2019-680974 Bijlage 1 RIB Global Goals.docx

Global goals 1 tot en met 5 in relatie tot het integraal sociaal domein: bestrijden van armoede, het stimuleren van een gezonde levensstijl, het zorgen voor onderwijs en bevorderen gendergelijkheid De global goals liggen voor het sociaal domein in lijn met de doelen, zoals die door de gemeenteraad geformuleerd zijn in het Integraal Sociaal Beleid (ISB). Tal van projecten lopen er op de diverse onderwerpen. Zowel door de gemeente als door de diverse partners in de stad. Het Integraal Sociaal Beleid (ISB) geeft hieraan meer richting en samenhang. Op de raadsagenda is reeds een aantal momenten ingepland om de raad mee te de diepte in te nemen op onze ontwikkelingen binnen het Integraal Sociaal Beleid. In de beantwoording van de global goals geven we u op hoofdlijnen alvast een inkijk. Om de samenhang tussen de global goals en het ISB te laten zien, hebben we de onderwerpen gevoegd onder de doelstellingen van het ISB. Op deze wijze wordt goed zichtbaar hoe deze in lijn liggen met de door de gemeenteraad vastgestelde doelen. Hieronder worden alleen de hoofdlijnen geschetst in het kader van ISB. 1: Gorcumers hebben een gezonde leefstijl      

Voorzieningen voor sport, recreatie en ontmoeting; Tegengaan suïcide; Maatregelen gericht op preventie en behandeling van verslaving; Gezonde leefstijl bevolking bevorderen; Bevorderen gezonde eetgewoonten en voorkomen obesitas, vooral bij kinderen; Wijk GGD’er

Wijk-GGD’er De wijk-GGD’er komt in actie na een politie zorg en/of overlast melding over een inwoner die verward of overspannen gedrag vertoond. De wijk-GGD’er werkt als verbindingsofficier tussen het sociaal- en veiligheidsdomein bij inwoners met verward gedrag. De wijk-GGD’er signaleert, stapt gevraagd en ongevraagd af op inwoners met verward gedrag, leidt toe naar passende zorg/ondersteuning en stemt dit af betrokken (zorg)partijen, de inwoner en zijn/haar persoonlijk netwerk. De wijk-GGD’er is te vinden in de wijken van Gorinchem en kent de netwerkpartners binnen het sociaal- en veiligheidsdomein goed. Met inzet van de wijk-GGD’er zetten we in op vroeg-signalering en preventief handelen. De politie is enthousiast over de samenwerking. Door de korte lijnen tussen de wijkagent en de wijk-GGD'er wordt er snel geschakeld waardoor de juiste zorg meteen ingezet kan worden en voorkomen wordt dat de politie moet (blijven) ingrijpen. Doel 2: De leefomgeving draagt bij aan de lichamelijke en mentale gezondheid van onze inwoners   

Maatregelen om woon- en zorgkosten te beperken; Huisvesting, integratie, onderwijs, gezondheid en participatie statushouders; Opvang vluchtelingen.

Doel 3: Iedereen kan meedoen              

Zorgen voor passend onderwijs; Voor- en vroegschoolse educatie; Tegengaan discriminatie, intimidatie en geweld tegen minderheden;

Culturele diversiteit; Sport, cultuur en kunst breed toegankelijk maken; Segregatie in onderwijs tegengaan, schooluitval voorkomen, participatie en zelfredzaamheid van ouderen en mensen met een beperking; Segregatie en ongelijke kansen tegengaan; Schuldpreventie; Schuldhulpverlening; Positie kwetsbare groepen in beeld brengen;

Passend onderwijs bieden met aansluiting op de arbeidsmarkt; Onderwijs voor vluchtelingen; Onderwijsinfrastructuur (gebouwen), gezonde en veilige scholen; Integratie statushouders en migranten; 1

         

Inzetbaarheid van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt vergroten; Handhaven leerplicht; Creëren zinvol werk; Brede toegang tot kunst en cultuur; Bijstand toekennen; Bevorderen van sociale cohesie in wijken; Bevorderen participatie (laagopgeleid en allochtone) vrouwen in lokale arbeidsmarkt; Beschutte werkplekken; Aansluiten onderwijs en arbeidsmarkt verbeteren; Aanpak laaggeletterdheid en taalachterstanden.

