Tekst spreekrecht - Bestuur SCAG.pdf
Tekst van het document
e 18 april 2023
Leden van de gemeenteraad Goirle, We hebben aan de gri er onze inspraaknota ingezonden, waarvan ik u hier een samenva ng zal geven: Aan uw raad is door het College van B&W een voorstel voorgelegd over de toekoms ge invulling van het Jan van Besouwhuis1. Aanvankelijk hee het College het advies van de werkgroep SCAG-Gemeente zonder nadere onderbouwing terzijde geschoven. Gelukkig hee het College op 4 april toegezegd dat óók onderzocht zal worden wat het betekent om het maatschappelijk gebruik van het van Jan van Besouw uit te breiden. Maar, omdat het College haar voorkeur handhaa voor op e 2 en 3 (de verkoopvarianten), verzoeken wij de raad er op alert zijn dat het onderzoek naar op e 1 niet slechts voor de bühne is, door met het college resultaatsgerichte afspraken te maken. We zijn echter niet gerust gesteld door de toezegging van het College. Ik zal u uitleggen, waarom. Onze zorg betre : 1. De uit te voeren onderzoeken 2. De gevolgen verkoop 3. Financiële aspecten 4. Personele beze ng
1) Onderzoeken. Het College stelt in haar -bijgesteld- raadsvoorstel aan u voor om óók de mogelijkheden van gehele of gedeeltelijke verkoop te onderzoeken. Wij stellen voor om éérst het onderzoek naar de verdere brede maatschappelijke invulling in te stellen. Immers: a) Naar de mogelijkheden van gehele of gedeeltelijke verkoop van het gebouw zijn in het verleden geen onderzoeken gedaan. Wel is er sprake van talrijke onderzoeken naar een bredere invulling van het Jan van Besouw, allen met een posi ef advies2. De vraag die daarbij naar voren komt is, waarom deze adviezen des jds niet door de raad zijn overgenomen. Wij stellen daarom voor om de vraag te beantwoorden of de redenen van afwijzing van des jds (data!) vandaag nog valide zijn. Het feitenbestel dat deze onderzoeken bevat, biedt een goede basis voor de aanpak en inhoud van een onderzoek naar de brede maatschappelijke invulling. Indien de door ons voorgestelde brede invulling realiseerbaar zou zijn, kunnen veel kosten en jd voor verkoop-onderzoek bespaard worden. b) Één van de voorstellen houdt in, om te onderzoeken of het gebouw Mainframe aan te passen is voor zowel het Dorpsteam als het jeugdhonk.
Als uit het onderzoek naar de brede maatschappelijke invulling van het Jan van Besouw zal blijken wij onderdak kunnen bieden aan het Dorpsteam, zal dit van invloed zijn op de toekomst van het 1 Raadvoorstel Maatschappelijk vastgoed Centrum, 28 februari 2023, zaaknr. 2022-025391
ti
ti
ti
ft
ti
ft
ti
ft
ffi
ti
tti
ft
ti
ti
2 Conclusies opnemen ??
tti
ti
Inspreekno
gebouw Mainframe en daarmee de mogelijkheid tot meer (sociale ) woningbouw in het centrum , daar waar de gemeente eigenaar van is. Ook dit pleit er voor om éérst de onderzoeksresultaten af te wachten van het onderzoek brede maatschappelijke invulling. c) De werkgroep hee door middel van voorstudies en dossieronderzoek een goede aanzet gemaakt voor het afronden van een onderzoek naar de brede maatschappelijke invulling. Door hiervan handig gebruik te maken, worden jd en kosten bespaard.
2) Wat betekent verkoop van het gehele pand voor onze huidige en toekoms ge ac viteiten? a) Niet alle verenigingen zullen hier meer gehuisvest kunnen blijven. Zelfs al zijn de huurders bereid om de ruimte in te dikken. We zullen dan gedwongen zijn om een oordeel te vellen over wie er moet vertrekken en wie er mag blijven. Zo zullen de Harmonie en het Orkest Hart van Brabant in ieder geval niet meer over een passende repe eruimte kunnen beschikken.
b) Er komt geen ruimte beschikbaar voor de beoogde verbreding van publieke func es. Dit gaat te koste van maatschappelijke meerwaarde en preven evoordelen door de synergie die er nu al is.
