zijn verwerkt in het raadsvoorstel. Voor alle jaren is sprake van een opwaartse bijstelling van het accres. Deze opwaartse bijstelling ontstaat met name door een hogere geraamde loon- en prijsontwikkeling in de Macro Economische Verkenning (MEV-raming) van het Centraal Planbureau. Daarnaast heeft het kabinet vanaf 2022 aanvullende middelen uitgetrokken voor een aantal beleidsterreinen, waaronder voor klimaatmaatregelen.

Tot slot zijn andere rijksuitgaven zoals die voor de compensatie van de gedupeerden van de kinderopvangtoeslag, de zorg en de EU-afdrachten opwaarts bijgesteld en is de opschalingskorting (begrote besparing doordat gemeenten zouden (moeten) fuseren tot 100.000+ gemeenten) incidenteel voor 2022 teruggedraaid. Beoogd effect: De raad te informeren over de gevolgen van de septembercirculaire 2021 voor 2021-2025. De raad ook een besluit te laten nemen over de bestemming van de saldi en over de financiële middelen met een specifieke bestemming en deze te verrekenen op de verschillende beleidsterreinen Argumenten: 1.1 De septembercirculaire bevat belangrijke informatie die van invloed is op de financiële positie van onze gemeente. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft op 27 september 2021 de definitieve septembercirculaire gemeentefonds uitgebracht. De hierin opgenomen ontwikkelingen bepalen in belangrijke mate de financiële ruimte van de gemeenten, aangezien het gemeentefonds de grootste inkomstenbron van de gemeente is. 1.2 De raad heeft budgetrecht. Het is aan de raad om besluiten te nemen over de financiële uitkomsten van deze circulaire. Het Rijk stelt met deze circulaire ook financiële middelen beschikbaar voor de uitvoering van specifieke doeleinden en taken.

Onderstaand geven wij u inzicht in alle toekenningen met een specifieke bestemming waarvoor het Rijk ons in deze circulaire middelen beschikbaar stelt:

Stadhuisplein 1 Postbus 108 4200AC Gorinchem

T 140183 F 0183-630540

E gemeente@gorinchem.nl I www.gorinchem.nl

2021 1 2 3 4

5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

Corona: Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) Lokale cultuur en buurt- en dorpshuizen Aanvullend pakket en impuls re-integratie bijstandsgerechtigden Gemeentelijk schuldenbeleid en bijzondere bijstand Overige: Participatie en re-integratie klassiek Jeugd en Wmo - diverse verrekeningen Uitvoering en implementatie Breed offensief Europese richtlijn energieprestatie gebouwen Regionale Energie Strategieën (RES) Jeugdzorg - restant middelen wachttijden Jeugdzorg - compensatie tekorten Landelijke structuur interventieteams Toezicht en handhaving gastouderschap Rijksvaccinatieprogramma HPV mannen Gezond in de stad Aanpak laaggeletterdheid

2022

2023

2024

2025

-24.000 44.000

-33.000 47.000

-43.000 46.000

5.000 14.000 6.000

404.000 140.000 110.000 90.000

-16.000 35.000 32.000

48.434 -38.000

4.000 60.000 127.000

786.000

3.153.000 5.000 14.000 6.000 34.000 116.000

5.000 14.000 6.000

5.000 14.000 6.000

128.000

140.000

3.538.434

173.000

179.000

28.000

+ is voordeel - is nadeel

1. De TONK is bedoeld voor huishoudens die door de huidige omstandigheden te maken hebben met een onvoorziene en onvermijdelijke terugval in hun inkomen, en die daardoor noodzakelijke kosten niet meer kunnen voldoen en waarvoor andere regelingen niet of onvoldoende soelaas bieden. Deze periode loopt tot en met 30 september 2021. 2. Voor de lokale cultuur (€ 117.000) en buurt- en dorpshuizen (€ 23.000) heeft het kabinet het reeds in de meicirculaire toegezegde bedrag nu definitief gesteld. 3. Als onderdeel van het steun- en herstelpakket zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor de reintegratie van bijstandsgerechtigden. De middelen zijn bedoel om de reguliere dienstverlening op peil te kunnen houden en de dienstverlening aan mensen die nu als gevolg van de crisis de bijstand instromen te intensiveren. 4. Voor het gemeentelijk schuldenbeleid en bijzondere bijstand zijn extra middelen beschikbaar gesteld. Ze zijn beide gericht op het bieden van snelle hulp en ondersteuning aan mensen die vanwege de crisis te maken krijgen met (dreigende) schulden- en armoedeproblematiek. 5. Het Participatie-budget en het klassieke deel van de re-integratie zijn geactualiseerd. 6. Voor Jeugd en Wmo hebben een aantal reguliere aanpassingen plaatsgevonden, o.a. nacalculatie mobiliteitshulpmiddelen Wlz, uitvoeringskosten SVB en medicijngebruik. 7.

Het Breed offensief is erop gericht om het voor werkgevers makkelijker te maken om mensen met een beperking in dienst te nemen. 8. Om de energie-efficiëntie van gebouwen te verbeteren is de Europese richtlijn energieprestatie gebouwen in 2020 geïmplementeerd. Voor toezicht en handhaving hierop zijn extra middelen toegekend. 9. Voor de RES wordt eenmalig aanvullend budget beschikbaar gesteld aan gemeenten. De besluitvorming over de besteding hiervan vindt plaats in de regio. 10. Het restant van de middelen wachttijd in de jeugdzorg waarbij de vorige circulaire nog geen overeenstemming over was, is nu toegekend.

