2021-732149 Beleidsplan 'De Kracht van Sport 2022-2025'.pdf
Tekst van het document
2022 - 202 5
Inhoud Samenvatting
4
Inleiding
8
De Kracht van Sport
9
Werkwijze & rolverdeling
9
Leeswijzer ‘De Kracht van Sport’
11
Verbinding andere beleidsterreinen
12
PIJLER 1:
Bewegend leren
14
Thema 1: Bewegingsonderwijs
15
Thema 2: Naschools aanbod
16
Thema 3: Schoolsport
17
PIJLER 2:
Meedoen door Beweging
18
Thema 1: Inclusief sporten
19
Thema 2: Verbinding sport-zorg
20
Thema 3: Gezonde leefstijl
21
PIJLER 3:
Sportieve Ruimte
22
Thema 1: Sportaccommodaties
23
Thema 2: Sportieve buitenruimte
24
PIJLER 4:
Sterke spelbepalers
Colofon
26
Thema 1: Gezonde sportverenigingen
27
Thema 2: Samenwerking intern en extern
28
Thema 3: Veilig sportklimaat
29
PIJLER 5:
De kracht van Sport
Spelbepalers gemeente Gorinchem & Gorinchem Beweegt Voor meer informatie
Gorcum sportvesting
30
Thema 1: Verbinding sport-bedrijfsleven
31
Thema 2: Stedelijke (sport)evenementen
32
Randvoorwaarden
34
gorinchembeweegt@gorinchem.nl |www.gorinchembeweegt.nl Vormgeving en productie Novel Monday | www.novelmonday.nl
2
DE KRACHT VAN SPORT 2022 - 2025
3
Samenvatting
Rol Gorinchem Beweegt als uitvoeringsteam
2022-2025 Algemene
missie
Behoeftegericht:
Ondersteunen
Coördineren
Adviseren
Faciliteren
Aanjagen
Verbinden
Inspireren
Algemene
Alle Gorcumers een leven lang actief.
visie
Samen met de stad wordt sport ingezet als middel om een bijdrage te leveren aan een gezonde leefstijl en een gezonde leefomgeving. Hierbij gaan we uit van wat iemand wél kan en waarbij iedereen kan meedoen.
Spelbepalers
Motorische ontwikkeling
Sportverenigingen
Onderwijsinstellingen
Toerisme & Cultuur Commerciële sportaanbieders
Bedrijfsleven
Maatschappelijke organisaties
Betrokken inwoners
LEVERT EEN BIJDRAGE AAN
Zorginstellingen
4
DE KRACHT VAN SPORT 2022 - 2025
5
3
Pijlers
Sportieve ruimte Sportieve ruimte staat voor een beweegvriendelijke binnen- en buitenruimte, die uitnodigt tot beweging en ontmoeting.
1
Bewegend leren
Thema’s:
Sportaccommodaties
Bewegend leren staat voor ontwikkelen, opgroeien en opvoeden met een gezon-
Sportieve buitenruimte
de leefstijl. We zetten met elkaar in op een gezonde, positieve leefstijl en leefomgeving voor alle inwoners.
Thema’s:
4
Sterke spelbepalers Sterke spelbepalers staat voor samen-
Bewegingsonderwijs
werking tussen zorg, onderwijs, welzijn, bedrijfsleven, cultuur, sport en
Naschools aanbod
gemeente.
Schoolsport
2
Thema’s:
Meedoen door beweging
Gezonde sportvereniging Samenwerking intern en extern
Meedoen door beweging staat voor de
Veilig sportklimaat
inzet van bewegen als middel voor gezonde leefstijl, preventie, signalering, vitaliteit, participatie (tegen eenzaamheid), zingeving en mentale fitheid. Ons streven is dat iedereen kan meedoen.
Thema’s:
Inclusief sporten
5
Gorcum sportvesting Gorcum sportvesting staat voor een stad waarin van alles te beleven is op het gebied van sport en cultuur.
Verbinding sport-zorg Gezonde leefstijl
Thema’s:
Verbinding sport- bedrijfsleven Stedelijke (sport)evenementen 6
DE KRACHT VAN SPORT 2022 - 2025
7
De Kracht van Sport
Inleiding
missie
‘DE KRACHT VAN SPORT 2022-2025’. Dit plan is tot stand gekomen door middel van een intensieve samenwerking met de sportbeleid. Het resultaat is een sportbeleid door en voor de stad. De lijnen zijn kort,
visie
Algemene
MET TROTS PRESENTEREN WE HET BELEIDSPLAN
spelbepalers. Spelbepalers zijn organisaties en inwoners, die betrokken zijn bij het
Algemene Samen met de stad wordt sport ingezet als middel om een bijdrage te leveren aan een gezonde leefstijl
Alle Gorcumers een leven lang actief.
en een gezonde leefomgeving. Hierbij gaan we uit van wat iemand wél kan en waarbij iedereen kan meedoen.
partners weten elkaar en Gorinchem Beweegt gemakkelijk te vinden. Iedereen kan -sportief en gezond- meedoen! In 2019 heeft onze stad mede door De Kracht van Samen de titel ‘Sportgemeente van het jaar’ behaald. Deze succesvolle werkwijze wordt samen met de spelbepalers doorgezet in dit nieuwe beleidsplan. Om een helder beeld te krijgen waar we staan, is in 2020 een uitgebreide evaluatie uitgevoerd. De resultaten hiervan: behoud het fundament, zorg voor een beknopter beleidsplan, behoud de werkwijze van Gorinchem Beweegt, heb aandacht voor de
Motorische ontwikkeling
communicatie van het sportbeleid en versterk de koppeling met andere beleidsterreinen. Op hoofdlijnen is dit verwerkt in dit nieuwe beleidsplan. Sport staat niet op zichzelf. Het raakt vele andere beleidsterreinen. Zo is sport en bewegen een laagdrempelig en krachtig middel dat bijdraagt aan maatschappelijke
Toerisme & Cultuur
doelstellingen binnen het sociaal domein. ‘De Kracht van Sport 2022-2025’ levert een
LEVERT EEN BIJDRAGE AAN
belangrijke bijdrage aan het Integraal Sociaal Beleid (ISB). Door integrale samenwerking wordt er efficiënter en effectiever gewerkt. Uitgangspunt is dat alle inwoners vanuit eigen regie zoveel mogelijk aan het roer staan van hun eigen leven. Dit zorgt voor meer zingeving en daardoor geluk. Omzien naar elkaar, een helpende hand uitsteken en met een positieve blik kijken naar wat iemand wel kan. Zo ontstaat er daadwerkelijk een sociaal, actief en sportief Gorinchem.
Van zorgen voor, naar zorgen dat Samen met de spelbepalers uit de verschillende sectoren staan we voor de uitdaging om de ambities te realiseren en de kracht van sport optimaal te benutten. Op innovatieve en inspirerende wijze bouwen we gezamenlijk verder aan het sportbeleid in Gorinchem. Dat doet ieder vanuit zijn eigen rol en de mogelijkheden die daarbij horen. Met elkaar groeien we om bij te dragen aan vitale inwoners en een vitale stad. Het betekent dat elke spelbepaler en Gorinchem Beweegt zich ontwikkelt naar de partner die nodig is en passend is bij te ontwikkelen activiteiten. In die beweging zoeken we naar de mogelijkheden om te komen van zorgen voor, naar zorgen dat. Dat doen we wel op maat. Soms volstaat dat we activiteiten aanjagen. We faciliteren waar dat kan, maar regisseren of initiëren waar nodig. Kortom, een sportstad waar we trots op zijn en blijven!
Werkwijze & rolverdeling
Gorinchem Beweegt
Positieve gezondheid
samen met de spelbepalers actief samenwerken aan
Binnen de gemeente Gorinchem werken we zoveel mogelijk vanuit het gedachtegoed positieve gezondheid. Dit is een bredere kijk op gezondheid. Met die bredere benadering dragen we bij aan het vermogen van mensen om met de fysieke-, emotionele- en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Vooral kijken naar de mogelijkheden en wat er wel kan. Die brede invulling van gezondheid is uitgewerkt in zes dimensies: dagelijks functioneren, lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, meedoen en kwaliteit van leven.