c) We gaan een centrum voor sociaal netwerken verliezen. Goirle is -nog méér dan Tilburg- sterk aan het vergrijzen. De zorg loopt terug, mensen zijn meer op elkaar aangewezen, waardoor juist het onderhouden van sociale netwerken zo belangrijk zijn. Bezoekers aan het Dorpsteam, in het zelfde gebouw kunnen zien en ervaren dat het er ook een ander aanbod van maatschappelijk een sociale ac viteiten is, dat laagdrempelig is.3 Transformeren in een hotel werkt naast belemmerend ook drempelverhogend voor een ontmoe ngsfunc e. Bestemming naar woningbouw betekent een enorme aanslag op de publieke ontmoe ngsruimte en dus juist een verkleinen van sociale netwerken.
d) Investeerders zijn uit op nancieel rendement, geen welzijnsrendement. Landelijk zijn er geen succesverhalen over een dergelijke opzet. We hebben hierover contact gehad met de Vereniging van Nederlandse Gemeente. Ook daar kan men geen geslaagd voorbeeld noemen in Nederland. Dichterbij huis: Kijk wat er met het cultureel centrum het Klavier in Kaatsheuvel is gebeurd. Daar hee men de verkoop aan een exploitant in 2022 teruggedraaid, omdat commerciële exploita e niet
ti
ti
ti
ft
ti
ti
ti
ti
fi
ft
ti
ti
ti
ti
ti
3 Raadsvoorstel 15 dec 2015.
haalbaar was. En, dat even terzijde, nóg leerzamer is dat deze gemeente daarbij een onderzoek hee laten instellen naar het eigen func oneren in deze casus. Ga daar eens op de ko e. Het hanteren van een juridische construc e om de verhuur tegen maatschappelijke tarieven te borgen, zijn (nog) geen garan e voor een investeerder voor een rendabele bedrijfsvoering. e) Wat zou de verkoop van een deel van het pand betekenen? Naast de hierboven genoemde gevolgen, doemt er een nieuw e ect op. De reden om het pand te verkopen is ingegeven door de kapitaalbehoe e om nieuwe huisves ng van Mill Hill te realiseren, zo is ons aangegeven door ambtenaren en de wethouder. Dáárin zat overigens ook onze zorg in de werkgroep: een sterke nanciële sturing stond voorop, zonder eerst de inhoud te onderzoeken. Bovendien roept een bouwkundige splitsing van het gebouw extra kosten op voor aanpassing van bouwkundige en infrastructurele maatregelen.
3) Financiële aspecten a) Wat zijn de jaarlijkse kapitaallasten? Vanuit ambtelijke zijde naar de werkgroep toe, maar ook vanuit het college wordt herhaaldelijk verwezen naar de kennelijk hoge jaarlast van het gebouw. ´Het Jan van Besouw drukt zwaar op de gemeentebegro ng. Aan onderhoud, energie, subsidies en kapitaallasten is de gemeente jaarlijks zo’n 1,3 miljoen kwijt.”, aldus het college in een persgesprek4. Uit een door ons ingesteld onderzoek -bijgestaan door een accountant- spreken we volgens de jaarrekening van de gemeente over zo’n 848.000,-, zijnde kosten inclusief afschrijvingen en inclusief dekking uit reserve. De werkelijke out-of pocketkosten bedragen 456.000,-. b) Anders dan het college stelde zijn in het genoemde bedrag niet de kosten van energie begrepen, want die worden betaald door het SCAG.5 c) De hoge kosten waarvoor de gemeente als gebouweneigenaar zich nu gesteld ziet, worden in belangrijke mate gevormd door groot onderhoud, dat jaren is uitgesteld in afwach ng van een beslissing van de raad over de toekomst van het gebouw. d) Huisves ngskosten. Het gebouw kan op maler benut worden, door ruimtes mul func oneel te gebruiken en door slimmere planning te hanteren. Mede door het vertrek van Factorium (bezuinigingsopera e van de gemeente!) zijn er meer vierkante verhuurbare m2 beschikbaar gekomen.
Door deze m2 toe te wijzen aan nieuwe “bewoners” zoals het dorpsteam, wordt het rendement per m2 verhoogd, doordat de huisves ngskosten voor loca e(s) elders nu worden besteed in het Jan van Besouwhuis.