11. Om de tekorten in de jeugdzorg te compenseren is overeenstemming bereikt voor 2022. 12. Voor het terugdringen van o.a. belasting- en premiefraude, toeslagenfraude en uitkeringsfraude worden gemeenten ondersteund bij de uitvoering van deze projecten. 13. Voor het ondersteunen van gemeenten bij hun handhavingstaak in de kinderopvang heeft het ministerie extra geld ter beschikking gesteld. 14. Met ingang van 2022 worden naast meisjes nu ook jongens in het kader van het Rijksvaccinatieprogramma gevaccineerd tegen het Humaan Papillomavirus. 15. Het stimuleringsprogramma Gezond in de Stad wordt voortgezet in 2022. Het programma geeft de gemeente extra ruimte om de gezondheid van mensen in een lage sociaaleconomische positie structureel en duurzaam te verbeteren. 16. De verdeling van de middelen voor de aanpak van laaggeletterdheid voor 2022-2024 zijn nu bekend gemaakt. * Vooruitlopend op de definitieve besluitvorming over de inzet van de extra door het kabinet beschikbaar gestelde middelen voor de jeugdzorg worden deze middelen (€ 3,1 miljoen) tijdelijk verantwoord op taakveld 672 individuele voorzieningen jeugd. 2. Het kabinet stelt voor 2022 ruim € 1,3 miljard extra beschikbaar aan gemeenten ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg. Voor Gorinchem gaat het over een bedrag van ruim € 3,1 miljoen.

Hierin is ook meegenomen dat gemeenten uitvoering geven aan maatregelen die in 2022 een besparing van € 214 miljoen op de jeugdzorguitgaven opleveren. Gemeenten en Rijk zijn het eens dat scherpere keuzes en een meer doelmatige uitvoering nodig zijn om het jeugdstelsel, ook op de lange termijn, beter en houdbaar te maken. De uitgaven aan de jeugdzorg moeten beheersbaar zijn, er moet effectieve zorg beschikbaar zijn voor kinderen die dat nodig hebben en gemeenten moeten hun taken goed kunnen uitvoeren. Dat is een grote gezamenlijke opgave. Een nieuw kabinet zal moeten besluiten over de structurele financiën en noodzakelijke aanpassingen aan het jeugdhulpstelsel om de jeugdzorg in de toekomst effectief en beheersbaar te houden. In de begroting hebben we al aangegeven dat we samen met de Dienst Gezondheid en Jeugd gaan bezien welke maatregelen genomen moeten worden, wat daarvan de financiële impact is en dus ook hoe die zich verhouden tot de gemeentelijke bijdragen. En ook hoe zich dit verhoudt tot het eerder geformuleerde pakket aan maatregelen om substantiële besparingen te realiseren in de kosten voor de jeugdzorg.

Hierbij zullen we ook inzichtelijk maken in hoeverre er in de begroting van Gorinchem sprake is van “verdringing” in de begroting, waarbij ambities, intensiveringen of investeringen niet kunnen worden gerealiseerd, omdat een steeds groter deel van de gemeentelijke begroting ingezet moeten worden voor de jeugdzorg. Dit zal de komende maanden verder worden uitgewerkt. Risico’s: In de Perspectiefnota is aangegeven dat er momenteel gewerkt wordt aan een nieuwe landelijke verdeelsystematiek, waardoor de gemeentefondsmiddelen beter aansluiten bij de uitgaven(patronen) waar gemeenten mee te maken hebben. Uit de eerste indicaties van die herverdeling kwam een nadelige bijstelling voor Gorinchem met ongeveer € 450.000 (vanaf 2023). Uit een onlangs ontvangen tweede indicatie is dat nadeel opgelopen tot boven de € 1 mln. structureel. Eén van de oorzaken van de neerwaartse bijstelling is het verlagen van de middelen voor de Wmo. Met deze ontwikkeling is geen rekening gehouden in de begrotingscijfers, omdat er nog geen formeel besluit over genomen is. De uiteindelijke uitkomst is afhankelijk van vele maatstaven en deze zal, zodra de herverdeling definitief wordt ingevoerd, nog verder wijzigen. Ook hiervoor geldt dat de besluitvorming aan een nieuw kabinet wordt overgelaten.

Financiën: Het positieve financiële effect van 2021 en de mutaties met een specifieke bestemming voor 2021-2025 zullen worden verwerkt middels een begrotingswijziging. Het positieve resultaat 2021 zal worden toegevoegd

aan het begrotingssaldo van 2021. Participatie: N.v.t. Communicatie: Als de bijstelling van de middelen die beschikbaar zijn gesteld voor specifieke doeleinden en taken van invloed zijn op uitvoerende partijen (zoals Avres en DG&J) worden zij geïnformeerd over de gevolgen van deze bijstelling. Duurzaamheid: N.v.t. Vervolgproces: N .v.t. Bijlagen: Septembercirculaire gemeentefonds 2021 27-9 Burgemeester en wethouders van Gorinchem, de secretaris, de burgemeester,

Raadsbesluit De gemeenteraad van Gorinchem, Gelet op het raadsvoorstel van het college d.d. 2 november 2021 Gelet op de wettelijke bepalingen

Besluit: 1. De effecten van de septembercirculaire 2021 te verwerken in een begrotingswijziging en daarbij: a. Het positieve resultaat van € 659.025 toe te voegen aan het begrotingssaldo 2021; b. De financiële middelen met een specifieke bestemming voor 2021-2025 te verrekenen op de verschillende beleidsterreinen. 2. De definitieve besluitvorming over de inzet van de extra jeugdmiddelen te laten plaatsvinden op basis van een separaat voorstel. Aldus besloten in de raadsvergadering van 25 november 2021,

Griffier,

Voorzitter,