Doel 4: Inwoners ontvangen passende ondersteuning en zorg         

Zelfredzaamheid en zelfstandig wonen van ouderen en mensen met een beperking ondersteunen; Soepele overgang 18 min naar 18 plus effectief jongerenwerk; Ondersteuning mantelzorgers; Ondersteuning inwoners met complexe problematiek m.b.t. straf en zorg; Lokale regie over en inkoop jeugdzorg, ouderenzorg en zorg voor verwarde personen; Inzet en professionalisering Sociaal Team Gorinchem; Dagbesteding ouderen; Betaalbaarheid, tijdigheid en continuïteit van de zorg; (Huiselijk)geweld tegen vrouwen en seksuele exploitatie tegengaan en veilige opvang.

Global goals 4 en 10: brede toegang tot kunst en cultuur als onderdeel van het lokaal cultuurbeleid Cultuurvisie ‘Ambities Cultuur 2019-2023’ vastgesteld op 19 december 2019 Beoogt effect van de nieuwe cultuurvisie is: ‘Over 5 jaar kent Gorinchem een rijk cultureel leven, waar alle inwoners de kans hebben om aan mee te doen. Gorinchem kent een culturele stadsprogrammering die gemaakt is voor, door en samen met de inwoners en het culturele veld. Ook zijn de inwoners meer dan nu bekend met het culturele erfgoed van Gorinchem. Het Gorcums Museum speelt daarbij een belangrijke rol. Bovendien is er duidelijkheid over de toekomst van De Nieuwe Doelen en kent Gorinchem een bibliotheek met eigentijdse programmering en huisvesting’. Cultuureducatie In Gorinchem hebben alle leerlingen de kans om voor, tijdens en na schooltijd kennis te maken met diverse vormen van cultuureducatie. De door de gemeente gesubsidieerde en door Stichting Kindercentra Gorinchem (SKG) georganiseerde naschoolse Carrousel is hier een mooi voorbeeld van. De Carrousel Het activiteitenprogramma van de Carrousel is gericht op kunst- en cultuuronderwijs, in de breedste zin van het woord. Tijdens een Carrousel-activiteit kunnen alle kinderen van Gorinchem eenmalig gratis kennis maken met een kunst- of cultuurvorm. De aanbieder krijgt hier een podium om kinderen kennis te laten maken met zijn product.

Door maandelijks aan te bieden, in iedere wijk, zijn er in totaal circa 8 effectieve momenten met 40 activiteiten in Gorinchem. De aanbieder polst bij kinderen of er behoefte is aan een vervolg. Daarnaast kan de aanbieder kinderen laten instromen in hun reguliere aanbod. Stichting Leergeld maakt deelname aan het reguliere aanbod ook voor minima mogelijk. Cultuurparticipatie De gemeente (cultuurcoaches) werkt samen met andere partners uit het culturele veld (o.a. de Spreekkamer) of uit het Sociaal Domein, dat gebeurt op projectbasis en vanuit behoefte. De doelstelling blijft het bevorderen van cultuureducatie en -participatie; ‘Zoveel mogelijk mensen van alle lagen van de bevolking in aanraking met cultuur brengen’. De komende jaren zet de gemeente in op ‘Gorinchem Inspireert. Wat ‘Gorinchem Beweegt’ is voor sport, zal ‘Gorinchem Inspireer’ zijn voor cultuur. Met cultuurcoaches en activiteiten wil de gemeente cultuureducatie aan en -participatie van