8
DE KRACHT VAN SPORT 2022 - 2025
De gemeente Gorinchem wil als lokale overheid de kracht van sport en bewegen. Vanuit deze visie en de wens van de spelbepalers om deze samenwerking te ondersteunen, zal de brede inzet van Gorinchem Beweegt voortgezet worden. De gemeente zet Gorinchem Beweegt in om signalen uit de stad op te halen en een bijdrage te leveren aan de verbinding tussen beleid en uitvoering. Gorinchem Beweegt geeft vooral behoeftegericht advies en ondersteunt bij het versterken van initiatieven en programma’s van spelbepalers. Van zorgen voor, naar zorgen dat! Gorinchem Beweegt zal een verbindende en inspirerende rol spelen in het 9
nastreven van de doelen in ‘De Kracht van Sport’. Er is
Het doel is om te faciliteren, adviseren en ondersteunen
Spelbepalers
aandacht voor alle doelgroepen en er wordt behoefte-
en daarna de initiatieven op eigen kracht verder te
Spelbepalers zijn de organisaties en inwoners die
gericht ingezet op sportstimulering, gezonde leefstijl,
laten ontwikkelen. Dit is maatwerk en verschilt per
overtuigd zijn van de kracht van sport en bewegen.
een inclusieve samenleving en het versterken van
initiatief. We willen initiatieven borgen in de samenleving,
Spelbepalers wachten niet af, maar nemen zelf
(burger)initiatieven. Persoonlijk contact, flexibiliteit,
dus wordt er per initiatief gekeken wanneer een initiatief
initiatief om zaken voor elkaar te krijgen en samen-
maatwerk en samenwerking zijn in de werkwijze van
zo ver is om op eigen kracht verder te gaan. Daarnaast
werking te zoeken. Iedereen kan spelbepaler worden,
Gorinchem Beweegt de belangrijkste succesfactoren.
heeft de (buurt)sportcoach een signalerende functie
vanuit zijn/haar eigen rol en positie. Nu, maar ook in
en brengt opgevangen signalen in bij het structurele
de toekomst. Dit is een dynamisch proces. ‘De Kracht
De (buurt)sportcoaches van Gorinchem Beweegt
wijkoverleg met de wijkcoördinatoren, het jongeren-
van Sport’ is tot stand gekomen in samenwerking met
werken wijkgericht en bieden advisering op maat, op
werk, politie, Poort 6, de boa’s en andere wijkpartners.
de spelbepalers. Bij het realiseren van de ambities zal
basis van behoeften van maatschappelijke partners,
iedere spelbepaler zich vanuit eigen mogelijkheden
sport- en beweegaanbieders en inwoners. Ze brengen
inzetten.
partijen samen en helpen nieuwe initiatieven op weg.
Sportverenigingen Commerciële sportaanbieders Maatschappelijke organisaties Zorginstellingen Onderwijsinstellingen Bedrijfsleven Betrokken inwoners
Rol Gorinchem Beweegt als uitvoeringsteam
Waar denken spelbepalers aan als het gaat om sport in Gorinchem?
Sportinitiatief van het jaar 2018
Iedereen kan meedoen Verbinding Samenwerking Sport als middel Preventie
Enthousiast Sportstad
Maatschappelijk
Beweging
Verenigen
Integraal Behoeftegericht:
Ondersteunen
Coördineren
Vitaliteit
Adviseren
Ambitieus Gorinchem Beweegt Gezonde leefstijl
Samen
Rijk (sport)verenigingsleven
Ontmoeting
Faciliteren
Aanjagen
Verbinden
Inspireren
De Kracht van Samen De Kracht van Samen staat voor een intensieve samenwerking met de spelbepalers. Het resultaat is een sportbeleid door en voor de stad. De lijnen zijn kort, partners weten elkaar en Gorinchem Beweegt gemakkelijk te vinden. Iedereen doet mee! Dit heeft in 2019 de titel ‘Sportgemeente van het jaar’ opgeleverd. Deze succesvolle werkwijze wordt samen met de spelbepalers doorgezet in ‘De Kracht van Sport’.
10
DE KRACHT VAN SPORT 2022 - 2025
Sportgemeente van het jaar 2019
Ontwikkeling Gorcumse samenleving
Leeswijzer ‘De Kracht van Sport’
is een evaluatie uitgevoerd, waaruit is gebleken dat
‘De Kracht van Sport’ is opgebouwd uit vijf pijlers:
toekomst. Iedere pijler bestaat uit een aantal thema’s.
•
Bewegend leren
•
Meedoen door beweging
•
Sportieve ruimte
•
Sterke spelbepalers
•
Gorcum sportvesting
Per pijler geven we een kort overzicht van: •
Doelstelling
•
Thema’s + ambitie
•
Actiepunten per thema
De genoemde vijf pijlers vormen de basis van ‘De Kracht van Sport’. Deze zijn opgesteld in 2016 na een groot participatietraject met spelbepalers. In 2020
spelbepalers deze pijlers graag behouden voor de Bij ieder thema hoort een ambitie, die we met gerichte acties willen behalen. De pijlers en thema’s zijn door de gemeenteraad vastgesteld, daarbinnen is er ruimte om in te kunnen spelen op vraag en behoefte, trends en ontwikkelingen. Sport is namelijk een domein dat letterlijk in beweging is en blijft. Communicatie is daarom van essentieel belang. Bekendheid van het sportbeleid en zijn pijlers en waar deze voor staan, zorgt voor het creëren en behouden van betrokkenheid in de stad. Door continu in gesprek te zijn en blijven met spelbepalers blijft de behoefte in beeld en kan hierop worden ingespeeld. Om de beweging in de sportwereld te blijven volgen, is samenwerking met andere beleidsterreinen belangrijk.
11
Jeugd & veiligheid Diversiteit en emancipatie
Integraal Sociaal Beleid
Eenzaamheidsbeleid WMO
Sociaal domein
Verbinding
Preventie & Volksgezondheid
Onderwijsachterstandenbeleid
Speelruimteplan
Extra
ANDERE BELEIDSTERREINEN Accommodatiebeleid
Jeugdbeleid Vrijwilligersbeleid
Onderwijs
Toerisme & Cultuur
Het lokaal sportakkoord ‘de Kracht van Sport-extra’
De Kracht van Sport-extra
Cultuurvisie
In 2019 is in het landelijke regeerakkoord ‘Vertrouwen
Zowel sport als cultuur leveren een bijdrage aan de
in de toekomst’ besloten een sportakkoord te sluiten
totstandkoming van sociale samenhang en deelname
met sport, bedrijfsleven, gemeenten en maatschap-
aan de samenleving. Omdat we met dezelfde doel-
pelijke organisaties. Het doel van het sportakkoord is
groep te maken hebben, is een integrale aanpak
toekomstbestendige organisatie en financiën van de
belangrijk. Door middel van cross-overs tussen sport
en daar spelen we op in. We investeren nog meer in
sport. In Gorinchem is in 2020 het sportakkoord
en cultuur zetten we in op maximale winst.
de persoonlijke kracht van onze inwoners, individueel
‘De Kracht van Sport-extra’ vastgesteld, welke in
en als lokale samenleving. Omzien naar elkaar, een
samenwerking met de spelbepalers is opgezet.
Zo is het Gorcumse Zomerprogramma een mooi
helpende hand uitsteken en met een positieve blik
‘De Kracht van Sport-extra’ bestaat uit vier pijlers:
voorbeeld van verbinding en samenwerking tussen
kijken naar wat iemand wel wil en kan. Zo ontstaat er
gezond vrijwilligersbestand, gezonde leefstijl, inclusief
sport(aanbieders) en cultuur(aanbieders). De gehele
daadwerkelijk een sociaal Gorinchem.
sporten en betrokken werkgevers. Het is een ambi-
zomervakantie lang worden er diverse beweeg- en
atieven. Door integraal te sturen en samen te werken,
tiedocument waarin acties staan uitgeschreven, die
cultuuractiviteiten georganiseerd, waar kinderen (vaak
verwachten we efficiënter en effectiever te kunnen
samen met de spelbepalers worden opgepakt. De vier
gratis) aan deel kunnen nemen. Daarnaast is de pilot
werken. Uitgangspunt is dat met dit beleid alle inwo-
pijlers uit ‘De Kracht van Sport-extra’ worden opgeno-
van In de Ruimte een goed voorbeeld van co-creatie
men in dit beleidsplan.