4 Persgesprek 23 maart 2023. 5 De eerlijkheid gebiedt op te merken dat SCAG ieder jaar een exploita esubsidie ontvangt van ruim
ti
ti
ti
fi
ti
ft
ff
ti
ti
ti
ti
ti
ft
ffi
ti
ti
ti
ti
ti
€ 330.000,- evenals de Bibliotheek een subsidie ontvangt van € 485.000,-. Deze kosten zijn evenwel niet gerelateerd aan het gebouw.
De vrijkomende loca es kunnen worden aangewend voor woningbouw, zoals verwoord in het raadsvoorstel Onderzoek Centrumloca es.6
e) Rendement op welzijn Uit een onderzoek van Berenschot blijkt dat 75% van de gemeenten geen inzicht hee in de e ecten van welzijn(ssubsidies). Veel welzijnswerk is preven ef en dus las g op e ect af te rekenen. Toch begrijpen wij de vraag naar de e ecten en het maatschappelijke rendement. Social Return On Investment bestaat echt ! Maatschappelijk rendement is aantoonbaar en meetbaar.7 Kiezen voor een duurzame samenleving waar welzijn als maatschappelijk meerwaarde wordt gezien en preven eve e ecten hee , is een poli eke keuze die lef vereist. Wij begrijpen dat de raad zich gesteld ziet voor een nancieel sombere toekomst. Verkoop is kiezen voor het snelle geld om op korte termijn gaten te dichten. Op lange termijn krijgt de gemeenschap dan de rekening gepresenteerd door verminderd welzijn, die een extra aanslag zal vormen op het budget van het sociaal domein. 4. Personele beze ng Tot slot spreken we nóg een zorg uit: De gemeente kampt met een krappe personeelsbeze ng. Dit kan een onderzoek naar de 3 scenario’s in de weg staan. Daardoor lijkt het gemakkelijker om te kiezen voor een nanciële benadering van de andere scenario’s dan eerst te kiezen voor de inhoud en pas daarna te onderbouwen wat betaalbaar is en wat de e ecten daarvan zijn.
Samengevat Het Jan van Besouw is een gemeenschapshuis voor elk wat wils. Het SCAG-bestuur hee -inmiddels zo’n drie jaar geleden- gekozen voor het creëren van een gemeenschapshuis Jan van Besouw waarin cultuur, naast andere publieksfunc es, een plaats krijgt. Jan van Besouw is geen cultuurtempel, maar een plaats waar cultuur geen doel is maar een middel. Een middel om je leven te verrijken, je blikveld verruimen, je wereld groter maken en bijdragen aan respect voor en verbinding met elkaar. Het JvB is het dorpshuis van Goirle en het cement in onze samenleving. Met het voorstel van de werkgroep kan dit zelfs nog vele malen versterkt worden We hebben een prach g pand in Goirle. Het ligt het meest voor de hand om dit te blijven benu en voor sociale, maatschappelijke en culturele doeleinden. Veel mensen gaan daar wekelijks naar toe om te biljarten of te schilderen of naar een voorstelling te gaan of simpelweg om elkaar te ontmoeten. En dat willen we zo houden. In het Uitvoeringsprogramma van dit college vraagt het College aan het Dorpsteam om expliciet verbinding te zoeken met culturele partners om maatschappelijke e ecten te bereiken. Wij onderschrijven dit van harte. Het Dorpsteam ziet zelf ook mogelijkheden zich in het Jan van Besouw te ves gen. We begrijpen niet waarom in het voorstel Onderzoek
6 Raadsvoorstel 7 maart 2023, zaaknummer 2021-025925 7 Maatschappelijk Rendement in Beeld, BMC, Maatschappelijk rendement inzichtelijk maken: tellen
ft
ft
ti
fi
ti
ff
ti
ff
ti
tti
fi
ti
ff
ti
ti
ti
ti
tti
ft
ff
tt
ff
ff
én vertellen | BMC
Centrumloca es overwogen wordt dat het Dorpsteam onderdak zou kunnen vinden in een gerenoveerd of zelfs nieuw pand.
ti
Kortom: wij verzoeken de raad om eerst het maatschappelijk gebruik van het Jan van Besouwhuis op haalbaarheid te laten onderzoeken, alvorens er aan te denken/onderzoeken om onze kroonjuwelen te verkopen.