CConstaterende datGorinchem
Koppel je AI →
Document · PDF

1036265 Jaarstukken 2025 gewaarmerkt met CV

Raadsvergadering 1 juli 2026, gemeente GorinchemBij agendapunt: HAMERSTUK Jaarstukken gemeente Gorinchem 202581.407 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 6 van 9

Als uit deze berekening per balansdatum een verlies naar voren komt, wordt tot het volledige bedrag van dit verlies een voorziening gevormd. Bij een voordelige berekening (winst) vindt een gedeeltelijke winstneming plaats, op basis van de methode 'percentage of completion' (POC) conform het BBV (Grondbeleid in begroting en jaarstukken uit 2023). Dit betekent dat de winst naar rato van gerealiseerde kosten (en opbrengsten) moet worden genomen, rekening houdend met eventuele actuele risico’s. In de berekeningen van de grondexploitaties zijn voor de toekomstige jaarschijven de navolgende parameters gehanteerd: Parameters grondexploitaties 2026 2027 2028 2029 e.v. Kostenstijging 3,00% 3,00% 3,00% 2,00% Plankostenstijging 4,50% 3,00% 3,00% 2,00% Opbrengstenstijging woningbouw 6,50% 4,50% 4,50% 2,00% Opbrengstenstijging sociale woningbouw 3,00% 2,50% 2,50% 2,00% Opbrengstenstijging bedrijventerreinen 3,00% 2,00% 2,00% 2,00% • rentepercentage 1,30%; • disconteringsvoet 2,00%; • netto contante waarde per 1 januari 2026 Voor de prijspeilcorrectie van grondprijzen van prijspeil 1-1-2025 naar prijspeil 1-1-2026 is 4,5% aangehouden voor bedrijventerreinen. Voor indexering van grondproductiekosten wordt 3,0% gehanteerd en voor plankosten 5,0%. De waarden zijn de te hanteren standaarden bij het herzien van de grondexploitaties.

Per exploitatiegebied is bekeken of deze standaarden worden gebruikt of dat afwijkende waarden (uitzonderingen) gelden, vanwege projectspecifieke afspraken of op basis van uitgevoerde taxaties en dergelijke. 150 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 3.7.3  Prognose verwacht resultaat grondexploitaties De bouwgronden in exploitatie (BIE) van de gemeente Gorinchem betreffen twee grondexploitatiecomplexen ten behoeve van de realisatie van bedrijventerreinen. Naast de gemeentelijke grondexploitaties is er de grondexploitatie Hoog Dalem, die in de CV Hoog Dalem is ondergebracht. Een korte toelichting hierop is opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen. Prognose resultaat BIE (bedragen x € 1.000) Einddatum Resultaat EW Mutatie EW t.o.v. jaarrekening 2024 Resultaat NCW Mutatie NCW t.o.v. jaarrekening 2024 Verliesgevende projecten Groote Haar 31-12-2040 -10.875 1.293 -8.080 784 Winstgevende projecten Oost II 31-12-2026 6.696 56 6.564 75 Subtotaal BIE 1.349 -1.516 859 Verbonden partijen Hoog Dalem (50% aandeel)* 31-12-2026 711 -112 697 -64 Totaal 1.237 -818 795 * op basis van voorlopige cijfers Ontwikkeling resultaat grondexploitaties op hoofdlijnen Algemeen Het BBV is leidend voor de financiële verwerking van de grondexploitaties. De gemeentelijke grondexploitaties zijn geactualiseerd op peildatum 1-1-2026 inclusief boekwaardes tot en met 2025.

Om de jaarlijkse herziening uit te voeren zijn de parameters en grondprijzen geactualiseerd en zijn de nog te realiseren kosten- en opbrengstenbudgetten beoordeeld in relatie tot gerealiseerde kosten en opbrengsten en de voortgang van de projecten. In totaal is het geconsolideerde resultaat van het MPG 2026 op netto contante waarde € 859.000 verbeterd ten opzichte van het MPG 2025. Per grondexploitatiecomplex worden hiernavolgend de belangrijkste mutaties aangegeven. Voor een gedetailleerde analyse van de mutaties wordt verwezen naar het MPG 2026. Groote Haar Het negatieve financiële resultaat van deze grondexploitatie is afgenomen met € 784.000 naar € 8.080.000. Door toepassing van de vastgestelde parameters en door onderzoek naar marktconforme uitgifteprijzen voor dit bedrijventerrein, is de grondexploitatie ten opzichte van het MPG 2025 verbeterd. Oost II Het NCW saldo van de grondexploitatie Oost II is met € 75.000 verbeterd. Dit komt doordat de grondopbrengsten zijn vertraagd en tussentijds wel zijn geïndexeerd. Ook zijn in 2025 kavels iets beter verkocht dan was begroot. Deze verbeteringen compenseren de extra gemaakte plankosten. Restplan Mollenburg Voor Mollenburg resteert een beperkt aantal afrondende werkzaamheden, voornamelijk de afscherming van de vrije kavels en bijbehorende interne begeleiding.

Op basis van de huidige inzichten wordt hiervoor circa € 15.000 aan externe kosten en ongeveer 50 interne uren verwacht. 151 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Het eerder gereserveerde restbudget van € 100.000 wordt daarmee als toereikend beoordeeld om de resterende werkzaamheden af te ronden. Restplan Lingewijk Noord Bij Lingewijk Noord zijn in 2025 door een tekort aan interne capaciteit niet alle restpunten opgepakt. Inmiddels is er concreet zicht op de uitvoering van de laatste werkzaamheden, die naar verwachting in het eerste kwartaal van 2026 kunnen worden afgerond. Op dit moment zijn er geen signalen dat hiervoor meer benodigd zal zijn dan het eerder apart gezette bedrag van € 50.000, zodat dit budget als toereikend wordt ingeschat. Verbonden partij Hoog Dalem Voor het realiseren van de gebiedsontwikkeling Hoog Dalem participeert de gemeente Gorinchem voor 50% in de grondexploitatie Hoog Dalem. Bij het opstellen van deze paragraaf was het resultaat nog niet vastgesteld door de directie en aandeelhouders. De grondexploitatie nadert zijn voltooiing. Er zijn enkele aanpassingen aan de kostenkant gedaan die tot een saldoverslechtering van € 64.000 hebben geleid. Alle grondverkopen zijn gerealiseerd. Er is voldoende geraamd om de werkzaamheden te kunnen voltooien.

Eind 2026 wordt de grondexploitatie afgesloten, waarna liquidatie van de CV in 2027 zal plaatsvinden. 152 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 3.7.4  Voorzieningen, winstnemingen en risico's grondexploitaties Voor de grondexploitaties met een verliesgevend saldo is een voorziening gevormd. Dit betreft enkel nog bedrijventerrein Groote Haar. Mutatie voorzieningen actieve grondexploitaties (bedragen x € 1.000) Stand 31-12-2024 Stortingen Vrijval Stand 31-12-2025 Groote Haar 8.864 - 784 8.080 Totaal 8.864 - 784 8.080 Op basis van de bijgestelde grondexploitatie Groote Haar kan de voorziening met € 784.000 worden verlaagd. Winstnemingen Naar rato van de voortgang van zowel gerealiseerde kosten als opbrengsten dient over een positief eindresultaat van een grondexploitatie tussentijdse winst te worden genomen. Deze zogeheten methode Percentage of Completion (PoC) wordt voorgeschreven door het BBV. Vanuit het voorzichtigheidsbeginsel dat op voorhand mogelijk teveel winst wordt genomen, is het toegestaan projectspecifieke risico's in mindering te brengen op het verwachte eindresultaat van de grondexploitatie alvorens de tussentijdse winstneming te bepalen. Het resultaat van grondexploitatie Oost II is naar boven bijgesteld. Op basis van de PoC-methode en de gerealiseerde opbrengsten kan er een winstneming worden gedaan van € 92.000.

