Presentatie beeldvormende avond Rekenkamerbrief inkoop Jeugdzorg Goirle 17-01-2023.pdf

Inkoop Jeugdzorg: Goede koop of dure koop? FASE 1: Eerste rekenkamerbrief over de lokale uitwerking van de regionale inkoopstrategie Jeugdzorg Beeldvormende vergadering raad Goirle, 17 januari 2023

Observaties: kosten en gebruik jeugdzorg in RMB-gemeenten Kosten tussen 37% en 68% gestegen in drie jaar (bijlage 7 RMB-brief) Percentage van jongeren in jeugdzorg is gestegen (bijlage 8 RMB-brief): Dongen Jongeren in jeugdzorg

Toename kosten

Goirle Jongeren in jeugdzorg

Toename kosten

Jongeren in jeugdzorg

Toename kosten

Jongeren in jeugdzorg

Toename kosten

8,2%

2018

11,0%

41%

9,9%

9%

8,4%

6%

13,0

34%

2019

12,2%

4%

9,8%

29%

7,8%

23%

12,1

7%

2020

12,0%

2%

10,0%

5%

8,5%

29%

10,9

-5%

50%

6,3%

Loon op Zand

2017

In 3 jaar

8,5%

Hilvarenbeek

48%

10,7

68%

37% 2

Observaties bij aanvang onderzoek/aanleiding • Kosten Jeugdzorg zijn hard gestegen (in drie jaar van mln. €5,3 naar €7,9) • Nieuwe inkoopstrategie van de regio HvB met als doel meer grip op de kosten te krijgen via de volgende uitgangspunten: ➢ Een nieuwe bekostingssystematiek (meer gesloten financiering) ➢ Normalisering ➢ Een eenvoudiger en selectiever systeem ➢ Het voorkomen van misbruik van zorggelden ➢ Meer lokale samenhang ➢ Werk als de beste zorg te beschouwen • Vraag RMB: gaat dit werken met de nieuwe inkoopstrategie? NB: de 6 pijltjes zijn de uitgangspunten voor de regionale inkoop waar de raden mee akkoord zijn gegaan (zie ook later)

Tijdlijn inkooptraject jeugdzorg door HvB • 2020: Start inkooptraject door regio HvB (= gemeenschappelijke regeling met 11 gemeenten) • 2021: Besluitvorming in raden over bestuurlijke uitgangspunten inkoop, uitwerking in zgn houtkoolschetsen • 2021: Formulering inkoopstrategie door HvB (openbare inkoopdocumenten) • 2021: Start aanbesteding • 2022: Nieuwe contracten afgesloten (oktober) • 2023: Implementatie van het nieuwe stelsel NB: invloed van de raad op beleid HvB is in beginsel indirect via college

Activiteiten RMB over Jeugdzorg • RMB-brief over bestuurlijke uitgangspunten en houtkoolschetsen (21 maart 2021) • RMB-brief over inkoopstrategie regio HvB (8 juli 2022) • Discussiebijenkomst met de gezamenlijke RMB-raden in de Lochal (28 september 2022) • Vandaag: presentatie over brief van 8 juli 2022 ➢geen (volledige) herhaling van 28 september 2022, want: ➢RMB weet meer: contracten zijn inmiddels gesloten ➢accent vandaag minder op discussie, maar informatie over bevindingen

• Maar: • Stel vooral tijdens presentatie vragen bij onduidelijkheden of behoefte aan discussie

Aanpak onderzoek jeugdzorg: drie fasen • Fase 1 (afgerond juli 2022): ➢ beoordeling inkoopstrategie via openbare inkoopdocumenten Fase 2 (najaar 2022/voorjaar 2023): ➢ beoordeling contracten (in het licht van de mogelijke uitvoering) ➢ Fase 3 (2023-2024): ➢ Uitvoering

Rekenkamerbrief (juli 2022)

1. Inzicht geven in de informatiepositie van de raad en de genomen besluiten door de raad bij het regionale inkoopproces jeugdzorg: 2. Inzicht geven in de aannames en eventuele aandachtspunten ten aanzien van de gemaakte keuzes door de regio HvB en de invloed van de raad op de uitvoering NB: alleen segment 1 (hoog-specialistische zorg) en segment 4 (veel voorkomende zorg) zijn bekeken