tussen sport en cultuur, waarbij de talentontwikkeling
Integraal Sociaal Beleid ‘De Kracht van Sport’ levert een bijdrage aan de doelstellingen van het Integraal Sociaal Beleid. Het ISB is opgesteld voor alle inwoners, vanuit het gedachtegoed positieve gezondheid. Het beleid staat voor het verbinden en versterken van beleidsterreinen en initi-
ners vanuit eigen regie zoveel mogelijk aan het roer staan van hun eigen leven. Omdat uit onderzoek is gebleken dat dit tot meer zingeving en daardoor geluk leidt. We richten ons meer op preventie: zorgen dat
“Een gelukkige en gezonde stad, met gelukkige en gezonde inwoners: dat is onze wens. Onze inwoners verdienen een zorgzame stad, een stad die uitgaat van wat
we inwoners zo snel mogelijk in beeld hebben op het
iemand wél kan, waarin men omziet naar
moment dat er een ondersteuningsbehoefte ontstaat
elkaar en waar zorg goed geregeld is.”
van jongeren centraal staat en een bijdrage geleverd wordt aan de doelstellingen van het ISB. Naast de maatschappelijke waarde van sport en cultuur, is er ook sprake van een economische waarde. Gorinchem heeft een gunstige ligging ten opzichte van werk en natuur en wil dit combineren met een gevarieerd aanbod op het gebied van sport en cultuur. Hiermee willen we de aantrekkingskracht op inwoners
Doelstellingen Integraal Sociaal Beleid
12
uit de regio vergroten en het vestigingsklimaat verbe-
Gezonde leefstijl
Iedereen kan meedoen
Een gezonde leefstijl bestaat uit goed eten, be-
Gorinchem is een stad waarin iedereen, ook de
wegen en balans. Een juiste balans tussen werk
meest kwetsbare inwoners, zijn of haar toekomst
en ontspanning is essentieel voor vitaliteit. Ook
in eigen hand kan nemen, kan meedoen naar
een goede nachtrust draagt bij aan een gezonde
vermogen en zich kan ontwikkelen. Mee kunnen
leefstijl. We focussen ons op de thema’s Bewegen,
doen in de samenleving draagt direct bij aan de
Roken, Alcohol, Voeding en Ontspanning.
fysieke- en mentale gezondheid van inwoners.
Gezonde leefomgeving
Passende ondersteuning en zorg
Een gezonde leefomgeving is een omgeving die
Vrijwel alle inwoners hebben op een bepaald
als prettig wordt ervaren, die uitnodigt tot gezond
moment in hun leven behoefte aan ondersteu-
gedrag en waar de druk op de gezondheid zo
ning en zorg. Het uitgangspunt van passende
laag mogelijk is. We onderscheiden hierin de
ondersteuning en zorg is dat het aansluit op de
fysieke leefomgeving en de sociale leefomgeving.
situatie van de inwoner.
DE KRACHT VAN SPORT 2022 - 2025
teren.
* Door middel van de kleuren en iconen bij de verbonden beleidsterreinen wordt de koppeling zichtbaar gemaakt in de thema’s en acties/projecten van ‘De Kracht van Sport’.
13
Thema 1
PIJLER 1
Bewegend leren
Bewegingsonderwijs
We zetten in op kwalitatief bewegingsonderwijs met aandacht voor motorische-, cognitieveen sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen, waarbij een sterke samenwerking tussen onderwijsinstellingen en sportaanbieders van belang is.
Dit thema levert een bijdrage aan de
ASM-model
volgende doelstellingen van het ISB:
Veelzijdig bewegen is belangrijk voor de fitheid, vitaliteit en gezondheid en is de basis voor een leven
• Meer kinderen met een achterstand op het
lang plezier in bewegen. Het ASM model werkt met
gebied van motorische vaardigheden, kunnen
grondvormen van bewegen, die gezamenlijk belang-
gebruik maken van een goed aanbod.
rijk zijn voor een optimale motorische ontwikkeling. Het idee is dat sportaanbieders deze grondvormen van bewegen gaan verweven in hun trainingen en dat
ONTWIKKELEN, OPGROEIEN EN OPVOEDEN MET EEN GEZONDE LEEFSTIJL. WE ZETTEN MET ELKAAR IN OP EEN GEZONDE, POSITIEVE LEEFSTIJL EN LEEFOMGEVING VOOR ALLE INWONERS.
Dit doen we onder andere door de volgende
het een plek krijgt in het op- en naschoolse aanbod in
acties/projecten in te zetten:
Gorinchem.
MQ-scan De MQ-scan meet de motorische ontwikkeling van een kind door middel van een beweegbaan. De uitkomst van de MQ-scan geeft Gorinchem breed de motorische ontwikkeling van kinderen weer. Hierdoor zijn motorische verschillen op niveau van schoollocatie en wijk te
Waarom zetten we hierop in? Sport en bewegen is een krachtig middel dat kan bijdragen aan de cognitieve-, motorische- en sociaalemotionele ontwikkeling van kinderen. Bewegen heeft
In Zuid-Holland is de motorische vaardigheid bij 25% van de kinderen van 4-12 jaar (ruim) ondergemiddeld (MQ-scan, 2019).
een gunstig effect heeft op het denkvermogen en de leerprestaties. Daarnaast speelt motoriek een belangrijke rol in de algemene ontwikkeling van kinderen.
nomen. Het doel is dat de MQ-scan in 2025 op 60% van de basisschoollocaties wordt ingezet. Dit draagt bij aan het verbeteren van de motorische vaardigheden van Gorcumse basisschoolleerlingen.
een positief effect op de hersenactiviteit. Tijdens en na inspanning wordt de hersenactiviteit verhoogd, wat
zien, waardoor gerichte acties kunnen worden onder-
21,2% van de 0-10 jarige Gorcumers is lid van een sportvereniging. Bij 10-25 jarigen is dit 42,9% (NOC*NSF, 2019).
Bij beweegervaringen leren kinderen hun gedrag te sturen en structureren. Ook komen bij sport en bewegen aspecten als samenwerken, talentontwikkeling, respect, fair play en het leren omgaan met winst en verlies aan bod. Een goede motorische basis draagt bij aan een leven lang bewegen.
Vakwerkplan Het vakwerkplan is een middel om te werken aan de kwaliteit van het bewegingsonderwijs. Kwalitatief goed bewegingsonderwijs levert een bijdrage aan de ontwikkeling van het kind, zowel motorisch als cognitief en sociaal-emotioneel. Het is een samenwerking tussen schoollocaties en sportaanbieders. Sportaanbieders zorgen voor sportspecifieke input, scholen leveren input vanuit hun didactische kennis. We willen dat 60% van de basisschoollocaties in 2025 met het vakwerkplan werkt.
14
DE KRACHT VAN SPORT 2022 - 2025
15
Thema 2
We zetten in op innovatief aanbod, waarbij wordt ingespeeld op trends en ontwikkelingen.
We optimaliseren de huidige en sterke samenwerking tussen onderwijsinstellingen en
Uiteindelijk leidt dit in 2025 tot een toename in sportdeelname in verenigingsverband onder
sportaanbieders, waarbij de inzet van elkaars kennis en kunde vanzelfsprekend wordt.
Naschools aanbod
Thema 3 Schoolsport
kinderen van 4-18 jaar van 5%.
Dit thema levert een bijdrage aan de
omliggende dorpen nemen deel in de leeftijdscatego-
Dit thema levert een bijdrage aan de
de sportaanbieder en schoollocatie. Hiermee dragen
volgende doelstellingen van het ISB:
rie 7 t/m 16 jaar.
volgende doelstellingen van het ISB:
we bij aan een structurele sportdeelname onder
Sjors Sportief
• Meer kinderen voldoen aan de fruitnorm.
kinderen van 4-18 jaar. • Meer kinderen voldoen aan de fruitnorm. • Meer Gorcumers zijn bekend met de initiatieven en organisaties in hun buurt. • Meer Gorcumers weten buurthuizen en ontmoetingsplekken beter te vinden in hun buurt/wijk en maken daar vaker gebruik van. • Meer kinderen met een achterstand op het gebied van motorische vaardigheden, kunnen gebruik maken van een goed aanbod. • Iedereen in Gorinchem beschikt over basisvaardigheden taal om volledig mee te kunnen doen.