Tussentijdse winstnemingen BIE (bedragen x € 1.000) Eindwaarde resultaat* Correctie project- risico PoC Tussentijdse winstneming Tussentijdse winstneming t/m 2024 (Tussentijdse) winstneming 2025 Oost II 6.696 - 88% 5.902 5.810 92 Totaal 6.696 - 5.902 5.810 92 Risico's gemeentelijke grondexploitaties De geïdentificeerde risico's zijn niet in de grondexploitaties verwerkt, maar onderdeel van de benodigde weerstandscapaciteit (Groote Haar) of kunnen uit het positieve grondexploitatieresultaat worden gedekt (Oost II). De risico's zijn berekend aan de hand van dezelfde uitgangspunten als uiteengezet in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Project (bedragen x € 1.000) Benodigde weerstands- capaciteit 2025 Benodigde weerstands- capaciteit 2026 Verschil Groote Haar 3.493 4.689 1.197 toename Oost II - - - afname Totaal 3.493 4.689 1.197 toename Vooral de risico's voor Groote Haar zijn bepalend voor de reservering van de benodigde weerstandscapaciteit. Voor het totale risico van de grondexploitatie Groote Haar wordt € 4.689.000 opgenomen in het weerstandsvermogen. Dat is een significante toename ten opzichte van voorgaand jaar. De risico's van de grondexploitatie Groote Haar zijn gerelateerd aan de gevoeligheid van de parameters rente en opbrengstenstijging. Deze zijn gezien de lange looptijd van deze exploitatie reëel.

153 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 In het MPG wordt de risicoanalyse per grondexploitatie verder toegelicht. 3.7.5  Balanspositie grondexploitaties In 2025 is de boekwaarde met € 1.831.000 toegenomen naar € 62.081.000. Dit komt doordat er meer kosten dan opbrengsten zijn gerealiseerd in 2025. Doordat de verliesvoorziening voor Groote Haar met € 784.000 is verlaagd (vanwege een lager geprognosticeerd verlies) is de netto boekwaarde € 2.615.000 toegenomen naar € 54.001.000. Financiële positie (bedragen x € 1.000). Stand per 31-12- 2021 2022 2023 2024 2025 Boekwaarde gronden in exploitatie 1. Woningbouw 8.377 9.408 10.476 - - 2.

Bedrijventerrein 53.060 54.684 57.758 60.249 62.081 Totaal boekwaarde 61.437 64.092 68.235 60.249 62.081 Getroffen voorzieningen grondexploitaties 16.263 18.087 19.454 8.864 8.080 Netto boekwaarde 45.174 46.005 48.781 51.386 54.001 Ontwikkeling balanspositie BIE in begrotingsjaar 2025 (bedragen x € 1.000) Boekwaarde 31-12-2024 Vermeerderingen/ verminderingen in begrotingsjaar Boekwaarde 31-12-2025 Nog te realiseren 2026-einde project Eindresultaat project Kosten 103.248 2.252 105.501 60.105 165.605 Opbrengsten 42.999 421 43.420 112.027 155.447 Saldo BIE -60.249 -1.831 -62.081 51.923 -10.158 154 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 3.8  Lokale heffingen 3.8.1  Inleiding Lokale heffingen zijn te verdelen in heffingen waarvan de besteding gebonden of ongebonden is. De gebonden heffingen worden besteed aan een aanwijsbare taak, zoals de afvalstoffenheffing, rioolbelasting, leges, begraafrechten en marktgelden. Deze heffingen worden daarom niet tot de algemene dekkingsmiddelen gerekend. Ongebonden lokale heffingen, zoals de onroerendezaakbelastingen (OZB), roerende zaakbelasting (RZB), parkeerbelasting en precariobelasting worden wel tot de algemene dekkingsmiddelen gerekend. 3.8.2  Overzicht lokale heffingen De drie belangrijkste lokale heffingen zijn de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolbelasting.

Hieronder wordt ingegaan op de achtergronden en uitgangspunten 2025 voor deze heffingen. Ook worden de achtergronden en uitgangspunten van de overige belastingen, heffingen en rechten kort uitgelegd. Onroerende zaakbelastingen De opbrengst van de OZB behoort tot de algemene dekkingsmiddelen en mag vrij worden besteed. De OZB-tarieven worden uitgedrukt in een vast percentage van de economische waarde van onroerende zaken. De tarieven worden berekend door de geraamde opbrengst te delen door de te belasten waarde (het heffingsareaal). De waarde wordt getaxeerd conform de Wet waardering onroerende zaken (WOZ) en jaarlijks opnieuw vastgesteld. De taxaties zijn gebaseerd op het marktniveau op 1 januari van het jaar voorafgaand aan het belastingjaar. Waardeschommelingen worden via de tarieven vereffend, zodat de hertaxatie zelf niet leidt tot een verhoging van de belastingdruk. Wel zijn, conform de besluitvorming bij de begroting 2025, de OZB-opbrengsten met 8,4% verhoogd. Daarnaast is, conform het raadsvoorstel Ondernemersfonds Gorinchem, vanaf 2025 een opslag op het OZB-tarief voor niet-woningen verwerkt.

Tarieven onroerende zaakbelasting 2024 2025 Woningen: eigenaar 0,09432% 0,08748% Niet-woningen: eigenaar 0,3364% 0,3898% Niet-woningen: gebruiker 0,2711% 0,2938% Afvalstoffenheffing De kosten van de afvalinzameling en -verwerking van particuliere huishoudens worden via de afvalstoffenheffing verhaald. Uitgangspunt bij het vaststellen van de tarieven is 100% kostendekkendheid. In de tarieven wordt een onderscheid gemaakt tussen één- en meerpersoonshuishoudens. Het uitgangspunt is dat éénpersoonshuishoudens een vermindering van 20% krijgen op het tarief van meerpersoonshuishoudens. Tarieven afvalstoffenheffing (in euro's per jaar) 2024 2025 Eénpersoonshuishoudens 292 320 Meerpersoonshuishoudens 365 400 In de onderstaande tabel is de omvang en het dekkingspercentage van de afvalstoffenheffing weergegeven. De opbrengsten fluctueren van jaar tot jaar. Overschotten en tekorten worden normaal 155 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 gesproken geëgaliseerd via een reserve. In de afgelopen periode was het saldo van deze reserve echter nihil, waardoor tekorten zijn verrekend met het begrotingssaldo. In 2025 is sprake van een overschot. Dit overschot wordt toegevoegd aan de reserve tarieven reiniging (afval).

Omschrijving Bedragen (in € x 1.000) Lasten taakveld 6.087 Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen 0 Netto kosten taakveld 6.087 Toe te rekenen lasten (overhead en BTW) 109 Totale kosten 6.196 Opbrengst heffingen 6.487 Dekkingspercentage 105% Rioolbelasting Op grond van de Wet verankering en bekostiging gemeentelijke watertaken hebben gemeenten de zorgplicht voor stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater. Een gemeente kan rioolbelasting heffen om deze zorgplicht te betalen (artikel 228a van de Gemeentewet). Uitgangspunt bij het vaststellen van de tarieven is 100% kostendekkendheid. Uit de rioolbelasting worden de kosten voor rioolbeheer en onderhoud betaald, maar ook 50% van de kosten van straatreiniging en 20% van de kosten van waterbeheersing. Net als bij de afvalstoffenheffing wordt een onderscheid gemaakt tussen één- en meerpersoonshuishouden. De éénpersoonshuishoudens krijgen een vermindering van 20% op het meerpersoonstarief. Bedrijven betalen een vast tarief per 150 m3 water dat gelijk is aan het tarief voor meerpersoonshuishoudens. Tarieven rioolbelasting (in euro's per jaar) 2024 2025 Eénpersoonshuishoudens 161 161 Meerpersoonshuishoudens 201 201 Bedrijven per 150 m3 waterverbruik 201 201 Grootverbruikers per 150 m3 waterverbruik 90 90 In de onderstaande tabel is de omvang en het dekkingspercentage van de rioolbelasting weergegeven.

