RV en RB Vaststelling Gedragscode raadsleden-commissieleden en griffieteam.pdf

RAADSVOORSTEL Onderwerp Vaststelling Gedragscode voor raadsleden en commissieleden én het griffieteam Datum voorstel 13 juni 2025

Datum raadsvergadering 24 juni 2025

Voorstel De gemeenteraad besluit: 1. de Gedragscode voor raadsleden en commissieleden, 2. de Gedragscode voor het griffieteam vast te stellen. Aanleiding Naar aanleiding van de raadsconferentie over het bestuurlijk-ambtelijk samenspel, onder begeleiding van Rolph Dols van &BAS, op zaterdag 5 april 2025 is onder andere afgesproken dat, naar aanleiding van de sessie ‘versterken-verstieren’, enkele personen uit de verschillende gremia van de gemeente Goirle kijken naar het formuleren van gedragscodes voor de omgang in het bestuurlijk-ambtelijk samenspel. Ook is besloten de reeds geagendeerde besluitvorming rondom het actualiseren van het Reglement van orde uit te stellen en dit parallel te laten lopen met het proces van de vaststelling van de gedragscodes. De concept-gedragscodes voor de raadsleden en commissieleden én het griffieteam zijn besproken, via een consultatieronde, tijdens de gecombineerde commissievergadering van dinsdag 3 juni 2025 (consultatieronde). Het advies van deze commissievergadering, na de consultatieronde, was om deze gedragscodes ter besluitvorming te agenderen voor de raadsvergadering van dinsdag 24 juni 2025. Achtergrond In een tijd waarin het vertrouwen in de overheid onder druk staat, is hoe we met elkaar omgaan belangrijker dan ooit. Niet alleen wat we besluiten telt, maar ook hoe we ons werk doen met aandacht, zorgvuldigheid en respect.

Juist in het lokaal bestuur, dicht bij de inwoners, maakt ons dagelijks handelen het verschil in hoe de overheid wordt ervaren. Dat vraagt om bewustzijn, om het streven naar het goede en om de moed stil te staan bij lastige vragen. Een gedragscode helpt daarbij. Niet als keurslijf, maar als uitnodiging tot reflectie. Ze maakt zichtbaar wat we vaak intuïtief al weten: goed bestuur begint niet bij regels, maar bij houding en geweten. Een gedragscode heeft een duidelijke relatie met ons Reglement van orde; zie het als een belangrijke toevoeging op dit reglement. Tijdens de raadsconferentie van zaterdag 5 april 2025 hebben de deelnemers hierbij stilgestaan. Een gedragscode voor raadsleden en commissieleden én het griffieteam biedt handvatten om het gesprek aan te gaan: met elkaar en met onszelf. Over voorbeeldgedrag, over het vinden van balans en vooral: over het dienen van het publieke belang!

Pagina 1 van 6

Het is een code die niet alleen zegt wat hoort, maar die hopelijk ook inspireert tot goed handelen. Dat past bij wie wij willen zijn: een betrokken overheid, die werkt met hoofd én hart. Inhoud gedragscodes Een gedragscode is géén handboek met vaste regels, maar een uitnodiging tot bewust handelen. Het gaat niet alleen om ‘hoe het hoort’, maar vooral om ‘wat goed is om te doen’ in het licht van het publieke belang, de democratische rechtsstaat en de menselijke maat. Juist in het lokaal bestuur, waar besluiten zo direct ingrijpen in het dagelijks leven van mensen, is houding soms belangrijker dan standpunt. Taalgebruik, luisterhouding, timing, nabijheid, morele moed; het zijn vaak subtiele keuzes, die bepalen of mensen zich gezien, gehoord en rechtvaardig behandeld voelen. De gedragscode voor raadsleden en commissieleden én het griffieteam biedt daarom meer dan richtlijnen: ze reikt een moreel kompas aan. De reflectievragen nodigen uit tot het gesprek; met jezelf, met collega’s en in het bestuurlijk-politieke samenspel. De praktijkvoorbeelden zijn geen blauwdrukken, maar bronnen van inspiratie. De benoemde spanningsvelden zijn geen hindernissen, maar momenten waarop morele scherpte wordt gevraagd. Goed lokaal bestuur vraagt niet alleen om regels, kennis en processen, maar vooral om geweten.