2

onze inwoners bevorderen. Activiteiten die met cultuur als middel bijdragen aan de sociale cohesie in de stad, de persoonlijke ontwikkeling van de inwoners. ‘Gorinchem Inspireert’ heeft 3 kerntaken: 1. De Spreekkamer; 2. Thematische programmering; 3. Culturele ontmoetingsactiviteiten. Bibliotheek AanZet De raad heeft in de raadsvergadering van 16 november 2017 de ‘Visie Bibliotheek Gorinchem’ overgenomen als gemeentelijk uitgangspunt voor de bibliotheekfunctie in Gorinchem. De filosofie van Bibliotheek AanZet: “Wij zijn ervan overtuigd dat de Bibliotheek iedereen kan voorzien van de juiste informatie, inspiratie en vaardigheden om optimaal deel te nemen aan de samenleving.” Vanuit de expertise van de bibliotheek wordt daarom ingezet op de volgende vier ontwikkelingssporen die ertoe leiden dat mensen over de essentiële vaardigheden beschikken om regie te voeren over hun eigen leven: 1. Taalvaardigheid 2. Digitale vaardigheid 3. Goed geïnformeerd zijn 4. Kritisch denken Op grond van de input opgehaald in de participatiesessies met maatschappelijke partners en inwoners en de parallelsessies zijn voor de komende jaren de volgende vier speerpunten benoemd: 1. Preventie laaggeletterdheid 2. Bestrijden Laaggeletterheid 3. Bestrijden achterstanden digitale vaardigheden 4.

Informatiefunctie Evenementen Gorinchem heeft een divers aanbod van grote en kleinere (sociaal) culturele evenementen. Deze evenementen dragen bij aan de cultuurparticipatie van onze inwoners. Tijdens een evenement ontmoeten inwoners elkaar en komen zij in aanraking met verenigingen, bezoekers van buitenaf en andere partijen in de stad. Dit versterkt de verbinding van de inwoners met elkaar en met Gorinchem en heeft een positief effect op de maatschappelijke bewustwording. Door samen een evenement te organiseren of als vrijwilliger aan een evenement bij te dragen ontstaat saamhorigheid. Wij vinden het belangrijk dat iedereen zich welkom voelt op een evenement. Ten aanzien van de vraag van uw raad wat we als gemeente nog meer kunnen doen, is het te overwegen meer cultuurcoaches in te zetten. Global goal 6: beschikbaarheid en duurzaam beheer van water en sanitaire voorzieningen In november 2015 heeft u het gemeentelijk rioleringsplan vastgesteld en dit is geldig voor de periode 2016-2020. Dit plan bevat beleid voor: -

Inzameling en transport van stedelijk afvalwater; Doelmatige inzameling en verwerking van afvloeiend hemelwater; Structurele nadelige gevolgen grondwaterstand zoveel mogelijk beperken.

In het GRP staat omschreven wat wij in de planperiode doen om aan de hierboven genoemde hoofdtaken te voldoen. Zo wordt jaarlijks circa 800 meter riolering vervangen en is budget beschikbaar om verhard oppervlak af te koppelen. In de uitbreidingswijken wordt de riolering klimaatbestendig aangelegd. Bij rioolrenovaties wordt het rioolstelsel zoveel mogelijk vergroot, zodat we ook hiermee inspelen op de toekomst. Naast het gemeentelijk rioleringsstelsel is bij wateroverlast ook het oppervlaktewater dat in beheer is bij het Waterschap van belang. Het rioolstelsel van de gemeente loost tijdens hevige regen het overtollige water op het oppervlaktewatersysteem. Daar waar mogelijk zullen we het oppervlaktewatersysteem vergroten. 3

De speerpunten zijn: 1. afkoppelen van verharding; 2. riolering klimaat/toekomst bestendig aanleggen; 3. oppervlaktewatersysteem vergroten. Global goal 7: betaalbare, betrouwbare en duurzame energie voor iedereen Zoals u weet, wordt in het kader van het Klimaatakkoord en de opgave voor energiebesparing en duurzame energie hard gewerkt aan een concept-regionale energiestrategie. In september 2019 heeft u reeds de bouwstenenrapportage RES ontvangen en deze wordt in deze periode uitgewerkt richting een concept-RES. Na vaststelling door uw raad en de raad van de gemeente Molenlanden zal de concept-RES op 1 juni 2020 bij het rijk worden ingediend en dit rapport bevat dan de mogelijkheden binnen de beide gemeenten om te voldoen aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord. Verder onderzoeken we de mogelijkheden om te komen tot een warmtenet in de Gildenwijk en om windenergie te realiseren op bedrijventerrein Avelingen. Daarnaast organiseren we o.a. collectieve inkoopacties voor isolatiemaatregelen en zonnepanelen voor inwoners, krijgen de inwoners energieadviezen als men dat wenst, gaan we stimuleringsleningen duurzaamheid verstrekken aan verenigingen, stichtingen en scholen op aanvraag en worden dit jaar duurzaamheidspakketten verstrekt aan minima en overige inwoners die een groene voucher krijgen.