De opbrengsten fluctueren van jaar tot jaar. Overschotten en tekorten worden geëgaliseerd via een voorziening. In 2025 is sprake van een tekort. Dit tekort wordt onttrokken aan de voorziening. Omschrijving Bedragen (in € x 1.000) Lasten taakveld 3.259 Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen 0,00 Netto kosten taakveld 3.259 Toe te rekenen lasten (overhead en BTW) 427 Totale kosten 3.686 Opbrengst heffingen 3.548 Dekkingspercentage 96% Roerende Zaakbelasting (RZB) De RZB is qua heffing te vergelijken met de OZB. De RZB wordt opgelegd voor roerende woon- en verblijfsruimten. De tarieven zijn wettelijk gekoppeld aan de OZB-tarieven. Het heffingsareaal van de RZB is beperkt en bestaat uit alleen woonarken. 156 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Precariobelasting Precariobelasting wordt geheven voor het hebben van voorwerpen die zich op, onder of boven openbare gemeentegrond bevinden. De tarieven zijn verhoogd met de inflatiecorrectie van 3,4%. Leges en overige rechten Als een gemeente diensten verleent, worden daar leges voor geheven. Denk aan het verlenen van vergunningen of het verstrekken van paspoorten en rijbewijzen. Sommige tarieven hiervoor, zoals die van paspoorten en rijbewijzen, zijn gebonden aan wettelijke maxima.

De overige tarieven, zoals die voor (omgevings-)vergunningen, huwelijk en voor verstrekkingen uit de Gemeentelijke Basisadministratie Persoonsgegevens (GBA), zijn verhoogd met de inflatiecorrectie van 3,4%. In de onderstaande tabel staat de omvang en het dekkingspercentage van de leges. Volgens de gemeentewet mogen de geraamde baten van leges niet hoger zijn dan de geraamde lasten. Kruissubsidiëring tussen tarieven is wel toegestaan. In onderstaande tabel is te zien dat het dekkingspercentage bij omgevingsvergunningen en publiekszaken minder dan 100% is. De opbrengsten dekken dus niet de totale kosten. Dekkingspercentages leges (bedragen x € 1.000) Omgevingsvergunningen Publiekszaken Overige leges Totaal leges Lasten taakveld(en) incl omslagrente 1.279 1.491 52 2.822 Toe te rekenen lasten (overhead) 696 692 - 1.388 Totale kosten 1.975 2.183 52 4.210 Opbrengst heffingen 1.869 856 52 2.777 Dekkingspercentage 66% In de onderstaande tabel staat de omvang en het dekkingspercentage van de overige rechten. Er is hierbij nog geen sprake van 100% kostendekking.

Dekkingspercentages overige rechten (bedragen x € 1.000) Begraafrechten Marktgelden Totaal overige rechten Lasten taakveld(en) incl omslagrente 480 27 507 Toe te rekenen lasten (overhead) 198 15 214 Totale kosten 679 42 721 Opbrengst heffingen 425 25 450 Dekkingspercentage 62% 157 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Gerealiseerde inkomsten lokale heffingen De tarieven voor de lokale heffingen in 2025 zijn vastgesteld op basis van de hierboven beschreven uitgangspunten. Voor de OZB is daarbij sprake van een opbrengststijging van 8,4% en een aanvullende opslag op het OZB-tarief niet-woningen voor het ondernemersfonds. Voor de gebonden heffingen, zoals de afvalstoffenheffing en rioolbelasting, geldt als uitgangspunt een kostendekkend tarief, waarbij overschotten en tekorten worden geëgaliseerd via reserve tarieven reiniging (afval) en egalisatievoorziening rioolheffing. De gerealiseerde opbrengsten hangen samen met de vastgestelde tarieven, maar ook met de feitelijke ontwikkeling van het heffingsareaal, het gebruik van gemeentelijke voorzieningen en de werkelijke kosten. Dit is ook zichtbaar in de kostendekkendheid. De afvalstoffenheffing laat een overschot zien, terwijl de rioolbelasting niet volledig kostendekkend is. In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de verhouding tussen de begrote en gerealiseerde opbrengsten.

Heffingssoort (bedragen x € 1.000) Jaarrekening 2024 Begroting 2025 primitief Begroting 2025 na wijziging Jaarrekening 2025 Algemene dekkingsmiddelen: Onroerende-zaakbelasting (OZB) 11.877 12.000 12.825 12.777 Roerende-zaakbelasting (RZB) 15 16 16 12 Toeristenbelasting 140 337 407 407 Parkeerbelastingen 1.914 2.699 2.654 2.423 Precariobelasting 121 150 150 235 Subtotaal algemene dekkingsmiddelen 14.068 15.202 16.052 15.854 Gebonden heffingen: Afvalstoffenheffing 5.896 6.628 6.628 6.487 Rioolbelasting 4.362 3.962 4.013 3.548 Leges 2.687 1.913 2.435 2.777 Begraafrechten 374 517 417 425 Marktgelden 32 25 25 25 Subtotaal gebonden heffingen 13.351 13.045 13.517 13.263 Totaal inkomsten lokale heffingen 27.419 28.247 29.570 29.117 Ten opzichte van de bijgestelde begroting vallen de inkomsten uit de lokale heffingen in 2025 € 453.000 lager uit. Dit komt hoofdzakelijk door de lagere inkomsten uit parkeerbelastingen, afvalstoffenheffing en rioolbelasting. De verschillen worden toegelicht in de Programmaverantwoording. 3.8.3  Lokale lastendruk Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) brengt jaarlijks het niveau en de ontwikkeling van de lokale lasten in kaart. Bij het vergelijken van de woonlasten wordt onder andere gekeken naar de OZB, afvalstoffenheffing en rioolbelasting.

In de editie 2025 van de Atlas van de lokale lasten bedragen de woonlasten voor een meerpersoonshuishouden in Gorinchem € 1.023. Voor deze berekening is uitgegaan van de 158 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 gemiddelde WOZ-waarde van koopwoningen. Met de woonlasten 2025 staat Gorinchem landelijk op de 163e plaats (oplopend van goedkoop naar duur). In 2024 stond Gorinchem op de 198e plaats met woonlasten van € 1.009 voor een meerpersoonshuishouden. De woonlasten zijn met €14 toegenomen, hoewel de stijging in andere gemeenten nog sterker was. 3.8.4  Kwijtscheldingsbeleid Als een belastingplichtige door financiële omstandigheden een belastingaanslag niet of slechts voor een deel kan betalen, kan kwijtschelding worden verleend. De voorwaarden voor kwijtschelding van belastingen en heffingen heeft het Rijk strak omschreven. De gemeentelijke kwijtscheldingsnormen mogen niet meer, wel minder, dan 100% van de bijstandsnormen bedragen. Gorinchem gebruikt de maximale normbedragen. Een belastingplichtige met een inkomen op bijstandsniveau komt in principe voor kwijtschelding in aanmerking. De afvalstoffenheffing, rioolbelasting kunnen kwijtgescholden worden. Als van belastingplichtigen bekend is dat zij een inkomen op bijstandsniveau hebben, wordt kwijtschelding automatisch verleend. In de andere gevallen wordt de aanvraag getoetst.

In 2025 is in totaal 1.178 keer gehele of gedeeltelijke kwijtschelding verleend. Dit is 34 keer minder dan in 2024. Er zijn nog wel aanvragen in behandeling. In onderstaand overzicht staat aangegeven hoe de aantallen van 2025 zich verhouden tot die van 2024. 2024 2025 Aantal aanvragen 666 1.024 - aanvraag afgewezen 140 285 - aanvraag toegekend 499 439 - gedeeltelijk 19 23 - geen uitspraak 8 277 Automatisch verleend 694 716 Totaal aantal verleende kwijtscheldingen 1212 1178 De kosten voor kwijtschelding van de afvalstoffenheffing en rioolbelasting worden verrekend via de betreffende tarieven. In 2025 gaat het om € 557.915. Dit is € 178.398 minder dan begroot. 159 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Jaarstukken 2025 Jaarrekening Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 4  Jaarrekening De jaarrekening bestaat uit: 1. de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling; 2. het overzicht van baten en lasten; 3. een recapitulatie van het structureel begrotingsevenwicht; 4. het overzicht begrotingsonrechtmatigheid; 5. de balans; 6. toelichting op de balans; 7. Wet Normering bezoldiging Topinkomens publieke en semipublieke sector (WNT); 8. Totaaloverzicht baten en lasten per taakveld; 9. Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SiSa); 10. de bijlagen: 1. reserves; 2. voorzieningen; 3. investeringsoverzicht; 4.

rapportage interbestuurlijk toezicht. In dit hoofdstuk worden bovenstaande onderdelen achtereenvolgens behandeld. Bij het overzicht van baten en lasten wordt ook het overzicht van incidentele baten en lasten en het overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves meegenomen. 4.1  Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Inleiding De jaarstukken 2025 zijn opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) daarvoor geeft. In dit hoofdstuk staat de toelichting op de grondslagen. De afschrijvingstabel is vastgelegd in de Financiële verordening als bijlage bij het afschrijvingsbeleid, zijnde artikel 14 van de Financiële verordening. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva is vastgelegd in het afschrijvingsbeleid in artikel 14 van de Financiële verordening. Hierover is besloten op 25 september 2025. De activa en passiva zijn opgenomen tegen nominale waarde, tenzij hieronder bij de betreffende balanspost anders is vermeld. Grondslagen voor resultaatbepaling De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd.

Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen als zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als baten genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar is. Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenraming te weten vier jaar. Voor de baten uit het gemeentefonds is aangesloten bij de laatste specificatie die wij hiervoor hebben ontvangen. Eventuele restituties van jaarresultaten van verbonden partijen 161 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 worden als baten genomen op het moment waarop het bestuursbesluit voor de restitutie van het resultaat door de verbonden partij wordt genomen. 162 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Balans Vaste activa Artikel 59 BBV beschrijft het onderscheid tussen investeringen met uitsluitend maatschappelijk nut in de openbare ruimte en investeringen met een (beperkt) economisch nut. Investeringen die kunnen leiden tot of bijdragen aan het verwerven van inkomsten zijn investeringen met economisch nut.

Immateriële vaste activa De immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs verminderd met de afschrijvingen en waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn. De kosten van onderzoek en ontwikkeling worden in vijf jaar afgeschreven. De afschrijving van de geactiveerde kosten van onderzoek en ontwikkeling vangt aan bij ingebruikneming van het gerelateerde materiële vaste actief. Bijdragen aan activa van derden worden geactiveerd. Dergelijke geactiveerde bijdragen zijn gewaardeerd op het bedrag van de verstrekte bijdragen en verminderd met afschrijvingen. De verleende bijdragen worden afgeschreven in de periode waarin het betrokken actief van de derde op basis van de door de gemeente gestelde voorwaarden moet bijdragen aan de publieke taak. Materiële vaste activa met economisch nut In erfpacht uitgegeven gronden De in erfpacht uitgegeven percelen zijn gewaardeerd tegen de eerste uitgifteprijs (de waarde die bij eerste uitgifte als basis voor de canonberekening in aanmerking is genomen). Er wordt niet afgeschreven op deze gronden. Overige investeringen met economisch nut De materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- c.q. vervaardigingsprijs. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de betreffende investering in mindering gebracht, in die gevallen wordt op het saldo afgeschreven.

'Levensduurverlengend onderhoud' wordt gedefinieerd als een investering. Criteria hierbij zijn dat er sprake moet zijn van duurzame waardevermeerdering, een kwalitatieve verbetering waarbij het nut zich uitstrekt over meerdere jaren. Er wordt lineair afgeschreven. Uitzondering hierop zijn de volgende bedrijfsgebouwen: Stadhuisplein 1, Stadhuisplein 2-35, Bedrijfsverzamelgebouw, Kleine Haarsekade. Hierop wordt annuïtair afgeschreven. Op grondbezit (voor onderwijsdoeleinden, niet voor de publieke dienst bestemd en bouwgrondexploitatie) met economisch nut wordt niet afgeschreven. Investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven Onder deze categorie vallen, conform BBV en op grond van de Gemeentewet art. 229 lid 1 a en b, activa die op de volgende heffingen en rechten betrekking hebben: riolering, kadegelden, lijkbezorgingsrechten. Een naar verwachting duurzame waardevermindering van vaste activa betreft een schattingswijziging die volgens artikel 65, lid 1 BBV onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking wordt genomen. 163 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut De infrastructurele werken in de openbare ruimte, zoals wegen, pleinen, bruggen en parken zijn geactiveerd en worden afgeschreven.

De ondergrond van deze werken wordt daarbij als integraal onderdeel van het werk beschouwd (en dus ook afgeschreven). Financiële vaste activa Deelnemingen aan gemeenschappelijke regelingen en leningen (categorie: uitgeleend geld) zijn opgenomen tegen nominale waarde. Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en BV’s zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Als de waarde van de aandelen onverhoopt structureel daalt tot onder de verkrijgingsprijs dan vindt afwaardering plaats. Vlottende activa De vlottende activa worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Voorraden De overige grond- en hulpstoffen (magazijnvoorraden) worden gewaardeerd tegen vaste verrekenprijzen die zijn gebaseerd op de gemiddelde betaalde inkoopprijs. Verschillen tussen de vaste verrekenprijs en betaalde inkoopprijs worden als resultaat verantwoord op prijsverschillen. Incourante voorraden worden afgewaardeerd naar marktwaarde. De als 'onderhanden werken' opgenomen bouwgronden in exploitatie zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs. De vervaardigingsprijs zijn de kosten die aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen en kosten van bouw- en woonrijp maken), en een redelijk te achten aandeel in de rentekosten en de administratie- en beheerskosten.

Winsten uit de grondexploitatie worden slechts genomen als en voor zover die met voldoende mate van betrouwbaarheid als gerealiseerd aangemerkt kunnen worden (percentage of completion methode). Zolang daarvan geen sprake is worden de verkregen verkoopopbrengsten ten volle op de vervaardigingkosten in mindering gebracht. Op de balans worden voorraden netto verantwoord. Voor de grondexploitaties met een verliesgevend saldo wordt ter hoogte van dit saldo een voorziening gevormd. Onder de categorie 'gereed product' valt de voorraad bedrijfsmiddelen. Vorderingen en overlopende activa De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt bepaald op basis van de geschatte inningskansen. Liquide middelen en overlopende posten Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen. Vaste passiva Voorzieningen Voorzieningen worden in beginsel gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting of het voorziene verlies. De pensioenverplichting voor de wethouders is echter op de contante waarde van de (opgebouwde) toekomstige uitkeringsverplichtingen gewaardeerd.

De onderhoudsegalisatie voorzieningen stoelen op een meerjarenraming van het uit te voeren groot 164 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 onderhoud aan (een deel van) de gemeentelijke kapitaalgoederen, waarin rekening is gehouden met de kwaliteitseisen. In de paragraaf 'onderhoud kapitaalgoederen' is het beleid nader uiteengezet. Vaste schulden De vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rentetypische looptijd van één jaar en langer. De aflossingen die binnen een jaar vervallen staan in de toelichting ook de bijbehorende rentelast. De onderhandse leningen zijn gesplitst conform art. 36 van het BBV. Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Borg- en garantstellingen Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten de balanstelling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. In de toelichting op de balans staat meer informatie. Onder de borg- en garantstellingen vallen ook de garanties voor WSW (Waarborgfonds Sociale Woningbouw) en WEW (Waarborgfonds Eigen Woningen). Deze hebben betrekking op zowel indirecte als directe garantieverlening. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is dit opgenomen bij het onderdeel 'gewaarborgde geldleningen/uitgegeven geldleningen'.

Begrotingsbudgetten en financiële overzichten De in deze jaarstukken gepresenteerde financiële overzichten en budgetten zijn gebaseerd op de door de raad vastgestelde begroting en de daarna doorgevoerde begrotingswijzigingen. Onzekerheid eigen bijdrage CAK Aanvragers van een voorziening op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) zijn op grond van de WMO een eigen bijdrage verschuldigd. De wetgever heeft bepaald dat het CAK de berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage uitvoert. Het CAK verstrekt aan de gemeenten een totaaloverzicht waarbij maandelijks afstorting plaatsvindt van de geïncasseerde bijdragen. Gemeenten kunnen met deze overzichten van het CAK de aantallen personen, de soort en omvang van de zorgverlening beoordelen in relatie tot de eigen WMO-administratie. Door het ontbreken van inkomensgegevens op de CAK-overzichten hebben gemeenten onvoldoende informatie over de eigen bijdragen om de juistheid op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als geheel te kunnen vaststellen. Door de keuze het CAK de berekening, de oplegging en incasso van de eigen bijdragen te laten uitvoeren, heeft de wetgever in feite bepaald, dat de verantwoordelijkheid van de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is.