Dit doen we onder andere door de volgende
Sjors Sportief is hét digitale sportplatform van Gorinchem, waar al het sport- en beweegaanbod te vinden
initiatieven en organisaties in hun buurt.
in Gorinchem in beweging. Het nodigt kinderen uit om kennis te maken met de sport(aanbieders) in Gorinchem en zo te ontdekken welke sport het best bij ze past. Ook wordt dit platform ingezet voor sportaanbieders
Dit doen we onder andere door de volgende acties/projecten in te zetten:
om hun aanbod te promoten onder alle inwoners
Schoolsporttoernooien
van Gorinchem. Dit geeft een positieve boost aan de
Jaarlijks worden diverse schoolsporttoernooien ge-
structurele sportdeelname onder kinderen van 4-18
organiseerd door de sportaanbieders in Gorinchem,
jaar. Daarnaast komen ouders via hun kind(eren) in
zowel voor het basisonderwijs als voor het voortgezet
aanraking met het platform en dus de sportaanbieders,
onderwijs. Zij bieden hiermee de Gorcumse kinderen
wat bijdraagt aan de sportdeelname van deze doel-
de mogelijkheid in aanraking te komen met diverse
groep.
sporten en verenigingen. Gezonde voeding is een
Sportpunten & SNS Gorcum Street Soccer Wekelijks vinden Sportpunten plaats in Gorinchem. We zetten hierbij in op innovatief beweegaanbod met aandacht voor motorische- en persoonlijke ontwikkeling en spelen in op trends en ontwikkelingen. Daarnaast hebben sportaanbieders de mogelijkheid eigen aanbod te promoten door middel van clinics. Het sportpunt is ook een ontmoetingsplek voor wijkbewoners. Waar mogelijk wordt samengewerkt met de cultuurcoaches. Ook wordt wekelijks SNS Gorcum Street Soccer georganiseerd in iedere wijk. Van oktober t/m juni is wekelijks de Jeugd Proxsys League: een samenwerking tussen Gorinchem Beweegt, SNS Bank en de Proxsys League. Teams uit Gorinchem en de
DE KRACHT VAN SPORT 2022 - 2025
Schoolschaatsen In de maanden december en januari vindt het Winterfestijn plaats. Op de Grote Markt in Gorinchem wordt
is. Sjors Sportief brengt jaarlijks honderden kinderen
acties/projecten in te zetten:
16
• Meer Gorcumers zijn bekend met de
een grote ijsbaan geplaatst, waar deze maanden geschaatst kan worden. In de laatste week voor de kerstvakantie worden alle Gorcumse basisschoolkinderen van groep 5 en 6 met hun klas uitgenodigd voor een culturele activiteit in combinatie met een Elfstedentocht op de ijsbaan.
belangrijk onderdeel van de schoolsporttoernooien.
Koningsspelen De Koningsspelen zijn een nationaal sportinitiatief, wat traditiegetrouw plaatsvindt op de laatste vrijdag voor Koningsdag. Gorinchem Beweegt ondersteunt scholen actief bij het organiseren van een sportieve en gezonde dag, waarbij de verbinding wordt gelegd met de spelbepalers in onze stad.
Sportclinics op school Door middel van sportclinics op school maken kinderen kennis met het sportaanbod in Gorinchem. Sporten beweegaanbieders komen langs, verzorgen een les en maken kinderen enthousiast om lid te worden. Gorinchem Beweegt is de verbindende factor tussen
17
Thema 1
PIJLER 2
Meedoen door beweging
Inclusief sporten
Extra
We gaan voor passend (beweeg)aanbod voor iedereen, waarbij (beweeg)aanbieders goed worden toegerust op het ontvangen van bijzondere doelgroepen. Op die manier zorgen we ervoor dat iedereen kan meedoen. Dit draagt bij aan de mentale- en fysieke gezondheid van onze inwoners.
Doelgroepen Inclusief sporten
dat SeniorenFit in 2023 in iedere wijk van Gorinchem
•
is uitgerold.
Mensen met een gezondheidsachterstand
•
Senioren 65+
•
Mensen die een verstandelijke en/of lichamelijke beperking ervaren
•
Minima
•
Mensen met een psychische aandoening
Bewegingsgerichte zorg In 2018 is in Gorinchem de Beweegcoach Zorg aangesteld, een cofinanciering tussen de gemeente en de aangesloten zorgpartners. De Beweegcoach Zorg coacht de zorgmedewerkers, zodat zij bewegen een
Dit thema levert een bijdrage aan de volgende doelstellingen van het ISB: BEWEGEN WORDT INGEZET ALS MIDDEL VOOR GEZONDE LEEFSTIJL, PREVENTIE, SIGNALERING, VITALITEIT, PARTICIPATIE (TEGEN EENZAAMHEID), ZINGEVING EN MENTALE FITHEID. ONS STREVEN IS DAT IEDEREEN KAN MEEDOEN.
• Meer volwassenen voldoen aan de beweegrichtlijn. • Meer volwassenen hebben een gezond gewicht. • Minder volwassenen ervaren stress en psychische belasting.
Waarom zetten we hierop in? Bewegen zetten we in als laagdrempelig middel om bij te dragen aan maatschappelijke doelstellingen, zoals het tegengaan van de toenemende eenzaamheid.
48% van de Gorcumers voldoet aan de beweegrichtlijn t.o.v. 51,7% landelijk gezien (Gezondheidsmonitor, 2016).
• Minder inwoners voelen zich eenzaam. • We ondersteunen meer vrijwilligers zodat ze in staat blijven te participeren.
individueel als bij een vereniging). Met deze pijler leveren we een belangrijke en positieve bijdrage aan verschillende doelstellingen binnen het ISB. Onze rol
52,2% van de Gorcumers heeft overgewicht
Dit doen we onder andere door de volgende
t.o.v. 48,9% landelijk gezien (Gezondheidsmo-
acties/projecten in te zetten:
nitor, 2016).
is vooral adviseren, faciliteren en verbinden vanuit het
SeniorenFit
gedachtegoed positieve gezondheid. Daarbij is extra
SeniorenFit is speciaal ontwikkeld voor de
aandacht voor inactieve inwoners met een (dreigende) gezondheidsachterstand. Samen stimuleren en inspireren we onze inwoners, zodat ze zich bewust worden
44,7% van de Gorcumers voelt zich (wel eens) eenzaam t.o.v. 42,9% landelijk gezien (Gezondheidsmonitor, 2019).
Gorcumse senioren. Het doel is om een geschikt (beweeg)aanbod te creëren, waaraan ieder op zijn eigen niveau kan deelnemen. Zo zijn er Beweeg-je-Fit groepen, het seniorenkoor, wandel- en fietsgroepen,
van het belang van een gezonde leefstijl. 23-38% van de mensen die een beperking ervaren, sport minimaal 1x per week t.o.v. 58% van de mensen die geen beperking ervaren (Mulier instituut, 2017).
18
van zorgcliënten. Hierdoor wordt een mooie combinatie gemaakt tussen zorg en bewegen, waarbij ook aan de bewustwording van zorgpartners zelf wordt gewerkt.
Ambassadeur Inclusief sporten verenigingen In ‘De Kracht van Sport-extra’ is de actie ‘ambassadeur inclusief sporten per vereniging’ opgenomen. Het doel is dat in 2022 iedere sportvereniging een ambassadeur inclusief sporten heeft aangesteld. Deze ambassadeur is de contactpersoon voor Gorinchem Beweegt, maar ook voor andere betrokken organisa-
Het is niet voor iedereen even vanzelfsprekend om mee te kunnen doen en te kunnen bewegen (zowel
structureel onderdeel maken van het dagelijks leven
DE KRACHT VAN SPORT 2022 - 2025
het senioren atelier en nog veel meer. Het draagt bij aan de mentale- en fysieke gezondheid van senioren, waarbij ontmoeting een belangrijke functie vervult. SeniorenFit wordt wijkgericht ingezet, zodat het aan-
ties. De ambassadeur draagt zorg voor goed aanbod en gastheerschap op de vereniging en speelt een belangrijke rol in ‘de Maatjes Pool’.
De Maatjes Pool De stap naar de sportvereniging is niet voor iedereen zo gemakkelijk gezet. Eén van de actiepunten in ‘De Kracht van Sport-extra’ is ‘de Maatjes Pool’. Dit is een buddy-systeem, waarbij deelnemers enkele keren worden begeleid naar en tijdens een beweegactiviteit. Een sterke samenwerking tussen de betrokken partijen is belangrijk om dit te realiseren. De planning is dat ‘de Maatjes Pool’ in 2022 gerealiseerd is.
bod in de buurt van de doelgroep is. De planning is 19
Thema 2
Thema 3
Verbinding sport-zorg
Gezonde leefstijl
We zetten structureel in op de warme doorverwijzing van zorg naar sport en andersom. Er worden
We streven naar gezonde en gelukkige inwoners, waarbij we inzetten op een gezonde leefstijl.
actief verbindingen gelegd met en tussen (huis)artsen, fysiotherapeuten, zorginstellingen,
Het coronavirus heeft ons extra laten voelen hoe belangrijk een goede weerstand en een gezonde
revalidatiecentra, sportverenigingen, etc. Ook het sociaal team, jeugdteam en de WMO spelen
leefstijl zijn. Garanties dat we niet ziek worden zijn er niet, maar we kunnen wel zelf actief werken
een belangrijke rol in het leggen van deze verbindingen.
aan het versterken van ons immuunsysteem. Wij geven hierbij handvatten en inspiratie op het gebied van gezonde voeding, beweging, mentale fitheid en zingeving.