Met al deze werkzaamheden en acties zorgen we dus voor een betaalbare en betrouwbare energievoorziening voor iedereen. Het realiseren van energiebesparing en duurzame energie voor zowel bedrijven, inwoners als overige doelgroepen zijn dus het speerpunt van beleid. Global goal 8: fatsoenlijk werk voor iedereen In het kader van doel 8 fatsoenlijk werk voor iedereen worden de volgende hoofdtaken beschreven: - Lokale arbeidsmarkt stimuleren: vestigingsklimaat; De aandacht is in de eerste plaats uitgegaan naar het behoud en faciliteren van bestaande bedrijvigheid. Daarvoor is onder meer geïnvesteerd in strategische bedrijfsbezoeken. Daarnaast wordt continu gewerkt aan het creëren van een impuls voor het optimaliseren van het vestigingsklimaat voor nieuwe bedrijven, met name in de aanloop van de uitgifte van bedrijventerrein Groote Haar. De nadruk hierbij zal komen te liggen op het aantrekken van duurzame en innovatieve bedrijvigheid. Bij het bieden van een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven en haar werknemers zullen uiteraard ook andere beleidsvelden binnen de gemeente Gorinchem een belangrijke rol spelen, zoals het bieden van een goed en gevarieerd woningaanbod, bereikbaarheid en mobiliteit, een attractieve binnenstad met een aanbod van cultuur, historie, winkels en horeca. -

Bevorderen duurzame inzetbaarheid van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt; Gemeente Gorinchem is de centrumgemeente van de arbeidsmarktregio Gorinchem waartoe ook Vijfheerenlanden en Molenlanden behoren. De arbeidsmarktregio wordt regionaal aangestuurd en is onderdeel van de Regionaal Maatschappelijke Agenda (opgave 11 arbeidsmarkt). Door partners uit de triple helix wordt samengewerkt met als doel de realisatie van een inclusieve arbeidsmarkt.

Ook is doel 8 gericht op duurzame, inclusieve en bestendige economische groei en volledige en productieve werkgelegenheid: - Lokale en regionale economische ontwikkeling, regionale (innovatieve) clusters versterken: Op regionaal niveau wordt een economisch visiedocument opgesteld (is een uitwerking van opgave 10 bedrijventerreinen uit de Regionaal Maatschappelijke Agenda) wat verder wordt aangescherpt tot een economisch profiel voor Gorinchem. Op basis van deze documenten kan een antwoord worden gegeven. - Samen met provincies, waterschappen, bedrijven en burgers strategie maken voor circulaire economie; - Lokale arbeidsmarkt versterken, begeleiding naar werk: gemeente Gorinchem is de centrumgemeente van de arbeidsmarktregio Gorinchem waartoe ook Vijfheerenlanden en Molenlanden behoren. De arbeidsmarktregio wordt regionaal 4

-

-

-

aangestuurd en is onderdeel van de Regionaal Maatschappelijke Agenda (opgave 11 arbeidsmarkt). Door partners uit de triple helix wordt samengewerkt met als doel de realisatie van een inclusieve arbeidsmarkt. Aantrekkelijk ondernemings- en vestigingsklimaat: De aandacht is in de eerste plaats uitgegaan naar het behoud en faciliteren van bestaande bedrijvigheid. Daarvoor is onder meer geïnvesteerd in strategische bedrijfsbezoeken. Daarnaast wordt continu gewerkt aan het creëren van een impuls voor het optimaliseren van het vestigingsklimaat voor nieuwe bedrijven, met name in de aanloop van de uitgifte van bedrijventerrein Groote Haar. De nadruk hierbij zal komen te liggen op het aantrekken van duurzame en innovatieve bedrijvigheid. Bij het bieden van een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven en haar werknemers, zullen uiteraard ook andere beleidsvelden binnen de gemeente Gorinchem een belangrijke rol spelen zoals het bieden van een goed en gevarieerd woningaanbod, bereikbaarheid en mobiliteit, een attractieve binnenstad met een aanbod van cultuur, historie, winkels en horeca. Aanpak (winkel) leegstand: Samen met de Stichting Binnenstadsmanagement is een Retaildeal afgesloten met het Ministerie van EZK. Doel is een impuls te geven aan de aantrekkelijkheid, vitaliteit en leefbaarheid van de binnenstad.