Om de bereidheid om telkens weer stil te staan bij de vraag:’ ‘Wat is hier goed om te doen, voor deze mensen, op dit moment en in deze rol? Blijf dat gesprek voeren. Dat is professioneel. Dat is democratisch. Dat is moedig. Dat is Goirle. Opbouw gedragscodes De opbouw van deze gedragscodes bestaat uit de volgende onderdelen: 1. gewenst gedrag; 2. reflectievraag; 3. praktijkvoorbeeld; 4. spanningsveld. Hiermee is het een waardevol document om met elkaar het gewenste onderlinge gedrag te doorleven. Reflectievragen zijn géén oordeel, maar een mogelijke start van een discussie. Het is de bedoeling deze gedragscodes tot leven te brengen. Niet alleen door hem te lezen, maar door hem toe te passen; in de raadszaal, in het overleg met collega’s, online en op straat. En blijf leren van elkaar, van inwoners en van de vragen die het dagelijks werk ons stelt. Reflecties bijeenkomsten werkgroep Op dinsdag 6 mei 2025 is de werkgroep voor de eerste keer bij elkaar geweest om een eerste aanzet te geven om te komen tot een gedragscode voor raadsleden en commissieleden én het griffieteam.

In deze werkgroep zijn alle geledingen van de gemeente Goirle betrokken, te weten: • namens de fracties in de gemeenteraad: - Teun van den Brand (Gezond Verstand Goirle Riel); - Piet Verheijen (D66); - Cees Wonnink (PvdA); • namens het college van B&W: - Willem den Ouden; • namens de ambtelijke organisatie: - Maud de Rooij, domeinmanager Fysiek; - Francisca Gloudemans, strategisch organisatieadviseur; - Bianca van Iersel, directieadviseur (nam deel vanaf de tweede bijeenkomst op woensdag 21 mei 2025); • namens het griffieteam: - Frits Harteveld, raadsgriffier. Deze werkgroep stond onder begeleiding van Rolph Dols van &BAS, die ook de conceptgedragscodes heeft opgesteld. Doel is om met elkaar te komen tot een beter bestuurlijk-ambtelijk samenspel in de gemeente Goirle waardoor uiteindelijk de inwoner beter wordt gediend en de sfeer optimaal is. Tijdens de bijeenkomsten op dinsdag 6 en woensdag 21 mei 2025 zijn waardevolle inzichten gedeeld. Onze gemeente bevindt zich in een transitie: we zoeken naar wat wenselijk is én wat cultureel haalbaar. Veel speelt zich af in de onderstroom. Het onzichtbare dat bepalend is voor wat aan de oppervlakte zichtbaar wordt. Met een gedragscode alleen komen we daar niet bij. Maar wat we nu samen op papier zetten, helpt wel om het gesprek te openen. En het échte werk? Dat zit in het doorleven van hoe we met elkaar willen omgaan.

Dat vraagt geen éénmalige actie, maar een continu proces en daar dragen we allemaal verantwoordelijkheid voor. Er is de wens om ons nu al voor te bereiden op een nieuwe bestuursperiode. Binnen de werkgroep leeft de behoefte om te bouwen aan het grotere verhaal, het proces, de verbinding. Hieronder volgt een eerste opzet, zeker nog niet compleet, maar een uitnodiging tot aanvulling. Om te komen tot een beter bestuurlijk-ambtelijk samenspel zijn drie elementen cruciaal: A. Ordening Een Reglement van orde helpt structuur te geven. Tijdens de bijeenkomsten op dinsdag 6 en woensdag 21 mei 2025 is de verwevenheid tussen gedrag en regels benadrukt: hoe beter de omgangsvormen, hoe minder de regels nodig zijn. Minder handhaven, meer aanspreken. De kaders bepaald in het Reglement van orde zijn de kaders voor de raad zelf. Eenieder heeft zich hier aan te houden en de raad contracteert de voorzitter om hierop te acteren. Respect voor de regels en respect voor uw voorzitter. B. Rolduidelijkheid, -vastheid en -congruentie De gemeente is een onderling afhankelijk systeem. Duidelijkheid, stabiliteit en afstemming in onze rolopvattingen zijn essentieel voor goede samenwerking. Als iedereen zijn rol anders opvat, stokt het samenspel. Daarom moeten we hierin investeren en niet éénmalig.