Dit thema levert een bijdrage aan de
Sterk netwerk sport-zorg
Dit thema levert een bijdrage aan de
Oudersportgroep
volgende doelstellingen van het ISB:
We geven de aankomende jaren extra vorm aan het
volgende doelstellingen van het ISB:
Ouders hebben vaak weinig tijd om zelf te sporten.
versterken van de samenwerking van het (zorg)netwerk • Meer inwoners zijn eerder in beeld bij het ontstaan van ondersteuningsvragen. • We hebben speciale aandacht voor inwoners die extra ondersteuning of zorg nodig hebben.
• Meer volwassenen voldoen aan de beweeg-
kind(eren), bieden we ouders de mogelijkheid om op
door middel van persoonlijk contact, themabijeen-
richtlijn.
dit tijdstip zelf in beweging te zijn. Verenigingen
komsten (invulling naar behoefte) en het opzetten van
• Meer volwassenen hebben een gezond gewicht.
maken gezamenlijk professioneel en innovatief aanbod
gezamenlijke projecten.
• Meer kinderen voldoen aan de fruitnorm.
en vragen ouders mee te denken. In 2022 willen we de
• Minder volwassenen ervaren stress en
oudersportgroep bij meerdere verenigingen hebben
psychische belasting.
opgezet.
• Minder verschillende zorgmedewerkers door een gezamenlijke aanpak. • We zijn medeverantwoordelijk dat inwoners in Gorinchem zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen.
Zorgpartners Naast de zorgorganisaties die deelnemen aan het project bewegingsgerichte zorg is er uiteraard ook aandacht voor de overige (zorg)organisaties in Gorinchem die zich bezighouden met de kwetsbare
Dit doen we onder andere door de volgende acties/projecten in te zetten:
In plaats van wachten tijdens de training van hun
voor kwetsbare doelgroepen. We leggen verbindingen
doelgroep. Alle (zorg)partners krijgen de mogelijkheid om een workshop positieve gezondheid te volgen.
Dit doen we onder andere door de volgende acties/projecten in te zetten:
GoFit
Gezonde leefstijl op school Gezonde schoolvignet Onderwijsinstellingen spelen een grote rol in het aanleren van een gezonde leefstijl bij (jonge) kinderen, aangezien zij een groot deel van de week op school
Met GoFit richten we ons op de algehele gezondheid
zitten. Voorlichting en voorbeeldgedrag vanuit de
van de Gorcumse inwoners. GoFit kent de thema’s
scholen is hierin belangrijk. Gorinchem Beweegt zet
voeding, beweging, mentale fitheid en zingeving.
samen met de gezonde school adviseur vanuit de
Het is belangrijk om zoveel mogelijk drempels weg te
Deze thema’s dragen bij aan het verhogen van de
GGD in op een gezonde leefstijl op school. Het doel is
nemen, zodat de doorstroming naar het beweegaan-
weerstand en vitaliteit. Met deze thema’s geven we
dat 80% van de Gorcumse basisschoollocaties in 2025
bod optimaal is. Het (speciaal) aanbod wordt inzich-
handvatten en inspireren we onze inwoners om aan
in het bezit is van een gezonde schoolvignet.
telijk gemaakt via onder andere de beweegwijzer, de
de slag te gaan met hun gezondheid.
Doorverwijzing (beweeg)aanbod
wijkfolder, de website van Gorinchem Beweegt en het digitale sportplatform Sjors Sportief. Daarnaast wordt uitleen van sporthulpmiddelen mogelijk gemaakt in samenwerking met WMO.
Doorgaande lijn
Gecombineerde leefstijlinterventie (lokaal preventieakkoord, gemeente Gorinchem) Het leefstijlprogramma ‘Gecombineerde Leefstijlinterventie’ (GLI) is een 2-jarig programma. Hierin wordt de deelnemer door een combinatie van groepsbijeenkomsten en individuele coaching begeleid bij het aanleren van een gezonde leefstijl, afvallen en vasthouden van een gezond gewicht. Gorinchem Beweegt zal zorgdragen voor de verbinding in het sociale domein en voor de koppeling met bewegen in het programma en de implementatie hiervan. Daarnaast zetten we in
Onderwijsinstellingen zijn niet de enige partij die een rol spelen in de leefstijl van kinderen. Belangrijk is dat er een doorgaande lijn is vanuit peuterspeelzalen en kinderopvang richting het onderwijs, naschools aanbod en thuis. Het informeren en betrekken van ouders is hierin belangrijk. De afstemming tussen peuterspeelzalen, kinderopvang, onderwijs en Gorinchem Beweegt is daarin noodzakelijk, zodat alle organisaties dezelfde boodschap uitdragen naar ouder(s)/verzorger(s) en kind(eren) in voorbeeldgedrag en voorlichting.
op een breed netwerk van partijen rondom gezonde leefstijl in Gorinchem. 20
DE KRACHT VAN SPORT 2022 - 2025
21
Thema 1
PIJLER 3
Sportieve ruimte
Sportaccommodaties
De binnen- en buitensportaccommodaties blijven in ontwikkeling. We zetten in op goed onderhouden, maatschappelijk inzetbare, gebruiksvriendelijke en uitdagende sportaccommodaties waarbij extra aandacht is voor innovatie, inclusiviteit en ontwikkeling van motorische vaardigheden.
Dit thema levert een bijdrage aan de
onderwijs, sociaal cultureel werk en inwoners een
volgende doelstellingen van het ISB:
actief buurthuis opzetten om sportief te combineren met sociaal. Daarnaast koppelen we de maatschap-
EEN BEWEEGVRIENDELIJKE BINNEN- EN BUITENRUIMTE, DIE UITNODIGT TOT BEWEGING EN ONTMOETING.
• Meer Gorcumers zijn tevreden over de
pelijke spelbepalers, zoals fysiotherapeuten, diëtisten
(leefbaarheid van de) buurt als gevolg van
en psychologen met het verenigingsleven, waarbij
de leefomgeving.
concrete maatschappelijke- en sociale doelstellingen
• Meer Gorcumers weten buurthuizen en
worden vastgesteld. Verantwoording en borging
ontmoetingsplekken beter te vinden in hun
richting gemeente is hierbij belangrijk. De maatschap-
buurt/wijk en maken daar vaker gebruik van.
pelijke inzet van sportaccommodaties is vastgelegd in
• Meer toegankelijkheid openbare ruimte voor
de kadernota Accommodatiebeleid. De richtlijnen,
mensen met een fysieke beperking.
verantwoording en het maatschappelijk belang worden
• Meer kinderen met een achterstand op het
hier beschreven.
gebied van motorische vaardigheden, kunnen gebruik maken van een goed aanbod.
Duurzaamheid Het verduurzamen van het gemeentelijk sportvast-
Dit doen we onder andere door de volgende
Waarom zetten we hierop in? Beweging en ontmoeting zijn belangrijke onderdelen van een gezonde leefstijl. Ontmoeting zorgt voor verbinding tussen inwoners en draagt bij aan het ver-
Sinds 2013 is het aantal kinderen dat iedere dag buiten speelt, gedaald van 20% naar 14% (Jantje Beton, 2018).
bij het realiseren en (her)inrichten van speelplekken. Buitenspelen is voor kinderen belangrijk. Buitenspelen zorgt onder andere voor ontwikkeling van motorische-
Verbinding wijk-onderwijs-sport
verbruik te verminderen, wordt de komende jaren geïnvesteerd in de sportaccommodaties van verenigingen. In 2024 zijn alle gemeentelijke buitensportaccommodaties voorzien van ledverlichting. Sportvereni-
Bij het realiseren en inrichten van moderne en eigen-
gingen worden daarnaast gestimuleerd om gebruik te
tijdse sportfaciliteiten betrekken we wijkpartners, on-
maken van het resolverend fonds van de gemeente
75% van de kinderen geeft aan zich vrolijk en
derwijsinstellingen en sportaanbieders. Het ASM-mo-
Gorinchem, zodat zij kunnen investeren in duurzaam-
blij te voelen na buiten spelen, 48% voelt zich
del is een belangrijke richtlijn voor de inrichting van de
heid. Tijdens het binnen- en buitensportoverleg is
daarna sterk en gezond (Jantje Beton, 2018).
sportaccommodaties. Op deze manier zorgen we voor
duurzaamheid een regelmatig terugkerend agendapunt.
een professionaliseringsslag van de sport in Gorin-
Waar nodig krijgen verenigingen gemeentelijke onder-
chem. Na realisatie of (her)inrichting blijft evaluatie en
steuning, expertise en advies op het verduurzamen
samenwerking met deze partners van groot belang.
van hun accommodaties.
minderen van eenzaamheid. Daarom zoekt het speelruimteplan de combinatie van bewegen en ontmoeten
acties/projecten in te zetten:
goed is een belangrijk speerpunt. Om het energie-
en sociale vaardigheden, fantasie, zelfvertrouwen, concentratie en leerprestaties. Naast aandacht voor de buitenruimte is er ook aandacht voor de sportaccommodaties. We gaan voor laagdrempelige, multifunctionele en breed toegankelijke accommodaties
Maatschappelijke inzet sportaccommodaties
waar men in beweging is en elkaar ontmoet.
