11-09-2025 I&O presentatie beleidskaders warmteprogramma

Beleidskaders Warmteprogramma Gorinchem, 11-09-2025

Inhoud Beleidskaders Warmteprogramma 1. Route naar aardgasvrij 2. Landelijke wetgeving 3. Waar staat Gorinchem in de route naar aardgasvrij 4. Warmteprogramma Gorinchem a) Beleidskaders 5. Vervolgtraject

Route naar aardgasvrij • De Nederlandse overheid wil in 2030 49% minder uitstoten ten opzichte van 1990. In 2050 moet dat 95% minder zijn.

• De afspraak in het Klimaatakkoord van Parijs is dat in 2050 7 miljoen woningen en 1 miljoen gebouwen van het aardgas af zijn. Er moet daarvoor flink wat gebeuren. Als eerste stap worden tot 2030 de eerste 1,5 miljoen bestaande woningen verduurzaamd. Dat gaat wijk voor wijk.

• Gemeente heeft de regie • Inzet landelijke wetgeving: § Wet Collectieve Warmte (Wcw) § Wet Gemeentelijke Instrumenten warmtetransitie (Wgiw)

Energieprijsontwikkelingen

Landelijke wetgeving Wet Collectieve Warmte (Wcw)

• Vaststellen van warmtekavels • Warmtenetten worden publiek eigendom • Tariefregulering – koppeling met gasprijs wordt (in stappen) losgemaakt Wet Gemeentelijke Instrumenten warmtetransitie (Wgiw)

• Instrumenten om de warmtetransitie te versnellen • Bevat de regels voor: § Het verplichte Warmteprogramma § Aanwijsbevoegdheid

Landelijke wetgeving Warmteprogramma

• Verplicht vervolg op de Transitievisie Warmte • Route naar aardasvrij  via besparen naar alternatief voor aardgas • Brengt de duurzame warmteoplossing die de voorkeur heeft per wijk in beeld én waar de gemeente de komende 5 jaar mee aan de slag gaat.

• Deze planning wordt vastgelegd in het Omgevingsplan Aanwijsbevoegdheid

• Gemeenten hebben binnen de Wgiw de mogelijkheid om een gebied aan te wijzen wat na 8 jaar wordt afgesloten van het aardgas, mits er een betaalbaar en duurzaam alternatief beschikbaar is.

Waar staat Gorinchem in de route naar aardgasvrij • Gorinchem heeft circa 18.000 woningen • Nu circa 17% aardgasvrij  prognose 2030 35% Energielabels Gorinchem

Aardgasvrij Gorinchem

6%

4% 8%

Al aardgasvrij 17%

32%

9%

22%

A

Opgave tot 2050 65%

19% B

C

D

E

F

G

Prognose tot 2030 18%

Warmtenet ontwikkelingen

Fase 1 in uitvoering

Warmtenet ontwikkelingen

Fase 1 in uitvoering Fase 2 in voorbereiding en/of onderzoek

Warmtenet ontwikkelingen

Fase 1 in uitvoering Fase 2 in voorbereiding en/of onderzoek Fase 3 kansenkaart

Warmtenet ontwikkelingen

Fase 1 in uitvoering Fase 2 in voorbereiding en/of onderzoek Fase 3 kansenkaart Leidingen in gebruik

Warmteprogramma Gorinchem • Stapsgewijs aardgasvrij • Per wijk of logisch afgebakend gebied wordt een voorkeursoplossing vastgelegd om te verwarmen.

• De voorkeursoplossing is gebaseerd op de laagste nationale kosten • Uitbreiding van het collectief warmtenet belangrijk § Bewoners hebben keuze voor collectieve of individuele oplossing § In gebieden waar het warmtenet geen gunstige warmteoplossing is, kunnen inwoners alleen kiezen voor een individuele oplossing, of een klein collectief net.