Een goed moment is de start van een nieuwe raadsperiode 2026-2030, met nieuwe raadsleden en commissieleden en mogelijk een nieuwe collegesamenstelling. Ook de ambtelijke organisatie heeft baat bij een gedeeld kompas. Nieuwe medewerkers zouden eigenlijk standaard een introductie moeten krijgen in wat het betekent om in een politiek-bestuurlijke omgeving te werken. Voor alle gremia geldt: • Wat is mijn rol? • Welk gedrag hoort daarbij? • Wat is de impact van mijn handelen op anderen en op de samenleving? C. Gedrag Een gedragscode geeft richting aan het dagelijks handelen van iedereen in het lokaal bestuur: gemeenteraad, college, ambtelijke organisatie en het griffieteam. De nadruk ligt op houding, communicatie en omgangsvormen. Doel: vertrouwen, verbinding en een professioneel en effectief bestuur. Een gedragscode bevat morele reflectievragen, praktijkvoorbeelden, uitleg van publieke waarden en herkenbare spanningsvelden. Zo wordt het geen papieren norm, maar een levend instrument voor dialoog en ontwikkeling. Gebruik de code actief, bijvoorbeeld als basis voor reflectie, intervisie of teamgesprekken. Want goed bestuurlijk–ambtelijk samenspel is geen eindpunt, maar een voortdurende oefening. Uiteraard mag dit alles niet ten koste gaan van het democratisch proces, sterker nog; die moet het democratisch proces gaan versterken.

Vervolgproces Het vervolgproces is als volgt voor het: a. opstellen van gedragscodes voor college én ambtelijke organisatie, b. aanpassen van het Reglement van orde. Ad. a Opstellen gedragscodes voor college én ambtelijke organisatie Het proces voor het opstellen van een gedragscode gemeente Goirle (inclusief gedragscode voor collegeleden en de ambtelijke organisatie), is onderdeel van het programma ‘Goirle Groeit’, programmalijn ‘vergroten van realisatiekracht’. Binnen dit meerjarige programma wordt er resultaatgericht en programmatisch gewerkt. Ieder deelproject, in dit geval ‘versterk samenspel raad, college en organisatie’, stelt meerdere realistische resultaten op. Deze resultaten worden gemonitord en bijgestuurd door de projectleider. De gedragscodes voor raadsleden en commissieleden én griffieteam is niet het eindstation. Alle gremia (raad, college, ambtelijke organisatie en griffieteam) zijn nodig om een goed samenspel te creëren en te behouden. Het proces krijgt verder vorm door het opzetten van een actie- en borgingsplan wat betrekking heeft op het bestuurlijk-ambtelijk samenspel.

De verantwoordelijkheid voor de uitkomsten van deze plannen ligt binnen de driehoek (burgemeester, gemeentesecretaris en raadsgriffier). Nadere informatie hierover volgt. Ad. b Aanpassen van het Reglement van orde Na vaststelling door de raad van de gedragscodes voor de raadsleden en commissieleden én het griffieteam, is het belangrijk ervaring op te doen met deze gedragscodes. Kijkend naar de toekomst is het goed deze gedragscode continue door te ontwikkelen en op het moment dat deze goed wordt doorleefd in de organisatie te kijken welke invloed dit heeft op ons Reglement van orde. Ze dienen te worden doorleefd met tussentijdse reflectiemomenten. Na een periode van het doorleven van deze gedragscodes bijvoorbeeld: één jaar), kan het Reglement van orde worden aangepast in de vorm van een raadsvoorstel. Bijlagen 1. Gedragscode voor raadsleden en commissieleden 2. Gedragscode voor het griffieteam de raadsgriffier, Frits Harteveld

de voorzitter, Mark van Stappershoef

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Goirle; gezien het advies van de gecombineerde commissievergadering van dinsdag 3 juni 2025; gelet op de Gemeentewet; besluit: 1. de Gedragscode voor raadsleden en commissieleden, 2. de Gedragscode voor het griffieteam vast te stellen.

Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Goirle op dinsdag 24 juni 2025. de raadsgriffier,

de voorzitter,

Frits Harteveld

Mark van Stappershoef