We willen sport en cultuur meer laten samenwerken om maatschappelijke doelstellingen te behalen. Dit doen we door o.a. sportzaal Dalemplein in te zetten om een buurthuisfunctie te creëren in de nieuwe wijk. De gehuisveste sportverenigingen zullen samen met
22
DE KRACHT VAN SPORT 2022 - 2025
23
Thema 2 Sportieve buitenruimte
We willen aantrekkelijke speel-, sport- en ontmoetingsplekken in iedere wijk van Gorinchem,
Groen voor KLIMAAT
die met input van de doelgroep, bewoners en andere partijen worden gerealiseerd. Hierbij is extra aandacht voor inclusiviteit, innovatie, natuurlijk- en groen buitenspelen.
Dit thema levert een bijdrage aan de
Beweegroutes
volgende doelstellingen van het ISB:
Het realiseren van beweegroutes in de stad is één van
Groen voor BIODIVERSITEIT Groen voor SPEL EN VERBLIJF Groen voor GEZONDHEID
de middelen om in te zetten op een gezonde leefstijl • Meer volwassenen voldoen aan de beweeg-
van de Gorcumse inwoners. Deze actie is opgenomen
richtlijnen.
in ‘De Kracht van Sport-extra’. Door een beweegroute
• Meer volwassenen hebben een gezond
in verschillende wijken uit te zetten, motiveren en
gewicht.
stimuleren we de wijkbewoners om (met elkaar) in be-
• Meer Gorcumers zijn tevreden over de
weging te komen. De beweegroute maakt gebruik van
(leefbaarheid van de) buurt als gevolg van
het aanwezige straatmeubilair in de buurt. Door de
de leefomgeving.
route te volgen, kom je langs verschillende beweeg-
• Meer Gorcumers weten buurthuizen en
oefeningen. In 2022 zijn de eerste beweegroutes ge-
ontmoetingsplekken beter te vinden in hun
realiseerd. In de jaren daarna wordt dit in iedere wijk
buurt/wijk en maken daar vaker gebruik van.
toegepast en gecombineerd met de uitvoering van het
• Meer toegankelijkheid openbare ruimte voor
speelruimteplan.
mensen met een fysieke beperking. • Meer inwoners vertonen gezond gedrag doordat de directe omgeving/buurt/straat hen hiertoe uitnodigt.
Burgerinitiatieven gericht op de buitenruimte Samen met de werkgroep Bliek in Actie worden burgerinitiatieven gericht op de buitenruimte opgepakt.
Dit doen we onder andere door de volgende acties/projecten in te zetten:
Samen met de aanvrager(s) en de werkgroep wordt gekeken hoe de buitenruimte op een natuurlijke en passende manier ingericht kan worden. Bij de realisa-
Motorisch leren toepassen in centrale speelplekken Sportieve, innovatieve plekken worden gebruikt door onderwijs, professionals en inwoners. Het streven is dat de buurt samenkomt en wordt gestimuleerd zich motorisch te blijven ontwikkelen en uitdagen. Het toepassen van het ASM-model is hierin een belangrijk middel. Hierbij wordt de combinatie gemaakt tussen sport en ontmoeting, waarbij bewegend leren in de
tie van de initiatieven worden inwoners gestimuleerd om een rol te spelen in het onderhoud en toezicht.
Speelruimteplan Buitenspelen is belangrijk voor de jeugd. Hierdoor ontwikkelen kinderen zich en groeien ze gezonder op. Daarom vindt de gemeente Gorinchem het belangrijk dat er goede en fijne speelplekken zijn. Het Speelruimteplan zoekt naar een goede inrichting van deze plekken, om te spelen en te sporten. De openbare ruimte voor buitenspelen wordt verbeterd in elke wijk. Op deze manier creëren we aantrekkelijke speel-, sporten ontmoetingsvoorzieningen op centrale punten in elke wijk, samen met de doelgroep, inwoners en andere partijen. Er wordt ingezet op innovatieve, natuurlijke en groene speelplekken. De (buurt)sportcoaches zijn de belangrijkste schakel tussen de gemeente en inwoners en denken actief mee in de (her)inrichting
Aandacht voor groen en spelen in de buitenruimte Bij de (her)inrichting van speelplekken is aandacht
van de speelplekken. Zo werken we samen aan de ambitie van gezonde kinderen, een fitte jeugd, vitale volwassenen en actieve senioren.
voor de combinatie tussen natuurlijk spelen en groene diversiteit, zoals weergegeven op de afbeelding hiernaast.
stad wordt gestimuleerd.
24
DE KRACHT VAN SPORT 2022 - 2025
25
PIJLER 4
Sterke spelbepalers
Thema 1 Gezonde sportverenigingen
Gezamenlijk werken we actief aan duurzame, toekomstbestendige en gezonde sportverenigingen.
Dit thema levert een bijdrage aan de
Verenigingsadvies
volgende doelstellingen van het ISB:
Elke sportvereniging is gekoppeld aan één van de (buurt)sportcoaches, die vanuit de rol van verenigings-
• We versterken het verenigingsleven in Gorinchem door de inzet van meer vrijwilligers.
adviseur behoeftegericht ondersteuning biedt. Dit kan zijn op het gebied van financiën, vrijwilligers, kader,
• We ondersteunen meer vrijwilligers zodat ze
accommodaties, professionalisering van de sport, etc.
in staat blijven om te participeren en zich
Daarnaast ondersteunt en adviseert de (buurt)sport-
kunnen ontwikkelen.
coach bij de uitwerking en uitvoering van een thema binnen de jeugdsportsubsidie.
SAMENWERKING TUSSEN ZORG, ONDERWIJS, WELZIJN, BEDRIJFSLEVEN, CULTUUR, SPORT EN GEMEENTE.
Dit doen we onder andere door de volgende
Subsidies sportverenigingen
acties/projecten in te zetten:
Om sportverenigingen te stimuleren en ondersteunen bij het uitvoeren van het sportbeleid zijn er twee subsi-
Deskundigheidsbevordering
dies voor verenigingen. Dat zijn de jeugdsportsubsidie Extra
In ‘De Kracht van Sport-extra’ wordt aandacht gegeven aan het bevorderen van deskundigheid van vrijwilligers (bij sportverenigingen). Jaarlijks wordt gezorgd voor een passend opleidingsplan voor Gorcumse verenigingen en organisaties, onder andere in samenwerking met de
Waarom zetten we hierop in? Om uitvoering te geven aan de thema’s in het sportbeleid is samenwerking tussen spelbepalers essentieel. Samenwerking levert kennisoverdracht op als ervarin-
4 op de 10 spelbepalers is tevreden over de onderlinge samenwerking (Evaluatie sportbeleid Gorinchem, 2020).
gen gedeeld worden en krachten gebundeld. Spelbepalers denken verder dan het eigen belang en slaan de handen graag ineen om gezamenlijke doelstellingen te behalen. Dit geldt ook voor de gemeente zelf, intern wordt intensiever samengewerkt.
Lokale Adviseur Sport. Dit opleidingsplan wordt samengesteld op basis van wensen en behoeften van spelbepalers. Hierin is ook aandacht voor de deskundigheid op het gebied van bijzondere doelgroepen, waarin de ambassadeur inclusief sporten een rol speelt.