Dat betekent dat de gemeenten geen zekerheid kunnen verkrijgen over de omvang en hoogte van de eigen bijdragen. In overeenstemming met de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV moet de gemeente deze onzekerheid in de jaarstukken noemen, ook al ligt de oorzaak niet bij de gemeente zelf. 165 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 4.2  Overzicht van baten en lasten In de programmaverantwoording zijn per programma onder het kopje 'Wat heeft dit gekost?', overzichten opgenomen van de baten en lasten inclusief de mutaties reserves. Deze overzichten zijn ook opgenomen voor de Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien. Het BBV schrijft voor dat ook in het onderdeel jaarrekening van de jaarstukken totaaloverzichten worden opgenomen, waarin van alle programma's inclusief de algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien alle financiële gegevens worden gepresenteerd. De volgende totaaloverzichten staan hieronder: 1. totaaloverzicht van baten en lasten; 2. totaaloverzicht incidentele baten en lasten; 3. totaaloverzicht van structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves en het overzicht van het structureel begrotingssaldo. 166 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 4.2.1  Totaaloverzicht van baten en lasten In het onderstaande overzicht zijn alle lasten en baten opgenomen per programma, inclusief de mutaties in de reserves.

De algemene dekkingsmiddelen zijn verbijzonderd, conform het voorschrift in het BBV. Overzicht van baten en lasten (bedragen x € 1.000 ; - = nadeel) Begroting 2025 primitief Begroting 2025 na wijziging Jaarrekening 2025 Saldo 2025 Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Totaal BATEN EN LASTEN Programma Bestuur en Ondersteuning 5.227 1.416 5.409 1.487 5.658 1.526 -249 39 -210 Programma Veiligheid 6.299 210 6.732 303 6.552 354 180 51 231 Programma Verkeer en Vervoer 13.486 4.267 14.326 5.990 14.161 6.832 166 842 1.008 Programma Economie 16.680 15.477 16.091 14.752 4.953 4.290 11.138 -10.461 677 Programma Onderwijs 11.005 2.772 13.451 4.380 12.593 4.423 857 43 900 Programma Sport, Cultuur en Recreatie 13.872 2.954 15.192 3.386 15.211 3.673 -19 287 268 Programma Sociaal Domein 75.044 22.472 82.485 28.599 80.007 30.614 2.477 2.015 4.492 Programma Duurzaamheid 12.944 11.814 17.515 14.631 14.084 12.209 3.431 -2.422 1.008 Programma VROSV 4.678 5.267 5.785 4.545 5.493 5.014 293 469 762 Gerealiseerde baten en lasten 159.236 66.649 176.985 78.073 158.712 68.934 18.274 -9.139 9.135 Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Totaal Overzicht algemene dekkingsmiddelen 1.121 115.236 1.474 126.031 1.465 126.058 9 27 36 Overzicht overhead 15.740 432 16.720 392 15.453 532 1.267 140 1.407 Overzicht heffing vennootschapsbelasting - - - - - - - - - Overzicht onvoorzien 100 -

100 - - - 100 - 100 Totaal Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, VPB en Onvoorzien 16.961 115.668 18.294 126.423 16.918 126.590 1.376 167 1.543 Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten 176.197 182.317 195.280 204.496 175.630 195.524 19.650 -8.972 10.678 In het onderstaande overzicht zijn de mutaties in de reserves per programma opgenomen. 167 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Overzicht van baten en lasten (bedragen x € 1.000 ; - = nadeel) Begroting 2025 primitief Begroting 2025 na wijziging Jaarrekening 2025 Saldo 2025 Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Totaal MUTATIES RESERVES Programma Bestuur en Ondersteuning - - - - - - - - - Programma Veiligheid - 4 - 4 - 4 - - - Programma Verkeer en Vervoer 9.484 6.899 7.920 7.393 7.918 7.158 2 -235 -233 Programma Economie - 65 - 65 92 50 -92 -15 -107 Programma Onderwijs 1.049 1.607 1.219 1.119 1.219 1.125 - 6 6 Programma Sport, Cultuur en Recreatie 6.050 4.291 5.730 4.756 5.730 4.684 - -72 -72 Programma Sociaal Domein 35 1.194 3.385 1.679 7.877 1.660 -4.492 -18 -4.510 Programma Duurzaamheid 303 - 285 219 396 97 -111 -121 -232 Programma VROSV 2.235 209 2.406 269 2.408 135 -2 -134 -136 Overzicht algemene dekkingsmiddelen 1.204 - 3.042 2.434 3.065 2.434 -23 - -23 Overzicht overhead - 692 - 692 - 690 - -2 -2 Overzicht heffing vennootschapsbelasting - - - - - - - - - Overzicht onvoorzien - - - - -

- - - - Totaal mutaties reserves 20.360 14.961 23.987 18.630 28.705 18.037 -4.718 -591 -5.309 Gerealiseerd resultaat 196.557 197.278 219.267 223.126 204.335 213.561 14.932 -9.563 5.369 Begrotingssaldo 722 0 3.857 0 0 0 3.857 0 3.857 Gerealiseerd resultaat inclusief begrotingssaldo 197.279 197.278 223.123 223.126 204.335 213.561 18.789 -9.563 9.226 Een toelichting op de verschillen tussen de begroting 2025 na wijziging en de jaarrekening 2025 staat per programma in de programmaverantwoording. 168 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 4.2.2  Totaaloverzicht van incidentele baten en lasten Om een structureel evenwicht vast te stellen is het belangrijk dat inzicht bestaat in welk deel van de baten en lasten incidenteel is en welk deel structureel. In het hiervoor gepresenteerde totaaloverzicht van baten en lasten staan zowel de structurele als de incidentele posten. Voor het overzicht incidentele baten en lasten geldt de begroting na wijziging als referentiekader. Op basis van dit overzicht worden de betreffende werkelijke incidentele baten en lasten in de jaarstukken 2025 toegelicht. Daarnaast worden de niet geraamde incidentele posten groter dan € 100.000 en de posten die worden verrekend met de reserves toegelicht.

Incidentele baten en lasten (bedragen x € 1.000) Begroting 2025 primitief Begroting 2025 na wijziging Jaarrekening 2025 Lasten Baten Saldo Lasten Baten Saldo Lasten Baten Saldo Programma Bestuur en Ondersteuning 1. Vrijval voorziening pensioentegoeden en wachtgelden bestuurders - - - - - - 51 51 Totaal programma Bestuur en Ondersteuning - - - - - - - 51 51 Programma Veiligheid 2. Afrekening 2024 GR Veiligheidsregio Zuid Holland Zuid - - - - 84 84 - 84 84 Totaal programma Veiligheid - - - - 84 84 - 84 84 Programma Verkeer en Vervoer 3. veerdienst - - 121 103 -18 4. Afrekening onkuidbestrijding - - - - - - 42 42 5. Afrekening 2024 Bureau Openbare Verlichting - - - - 17 17 - 17 17 Totaal programma Verkeer en Vervoer - - - - 17 17 121 162 41 Programma Economie - 6. Grondexploitaties bedrijventerreinen 10.311 4.665 -5.646 12.737 923 -11.814 2.252 513 -1.739 6. Mutatie balans/winstneming grondexploitatie 4.665 10.311 5.646 923 12.737 11.814 513 2.252 1.739 6. Vrijval voorziening herziening grondexploitatie Groote Haar - - - 500 500 961 961 6. Winstneming grondexploitatie Oost II - - - - - - - 92 92 Totaal programma Economie 14.976 14.976 - 13.660 14.160 500 2.765 3.818 1.053 Programma Onderwijs 7. Realisatie i_lab 100 - -100 72 - -72 78 - -78 8. Schade schoolgebouwen - - - 187 - -187 187 193 5 9.