Uitvoering wordt gegeven aan de actiepunten van deze Retaildeal, zoals ruimtelijke structuur winkelgebied, aanpak leegstand d.m.v. transformatie en bredere invulling retailvastgoed, optimaliseren organisatiestructuur en vergroten aantrekkelijkheid. Dit wordt begeleid door een externe binnenstadsregisseur. Link tussen stad en platteland versterken: Voor zover hier aan wordt gewerkt is dit een regionaal onderwerp en mogelijk te verbinden aan RMA opgaven. Toerisme en recreatie in de regio stimuleren: De RMA heeft ook een opgave vrijetijdseconomie (opgave 9). Toerisme en recreatie zou onderwerp kunnen zijn van deze opgave. Gorinchem participeert in een aantal regionale toeristische samenwerkingsverbanden. Genoemd worden de Vestingdriehoek, Nieuwe en Oude Hollandse Waterlinie, NL Delta en Dutch Delta Cruiseport.

Global goal 9: het realiseren van hoogwaardige, duurzame en inclusieve infrastructuur, industrie en innovatie: - Sturen op duurzame bouw, inrichting en beheer van bedrijventerreinen, energiezuinigheid en hergebruik materialen; - Bevorderen smart industry, digitale bereikbaarheid vergroten, snel internet; Op regionaal niveau wordt een economisch visiedocument opgesteld (is een uitwerking van opgave 10 bedrijventerreinen uit de Regionaal Maatschappelijke Agenda) wat verder wordt aangescherpt tot een economisch profiel voor Gorinchem. Op basis van deze documenten kan mogelijk een antwoord worden gegeven. - (Binnen) stedelijke leegstand tegengaan, stad en bedrijven bereikbaar houden. Zie hetgeen hierboven bij doel 8 staat betreffende aanpak winkelleegstand. Global goal 11: het beschermen en versterken van cultureel erfgoed Op 28 oktober 2010 heeft de gemeenteraad het archeologiebeleid vastgesteld. Dit beleid is de afgelopen jaren meegenomen in de herziening van diverse bestemmingsplannen. Hierdoor is er sprake van een direct toetsingskader bij ruimtelijke ontwikkelingen en bouwplannen. Het bij het archeologiebeleid behorende kaartmateriaal wordt dit jaar (2020) herzien aan de hand van de kennis, die we de afgelopen jaren hebben opgebouwd aan de hand van uitgevoerde archeologische onderzoeken. Daarnaast heeft de gemeente Gorinchem ook een eigen archeologiedepot.

In dit depot worden alle archeologische vondsten uit Gorinchem opgeslagen en beheerd. Nadere informatie over archeologie in Gorinchem is te vinden op de website www.archeologiegorinchem.com Ten aanzien van uw vraag, waarop de gemeente extra kan inzetten: het advies van de Erfgoedcommissie houdt in extra monumenten aan te wijzen, die niet waren voorzien. Verder adviseert zij beleid op te stellen voor het beschrijven en beschermen van waardevolle interieurs en historische winkelpuien. De gemeente heeft gevraagd om individuele graven, grafbedekkingen en delen van de begraafplaats Willem de Vries Robbéweg in de aanwijzing mee te nemen. Dit alles vraagt om extra middelen en kennis, meer dan waarmee oorspronkelijk rekening is gehouden. Het 5

college heeft dan ook besloten om de bestuurlijke opgave – circa 200 gemeentelijke monumenten en ongeveer 100 beeldbepalende panden – uit te voeren. Het al dan niet uitvoeren van de overige onderdelen van het advies is afhankelijk van de onderzoeksuitkomsten naar de positionering van erfgoed in de organisatie. De genoemde bestanddelen kunnen wel als extra aspecten worden benoemd. Global goal 13: bestrijden van klimaatverandering en de effecten daarvan Klimaatadaptatie is het proces, waarbij de samenleving zich aanpast aan het actuele of verwachte klimaat en de effecten daarvan om schade die gepaard kan gaan met klimaatverandering te beperken en kansen die klimaatverandering biedt te benutten. Klimaatadaptatie maakt in de ambities van gemeente Gorinchem onderdeel uit van de Woon- en Transformatievisie en de Mobiliteitsvisie. Recent bent u geïnformeerd over de uitgevoerde klimaatstresstest, die de potentiële kwetsbaarheden en kansen in onze regio in kaart heeft gebracht voor de klimaatthema’s wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen. Deze thema’s vormen tevens de speerpunten van het toekomstige beleid. Dit jaar wordt er een regionaal plan van aanpak opgesteld, waarin ook de problematiek van bodemdaling wordt meegenomen. Ook wordt een risicodialoog met stakeholders uitgevoerd, waarna een regionale adaptatiestrategie wordt opgesteld.

