1. Algemene beschouwing Democraten Gorinchem Perspectiefnota 2027-2030

Voorzitter, een pleidooi voor ruimte geven, scherp kiezen en samen meer mogelijk maken! Deze perspectiefnota is bewust beleidsarm gehouden. Dat is een keuze van het vorige college en past bij een bestuurlijke overdracht: geen nieuwe politieke richting vastleggen, maar een financieel vertrekpunt bieden. Voor ons ligt daarmee geen eindpunt, maar een beginpunt. De inhoudelijke richting komt voor ons uit het coalitieakkoord Samen meer mogelijk maken. Juist de combinatie van deze twee documenten is belangrijk. De perspectiefnota laat zien waar de financiële werkelijkheid schuurt: technische en autonome stijgingen, noodzakelijke investeringen, lopende taakstellingen en ambities die nog niet allemaal gedekt zijn. Het coalitieakkoord geeft de koers: een stad die dichtbij, sociaal, leefbaar, ondernemend en toekomstgericht is. Het nieuwe college moet nu de ruimte krijgen om die wensen en uitdagingen in samenhang uit te werken in een collegeprogramma dat helder, uitvoerbaar en eerlijk is. Daarom wil ik vandaag vooral luisteren naar de inbreng en ideeën van de oppositie. Onze eigen inhoudelijk inbreng is immers ruimschoots naar voren gebracht in het coalitie-akkoord. Juist bij grote opgaven als wonen, mobiliteit, jeugd, veiligheid, cultuur, sport en bestaanszekerheid hebben we de hele raad en de hele stad nodig.

Niet om politieke verschillen glad te strijken, maar om betere keuzes te maken voor Gorinchem. Onze accenten zijn duidelijk. Wonen blijft topprioriteit. Starters, jonge gezinnen, senioren en spoedzoekers kunnen niet wachten op papieren ambities. We moeten tempo maken, bestaande plannen versnellen, leegstand beter benutten en durven kijken naar nieuwe woonvormen, verdichting en slimme combinaties met voorzieningen waar dat past. Ook willen wij een gemeente die dichtbij en aanspreekbaar is. Een gemeente die niet alleen beoordeelt, maar mogelijk maakt. Minder ingewikkelde regels, begrijpelijke besluiten, ruimte voor wijkinitiatieven en zichtbaar bestuur in de buurten. De kleine dingen zijn daarbij niet klein voor inwoners: een veilige stoep, een nette straat, een bankje, een speelplek, goede verlichting en een snelle reactie. Daar begint vertrouwen. Daarnaast blijven meedoen, zorg dichtbij en een sterke sociale basis essentieel. Preventie is geen luxe, maar noodzaak. Investeren in jongerenwerk, mantelzorg, vrijwilligers, schuldhulp en laagdrempelige ondersteuning voorkomt dat problemen later groter en duurder worden. Dat is sociaal verstandig en financieel verstandig. Tegelijk vraagt deze periode om financiële scherpte. We hebben dus veel ambities, maar middelen zijn schaars.

We willen investeren in mobiliteit, onderwijshuisvesting, duurzaamheid en leefbaarheid, terwijl kosten stijgen en taakstellingen nog gerealiseerd moeten worden. Daarbij hoort ook dat we de financiële spelregels opnieuw durven bekijken. Hoe sparen we voor grote opgaven? Hoe houden we de begroting sluitend? Hoe voorkomen we dat incidentele ruimte structurele beloften wordt? En hoe vinden we een scherpe balans tussen wat nodig is, wat wenselijk is en wat verantwoord kan? En hoe durven we scherper te balanceren om toch zoveel mogelijk samen meer mogelijk te maken? Voorzitter, dat is geen oproep om kleiner te denken. In tegendeel. Het is juist een reden om scherper te kiezen en samen de schouders eronder te zetten. Het collegeprogramma moet geen optelsom van wensen worden, maar een samenhangende agenda met prioriteiten, realistische dekking en zichtbare resultaten voor inwoners. Deze perspectiefnota vraagt daarom om volwassen bestuur: luisteren, wegen, kiezen en daarna doen. Als wij dat samen weten vast te houden, kan deze beleidsarme nota gevuld met het coalitie-akkoord en ongetwijfeld suggesties vanuit deze raad het startpunt zijn van een krachtig collegeprogramma voor Gorinchem. Dat is onze opdracht: samen meer mogelijk maken, juist nu het financieel schuurt.