Educatie 2024 - - - - - - 57 57 169 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Incidentele baten en lasten (bedragen x € 1.000) Begroting 2025 primitief Begroting 2025 na wijziging Jaarrekening 2025 Totaal programma Onderwijs 100 - -100 259 - -259 266 250 -16 Programma Sport, cultuur en recreatie 10. Verkoop gronden en gebouwen - 150 150 - - - - - - 11. Afrekening Spuk Sport 2023 - - - - 47 47 - 47 47 Totaal programma Sport, cultuur en recreatie - 150 150 - 47 47 - 47 47 Programma Sociaal Domein 12. Inburgering, terugbetaling subisdie SVN 2024 - - - - 387 387 - 368 368 13. Beschermd wonen - - - - - - - 518 518 14. Afrekening 2024 GR Avres - - - - 1.543 1.543 - 1.531 1.531 15. Afrekening 2024 GR Dienst Gezondheid en Jeugd Zuid- Holland Zuid - - - - 79 79 - 77 77 Totaal programma Sociaal Domein - - - - 2.009 2.009 - 2.494 2.494 Programma Duurzaamheid 16. Afvalverwerking - - - 54 - -54 54 - -54 17. Zwerfafval - - - - - - 50 147 97 - - - 54 - -54 104 147 43 Programma VROSV 18. Grondexploitatie woningen -47 - 47 -47 - 47 65 - -65 18. Mutatie balans grondexploitatie - -47 -47 - -47 -47 - 65 65 19. Verkoop gronden en panden - 1.205 1.205 - -1.205 -1.205 - 475 475 20. Stedelijke vernieuwing 200 - -200 200 - -200 137 - -137 21.

Grondexploitatie CV Hoog Dalem - 269 269 - 213 213 - 216 216 Totaal programma VROSV 153 1.427 1.274 153 -1.039 -1.192 201 755 553 Programma Overhead 22. Uitgekeerde dividenden - - - 410 - -410 - 415 415 Totaal programma Overhead - - - 410 - -410 - 415 415 Programma Algemene dekkingsmidelen 23. Stadhuisplein 667 - -667 667 - -667 665 - -665 Totaal programma Algemene dekkingsmiddelen 667 - -667 667 - -667 665 - -665 1 Mutaties reserves1: Lasten Baten Saldo Lasten Baten Saldo Lasten Baten Saldo 170 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Incidentele baten en lasten (bedragen x € 1.000) Begroting 2025 primitief Begroting 2025 na wijziging Jaarrekening 2025 Storting reserve infrastructuurfonds 9.484 -9.484 7.920 -7.920 7.918 -7.918 Storting reserve infrastructuurfonds 0 0 92 -92 Storting reserve onderwijshuisvesting 563 -563 733 -733 733 -733 Storting afschrijvingsreserve onderwijs 486 -486 486 -486 486 -486 Storting afschrijvingsreserve prog.

sport, cultuur en recreatie 6.050 -6.050 5.730 -5.730 5.730 -5.730 Storting reserve Sociaal domein 35 -35 3.385 -3.385 7.877 -7.877 Storting reserve Duurzaamheid 285 -285 285 -285 285 -285 Storting egalisatiereserve afvalstoffen 18 -18 111 -111 Storting reserve infrastructuurfonds 269 -269 213 -213 216 -216 Storting reserve onderhuisvesting 16 -16 16 -16 16 -16 Storting reserve stedelijke ontwikkeling 0 227 -227 227 -227 Afschrijvingsreserve prog. Volkshuisvesting, ruimtellijke ordening en stedelijke vernieuwing 1.950 -1.950 1.950 -1.950 1.950 -1.950 Storting aflossingsreserve 1.180 -1.180 3.008 -3.008 3.031 -3.031 Onttrekking algemene reserve prog. verkeer en vervoer 522 522 522 522 522 522 Onttrekking infrastructuurfonds 3.534 3.534 4.044 4.044 3.535 3.535 Onttrekking reserve degeneratie - - 274 274 Onttrekking afschrijvingsreserves prog. verkeer en verover 2.803 2.803 2.803 2.803 2.803 2.803 Onttrekking Gorcums warenhuis 15 15 15 15 - Onttrekking algemene reserve prog. onderwijs 58 58 58 58 58 58 Onttrekking reserve Lange Slagenstraat 226 226 226 226 226 226 Onttrekking reserve Duurzaamheid 428 428 428 428 428 428 Onttrekking reserve IAC 100 100 72 72 78 78 Onttrekking reserve onderwijshuisvesting 625 625 190 190 190 190 Onttrekking afschrijvingsreserves prog. onderwijs 145 145 145 145 145 145 Onttrekking algemene reserve prog.

sport, cultuur en recreatie 3.220 3.220 3.320 3.320 3.320 3.320 171 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Incidentele baten en lasten (bedragen x € 1.000) Begroting 2025 primitief Begroting 2025 na wijziging Jaarrekening 2025 Onttrekking reserve Duurzaamheid 130 130 130 130 130 130 Onttrekking reserve energielasten SGS 840 840 1.186 1.186 1.114 1.114 Onttrekking reeserve jeugd en jongeren 10 10 10 10 10 10 Onttrekking reserve prog. sport, cultuur en recreatie 50 50 97 97 97 97 Onttrekking reserve Duurzaamheid 19 19 19 19 0 0 Onttrekking reserve Sociaal domein 1.175 1.175 1.660 1.660 1.660 1.660 Onttrekking reserve Duurzaamheid - 219 219 97 97 Onttrekking reserve stedelijke vernieuwing 200 200 260 260 127 127 Onttrekking resreve Duurzaamheid prog. overhead en VPB 667 667 667 667 665 665 Totaal mutaties reserves 20.335 14.767 -5.569 23.954 16.071 -7.883 28.672 15.480 -13.192 Totaal incidentele baten en lasten 36.231 31.320 -4.911 39.156 31.349 -7.808 32.794 23.702 -9.091 1. Een toelichting op de mutaties in de reserves staat in de bijlage reserves Programma Bestuur en Ondersteuning 1. Vrijval voorziening pensioentegoeden en wachtgelden bestuurders De verwachte verplichtingen zijn lager waardoor een deel van de voorziening incidenteel is vrijgevallen. Programma Veiligheid 2.

Afrekening 2024 GR Veiligheidsregio Zuid Holland Zuid Veiligheidsregio Zuid Holland Zuid heeft een deel van het positieve Jaarrekeningsresultaat 2024 uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. Dit levert voor Gorinchem in 2025 een incidenteel voordeel op van € 84.000. Programma Verkeer en vervoer 3. Veerdienst Door de niet geraamde uitgaven voor de vervanging van de motoren van de Gorinchem VIII is er sprake van eenmalige lasten van € 330.000. 4. Afrekening onkuidbestrijding Dit betreft een incidentele vrijval van een verplichting op de balans voor de afrekening DVO onkruidbestrijding 2023 van Waardlanden. 172 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 5. Afrekening 2024 Bureau Openbare Verlichting Het resultaat over 2024 van de GR Bureau OVL wordt, zoals besloten door het Algemeen Bestuur op 2 juli 2025, gerestitueerd aan de deelnemende gemeenten. Programma Economie 6. Diverse grondexploitaties De winstneming op Oost II betreft een incidentele baat. Programma Onderwijs 7. Realisatie i_lab Op basis van de besluitvorming in de raad van 10 juni 2021 over de Uitwerking Innovatie- en afstudeercentrum (nu i_lab) en de hiervoor beschikbaar gestelde middelen, is in 2025 een bedrag van € 78.000 uitgekeerd aan de coöperatie i_lab. 8.

Schade schoolgebouwen Als gevolg van verschillende schadebetalingen aan schoolbesturen en alarmopvolgingen bij diverse onderwijslocaties in 2025 is er sprake van € 72.000 aan incidentele lasten. 9. Educatie 2024 Als gevolg van het niet volledig uitvoeren van een project in 2024, heeft het schoolbestuur van IVIO een bedrag van € 57.000 gerestitueerd. Programma Sport, cultuur en recreatie 10. Verkoop gronden en gebouwen De verkopen van gronden en gebouwen zorgen voor incidentele baten. 11. Afrekening Spuk Sport 2023 Als gevolg van de definitieve afrekening van de Specifieke uitkering (SPUK) Sport is voor 2024 € 47.000 meer btw terugontvangen dan geraamd. Programma Sociaal Domein 12. Inburgering, terugbetaling subisdie SVN 2024 In 2025 is gebleken dat de subsidie die in 2024 aan Stichting Vluchtelingenwerk is betaald te hoog is vastgesteld. Stichting Vluchtelingenwerk heeft de teveel ontvangen subsidie teruggestort op de rekening van de gemeente. 13. Beschermd wonen Van de centrumgemeente Dordrecht hebben wij een afrekening ontvangen over 2024 van € 518.000. 14. Afrekening 2024 GR Avres De Jaarrekening 2024 van Avres liet een positief resultaat zien van € 4.163.000. Het Algemeen Bestuur van Avres heeft besloten om van dit positief resultaat een bedrag van € 500.000 toe te voegen aan de reserve personeel. Het resterende bedrag is uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten.