In 2018 sportte 65% van de Nederlanders in
Vrijwilligerscampagne
verband. Dit percentage groeit (NLsportraad/
Verenigingen kunnen niet zonder vrijwilligers, echter
KPMG, 2019).
zijn deze vrijwilligers niet altijd gemakkelijk te vinden.
verenigingen om een nog grotere maatschappelijke rol in te nemen. Een aantal uitdagingen voor verenigingen zijn het aantal en de betrokkenheid van leden, vergrijzing van het vrijwilligersbestand en deskundigheidsbevordering
Extra
Vergrijzing van het vrijwilligersbestand heeft hier ook invloed op. Door middel van een campagne, die wordt opgezet door een aantal spelbepalers en de gemeente, laten we zien dat vrijwilligerswerk leuk is en veel oplevert. Door het ontwikkelen van een Toolkit worden verenigingen geholpen in de zoektocht naar vrijwilligers. Op deze manier werken we toe naar een gezond vrijwilligersbestand binnen de (sport)verenigingen, een van de pijlers binnen ‘De Kracht van Sport-extra’.
26
DE KRACHT VAN SPORT 2022 - 2025
en 55+. Jeugdsport De jeugdsportsubsidie heeft als doel om sportverenigingen themagericht te stimuleren om zich (extra) in te zetten voor hun jeugdleden van 4 t/m 16 jaar in een zowel fysiek (veilig, rookvrij, gezonde kantine) als mentaal gezonde sportomgeving (positief coachen, mentale fitheid). Verenigingen kunnen kiezen uit de volgende thema’s; Rookvrij sportterrein, Positief coachen, Gezonde sportkantine, Inclusief (jeugd)sporten,
ongeorganiseerd of anders-georganiseerd
Steeds vaker wordt er een beroep gedaan op sport-
en de subsidie voor Inclusief sporten, gezonde leefstijl
Betrokkenheid ouders, Basisvaardigheden sport/ ASM-model (Athletic Skills Model), Jongeren (12-16 jaar) binden aan de club. Inclusief sporten, gezonde leefstijl en 55+ De gemeente Gorinchem maakt hiermee initiatieven van sportverenigingen, die met name gericht zijn op specifieke doelgroepen, mogelijk. Het gaat hier om de activiteiten en evenementen die een vereniging opzet voor mensen die een beperking ervaren, 55+-ers en mensen met een chronische aandoening.
27
Thema 2
Thema 3
We werken intensief samen, zowel intern met andere beleidsterreinen als extern met spelbepalers.
We werken aan een veilig sportklimaat op de Gorcumse sportvereniging, waarin de positieve
Samenwerking is essentieel voor het behalen van de gezamenlijke doelstellingen.
benadering de standaard wordt. Zodat iedereen zich optimaal en gezond kan ontwikkelen en
Samenwerking intern en extern
Veilig sportklimaat plezier in de sport beleeft.
Dit thema levert een bijdrage aan de
Themagerichte netwerkversterking
Dit thema levert een bijdrage aan de
Nederland rookvrij zijn, dus ook in Gorinchem. Dit on-
volgende doelstellingen van het ISB:
De wens van de spelbepalers is om themagericht
volgende doelstellingen van het ISB:
derwerp staat op de agenda bij de binnen- en buitensportoverleggen en de verenigingsadviesgesprekken.
te werken aan de uitvoering van het sportbeleid. • Meer Gorcumers zijn bekend met de
De wens is uitgesproken om dit één tot twee keer per
• Meer kinderen groeien op in een rookvrije
initiatieven en organisaties in de buurt.
jaar in een grotere setting te doen, zoals een sportcafé,
omgeving.
• Meer Gorcumers weten buurthuizen en
waarin verschillende domeinen worden samenge-
• Jongeren tot 18 jaar drinken geen alcohol.
ontmoetingsplekken beter te vinden in
bracht. Daarnaast komen spelbepalers graag regel-
• Minder jongeren ervaren stress en psychische
hun buurt/wijk en maken daar vaker
matig in kleinere groepen bijeen om aan de voor
belasting.
gebruik van.
hen belangrijke en actuele thema’s te werken.
Dit doen we onder andere door de volgende acties/projecten in te zetten:
Samenwerking andere beleidsterreinen Zoals de visual ‘sport levert een bijdrage aan’ al weergeeft, kan sport voor diverse doeleinden ingezet wor-
Binnen- en buitensportoverleg Het binnen- en buitensportoverleg is een structureel
Alcoholbeleid sportverenigingen De ambitie in Gorinchem is dat jongeren tot 18 jaar geen alcohol drinken, daarna met mate. Om deze ambitie te kunnen bereiken, worden beleidsmaatregelen ingezet op jongeren zelf en hun omgeving, waaronder de sportvereniging. Het doel is dat in
Dit doen we onder andere door de volgende
2024 bij geen enkele sportvereniging in Gorinchem
acties/projecten in te zetten:
(met eigen kantine) alcohol wordt geschonken tijdens jeugdwedstrijden. Zo wordt voorkomen dat kinderen
den als middel. Daarom staat het sportbeleid niet op
Positief Coachen Gorinchem
zichzelf. Er is veel verbinding met andere domeinen
Positief Coachen Gorinchem is een creatief, veelzij-
nauw met elkaar verbonden zijn (bekende gezegde
en jongeren het beeld hebben dat sport en alcohol
op beleidsniveau, maar ook in de uitvoering worden
dig programma waarmee positiviteit op en rond de
van de derde helft). Ook de normalisering van alcohol
overleg tussen de gemeente en de sportverenigingen.
de handen ineen geslagen. Zowel intern als extern
sportvelden wordt bevorderd. Zodat jeugdspelers
drinken (op de sportvereniging) wordt voorkomen
Het doel van dit overleg is het versterken van de
wordt samengewerkt aan het realiseren van gezamen-
zich optimaal ontwikkelen en het plezier in hun sport
(Preventie- en handhavingsplan alcohol 2020-2024,
lijke doelstellingen.
behouden. En het voor trainers en coaches ook leuker
gemeente Gorinchem).
samenwerking tussen de gemeente en sportverenigingen om samen te zorgen voor een gezond
wordt. Met meer nadruk op wat wel in plaats van wat
verenigingsleven.
niet goed gaat. Positief coachen is te leren. Daarom
Programma
organiseert de gemeente Gorinchem een Posijaarlijks tief Coach en kosteloos programma voor sportverenigingen. Het Het program
voor besturen voor trainers voor ouders
SPORTSE
ma bevat een uitgebreid keu zemenu aan Voor elk wat workshops en wils. Kies 1 of bijeenkomsten. meer bijeenk omsten. Dee lname is grat Woensdag 2 is. september
voor iedereen
IZOEN 2 020/20
2020 streven is dat alle binnen- en buitensportverenigingen Maandag 25 janu Workshop voor bestu Them
ren a: Samen doen & Betrekken - Hoe je met elkaar de waard en en doelen van de veren iging vaststelt. - Hoe je de leden en vrijwi lligers betrekt de ambities en bij plannen.
ari
2021 Workshop 3 voor trainers Thema: Indiv iduele aandacht geven Hoe je aansluit bij de individuele behoeftes van
met een jeugdafdeling in 2025 zijn aangesloten bij
Woensdag 10
18 september 2020 Positief Coachen Gorinchem. Daarnaast gaan we aanruari 2021 Theatervoorste lling ‘Dat schie t lekker op zo!’ Humoristische voorstelling vol met herke voor iedereen nbare situaties bij de sportclub. - Hoe je als trainer/coach of bestuurszorgt dat jeugd of commissiel id ige sporters beter gaan presteren vereniging nog en je sterker wordt. - Hoe je als vader of moed er zorgt dat het met je kind in goed gaat de sport.
21
je spelers.
UITNODIGING
feb
Workshop 2 voor besturen Thema: Eigen aarschap & Supp ort - Hoe je de taken en veran twoordelijkhede binnen de veren n verdeelt iging. - Hoe je de leden en vrijwi lligers ondersteu bij de uitvoering nt van hun taken .
de slag met de verbinding tussen Positief Coachen
ensdag 17 ma art 2021 Gorinchem en het onderwijs en de kinderopvang. Woensdag 7
oktober 202 0
Workshop 1 voor trainers Thema: Struc tureren Hoe je een effec tieve, uitdagend e en
Maandag 26
leuke training
oktobe
Wo
Workshop 2 voor ouders Thema: Sport plezier - Hoe je het sportplezier van je
Woensdag 24
geeft.