In 2021 volgt dan het uitvoeringsprogramma. Tot slot geldt vanaf maart 2020 een subsidieregeling groene daken voor onze inwoners en bedrijven, waarmee ook een bijdrage wordt geleverd aan klimaatadaptatie. Global goal 15: bescherming, herstel en duurzaam gebruik van ecosystemen Het behouden en verbeteren van biodiversiteit in onze gemeente is een doel in het kader van het gemeentelijk Beleidsplan duurzaamheid 2017 – 2020. In dit kader is een database biodiversiteit gevuld, is in 2019 een haalbaarheidsstudie ecologische verbindindingszones uitgevoerd en is onlangs gestart met het opstellen van een ideeënboek voor natuurinclusief bouwen en ontwerpen, waarbij ook een relatie zal worden gelegd met klimaatadaptatie. Daarnaast doen we al jaren aan ecologisch groenbeheer en doen we mee aan projecten van Blauwzaam in het kader van Prachtlint. Ook worden dit jaar voorbereidingen getroffen om te komen tot het groenste fietspad vanuit de Drechtsteden richting Gorinchem, waarin biodiversiteit een belangrijke rol speelt. Global goal 16: vreedzame en rechtvaardige samenleving voor iedereen Het zorgen voor veiligheid binnen onze gemeente is een speerpunt van beleid. De gemeente Gorinchem heeft een recent vastgesteld beleidsplan voor veiligheid, toezicht en handhaving en daarnaast een integraal veiligheidsplan. Aan beide plannen is een jaarlijks uitvoeringsprogramma gekoppeld.

De politie is betrokken geweest bij het opstellen van het integrale veiligheidsplan. Ook besteedt de gemeente veel aandacht aan preventie. Daarnaast functioneert er een regionaal zorg- en veiligheidshuis. Ten aanzien van de versterking van de lokale democratie en de aandacht voor integriteit van het bestuur is het volgende te melden: ten aanzien van integriteit organiseert de burgemeester in samenwerking met de griffie regelmatig trainingen voor de raad over dit thema. Het is een regelmatig terugkerend thema volgens de gedragscode voor raadsleden. De transparantie van het bestuurlijk besluitvormingsproces heeft een belangrijke rol gespeeld bij de herinrichting van de raadzaal. De herinrichting bevordert het debat tussen raadsleden en er wordt live gestreamd tijdens bijeenkomsten in de raadzaal en in zaal 7. Ook zijn er nu meer flexibele werkvormen mogelijk, die mede bijdragen aan het goed in contact zijn van raadsleden, collegeleden en o.a. inwoners. Verder wordt dit jaar een quick scan ter versterking van de lokale democratie uitgevoerd. Hierbij wordt ook uitvoering gegeven aan een verbeteragenda. Om mensen te interesseren en informeren voor en over de lokale politiek wordt in 2021 weer een cursus politiek actief georganiseerd. Dit voorafgaande aan de gemeentelijke verkiezingen in 2022.

Daarnaast worden er in de gemeente veel visies en overige stukken opgesteld, waarbij de inwoners, organisaties en ondernemers via participatie uitgebreid kunnen deelnemen. Deze werkwijze zal de komende jaren voortgezet worden. 6

Tot slot Diverse global goals hebben overlappingen. De hier niet genoemde global goals zijn reeds beschreven bij een andere global goal of het betreft reguliere uitvoering van werkzaamheden, waarbij er geen ontwikkelingen te melden zijn. Wij hopen u hiermee een goed inzicht gegeven te hebben in alle activiteiten op het gebied van de global goals.

7