Voor Gorinchem ging het over een bedrag van € 1.543.000. Daarnaast heeft er een 173 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 afrekening met het Rijk plaatsgevonden over 2023 en 2024. 15. Afrekening 2024 GR Dienst Gezondheid en Jeugd Zuid-Holland Zuid De Jaarrekening 2024 van de gemeenschappelijke regeling Dienst Gezondheid en Jeugd sloot af met een positief resultaat van € 1,1 mln. Het betrof met name een resultaat op de onderdelen GGD, LVS en Veilig Thuis. Een groot deel van dit resultaat is uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. Voor Gorinchem ging het over een bedrag van € 77.000 Programma Duurzaamheid 16. Afvalverwerking De definitieve afrekening door Waardlanden van de verwerkingskosten Afval 2024 van € 54.000 is in 2025 afgewikkeld. 17. Zwerfafval Van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is een incidentele vergoeding van € 147.000 ontvangen voor de kosten van het opruimen van zwerfafval van bepaalde kunststofproducten voor eenmalig gebruik en het treffen vanbewustmakingsmaatregelen in de kalenderjaren 2023 en 2024. Hiervan is € 50.000 uitgekeerd aan Waardlanden voor de werkzaamheden die zij in dit kader hebben verricht. Programma VROSV 18. Grondexploitatie woningen De Lingewijk Noord en Mollenburg zijn restplannen gemaakt. Deze zorgen voor incidentele mutaties. 19.

Verkoop gronden en panden De verkopen van gronden en gebouwen zorgen voor incidentele baten. 20. Stedelijke vernieuwing incl. Lange Slagenstraat en Schelluinsestraat Voor Stedelijke vernieuwing is een budget uit de reserve Stedelijke Ontwikkeling gehaald. Dit geldt ook voor de Lange Slagenstraat. Het project Schelluinsestraat leidt tot incidentele lasten. 21. Grondexploitatie CV Hoog Dalem De baten zijn incidenteel van aard. Programma Algemene Dekkingsmiddelen 22. Uitgekeerde dividenden Met de tussenrapportage 2025 is er incidenteel budget geraamd voor ontvangen dividend van de Bank Nederlandse Gemeenten en Stedin. Uiteindelijk is er € 415.000 aan incidentele dividend ontvangen. Programma Overhead 23. Stadhuisplein Dit betreft de lasten voor het aansluiten van het stadhuis op het warmtenet. Deze worden gedekt uit de reserve duurzaamheid warmtenet. Dit betreft eenmalige aansluitkosten. 174 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 4.2.3  Totaaloverzicht van structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Om te kunnen vaststellen of sprake is van een structureel evenwicht, is het van belang om aan te geven welke mutaties in de reserves structureel van aard zijn. In 2025 is er sprake van enkele structurele onttrekkingen aan reserves. Deze treft u in onderstaand overzicht aan.

Het betreft hier onttrekkingen ter dekking van kapitaallasten, die - conform de notitie van het BBV over incidentele en structurele baten en lasten - als structureel worden aangemerkt. Structurele mutaties reserves (bedragen x € 1.000) Begroting 2025 primitief Begroting 2025 na wijziging Jaarrekening 2025 Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Programma Veiligheid Afschrijvingsreserve camera's - 4 - 4 - 4 Programma Verkeer en Vervoer Afschrijvingsreserve Tracé Oost II - 16 - 16 - 16 Afschrijvingsreserve stadsafsluitingen - 7 - 7 - 7 Afschrijvingsreserve verduurzamen havendienst - 4 - - - - Afschrijvingsreserve verduurzamen openbare verlichting 2024 - 13 - - - - Programma Economie Afschrijvingsreserve Avelingen - 50 - 50 - 50 Programma Onderwijs Afschrijvingsreserve gymzaal J van Egmond - 25 - - - - Programma Sport, cultuur en recreatie Afschrijvingsreserve 10e penninglaan - 4 - 4 - 4 Afschrijvingsreserve bruggen kunstwerken 2022 - 8 - 8 - 8 Afschrijvingsreserve meekoppelkans Ravelijn - 7 - - - - Afschrijvingsreserve meekoppelkans Woelse Waard - 2 - - - - Afschrijvingsreserve VW transporter 2023 - 4 - - - - Afschrijvingsreserve kade Paardewater 21 - 14 - - - - Afschrijvingsreserve vervangen volkstuinbrug - 2 - - - - Programma VROSV Afschrijvingsreserve inrichting Bullekeslaan 5 - 9 - 9 - 9 Programma Algemene Dekkingsmiddelen Storting aflossingsreserve rendement Stedin 24 - 34 -

34 - Algemene reserve - - - 2.434 - 2.434 Programma Overhead Afschrijvingsreserve ICT - 25 - 25 - 25 Totaal structurele mutaties reserves 24 194 34 2.557 34 2.557 175 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Structurele reservemutaties met afschrijvingsverloop investeringen Reserve (Bedragen x € 1.000) Restant levensduur 1-1-2025 Boekwaarde 1-1-25 afschrijving Boekwaarde 31-12-25 Afschrijvings- reserve 1-1-25 vrijval ter dekking afschrijving Afschrijvings- reserve 31-12-2025 Twee 360 graden camera's 7 30 4 26 30 4 26 Tracé Oost II 35 2.745 78 2.667 572 16 556 Stadsafsluitingen 9 65 7 58 65 7 58 Avelingen 15 932 62 870 742 50 692 Herinrichting Park 10e Penninglaan 23 420 18 402 92 4 88 ICT 3 370 123 247 75 25 50 Inrichting Bullekeslaan 5 20 286 14 272 88 9 79 Bruggen, kunstwerken 30 241 8 233 241 8 233 5.088 314 4.774 1.905 123 1.782 Twee 360 graden camera's In 2021 is voor de investering ten behoeve van de aanschaf van twee 360 graden camera's € 50.000 beschikbaar gesteld ter dekking van de afschrijvingslasten. De aanschaf van deze camera's was lager dan degeraamde € 50.000 en derhalve is ook het budget van de afschrijvingsreserve te hoog. Circa € 7.000 van dezeafschrijvingsreserve is vrijgevallen in 2022 bij de tussentijdse rapportage. Tracé Oost II In 2020 is voor de investering Tracé Oost II € 653.000 beschikbaar gesteld ter dekking van afschrijvingslasten.

Deze investering wordt in 40 jaar afgeschreven. De jaarlijkse dekking bedraagt € 16.000. Stadsafsluitingen In 2022 is er vanuit de reserve Infrastructuur een bedrag van € 85.000 beschikbaar gesteld voor de investering in het vervangen van stadsafsluitingen, ter dekking van de afschrijvingslasten. De investering wordt in 10 jaar afgeschreven. De werkelijke kosten voor de vervanging van de stadsafsluitingen bleken lager te zijn dan degeraamde € 85.000, waardoor ook het beschikbare budget voor de afschrijvingsreserve te hoog was. Het bedrag van de afschrijvingsreserve is daarom aangepast naar circa € 7.000 per jaar. Avelingen Voor de investering Avelingen is € 990.000 beschikbaar gesteld ter dekking van afschrijvingslasten. Deze investering wordt in 20 jaar afgeschreven. De jaarlijkse dekking bedraagt € 50.000. Herinrichting Park 10e Penninglaan Voor de dekking van de afschrijvingslasten van het project "Herinrichting van het park gelegen aan de TiendePenninglaan" hebben wij een afschrijvingsreserve gevormd. Hieraan wordt het benodigde bedrag onttrokken. 176 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 ICT Voor de dekking van de afschrijvingslasten van de investering in hard- en software 2023 is met de tussenrapportage van 2024 een afschrijvingsreserve gevormd. Met deze reserve kunnen de afschrijvingslastengedeeltelijk worden gedekt.