Rookvrije sportverenigingen
r 2020 Workshop voor ouders Thema: Zelfv ertrouwen Hoe je het zelfve rtrouwen van je kind in zijn sport versterkt.
kind bevordert.
ma
art 2021 Workshop 4 voor trainers Thema: Regie overdragen Hoe je je spele rs de ruimte geeft om te leren en zich te ontw ikkelen. Maandag 19 april 2021 Traine rs terugkom 2 (workshop 3 &
Ef fe ct ief be ge lei de n va n jeu gd sp ele rs Dee lnam e kost
4)
Maandag 9 nov ember 2020 Work
eloo s
De route naar een rookvrije generatie is ingezet. Online kosteloos aanmelden: shop 2 voor traine rs Thema: Stimu leren Hoe je goede feedback geeft en je spelers Woensdag 9 motiveert. december Traine rs terugkom 1 (workshop 1 &
Meld je aan voor de kick-off op 2 september en neem zoveel mogelijk bestuursleden mee: www.respect.gorinchem.nl
Hierin is de ambitie dat rookvrij opgroeien vanzelf2)
sprekend wordt. In het nationaal preventieakkoord is het doel gesteld dat in 2025 alle sportverenigingen in
28
DE KRACHT VAN SPORT 2022 - 2025
in sam enw
t h e a t e
r v o o r s
erk ing met
t e l l i n
g
•
spo rtps ych
PRAKT T IP S E IS C H E N J O N G E TO O L S O M S P O RT BEGEL ERS TE E ID E N
olog iepr akti
w o r k s h
o p s
jk MOO OST
•
t o o l k i
t
29
Thema 1
PIJLER 5
Gorcum sportvesting
Verbinding sport-bedrijfsleven
We gaan voor meer verbondenheid tussen het bedrijfsleven en de sport in Gorinchem. Waar sport een bijdrage kan leveren aan de vitaliteit van Gorcumse bedrijven, kan het bedrijfsleven vanuit maatschappelijk oogpunt een belangrijke bijdrage leveren aan de sport in Gorinchem.
Dit thema levert een bijdrage aan de volgende doelstellingen van het ISB: • Meer volwassenen voldoen aan de beweegrichtlijnen. • Meer volwassenen hebben een gezond gewicht.
Dit doen we onder andere door de volgende EEN STAD WAARIN VAN ALLES TE BELEVEN IS OP HET GEBIED VAN SPORT EN CULTUUR.
acties/projecten in te zetten:
Betrokken werkgevers
Extra
In ‘De Kracht van Sport-extra’ is de pijler Betrokken werkgevers opgenomen. In deze pijler staat de vitaliteit van Gorcumse medewerkers en de betrokkenheid van Gorcumse bedrijven centraal. We willen meer
Waarom zetten we hierop in? Sport en bewegen kan een grote bijdrage leveren aan
Gorinchem is uitgeroepen tot Sportgemeente
citymarketing en de positionering van Gorinchem.
van het jaar 2019.
Een veelzijdig en aansprekend aanbod van sportieve-,
vitale medewerkers bij Gorcumse bedrijven, die binding hebben met de stad. Daarbij zetten we in op een gezonde leefstijl tijdens en na werktijd.
maar ook culturele- evenementen dragen bij aan de economische positie en het vestigingsklimaat van Gorinchem. Daarnaast wordt sport en bewegen als middel ingezet bij Gorcumse bedrijven om bij te dragen aan meer vitale medewerkers, die binding
Vitale medewerkers zijn 30% productiever en het ziekteverzuim is 20% lager (HR praktijk, 2018).
hebben met de stad.
30
DE KRACHT VAN SPORT 2022 - 2025
31
Thema 2 Stedelijke (sport)evenementen
We zetten in op een veelzijdig en aansprekend aanbod van (sportieve) evenementen, die bijdragen aan de positie van Gorinchem in de regio en de betrokkenheid van de Gorcumse inwoners.
Dit thema levert een bijdrage aan de
de wijk. Vanuit de gemeente zijn wijkbeheer en Gorin-
volgende doelstellingen van het ISB:
chem Beweegt betrokken. Zij hebben een aanjagende
Cruyff Court kampioenschappen
Ramadan Cup
Jaarlijks vinden de Cruyff Court kampioenschappen
De Ramadan Cup is een meerdaags zaalvoetbalevene-
plaats voor kinderen van 10 tot 15 jaar. In Gorinchem
ment, dat in 2018 voor het eerst is georganiseerd. Dit
wordt dit georganiseerd in samenwerking met jonge-
evenement wordt georganiseerd tijdens de Ramadan
ren uit Gorinchem, de ‘Heroes of Cruyff’. De Heroes
en brengt culturen bij elkaar. Voorafgaand aan de
zijn jongeren die voorbeeldgedrag vertonen tijdens
poulewedstrijden wordt een iftarmaaltijd georgani-
de activiteiten van Gorinchem Beweegt in de wijken.
seerd.
Dit is een uniek concept waarbij jongeren de kans krijgen om voor kinderen in de buurt een evenement te organiseren. Met het Heroes of Cruyff programma bieden we jongeren de kans om hun talenten te ontdekken en ontwikkelen en zo betrokken te raken bij hun buurt.
en ondersteunende rol. • Meer volwassenen voldoen aan de beweegrichtlijnen. • Meer volwassenen hebben een gezond gewicht. • Meer kinderen voldoen aan de fruitnorm. • Meer Gorcumers zijn bekend met de initiatieven en organisaties in hun buurt. • Meer Gorcumers weten buurthuizen en ontmoetingsplekken beter te vinden in hun buurt/ wijk en maken daar vaker gebruik van. • Meer inwoners staan voor elkaar klaar.
Gorcum Sportmaand Tijdens de Gorcum Sportmaand maken inwoners van Gorinchem kennis met de Gorcumse sport- en beweegaanbieders. Deze aanbieders zetten hun deuren open en verzorgen de hele maand (gratis) activiteiten voor alle doelgroepen. Een ideaal moment om te ontdekken welke sport het best past. De Gorcum Sportmaand levert een bijdrage aan de (structurele) sportdeelname van de Gorcumse inwoners.
• Minder inwoners voelen zich eenzaam.
Dit doen we onder andere door de volgende acties/projecten in te zetten:
Merwede Triathlon Sinds 2017 wordt jaarlijks de Merwede Triathlon (1/8e triathlon) georganiseerd, in samenwerking met diverse Gorcumse partners. Deelname kan in teamverband, maar ook individueel. Bedrijven worden uitgenodigd om hier in teams aan deel te nemen. In 2019 is de paratriathlon toegevoegd, zodat iedereen kan meedoen.
Burendag Burendag is een jaarlijks terugkerend feest dat in verschillende wijken van Gorinchem wordt gevierd. Buurtbewoners slaan de handen ineen om gezamenlijk een feestelijke dag neer te zetten. Burendag is een belangrijk evenement voor de sociale samenhang in
32
DE KRACHT VAN SPORT 2022 - 2025
33
Randvoorwaarden Wat is er nodig om onze doelen te realiseren?
Doelgericht communicatieplan
•
Integrale samenwerking
Om ‘De Kracht van Sport’ te promoten en bekendheid
•
Financiën
te geven, willen we communicatie gericht inzetten. Er
•
Een doelgericht communicatieplan
zal dan ook een communicatieplan worden opgesteld, waarbij in ieder geval aandacht is voor: • Het uitdragen van onze missie ‘Alle Gorcumers
Integrale samenwerking
een leven lang actief!’
Door de kracht van sport en bewegen breder in te zetten, wordt het belang van samenwerken steeds
•
Het bereiken van alle inwoners
groter. Dit geldt voor zowel de interne gemeentelijke
•
Inspirerende voorbeelden uit de stad
organisatie, als voor de samenwerking met en tussen
• Communiceren van openbare sport-, speel en beweegruimte
spelbepalers. Hierbij is sprake van een gedeelde verantwoordelijkheid om elkaar op te zoeken en te
• Het delen van de inhoud van de beleidsvisie met
informeren. We zullen hier gezamenlijk invulling aan
bijbehorende pijlers en thema’s
geven en ons steeds bewust moeten zijn van bredere ontwikkelingen. Financiën Voor de uitvoering van het sportbeleid is een activiteitenbudget (€ 145.000) beschikbaar. In onderstaande figuur is de verdeling van dit budget binnen het sportbeleid weergegeven. Pijler 3 Sportieve ruimte staat op 0%, de budgetten hiervoor zijn namelijk gekoppeld aan het Speelruimteplan en Accommodatiebeleid.
Bewegend leren 30%
Onvoorzien 10%
Sportieve ruimte 0%
Financiën sportbeleid
Algemeen 8% Gorcum sportvesting 20%
34
Meedoen door beweging 18%
Sterke spelbepalers 14%
DE KRACHT VAN SPORT 2022 - 2025