Participatie Ontwikkeling warmteprogramma met stakeholders:

• Poort6 • HVC • Stedin • Waterschap Rivierenlanden  Bewonersavond 3 september – 50+ inwoners • Inzichten over Binnenstad en Woonarken • Blij met duidelijkheid • Positieve geluiden over warmtenet

Beleidskaders Warmteprogramma Gorinchem Bevoegdheden Warmteprogramma:

• Omgevingsvisie & omgevingsplan:

Gemeenteraad

• Warmteprogramma:

College van B&W

 Beleidskaders Warmteprogramma voorgelegd aan gemeenteraad als uitgangspunten warmteprogramma

Welke beleidskaders zijn overgenomen vanuit de Transitievisie Warmte? • Haalbaar en Betaalbaar • Iedereen moet mee kunnen doen • Eerst energie besparen, dan duurzaam verwarmen • Transparant beslissen, samen met bewoners en bedrijven • Koppelkansen benutten • Ruimte voor initiatief en innovatie • Gezondheid en milieu voorop

Nieuwe Beleidskaders 1. De Gorcumse Warmteladder als uitgangspunt

• Helpt bij de keuze voor een warmtebron bij projectontwikkelingen en renovaties

• De bronnen zijn o.a. geselecteerd op: ­ Afnametemperatuur ­ Collectiviteit ­ Aantal woningen wat ermee verwarmd kan worden

­ Aanwezigheid in Gorinchem

Nieuwe Beleidskaders 2. Aanwijsbevoegdheid Met de aanwijsbevoegdheid kan de gemeente gebieden aanwijzen die binnen een bepaalde periode (minimaal 8 jaar) overgaan op een duurzame warmtevoorziening. Redenen inzet aanwijsbevoegdheid

• • • •

De warmtevoorziening in de woningen betaalbaar te houden voor de inwoners Vanuit regierol, tempo te maken in de energietransitie We geven inwoners helderheid in de warmteoplossing, zodat men hierop kan anticiperen Om een gezondere leefomgeving te creëren met verlaagde CO2 uitstoot en veilige woningen

Nieuwe Beleidskaders Landelijke voorwaarden inzet aanwijsbevoegdheid

• Besluit alleen mogelijk als wijk in het warmteprogramma zit; • Een duurzaam alternatief moet aangeboden worden, en gebouweigenaren hebben keuzevrijheid;

• In de planning moet rekening gehouden worden met de aanleg van de energievoorziening;

• Nationale kosten voor de voorziening worden meegewogen; • Betaalbaarheid voor bewoners en bedrijven moet gewaarborgd zijn; • Minimaal acht jaar voorbereidingstijd;

Aanwijsbevoegdheid - kaders Lokale voorwaarde inzet aanwijsbevoegdheid •

75% van een geselecteerd gebied moet aardgasvrij zijn ­ Hoge maatschappelijke kosten voor instandhouding dubbel net. ­ Vastrechtkosten voor het gasnet zullen stijgen ­ Laatste aardgasgebruikers wordt de kans geboden om over te stappen op een duurzaam alternatief

Er zijn op dit moment in Gorinchem geen buurten waar aan al deze voorwaarden wordt voldaan om z.s.m. de aanwijsbevoegdheid in te zetten. In de Gildenwijk en Hoog Dalem kan deze situatie zich wel vòòr 2030 voordoen.

Nieuwe Beleidskaders 3. Energieprogrammering Ook in Gorinchem hebben we te maken met netcongestie, waarbij de keuze voor een warmtebron in een bepaald gebied daar veel invloed op kan uitoefenen. Zo is er stevige netverzwaring nodig in wijken waar individuele warmtepompen aangesloten moeten worden, waar dit in wijken met een collectief warmtenet niet nodig is. Om de netcongestie te beperken houden we in de keuze voor de warmteoplossing rekening met de netbelasting.

22

Vervolgtraject • • • •

3 september – Participatieavond inwoners 2 oktober – B&A Beleidskaders Warmteprogramma Oktober of november - Besluitvorming beleidskaders Warmteprogramma Eind 2025 - Vaststellen Warmteprogramma Gorinchem –PlanMER --> Landelijk MER vanuit de NPLW

Vragen

Stellingen • Waar collectieve warmteoplossingen aanwezig zijn sluiten we gemeentelijk vastgoed aan. • Hybride warmteoplossingen zien we als een tussenoplossing en promoten we daarom niet actief • Burgerinitiatieven zien we als een belangrijke schakel, dus stimuleren we met zowel geld als capaciteit • De gemeente stelt structurele middelen beschikbaar voor de warmtetransitie • We streven ernaar dat iedereen stressvrij kan overstappen op een duurzaam alternatief

Dank voor jullie aandacht!