Inrichting Bullekeslaan 5 Voor de dekking van de afschrijvingslasten van de investering Inrichting terrein Bullekeslaan 5 is een afschrijvingsreserve gevormd. Het investeringsbudget is met de jaarrekening 2024 gereed gemeld. De jaarlijkse dekking bedraagt € 9.000. Bruggen, kunstwerken Voor de dekking van de afschrijvingslasten van de investering in enkele vissteigers en bruggen 2022 is een afschrijvingsreserve gevormd. Het investeringsbudget is met de jaarrekening 2024 gereed gemeld. De jaarlijkse dekking bedraagt € 8.000. 177 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 4.3  Recapitulatie structureel begrotingsevenwicht In het overzicht hieronder staan per programma de incidentele en structurele baten en lasten. Dit onderscheid is van belang bij het bepalen van het structurele evenwicht van de begroting 2025 en de jaarstukken 2025. In het overzicht met incidentele lasten zoals in de vorige paragraaf zijn de bijzonderheden of uitschieters van incidentele lasten of baten opgenomen. De overige lasten en baten worden beschouwd als structureel. Resultaat (bedragen x € 1.000 ; - = nadeel) Begroting 2025 na wijziging Jaarrekening 2025 Verschil Totaal Inc. Struct. Totaal Inc. Struct. Totaal Inc. Struct.

Programma Bestuur en Ondersteuning -3.921 - -3.921 -4.132 51 -4.183 -211 51 -261 Programma Veiligheid -6.429 84 -6.512 -6.198 84 -6.281 231 - 231 Programma Verkeer en Vervoer -8.336 17 -8.353 -7.329 41 -7.370 1.008 24 983 Programma Economie -1.339 500 -1.839 -662 1.053 -1.715 677 553 124 Programma Onderwijs -9.070 -259 -8.812 -8.171 -16 -8.155 900 243 657 Programma Sport, Cultuur en Recreatie -11.806 47 -11.853 -11.539 47 -11.585 268 0 268 Programma Sociaal Domein -53.885 2.009 -55.894 -49.393 2.494 -51.887 4.492 485 4.007 Programma Duurzaamheid -2.884 -54 -2.830 -1.876 43 -1.918 1.008 97 912 Programma VROSV -1.241 -410 -831 -479 553 -1.032 762 963 -201 Totaal programma's -98.912 1.934 -100.846 -89.777 4.350 -94.128 9.135 2.416 6.718 Totaal Alg. dekking, overhead en Onvoorzien 108.129 -1.077 109.205 109.672 -250 109.922 1.543 827 716 Mutaties reserves -5.357 -7.883 2.526 -10.668-13.192 2.524 -5.311 -5.309 -2 Totaal 3.860 -7.025 10.885 9.227 -9.091 18.318 5.367 -2.066 7.433 Begrotingssaldo -3.857 -3.857 - - - - 3.857 3.857 - Totaal incl.

begrotingssaldo 3-10.882 10.885 9.227 -9.091 18.318 9.224 1.791 7.433 178 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 Structureel begrotingssaldo (bedragen x € 1.000) 2025 2026 2027 2028 2029 Saldo baten lasten 19.895 3990 2163 341 1010 Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves -10.668 -3108 -1624 260 283 Begrotingssaldo na bestemming 9.227 882 539 601 1.293 Waarvan incidentele baten en lasten -9.091 2.732 2.724 1.186 864 Structureel begrotingssaldo 18.318 3.614 3.263 1.787 2.157 179 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 4.4  Balans per 31 december 2025 ACTIVA (bedragen x € 1.000) 31-12-2025 31-12-2024 VASTE ACTIVA Immateriële vaste activa 32 63 Kosten sluiten geldleningen en het saldo van agio en disagio 21 31 Bijdragen aan activa in eigendom van derden 11 32 Materiële vaste activa 191.061 183.394 In erfpacht uitgegeven gronden 5.580 5.580 Overige investeringen met een economisch nut 136.079 134.211 Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven 20.810 21.444 Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut 28.592 22.159 Financiële vaste activa 4.124 3.709 Kapitaalverstrekkingen aan - deelnemingen 2.629 2.629 Overige langlopende leningen 1.495 1.080 Totaal vaste activa 195.217 187.166 VLOTTENDE ACTIVA Voorraden 54.380 52.020 Grond- en hulpstoffen - - Onderhanden werk

waaronder bouwgronden in exploitatie 53.881 51.201 Gereed product en handelsgoederen 499 819 Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar 14.909 14.494 Vorderingen op openbare lichamen 9.350 8.645 Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een looptijd < 1 jaar - - Overige vorderingen 5.559 5.849 Liquide middelen 83 119 Kassaldi 35 77 Banksaldi 48 42 Overlopende activa 9.246 5.485 De van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel 4.076 2.529 Vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen 1.268 1.049 Nog te ontvangen bedragen 3.902 1.907 Totaal vlottende activa 78.618 72.118 TOTAAL ACTIVA 273.835 259.284 180 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 PASSIVA (bedragen x € 1.000) 31-12-2025 31-12-2024 VASTE PASSIVA Eigen vermogen 141.302 121.406 Algemene reserve 29.046 30.468 Bestemmingsreserves 103.029 78.167 Gerealiseerde resultaat 9.227 12.771 Voorzieningen 23.544 24.014 Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's 6.134 5.601 Onderhoudsvoorzieningen 8.185 8.675 Door derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden 6.500 6.487 Voorzieningen voor bijdragen aan vervangingsinvesteringen 2.725 3.251 Vaste schulden met een rentetypische looptijd ≥ 1 jaar 67.475 77.534 Onderhandse leningen van -

binnenlandse banken en overige financiële instellingen 56.975 67.034 - openbare lichamen 5.000 5.000 - buitenlandse instellingen, fondsen, banken, bedrijven en overige sectoren 5.500 5.500 Waarborgsommen - - Totaal vaste passiva 232.321 222.954 VLOTTENDE PASSIVA Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd < 1 jaar 11.221 4.202 Banksaldi 687 540 Overige schulden 10.534 3.662 Overlopende passiva 30.293 32.128 Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen 7.779 8.316 De van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren 22.148 22.774 Overige vooruitontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen 366 1.038 Totaal vlottende passiva 41.514 36.330 TOTAAL PASSIVA 273.835 259.284 Gewaarborgde geldleningen 858.242 808.562 Gewaarborgde garantstellingen 13.176 13.345 181 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 4.5  Toelichting op de balans per 31 december 2025 ACTIVA Aan de activazijde van de balans staan de bezittingen van de gemeente Gorinchem. VASTE ACTIVA Vaste activa zijn bezittingen die meerjarig hun nut en waarde behouden.

Uitgaven aan deze bezittingen worden in beginsel geactiveerd en vervolgens gedurende de gebruiksduur afgeschreven ten laste van de rekening van baten en lasten. Bij nieuwe investeringen wordt alleen de lineaire afschrijvingsmethode gehanteerd. Er wordt onderscheid gemaakt in immateriële, materiële en financiële vaste activa. Immateriële vaste activa zijn kosten, gemaakt voor onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief. De materiële activa zijn stoffelijk, bijvoorbeeld gebouwen, computers, sportvelden en voertuigen. De financiële vaste activa tenslotte omvatten geldleningen, beleggingen en vorderingen op lange termijn. Immateriële vaste activa Onderstaand overzicht geeft het verloop van de boekwaarde van de immateriële vaste activa weer: Verloop boekwaarde immateriële vaste activa (bedragen x € 1.000) Boek- waarde 31-12-2024 Investe- ringen Des- investe- ringen Afschrij- vingen Bijdragen van derden Afwaar- deringen Boek- waarde 31-12-2025 Kosten sluiten geldleningen en het saldo van agio en disagio 31 - - 10 - - 21 Bijdragen aan activa in eigendom van derden 32 - - 21 - - 11 Totaal 63 - - 31 - - 32 Bij de bijdragen aan activa in eigendom van derden wordt afgeschreven conform de afschrijvingstermijnen van de betreffende scholen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gorinchem.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/7fff806f-74f6-4882-b2b3-0c7cee615f8b?agendaItemId=7353cb09-f279-47f6-9040-af8770afec8c