Besluiten door en informatie voor de raad van Goirle 1. Uitgangspunten zijn vastgesteld door de raad, houtkoolschetsen zijn ter kennisgeving ingebracht (23 maart 2021): ➢ de raad stelde vast dat een concretere uitwerking gewenst was, vooral van het begrip “normalisering”

2. Inkoopdocumenten zijn niet ter besluitvorming aan de raad voorgelegd, maar vastgesteld door B&W en ter info gedeeld met de raad 3. Geen raadsbesluiten voorzien over contracten (=bevoegdheid HvB), wel informatie via radenavond

Handelingsperspectief raad mbt gemaakte keuzes door HvB 1. Bekostigingssystematiek (hoe worden tarieven bepaald, hoe worden zorgaanbieders bekostigd: per cliënt of totaalbudget); ligt vast 2. Toegang: geen onderdeel inkoopstrategie, wel wensenlijst van HvB; beïnvloedbaar door raad 3. Leveranciersmanagement: wie (gemeente of HvB) kiest de aanbieder?; is onderdeel van de inkoop, dus niet beïnvloedbaar door raad 4. Contractmanagement: monitoren van zorgaanbieders; de rol van de raad is hier onduidelijk Op 1, 2 en 4 komen we hieronder terug

???

De relaties in het stelsel van de jeugdzorg

Toegang • HvB: “Toegang is cruciaal bij realiseren van de ontwikkelopgaven” • HvB stelt bij S1 uniforme procedures voor bij beoordeling zorgvraag, • HvB wil ook grotere rol Toegang tov medisch domein, maar ➢Gemeenten zijn autonoom bij het inrichten van de Toegang ➢Professionals van Toegang zien zelf dat een kwaliteitsimpuls bij de Toegang nodig is (zie onderzoek dienstverlening)

• Wat ontbreekt in de inkoopdocumenten: ➢selectiecriteria voor keuze tussen normalisering, voorliggend veld en zorgaanbieders ➢Let op: financiering van de zorg ligt vast: raad alleen invloed op selectie van cliënten (budgetrecht van de raad, zie verderop)

Toegang • Wat ontbreekt in de inkoopdocumenten: ➢selectiecriteria voor keuze tussen normalisering, voorliggend veld en zorgaanbieders

• Quotes uit presentatie HvB ‘Integrale inkoop sociaal domein’: ➢“Jeugdaanbieders gaan met gemeenten een plan maken hoe zij in onze regio en/of per gebied het thema normaliseren invullen” ➢“We werken via ontwikkeltafels met zorgaanbieders aan een gezamenlijk afwegingskader wat specialistische jeugdhulp is en wat niet” ➢“HET ECHTE WERK BEGINT NU PAS”

• Dus: in de contracten ontbreken de selectiecriteria ook • Kans voor de raad: invloed op inrichting & selectiecriteria mogelijk

Contractmanagment (toezicht op zorgaanbieders) • Belangrijk om zorgaanbieders aan de geformuleerde uitgangspunten te houden • Uitgangspunten hebben een plaats in het contract ➢maar de concrete uitwerking is vooralsnog onduidelijk, bijv: ➢hoe wordt kwaliteit van de zorg gemeten? hoe wordt integriteit van de zorgaanbieder gecheckt?

• Maar toezicht op uitvoering door zorgaanbieders gewenst

Contractmanagment (toezicht op zorgaanbieders) • Toezicht op uitvoering door zorgaanbieders gewenst • Wie/wat houdt toezicht? ➢niet helemaal duidelijk uit de openbare inkoopdocumenten (“implementatieplan” en “toezichtskader” is aangekondigd) ➢vermoedelijk hebben gemeenten hier geen rol ➢komt RMB op terug in Fase 2 onderzoek

• Conclusie (tentatief): de raad kan geen regels stellen voor het toezicht

Conclusies 1. Het is goed dat er een aanbestedingsprocedure is geweest 2. De openbare inkoopdocumenten geven een eerste bescheiden poging tot een sterkere sturing van de jeugdzorg 3. Er moet echter nog veel uitgewerkt worden, zoals ook uit de radenavond over de inkoop is gebleken 4. RMB adviseert de raad het stelsel de komende jaren goed te volgen, en zich de volgende vragen te stellen: ➢Werkt de bekostigingssystematiek? ➢Kan de Toegang zijn (uitgebreidere) taken aan? ➢Houden de zorgaanbieders zich aan de afgesproken uitgangspunten?

De RMB zal door Fase2 en Fase3 hier ook een bijdrage aan leveren